Sygnatura akt VIII Ga 343/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Budzyńska Sędziowie: SO Agnieszka Kądziołka SR del. Anna Górnik (spr.) Protokolant: stażysta Paulina Rynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 roku w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa Zakład Produkcyjno - Usługowy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. przeciwko (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowo-akcyjnej w S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 26 kwietnia 2016 roku, sygnatura akt XI GC 1144/15 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.750,03 zł (dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt złotych trzy grosze) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSR del. A. G. SSO A. B. SSO A. K. VIII Ga 343/16 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 29 kwietnia 2015 roku powódka Zakład Produkcyjno-Usługowy (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła przeciwko pozwanej (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowo-akcyjnej w S. o zapłatę kwoty 17.653,89 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 28 września 2014 r. W uzasadnieniu pozwu wskazała, że zawarła z pozwaną umowę, której przedmiotem była dostawa rur i kształtek preizolowanych. Podała, że pozwana złożyła zamówieni cząstkowe, a powódka przystąpiła do wykonania zamówionych rur. Wyjaśniła, że pozwana ograniczyła zakres zamówienia, w chwili gdy proces produkcji zamówionych materiałów był na zaawansowanym etapie. Wskazała, że pozwana nie odebrała zamówionych rur i nie uiściła wynagrodzenia z tytułu ich dostawy. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że powód nie wypełnił postanowień umowy, nie poinformował jej o przygotowaniu do produkcji rur giętych i błędnie zinterpretował oświadczenie woli zawarte w korekcie zamówień cząstkowych. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie zasądził od pozwanej (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej w S. na rzecz powoda Zakładu Produkcyjno-Usługowego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. kwotę 17.653,89 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, a od 1 stycznia 2016 roku za opóźnienie w transakcjach handlowych, liczonymi od dnia 13 października 2014 roku do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3300 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powyższy wyrok zapadł po ustaleniu przez Sąd Rejonowy, iż w dniu 11 czerwca 2013 r. Zakład Produkcyjno-Usługowy (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zawarła z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytowo-akcyjną w S. umowę w przedmiocie dostawy rur i kształtek preizolowanych na realizację zadania pod nazwą „Opracowanie dokumentacji projektowej i przebudowa sieci ciepłowniczej wysokich parametrów wraz z przyłączami w rejonie ulic (...) w S.”, a także montaż złączy DX 560/750. W umowie, w § 1 ust. 5, ustalono, że zamawiający niezależnie od harmonogramu dostaw będzie przesyłał dostawcy zamówienia cząstkowe z zakresem i terminem dostawy poszczególnych partii materiału z minimum dwutygodniowym wyprzedzeniem. Przy czym, pierwsza dostawa będzie realizowana po upływie dwóch tygodni od dostarczenia zamówienia cząstkowego i podpisania umowy. Ustalono także w § 5 ust. 2, że zamawiający zobowiązuje się do odbioru zamówionego towaru, zgodnie z zamówieniami cząstkowymi, z zastrzeżeniem, że zakres dostawy może ulec zmianie w trakcie realizacji zamówienia, jednakże elementy takie jak: trójniki, zawory, kolana nierównoramienne oraz kolana o innych kątach niż 90°, zwężki odpowietrzenia, odwodnienia i rury gięte wyprodukowane na potrzeby umowy muszą bezwzględnie zostać odebrane i zapłacone przez zamawiającego. Zapłata za dostarczone materiały miała nastąpić, na podstawie faktury VAT wystawianej do każdorazowej dostawy w terminie 45 dni od daty wystawienia faktury do wysokości limitu kredytowego o wartości 500 000 zł. Sąd ustalił także, iż w dniu 8 lipca 2013 r. pozwana złożyła zamówienie cząstkowe nr 3 i 4, w którym zamówiła m. in. rury preizolowane o średnicy 250/400 mm gięte fabrycznie, l=12 m, V=15 st., R=46m, prawa – 2, odcinki po 24 m w ilości 4 szt. oraz rury preizolowane o średnicy 250/400 mm gięte fabrycznie, l=12 m, V=18 st., R=38m, prawa – 2, odcinki po 12 m w ilości 2 szt. Zamówienie miało zostać zrealizowane w terminie do 22 lipca 2013 r. Zamówienie obejmujące rury gięte zostało bezzwłocznie uruchomione do produkcji. Zaś widomością e-mail z dnia 17 lipca 2013 r. pozwana wskazała, że przesyła załącznik do zamówienia cząstkowego nr 4, a zestawienie jest „nieznacznie skorygowane”. W zestawieniu materiałów do zamówienia cząstkowego nr 4 wskazano, że pozwana rezygnuje z zamówienia ww. rur preizolowanych giętych fabrycznie. Sąd I instancji wskazał dalej, że pismem z dnia 12 listopada 2013 r. powódka wskazała, że wykonała rury gięte R-250/400 w ilości 6 szt. W dniu 28 sierpnia 2014 r. powódka wystawiła fakturę VAT nr (...) na kwotę 26 480,84 zł tytułem dostawy rur preizolowanych, na które składały się kwota 17.653,89 zł brutto tytułem wynagrodzenia za dostawę 4 szt. Rur preizolowanych M-cz 15’ oraz 8.826,95 zł brutto tytułem wynagrodzenia za dostawę 2 szt. Rur preizolowanych M-cz B = 18’. Pismem z dnia 12 listopada 2016 r. powódka wskazała, że zwrot faktury przez pozwaną jest bezpodstawny i zadeklarowała pomoc w odsprzedaży przedmiotowych rur. W dniu 20 lutego 2015 r. powódka wystawiła fakturę korygującą nr (...), którą zmniejszyła wynagrodzenie z tytułu faktury VAT nr (...) r. z dnia 28 sierpnia 2014 r. o kwotę 8.826,95 zł brutto. Pismem z dnia 3 marca 2015 roku powódka wezwała pozwaną do zapłaty należności w wysokości 17.653,89 zł. Na podstawie powyższych ustaleń Sąd rejonowy uznał powództwo za zasadne w całości. Wskazał, że strony zawarły umowę dostawy a stosownie do treści art. 605 k.c. przez umowę dostawy dostawca zobowiązuje się do wytworzenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku oraz do ich dostarczenia częściami albo periodycznie, a odbiorca zobowiązuje się do odebrania tych rzeczy i do zapłacenia ceny. Pozwana zarzucała natomiast, że towar nie został jej dostarczony oraz że powódka nie dochowała wymogów z art. 608 k.c. W spornym zakresie Sąd w całości oparł się dokumentach przedłożonych przez strony oraz zeznaniach świadków. Zaznaczył, iż w szczególności świadek I. D. potwierdziła, że pozwana zamówiła przedmiotowe rury. Podała, że w chwili otrzymania e-maila dotyczącego zmiany treści zamówienia materiał był wyprodukowany i gotowy do wysyłki. Nie przeczą temu w ocenie Sadu Rejonowego, ani zeznania I. B., ani przesłuchanie M. B., którzy w tym zakresie żadnej wiedzy nie mają. Sąd w całości dał im wiarę, wskazując jednocześnie, że odróżnić należy relację o stanie faktycznym, od oceny tego stanu faktycznego, co w szczególności przy przesłuchaniu M. B. się splotło. M. B. będąc przesłuchanym za pozwaną przedstawił swoją ocenę i wyrywkową interpretację umowy – opierającą się tylko na treści § 4 i § 5ust.1, z czym po pierwsze sąd nie musi się zgodzić, a po drugie nie przekreśla to wiarygodności tej osoby. Nadto przyznał on, że zamówienie cząstkowe zawierające m.in. ww. rury zostało do powódki wysłane, a to, zdaniem Sądu, jest kluczem do rozstrzygnięcia sporu. Na podstawie dostarczonego przez strony materiału dowodowego Sąd ustalił, że pozwana zamówiła, a powódka zgodnie z zamówieniem przystąpiła do wykonania m. in. rur giętych. Powódka dochodzi kwoty 17.653,89 zł, wskazując, że sprzedała część zamówionych rur o wartości 8.826,95 zł. Znamiennym jest, że spór dotyczy materiałów wykonanych specjalnie na zamówienie pozwanej, o nietypowej charakterystyce. Nadto, strony już w treści łączącej je umowy ustaliły obostrzenia dotyczące obowiązku odbioru towarów w przypadku zamówienia rur giętych wyprodukowanych na potrzeby umowy. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 353 1 k.c. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Strony zatem związane były treścią § 5 ust. 2 umowy, który pozwanej nakazywał odbiór i zapłacenie, za niektóre z elementów, w tym – w szczególności za wyprodukowane rury. Ponadto, z uwagi na krótki termin realizacji zamówienia, powódka musiała natychmiast przystąpić do jego realizacji, a zatem do zmiany treści zamówienia przez pozwaną doszło, gdy realizacja zamówienia była już w znacznym stopniu ukończona. Odnosząc się do zarzutów pozwanej, Sąd wskazał, że w zakresie roszczenia głównego strony powodowej one całkowicie nieuzasadnione. Po pierwsze, nietrafnie strona pozwana zarzucała, że towar nie został jej dostarczony. Wskazał, że w toku realizacji umowy powódka wielokrotnie wyrażała zamiar dostarczenia towaru zgodnie z pierwotną treścią zamówienia, ewentualnie do pomocy w odsprzedaży wyprodukowanych materiałów. Tymczasem, pozwana odmówiła przyjęcia towaru, powołując się na zmianę zakresu zamówienia dokonaną już po przystąpieniu powódki do wykonania przedmiotowych rur. Sąd powtórzył, że zgodnie z treścią art. 605 k.c. odbiorca zobowiązuje się do odebrania zamówionych rzeczy. W tej sytuacji pozwaną obciążało ryzyko konieczności poniesienia kosztów realizacji przedmiotowego zamówienia, w przypadku gdy ze znacznym opóźnieniem poinformowała powódkę o modyfikacji zamówienia. Po drugie zaś Sąd przyjął, iż nie można uznać aby powódka była związana treścią art. 608 § 1 k.c. Zgodnie z przywołanym przepisem „jeżeli w umowie zastrzeżono, że wytworzenie zamówionych rzeczy ma nastąpić z surowców określonego gatunku lub pochodzenia, dostawca powinien zawiadomić odbiorcę o ich przygotowaniu do produkcji i jest obowiązany zezwolić odbiorcy na sprawdzenie ich jakości”. Przepis ten znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy w umowie dostawy strony zastrzegły, że wytworzenie zamówionych rzeczy ma nastąpić z surowców określonego gatunku lub pochodzenia lub też w określony sposób. Tym samym przepis ten ma charakter dyspozytywny, w razie braku stosownych zastrzeżeń w umowie wyłączona jest realizacja uprawnień odbiorcy określonych w komentowanym przepisie. Tymczasem łącząca strony umowa nie zawiera żadnych zastrzeżeń dotyczących gatunku surowców użytych do produkcji rur czy ich pochodzenia. Ich nietypowość wynika nie z użytego materiału, ale z parametrów wygięcia. Mając na uwadze powyższe, należało stwierdzić, że pozwana pozostawała z opóźnieniem w zapłacie łącznie kwoty 17.653,89 zł, stanowiącej wartość 4 szt. zamówionych przez pozwaną rur. Orzeczenie o odsetkach oparte zostało o przepis art. 481 k.c. stanowiącego, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia. O ile strony nie ustaliły inaczej wierzycielowi należą się odsetki ustawowe. W takiej też wysokości powódce należne są odsetki od dnia następnego po wskazanym przez nią terminie do zapłaty należności. Na gruncie niniejszej sprawy odsetki należą się powódce nie jak za okres następujący po dniu wskazanym w treści faktury VAT jako termin płatności należności, a od wskazanego w umowie terminu 45 dni od daty wystawienia faktury. Termin ten upływał w dniu 12 października 2014 r., a więc odsetki ustawowe należą się powódce od dnia 13 października 2014 r. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu. Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji (art. 108 § 1 k.p.c.). Pozwana przegrała proces w całości i obowiązana jest do zwrotu powódce celowych kosztów procesu (art. 98 k.p.c.). Na koszty te składają się: kwota opłaty od pozwu ustalona zgodnie z treścią ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego ustalone na podstawie § 6 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349) na kwotę 600 złotych, a także opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych. Apelację wniosła strona pozwana zaskarżając wyrok w części, co do punktu I i orzeczenia o kosztach procesu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 605 k.c. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, że pozwana była zobowiązana do zapłaty ceny, mimo że powódka rur nie dostarczyła, co stanowi esentialia negoti umowy dostawy, a pozwana zamówienie cofnęła; 2. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia tj.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.