w zw. z art. 527 k.c. oraz art. 736 § 1 pkt 2 k.p.c., poprzez udzielenie zabezpieczenia roszczenia ze skargi pauliańskiej pomimo braku uprawdopodobnienia wszystkich przesłanek skuteczności tej skargi określonych art. 527 k.c. Na podstawie tak ujętego zarzutu obowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie uwzględniającym wniosek o udzielenie zabezpieczenia. W uzasadnieniu zażalenia obowiązany podał, że roszczenie wnioskodawców wobec E. P. pozostaje roszczeniem spornym, a sprawa o zapłatę nie zakończyła się nawet w pierwszej instancji – uprawnieni nie dysponują zatem żadnym orzeczeniem sądu ani innym dokumentem wskazującym na istnienie dochodzonego przez nich roszczenia. Dalej obowiązany wskazał, że uprawnieniu nie uprawdopodobnili przesłanki pokrzywdzenia wierzyciela, tzn. nie uprawdopodobnili, by E. P. stała się w wyniku sprzedaży nieruchomości niewypłacalna lub niewypłacalna w stopniu wyższym aniżeli wcześniej. Jak podał żalący, dłużniczka roszczenie uprawnionych uważa za bezzasadne i właśnie z tego powodu, a nie z powodu sytuacji majątkowej, uchyla się od zapłaty żądanej przez nich kwoty. Zdaniem obowiązanego, uprawnieni nie wykazali też przesłanki działania dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela – obowiązany wskazał, że postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wydane w sprawie I Co 420/14 odebrał mąż dłużniczki E. P., który przekazał jej przedmiotowe orzeczenie już po zawarciu umowy sprzedaży z dnia 19 listopada 2014 roku. W dniu zawarcia umowy - jak podał obowiązany - E. P. nie wiedziała zatem nawet o fakcie wytoczenia powództwa. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art.
k.p.c., udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Wedle natomiast art.
k.p.c., interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Co do zasady roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, gdy bez szczegółowej analizy wszystkich aspektów faktycznych i prawnych sprawy można na pierwszy rzut oka stwierdzić, że przysługuje ono wnioskodawcy - w świetle przytoczonych przez niego twierdzeń faktycznych, potwierdzonych przedstawionymi dowodami bądź innymi środkami. Uprawdopodobnienie dotyczy zarówno podstaw faktycznych roszczenia, jak i jego podstawy prawnej – dochodzone roszczenie musi więc prima facie znajdować podstawę normatywną. Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 243 k.p.c., zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu. W postępowaniu zabezpieczającym panuje więc złagodzony rygor dowodowy - uprawdopodobnienie roszczenia nie może być zrównywane z jego udowodnieniem. Nie jest więc tak, że dla udzielenia zabezpieczenia roszczenie ma być uzasadnione w sposób oczywisty, a tym bardziej, że ma być wykazane. Postępowanie zabezpieczające nie jest natomiast miejscem na roztrząsanie podstaw samego roszczenia – co do zasady zaś sąd w postępowaniu tym nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz na podstawie zgromadzonych w aktach materiałów ocenia, czy roszczenie jest na tyle prawdopodobne, że należy zabezpieczyć przyszłe wykonanie mogącego ewentualnie zapaść orzeczenia korzystnego dla powoda. Jeżeli powód opiera swoje żądanie na art. 527 k.c., co do zasady winien dla uzyskania jego zabezpieczenia uprawdopodobnić przesłanki wymienione w tym przepisie, tj. uprawdopodobnić, że: 1) posiada wierzytelność wobec dłużnika, 2) dłużnik dokonując danej czynności prawnej działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, 3) w wyniku tej czynności prawnej dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności i 4) osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć – przy czym, stosownie do art. 527 § 3 k.c., jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Słuszność ma Sąd Okręgowy wskazując na to, że na podstawie twierdzeń uprawnionych i przedłożonych przez nich dokumentów można uznać za uprawdopodobnione wszystkie wskazane wyżej przesłanki. Po pierwsze okoliczność, że wierzytelność uprawnionych jest sporna i na chwilę obecną nie jest stwierdzona tytułem egzekucyjnym, nie stanowi negatywnej przesłanki dochodzenia roszczenia ze skargi pauliańskiej. Udowodnienie przysługiwania powodowi wierzytelności będzie konieczne dopiero w chwili wydawania wyroku – nie jest natomiast wymagane na potrzeby zabezpieczenia roszczenia pauliańskiego. Uprawnieni przedstawili odpisy postanowień o udzieleniu zabezpieczenia zapadłe na postępowaniu z ich powództwa przeciwko dłużniczce, przedstawiając szczegółowo okoliczności faktyczne stanowiące kanwę tego powództwa. Uprawnieni wskazali również, że zbyta na rzecz obowiązanego (teścia) nieruchomość stanowiła jedyny majątek dłużniczki – podkreślając, że kwestionowana czynność prawna zbiegła się czasowo z otrzymaniem przez dłużniczkę postanowienia o zabezpieczeniu ich roszczenia poprzez ustanowienie na tej nieruchomości hipoteki przymusowej, oraz że dłużniczka zaprzestała prowadzenia wówczas działalności gospodarczej (co wykazali wypisem z (...)). Przyjąć więc również trzeba za uprawdopodobnione, że dłużniczka działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, oraz że w wyniku kwestionowanej czynności prawnej stała się niewypłacalna. Wniosku tego nie mogą podważyć argumenty zażalenia na temat późniejszego przekazania E. P. odpisu postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia (na tę okoliczność żalący nie powołuje żadnych środków dowodowych, uprawnieniu wskazują zaś, że od daty odbioru przedmiotowego orzeczenia do daty sprzedaży nieruchomości upłynęło 5 dni), jak również niczym nie poparte twierdzenia obowiązanego na temat posiadania środków finansowych pozwalających jej spełnić zobowiązanie wobec uprawnionych w razie ewentualnego niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Biorąc zaś pod uwagę, że obowiązany jest teściem dłużniczki E. P., zachodzi w ocenie Sądu Apelacyjnego domniemanie, o którym mowa w art. 527 § 3 k.c., którego żalący w żaden sposób nie podważa. Wszystkie te okoliczności sprawiają, iż wniosek Sądu Okręgowego o uprawdopodobnieniu roszczenia uprawnionych można uznać za w pełni zasadny. Obowiązany nie kwestionuje nadto w żaden sposób wniosku Sądu I instancji o istnieniu interesu prawnego uprawnionych w zabezpieczeniu, na marginesie więc jedynie dodać można, że zgodzić się należy z Sądem I instancji co do tego, że istnieje realna obawa dalszego skutecznego przeniesienia własności nieruchomości (vide oferta sprzedaży w sieci internet), co może doprowadzić do uniemożliwienia wykonania ewentualnie zapadłego korzystnego dla powoda orzeczenia. Wobec powyższego należało oddalić zażalenie, co Sąd Apelacyjny uczynił na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSA Jerzy Bess SSA Wojciech Kościołek SSA Józef Wąsik
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.