Sygn. akt II Ka 456/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Krajewska - Sińczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Olewińska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sokołowie Podlaskim Mirosława Michalskiego po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy K. Ż. oskarżonego z art. 286 § 1 kk i in. na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora, oskarżonego i jego obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt II K 76/15 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. uchyla zawarte w pkt 3 wyroku orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności i o warunkowym zawieszeniu jej wykonania, a także wymierzoną w pkt 2 wyroku karę jednego miesiąca pozbawienia wolności; 2. czyn przypisany oskarżonemu w pkt 1 wyroku kwalifikuje z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i przepisy te powołuje jako podstawę prawną skazania, zaś jako podstawę prawną wymiaru kary 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności powołuje art. 286 §1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk, 3. za czyn przypisany oskarżonemu w pkt 2 wyroku na podstawie art. 216 § 1 kk wymierza karę grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) zł, II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. S. R. w S. kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę oskarżonego wykonywaną z urzędu w postępowaniu odwoławczym; IV. zwalnia oskarżonego od opłaty za obie instancje i od wydatków za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że te ostatnie ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt II Ka 456/16 UZASADNIENIE K. Ż. został oskarżony o to, że: I. w okresie od 3 do 10 grudnia 2013 r. w S., pow. (...), woj. (...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził M. D. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem, w ten sposób, że w dniu 3 grudnia 2013 r. w celu użycia za autentyczny, podrobił dokument w postaci umowy o pożyczkę na kwotę 20.000 zł oraz podpis A. K., a następnie dokumentem tym posłużył się jako autentycznym, wprowadzając w błąd pokrzywdzoną M. D. co do zamiaru wywiązania się z umowy i wyłudził 500 zł tytułem opłat, tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk II. w dniu 31 grudnia 2013 r. w S., pow. (...), woj. (...), podczas rozmowy telefonicznej kilkukrotnie znieważył M. D. poprzez kierowanie pod jej adresem słów powszechnie uznanych za obelżywe, tj. o czyn z art. 216 § 1 kk Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim wyrokiem z dnia 23 maja 2016 r., sygn. II K 76/15: I. oskarżonego K. Ż. uznał za winnego zarzucanego mu czynu, stanowiącego występek z art. 286 § 1 kk i za to, na podstawie art. 286 § 1 kk, skazał go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; II. oskarżonego K. Ż. uznał za winnego zarzucanego mu czynu, stanowiącego występek z art. 216 § 1 kk i za to, na podstawie art. 216 § 1 kk, skazał go na karę 1 (jednego) miesiąca pozbawienia wolności; III. na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk orzeczone kary pozbawienia wolności połączył i orzekł wobec K. Ż. karę łączną 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 kk warunkowo zawiesił na okres 2 (dwóch) lat; IV. na podstawie art. 46 § 1 kk zobowiązał oskarżonego K. Ż. do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej M. D. kwoty 500 (pięćset) złotych; V. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata S. R. kwotę 1.239,84 (tysiąca dwustu trzydziestu dziewięciu i 84/100) złotych tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę sprawowaną z urzędu; VI. zwolnił oskarżonego od kosztów procesu. Apelacje od przedstawionego wyroku wnieśli: oskarżony, jego obrońca oraz prokurator Prokuratury Rejonowej w Sokołowie Podlaskim. Obrońca oskarżonego zaskarżył w/w wyrok w całości, zarzucając mu błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, co mogło mieć wpływ na jego treść i co polegało na przyjęciu za prawdziwe części wyjaśnień oskarżonego, w których potwierdzał pewne fakty świadczące o jego zawinionym zachowaniu, a co nie musiało mieć miejsca, ponieważ wyjaśnienia oskarżonego były chaotyczne i sprzeczne, ale prawdopodobne, np. gdy mówił w toku postępowania przygotowawczego, że czyn pierwszy popełnił, co następnie wytłumaczył na rozprawie, że kierował się „świętym spokojem” i stąd jego przyznanie, które zostało następnie odwołane; podobnie jak ustalenie, że inne osoby nie miały dostępu do jego telefonu można wytłumaczyć po prostu zapomnieniem, co jest możliwe ze względu na upływ czasu. W następstwie tak sformułowanego zarzutu, obrońca oskarżonego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w odniesieniu do obu zarzutów, ewentualnie o uniewinnienie oskarżonego. Oskarżony K. Ż. przedstawiony wyżej wyrok zaskarżył w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie przez Sąd zgłaszanych wniosków dowodowych i tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego. Podnosząc powyższe, oskarżony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Prokurator wskazany wyżej wyrok zaskarżył w całości, zarzucając mu: I. obrazę przepisu postępowania art. 413 § 2 pkt 1 kpk, mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na braku dokładnego określenia przypisanego oskarżonemu czynu z pkt I aktu oskarżenia oraz jego kwalifikacji prawnej poprzez uznanie K. Ż. za winnego zarzucanego mu czynu, ale jedynie z art. 286 § 1 kk mimo, iż zgodnie z opisem tegoż czynu i jego kwalifikacją prawną, stanowi on przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk; II. obrazę przepisów postępowania art. 413 § 2 pkt 1 kpk i art. 424 § 1 pkt 2 kpk, mającą wpływ na treść orzeczenia, poprzez sprzeczność pomiędzy wyrokiem a jego uzasadnieniem, polegającą na uznaniu w wyroku oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu z pkt I aktu oskarżenia z zastosowaniem kwalifikacji prawnej z art. 286 § 1 kk i przyjęcia w uzasadnieniu, iż oskarżony dopuścił się popełnienia czynu zgodnie z opisem i kwalifikacją prawną z aktu oskarżenia z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk; III. obrazę przepisu prawna materialnego art. 216 § 1 kk polegającą na skazaniu oskarżonego na podstawie tegoż przepisu na karę pozbawienia wolności (w wysokości jednego miesiąca) mimo, iż przepis ten nie pozwala na orzeczenie tego rodzaju kary, czego skutkiem było także błędne zastosowanie przepisów art. 85 kk i art. 86 § 1 kk o karze łącznej pozbawienia wolności; IV. rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu za czyn z pkt I aktu oskarżenia, polegającą na orzeczeniu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, mimo, iż ocena stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynu, postawy sprawcy, jego właściwości i warunków osobistych oraz dotychczasowego sposobu życia, uzasadniają brak pozytywnej prognozy kryminologicznej, a nadto cele zapobiegawcze oraz wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego wskazują, że kara ta powinna być orzeczona jako bezwzględna. Podnosząc powyższe zarzuty prokurator wniósł o: I. uznanie oskarżonego K. Ż. za winnego zarzucanego mu czynu z pkt I aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk; II. skazanie oskarżonego za czyn z pkt I aktu oskarżenia na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z wyeliminowaniem z treści wyroku jako podstawy prawnej zawieszenia tejże kary przepisów art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 kk; III. skazanie oskarżonego za czyn z pkt II aktu oskarżenia na podstawie art. 216 § 1 kk na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych przyjmując, iż wysokość stawki dziennej wynosi 10 złotych, z wyeliminowaniem z treści wyroku przepisów o karze łącznej z art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk - z pozostawieniem w mocy pozostałej części wyroku. Na rozprawie apelacyjnej obrońca oskarżonego poparł własną apelację i wniosek w niej zawarty oraz apelację oskarżonego i zawarty w niej wniosek, wniósł także o nieuwzględnienie apelacji prokuratora oraz o zasądzenie wynagrodzenia za obronę oskarżonego z urzędu, oświadczając, że nie zostało ono uiszczone w całości, ani w części. Prokurator poparł apelację prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sokołowie Podlaskim i wniosek w niej zawarty, wniósł o nieuwzględnienie apelacji oskarżonego i jego obrońcy. Obrońca oskarżonego oświadczył, że przyłącza się do apelacji prokuratora jedynie w zakresie pkt III, gdyż leży to w interesie oskarżonego K. Ż.. Sąd Okręgowy w Siedlcach zważył, co następuje: Apelacje oskarżonego oraz jego obrońcy, jako bezzasadne, nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd Odwoławczy nie podzielił ani wysuniętych w nich zarzutów, ani przytoczonej na ich poparcie argumentacji. Zasadną była natomiast apelacja oskarżyciela publicznego. Konsekwencją tegoż uznania i podzielenia zarzutów prokuratorskich była zmiana zaskarżonego wyroku w zakresie właściwej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego K. Ż. z pkt I aktu oskarżenia, jak również rozstrzygnięcia o karze na niekorzyść oskarżonego. Celem klarownego uporządkowania wywodu Sąd Okręgowy uznał za zasadne omówienie w pierwszej kolejności środków odwoławczych wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę, jako zwróconych przeciwko winie i kwestionujących sprawstwo oskarżonego. Odnosząc się bezpośrednio do skargi apelacyjnej obrońcy oskarżonego zaznaczyć należy, iż w istocie sprowadza się ona wyłącznie do negowania pierwszoinstancyjnej oceny wyjaśnień oskarżonego, złożonych na etapie postępowania przygotowawczego, w których K. Ż. przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Rozważając zasadność tegoż zarzutu, Sąd Odwoławczy nie mógł oprzeć się wrażeniu, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku w tej kwestii (k. 436v) niejako wyprzedza i stanowi wyczerpującą i szczegółową odpowiedź na argumentację wykorzystaną przez obrońcę we wniesionym przez niego środku odwoławczym. Tok rozumowania przedstawiony przez Sąd Rejonowy w pisemnych motywach wyroku jest zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, pozbawiony luk, czytelny i poprawny logicznie. Sąd II instancji w pełni podzielił ocenę wyjaśnień oskarżonego z postępowania przygotowawczego, zaś mając na względzie, iż obrońca zaniechał wskazania, dlaczego ocena wyjaśnień oskarżonego dokonana przez Sąd Rejonowy jest w jego ocenie błędna, poczuł się zwolniony od drobiazgowego dublowania wywodu, odsyłając tym samym do pisemnych motywów zaskarżonego wyroku. Uzupełniająco zaznaczyć należy, że wymowa pozostałych, zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dowodów, wskazujących na sprawstwo oskarżonego, była jednoznaczna, zaś gołosłowne negowanie przez K. Ż. uprzedniego przyznania się do winy w zakresie czynu z art. 286 § 1 kk, umotywowane jedynie „świętym spokojem”, na które powołuje się jego obrońca, zupełnie nie przekonuje. Późniejszą zmianę stanowiska oskarżonego i jego wycofanie się ze złożonych dotychczas wyjaśnień, w których przyznał się do zarzucanego mu przestępstwa oszustwa, ocenić należy jako nieudolną próbę obrony, co też słusznie uczynił Sąd Rejonowy. Brak w przedmiotowej sprawie jakichkolwiek przesłanek, które uzasadniałyby przyznanie się oskarżonego do tak poważnego przestępstwa, jeśliby go faktycznie nie popełnił w szczególności biorąc pod uwagę, iż w dacie przesłuchania w przedmiotowej sprawie, przed Sądem Rejonowy dla Warszawy – Pragi Północ w Warszawie, toczyło się przeciwko niemu inne postępowanie karne za czyn z art. 286 § 1 kk. Logicznym zatem pozostaje wnioskowanie, iż oskarżony był świadomy, że w stosunku do niego może zapaść wyrok skazujący za ten czyn, zaś w przypadku orzeczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem i późniejszym kolejnym wyrokiem skazującym za czyn tożsamo kwalifikowany, kara może zostać zarządzona do wykonania. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie zgodził się z obrońcą, że „wersja, że oskarżony czynów nie popełnił jest możliwa do przyjęcia jeżeli przyjąć, że mówił prawdę o swej niewinności”. Podkreślić w tym miejscu należy, iż wyjaśnienia oskarżonego nie były jedynym dowodem w przedmiotowej sprawie wskazującym, że dokonał on oszustwa na szkodę M. D., zaś przepis art. 410 kpk nakazujący uwzględnienie całokształtu okoliczności przedmiotowej sprawy, zobowiązuje zarówno Sąd ferujący wyrok, jak i strony procesowe. Tymczasem, użycie przez obrońcę w/w sformułowania prowadzi do konstatacji, iż całkowicie pominął on inne dowody zaliczone w poczet materiału dowodowego, które wskazywały na sprawstwo K. Ż. w zakresie tego występku. Z powyższych względów, zarzut obrońcy oskarżonego dotyczący błędu „dowolności” w ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji uznano za chybiony. Przechodząc do apelacji osobistej oskarżonego, nie sposób podzielić zarzutu, aby Sąd Rejonowy pominął zgłaszane przez K. Ż. wnioski dowodowe. Wszystkie zostały rozpoznane, a ich nieuwzględnienie nastąpiło z podanych przyczyn znajdujących oparcie w przepisach karnoprocesowych, co też Sąd należycie uzasadnił. Okoliczność w postaci poważnej wady wzroku oskarżonego, uznania go przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz pobierania renty z tego tytułu z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, była doskonale znana Sądowi Rejonowemu orzekającemu w przedmiotowej sprawie i wzięta pod uwagę przy wyrokowaniu. Dlatego też, powoływanie się przez K. Ż. na każdym etapie postępowania na fakt niepełnosprawności nie mogło przynieść oczekiwanego przez niego rezultatu, w szczególności biorąc pod uwagę, iż fakt ten nie wyklucza możliwości popełnienia przez niego zarzuconych, jak i kolejnych przestępstw. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, oskarżony chociaż ma poważną wadę wzroku i niekiedy wymaga pomocy osób trzecich, w społeczeństwie funkcjonuje normalnie, nie ma problemów z kontaktami międzyludzkimi i stworzeniem trwałych relacji towarzyskich, jak również z odnalezieniem się w sytuacjach życia codziennego. Oskarżony samodzielnie obsługuje sprzęty telekomunikacyjne i komputerowe, powiększając w tym celu czcionkę na wyświetlaczu urządzenia. Jego stopnień niepełnosprawności nie wyklucza go także w zupełności z rynku pracy, wymaga jednak pracy w warunkach chronionych (k. 453). Wskazać w tym miejscu należy, że K. Ż. samodzielnie sporządził także wniesioną apelację. Sąd Okręgowy nie podzielił także zarzutów oskarżonego wyrażonych w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego, dotyczących negowania wiarygodności świadka A. J.. Jak wskazuje się w orzecznictwie, sam fakt uprzedniej karalności świadka, czy też okoliczność w postaci toczących się przeciwko świadkowi innych spraw karnych, nie może niejako a priori skutkować negatywną oceny jego relacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2015 r., sygn. III KK 459/15, LEX nr 2054486). W ocenie Sądu Okręgowego, dowód w postaci zeznań A. J. został poddany przez Sąd Rejonowy ostrożnej i starannej analizie, zaś końcowa ocena wiarygodności jej depozycji uwzględnia wszelkie wytyczne art. 7 kpk. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut oskarżonego z uzasadnienia wniesionej przez niego apelacji, sprowadzający się do twierdzenia, że przyjęcie jego sprawstwa w zakresie czynu z pkt II a/o (art. 216 § 1
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.