katalogiem (...) oraz szczegółowo opisano tam stan pojazdu oraz wyposażenie. Powód zdecydowała się na zawarcie umowy z opcją stałej wartości pojazdu oraz niepomniejszania sumy ubezpieczenia. W czasie obowiązywania odpowiedzialności strony pozwanej z tytułu AC samochód osobowy powoda uległ uszkodzeniu. Powód zgłosił to zdarzenie stronie pozwanej, która przeprowadziła postępowanie likwidacyjne szkody o nr (...). Decyzją z dnia 29 kwietnia 2015 roku strona pozwana przyznała powodowi odszkodowanie w kwocie 40.982,10 zł. Wartość rynkową samochodu określono na kwotę 256.600,00 zł na dzień sporządzenia wyceny, tj. na dzień 20 kwietnia 2015 roku. Pismem z dnia 20 maja 2015 roku strona pozwana wskazała, że na podstawie oględzin uszkodzonego pojazdu oraz wyliczenia kosztów naprawy ustalono, że przywrócenie pojazdu do stanu sprzed wypadku jest ekonomicznie nieuzasadnione. W związku z kalkulacją pozostałości uszkodzonego pojazdu powód w dniu 2015 roku sprzedał pojazd zwycięzcy licytacji za kwotę 89.500,00 zł. Pismem z dnia 13 lipca 2015 roku powód przedłożył stronie pozwanej dowód sprzedaży wraku pojazdu i wniósł o wypłatę pozostałej części odszkodowania w kwocie 183.217,90 zł. Decyzją z dnia 28 września 2015 roku strona pozwana wskazała, że po rozpatrzeniu zgłoszonych roszczeń z tytułu szkody w pojeździe B. o nr rej. (...) przyznał odszkodowanie w kwocie 167.100,00 zł przy pomniejszeniu o wcześniejszą wypłatę 40.982,10 zł pozostało do wypłaty 126.117,90 zł. Pismem z dnia 29 września 2015 roku strona pozwana wskazała, że na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco odszkodowanie ustala się w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu w dniu ustalenia szkody pomniejszonej o wartość pozostałości. Oznacza to, że rozmiar szkody został określonych na podstawie różnicy pomiędzy wartością pojazdu w stanie nieuszkodzonym, a jego wartością w stanie uszkodzonym. Dodatkowo kolejnym pismem z dnia 29 września 2015 roku strona pozwana powołując się na art. 88 k.c. w zw. z art. 84 k.c. uchyliła się od skutków prawnych oświadczenia woli z dnia 9 kwietnia 2014 roku złożonego przy zawieraniu umowy AC o uwzględnieniu przez cały okres stałej wartości sumy ubezpieczenia i wartości pojazdu. Powód pismem z dnia 12 października 2015 roku złożył odwołanie wzywając do wypłaty pozostałej części odszkodowania w kwocie 57.100,00 zł wskazując na brak podstaw do odstąpienia od skutków umowy z 9 kwietnia 2014 roku, gdyż to strona pozwana ustaliła warunki umowy i wyceniła pojazd powoda. Pomniejszając zatem kwotę należnego powodowi odszkodowania w kwocie 224.200,00 zł o kwotę wypłaconą przez stronę pozwaną, tj. 167.100,00 zł, to do zapłaty w dalszym ciągu pozostaje kwota 57.100,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 30 kwietnia 2015 roku. Strona pozwana (...) S. A. w W. w odpowiedzi na pozew z dnia 2 marca 2016 roku (k. 72- 73) wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na poparcie swojego stanowiska strona pozwana wyjaśniła, że wartość pojazdu w dniu zawarcia umowy ubezpieczenia została zawyżona przez pozwanego oraz że strona pozwana uchyliła się od złożonego w tym zakresie oświadczenia woli z powodu błędu co do realnej wartości pojazdu powoda. Nadto wskazała, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie zapisy § 20 ust. 4 OWU
którymi w przypadku szkody całkowitej odszkodowanie ustala się w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu w dniu ustalania odszkodowania. Nie ma znaczenia wartość pojazdu z dnia zawarcia umowy ubezpieczenia. Na rozprawie dnia 19 października 2016 r. powód(k. 140, 141) podtrzymał żądanie pozwu w całości. Wskazał, że wybrał wyższą stawkę ubezpieczenia, a pozwany wypełnił druk polisy na podstawie katalogu E.. Powód nie wywołał błędu co do wartości pojazdu. A pozwany wykrył błąd po zakończeniu likwidacji szkody. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód P. C. jako klient indywidualny zawarł ze stroną pozwaną (...) S. A. w W. umowę ubezpieczenia komunikacyjnego stwierdzoną polisą seria (...) pojazdu B. (...) o nr rej. (...), nr WIN (...), rok produkcji 2012. W treści polisy na podstawie ustaleń strony pozwanej, przy uwzględnieniu stanu pojazdu i jego wyposażenia oraz
katalogiem (...) ustalono wartość pojazdu na kwotę 313.700,00 zł. Przedmiotowa polisa była wznowieniem Polisy nr (...) zawartej w Inspektoracie w N., gdzie ustalono model, typ i wyposażenie pojazdu, które to dane przy zawieraniu przedmiotowej polisy zostały pobrane z systemu i na ich podstawie, po korekcie przebiegu, doszło do wyliczenia wartości pojazdu powoda. Umowa została zawarta na okres od 15 kwietnia 2014 roku do 14 kwietnia 2015 roku. Powód zdecydował się na zawarcie umowy ubezpieczenia AC z opcją stałej wartości pojazdu oraz niepomniejszania sumy ubezpieczenia wraz z wariantem serwisowym. W treści polisy zaznaczono, że powód nabył przedmiotowy pojazd jako nowy od dealera, na karoserii pojazdu nie ma śladów naprawy, a stan wnętrza pojazdu jest dobry. Przedstawiciel strony pozwanej zawierając przedmiotową umowę nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do stanu pojazdu z chwili zawierania umowy, które miałby mieć dodatkowy wpływ na ustaloną wartość pojazdu.
1 Ogólnych Warunków Ubezpieczeń Komunikacyjnych ustalonych uchwałą Zarządu (...) S.A. z siedzibą w W. nr (...) z 24 grudnia 2013 roku, powoływanych dalej jako „OWU” zakresem AC objęte są szkody polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie pojazdu, jego części lub wyposażenia, wskutek zajścia wypadku ubezpieczeniowego w okresie ubezpieczenia z zastrzeżeniem § 12 dotyczącego wyłączenia odpowiedzialności. Po myśli § 3 pkt 58 szkodą całkowitą jest uszkodzenie pojazdu w takim zakresie, że koszty jego naprawy ustalone według zasad określonych w § 20 ust. 2 przekraczają 70% wartości pojazdu w dniu ustalenia odszkodowania.
4 w razie powstania szkody całkowitej wysokość odszkodowania ustala się w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu w dniu ustalenia odszkodowania pomniejszonej o wartość rynkową pozostałości, z uwzględnieniem warunków umowy AC, przy czym wartość rynkowa pozostałości ustalana jest indywidualnie, w zależności od rozmiarów uszkodzeń i stopnia zużycia eksploatacyjnego pojazdu lub jego części (zespołów). Wartość rynkowa pojazdu to
na podstawie aktualnych na dzień ustalenia tej wartości notowań rynkowych cen pojazdu danej marki i typu, z uwzględnieniem jego pochodzenia, roku produkcji, okresu eksploatacji, wyposażenia, przebiegu, stanu technicznego i charakteru eksploatacji. Wedle § 13 ust. 1 określona w umowie AC suma ubezpieczenia odpowiada wartości pojazdu brutto. Przepisy OWU nie przewidują dla strony powodowej, przy wyborze wariantu ubezpieczenia AC ze stałą wartością pojazdu oraz niepomniejszania sumy ubezpieczenia uprawnień do weryfikacji na etapie likwidacji szkody wartości pojazdu przyjętej w zawartej z powodem umowie ubezpieczenia AC. Dowód: - polisa seria (...), k. 20-22; - OWU, k. 24-36; - korespondencja e-mailowa pracowników strony pozwanej w kserokopii akt szkody , k. 86-
1 OWU zakresem AC objęte są szkody polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie pojazdu, jego części lub wyposażenia, wskutek zajścia wypadku ubezpieczeniowego w okresie ubezpieczenia z zastrzeżeniem § 12 dotyczącego wyłączenia odpowiedzialności. Po myśli § 3 pkt 58 szkodą całkowitą jest uszkodzenie pojazdu w takim zakresie, że koszty jego naprawy ustalone według zasad określonych w § 20 ust. 2 przekraczają 70 % wartości pojazdu w dniu ustalenia odszkodowania.
4 w razie powstania szkody całkowitej wysokość odszkodowania ustala się w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu w dniu ustalenia odszkodowania pomniejszonej o wartość rynkową pozostałości, z uwzględnieniem warunków umowy AC, przy czym wartość rynkowa pozostałości ustalana jest indywidualnie, w zależności od rozmiarów uszkodzeń i stopnia zużycia eksploatacyjnego pojazdu lub jego części. Wartość rynkowa pojazdu to
na podstawie aktualnych na dzień ustalenia tej wartości notowań rynkowych cen pojazdu danej marki i typu, z uwzględnieniem jego pochodzenia, roku produkcji, okresu eksploatacji, wyposażenia, przebiegu, stanu technicznego i charakteru eksploatacji. Wedle § 13 ust. 1 określona w umowie AC suma ubezpieczenia odpowiada wartości pojazdu brutto. Wedle § 3 pkt 56 lit. a suma ubezpieczenia określona w umowie AC stanowi górną granicę odpowiedzialności strony pozwanej na wszystkie wypadku ubezpieczeniowe, które zaszły w okresie ubezpieczenia. Przepisy OWU nie przewidują dla strony pozwanej, przy wyborze wariantu ubezpieczenia AC ze stałą wartością pojazdu oraz niepomniejszania sumy ubezpieczenia, uprawnień do weryfikacji wartości pojazdu przyjętej w zawartej z powodem umowy ubezpieczenia AC w toku likwidacji szkody. Wynika z tego, że strona pozwana nie była w żaden sposób legitymowana do dokonania ponownej weryfikacji wartości pojazdu powoda na etapie likwidacji szkody nr (...). Nawet jeżeli faktycznie w trakcie zawierania umowy ubezpieczenia AC pojazdu powoda z 9 kwietnia 2014 roku wartość pojazdu została zawyżona, to okoliczność ta w żadnym wypadku nie może obciążać powoda. Brak jest bowiem jakichkolwiek dowodów na to, że powód mógł świadomie, np. podając nieprawdę co do stanu technicznego jego pojazdu czy jego historii, wprowadzić przedstawiciela strony pozwanej w błąd przy wycenie przedmiotowego pojazdu. To pracownik strony pozwanej – jako podmiotu profesjonalnego trudniącego się zawieraniem tego rodzaju umów cywilnoprawnych – dokonał wyceny wartości pojazdu powoda na podstawie danych zawartych w systemie (...) i to on ustalił jego wartość na dzień zawarcia umowy na kwotę 313.700,00 zł. Nawet jeśli strona pozwana dopatruje w tym jakichkolwiek niekorzystnych dla siebie skutków, to należy wskazać, że prawo nie zabrania zawierania umów niekorzystnych – zwłaszcza w odniesieniu do podmiotów profesjonalnych jak strona pozwana. W kontekście powyższego należy wskazać także, że brak jest również obiektywnych przesłanek uprawniających stronę pozwaną do uchylenia się od skutków prawnych swojego oświadczenia woli z dnia 9 kwietnia 2014 roku złożonego przy zawieraniu umowy AC z powodem o uwzględnieniu przez cały okres umowy stałej wartości sumy ubezpieczenia i wartości pojazdu.
art. 84 § 1 k.c. w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej. Z kolei przepis art. 84 § 2 k.c. stanowi, że można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny). Zestawienie treści powołanych przepisów z ustalonym w sprawie stanem faktycznym prowadzi do oczywistego wniosku, że uchylenie się przez stronę pozwaną od złożonego przez siebie oświadczenia woli z dnia 9 kwietnia 2014 roku złożonego przy zawieraniu umowy AC z powodem o uwzględnieniu przez cały okres umowy stałej wartości sumy ubezpieczenia i wartości pojazdu nie może uzyskać doniosłości prawnej. Strona pozwana w żaden sposób nie została bowiem wprowadzona przez powoda w błąd co do wartości jego pojazdu. Wręcz przeciwnie kalkulacji tej wartości przy wznawianiu umowy ubezpieczenia AC przedmiotowego pojazdu dokonał pracownik strony powodowej przy użyciu profesjonalnego katalogu (...) i to na podstawie danych podanych przez powoda jeszcze przy zawarciu poprzedniej umowy ubezpieczenia. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do przypisania powodowi jakiejkolwiek formy zawinienia w tym aspekcie i uznania, że powód, chociażby bez swojej winy wywołał po stronie powodowej błąd co do rzeczywistej wartości jego pojazdu w dniu zawarcia umowy. W tym stanie rzeczy próba uchylenia się przez stronę pozwaną od omawianego oświadczenia woli na podstawie art. 88 § 1 k.c. nie mogła okazać się prawnie doniosła i tym samym należało uznać, że strona pozwana nie uchyliła się skutecznie od treści zaciągniętego na siebie zobowiązania. W związku z powyższym i dokonanym przez powoda wyborem wariantu stałej wartości pojazdu oraz niepomniejszania sumy ubezpieczenia – za co strona pozwana wyliczyła odpowiedniej wysokości składkę ubezpieczeniową – wyłącznie wartość pojazdu ustalona w umowie na kwotę 313.700,00 winna być brana
OWU pod uwagę przy wyliczaniu należnego powodowi odszkodowania za zdarzenie z 8 kwietnia 2015 roku jako wartość pojazdu powoda przed wypadkiem. W związku z tym pomniejszenie wartości pojazdu powoda w toku postępowania likwidacyjnego i tym samym należnego mu odszkodowania za szkodę całkowitą było na gruncie łączącego strony stosunku prawnego bezpodstawne. Z tych względów Sąd uwzględniając: ustaloną przez strony pierwotnie wartość pojazdu - 313.700,00 zł, wartość pojazdu w stanie uszkodzonym – 89.500,00 zł uznał, że należne powodowi odszkodowanie z tytułu szkody całkowitej z dnia 8 kwietnia 2015 roku winno wynieść 224.200,00 zł. Biorąc zatem pod uwagę wypłacone powodowi dotychczas odszkodowanie w wysokości 167.100,00 zł do zapłaty przez stronę pozwaną na rzecz powoda w dalszym ciągu z tego tytułu pozostaje kwota 57.100,00 zł, którą Sąd uwzględniając powództwo niniejszym wyrokiem zasądził. Orzeczenie w przedmiocie odsetek od zasądzonej kwoty za okres od 9 maja 2015 roku do 31 grudnia 2015 roku podyktowane jest przepisem 481 § 2 zd. 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2016 roku, czyli do czasu wejścia życie ustawy z 9 października 2015 roku o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1830), powoływanej dalej jako „ustawa zmieniająca”.
art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W myśl art. 481 § 2 zd. 1 k.c., jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Powód domagał się a odsetek od dochodzonego roszczenia od dnia 30 kwietnia 2015 roku, czyli od dnia następującego po dacie, w której strona pozwana uznała swoją odpowiedzialność jedynie co do kwoty 40.982,10 zł. W ocenie Sądu powód błędnie jednak upatruje się daty wymagalności swojego roszczenia, albowiem w świetle regulacji art. 871 § 1 k.c. ubezpieczyciel swoje świadczenie winien spełnić w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Na gruncie niniejszej sprawy zawiadomienie o wypadku strona pozwana otrzymała już w dniu jego zajścia zdarzenia wywołującego szkodę, tj. 8 kwietnia 2015 roku, o czym świadczy fakt, że to ubezpieczyciel zapewnił powodowi usługi pomocy drogowej w celu odholowania jego pojazdu. Z tego też względu roszczenie powoda o odszkodowanie stało się najwcześniej wymagalne po upływie 30 dni liczonych od dnia 8 kwietnia 2015 roku, a więc z dniem 9 maja 2015 roku. Tę datę zatem Sąd przyjął jako datę początkową uprawniającą powoda do naliczania należnych mu odsetek wywołanych opóźnieniem w spełnieniu swojego świadczenia przez stronę pozwaną. Wobec tego Sąd oddalił powództwo powoda co do roszczenia w zakresie odsetek sprzed daty 9 maja 2105 roku. Ustawa zmieniająca wprowadziła zmiany, m.in. w zakresie przepisu art. 481 k.c. Zmieniony został przede wszystkim § 2 art. 481 k.c. wprowadzający, tzw. „odsetki ustawowe za opóźnienie”, w myśl którego, jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego (wynoszącej 1,5%) i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Po myśli art. 481 § 2 1 k.c. maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). Jednocześnie ustawodawca w art. 56 ustawy zmieniającej przesądził, że do odsetek należnych za okres kończący się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 57 ustawy zmieniającej, ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem art. 50, art. 51 i art. 54, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Z tych względów Sąd zasądzając odsetki ustawowe od przyznanej powodowi kwoty za opóźnienie za okres od 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty był związany aktualnie obowiązującą treścią przepisu art. 481 § 2 1 k.c. i zasądził za ten okres ustawowe odsetki za opóźnienie. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnia przepis art. 100 zd. 2 k.p.c.,
którym w razie częściowego uwzględnienia żądań Sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Strona pozwana przegrała niniejsze postępowanie niemal w całości, za wyjątkiem niewielkiej części roszczenia dotyczącego odsetek, w związku z czym należało od niej na rzecz powoda zasądzić całość kosztów procesu poniesionych przez powoda. Na powyższe koszty złożyły się: koszty opłaty sądowej od pozwu w kwocie 2.855,00 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.600,00 zł
w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t., z późn. zm.) oraz koszty opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.