V Pa 80/16

Sygn. akt V Pa 80/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2016 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jacek Wilga Sędziowie SSO Krzysztof Główczyński, SSO Andrzej Marek (spr.) Protokolant star. sekr. sądowy Ewa Sawiak po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. w Legnicy na rozprawie sprawy z powództwa K. B. przeciwko J. W. o ryczałty za noclegi na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Legnicy IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 czerwca 2016 r. sygn. akt IV P 155/15 I. oddala apelację, II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. SSO Andrzej Marek SSO Jacek Wilga SSO Krzysztof Główczyński UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w Legnicy zasądził od pozwanego J. W. na rzecz powoda K. B. kwotę 23.027,54 zł tytułem ryczałtów za noclegi za okres od 16 września 2013 r. do 5 maja 2014 r. z ustawowymi odsetkami od kwot wskazanych w pkt I wyroku. Uwzględniając roszczenie powoda Sąd I ustalił m.in. że pozwany w okresie zatrudnienia powoda, tj. od 16 września 2013 r. do 6 maja 2014 r., rozliczał się z nim z tytułu diet oraz frachtu wynoszącego 10% od przewiezionego towaru, nigdy zaś nie wypłacił powodowi ryczałtu za noclegi. W świetle zaś uregulowań wewnętrznych obowiązujących u pozwanego (regulamin wynagradzania wraz z aneksem z 1 marca 2013 r.), za każdą dobę podróży służbowej krajowej pracownikowi przysługiwała dieta w wysokości 30 zł, zaś w przypadku podróży służbowej zagranicznej –dieta w wysokości 49 euro. W uzasadnionych przypadkach pracodawca mógł wyrazić zgodę na zwrot kosztów za nocleg stwierdzonych rachunkiem (§ 3 pkt 4 aneksu), z tym, że pracownikom odbywającym zagraniczną podróż służbową nie przysługiwał zwrot kosztów noclegu, jeśli pracodawca zapewnił im bezpłatny nocleg. Zapewnienie bezpłatnego noclegu zaś miało miejsce wtedy, gdy pojazd, którym pracownik odbywał podróż służbową był wyposażony w miejsce do spania - zgodnie z homologacją producenta (§ 3 pkt 6 aneksu). Sąd Rejonowy ustalił, że powód w okresie zatrudnienia odbywał podróże służbowe poza granice kraju. Miejscem docelowym były N. (18 wyjazdów), F. (l wyjazd), C. (l wyjazd) i S. (l wyjazd). Pracując u strony pozwanej, jeździł samochodem ciężarowym marki M. o oznaczeniu kabiny (...) oraz (...). W czasie wszystkich podroży, jakie powód odbył, spał wyłącznie w kabinie samochodu, którym jeździł. W kabinie tej mieściły się fotele oraz część sypialna, która nie była odrębnie wydzielona. Powód korzystał z własnej pościeli. Pracodawca nie zapewniał ani kołdry ani poduszki. Kabina samochodu wyposażona była w lodówkę, klimatyzację, której działanie było możliwe dopiero po włączeniu silnika oraz ogrzewanie postojowe. Klimatyzacji postojowej nie było. W kabinie ciągnika siodłowego nie było żadnych urządzeń sanitarnych. Powód, jeżdżąc poza granicami kraju, korzystał z wody, wc i prysznica na parkingach zaopatrzonych w węzły sanitarne. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji uznał, że warunki, w jakich powód korzystał z noclegów, pracując u pozwanego, nie pozbawiają go prawa do ryczałtów za noclegi. Nie świadczą one bowiem o tym, aby pracodawca zapewnił powodowi bezpłatny nocleg w rozumieniu § 16 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Wyrok powyższy w całości apelacją zaskarżył pozwany, który zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców w zw. z art. 77 5 § 1, 3, 4 i 5 k.p., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy te w zakresie zwrotu kosztów noclegu kierowcy przebywającego w podróży służbowej odsyłają do § 9 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju w zw. z art. 8 pkt 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (tekst mający znaczenie dla EOG), i mogą stanowić podstawę prawną dochodzenia roszczeń, od pracodawców sektora prywatnego, w sytuacji gdy prawidłowa interpretacja tych zapisów wskazuje, iż adresatem tej normy prawnej są wyłącznie jednostki sektora publicznego, a pracodawcy prywatni korzystają z uprawnienia do uregulowania tych kwestii w ramach uregulowań wewnątrzzakładowych. Pozwany zarzucił też naruszenie zapisów obowiązującego u niego Regulaminu wynagradzania wraz z załącznikiem z dnia 1 marca 2013 r. poprzez ich błędną interpretację i brak zastosowania w sprawie, a w konsekwencji błędne uznanie, że zawarte w nich uregulowania nie mają pierwszeństwa przed zapisami przepisów powszechnie obowiązujących i nie mają zastosowania w nin. sprawie, jak i że pracodawca nie wypłacał pracownikom świadczenia stanowiącego ryczałt za nocleg, podczas gdy prawidłowa interpretacja regulacji wewnątrzzakładowych prowadzić powinna do wniosku, że w ramach przepisów wewnątrzzakładowych w sposób korzystniejszy niż w przepisach powszechnie obowiązujących uregulowano także problematykę zwrotu koszów noclegów w ramach jednolitego świadczenia z tytułu diety, której wysokość ustalono w sposób korzystniejszy niż w przepisach powszechnie obowiązujących, bo na poziomie 49 euro niezależnie od kraju podróży służbowej. Zdaniem skarżącego, Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował też przepis § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia MPiPS w sprawie należności z tytułu podróży poza granicami kraju, uznając, że pracownikowi przysługuje roszczenie o ryczałt za nocleg także w sytuacji, kiedy w rzeczywistości nie poniósł żadnych kosztów noclegu, oraz naruszył art. 8 pkt 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że dzienne okresy odpoczynku – nocleg i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku – nocleg nie mogą być wykorzystywane w pojeździe. Zdaniem apelującego, Sąd I instancji dopuścił się także naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nierozważanie wszystkich okoliczności sprawy, skutkujące m.in..: - błędnym przyjęciem, że dokument „Wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej” z dnia l marca 2013 r. dotyczący wypłaty diety obejmującej także inne koszty socjalne, nie stanowi świadczenia zawierającego w swej treści ryczałtu za noclegi, - błędnym uznaniem, iż zawarte w przepisach wewnątrzzakładowych uregulowanie w zakresie zwrotu kosztów podróży, ogólnie określone przez pracodawcę jako dieta – na kwotę 49 euro, nie może być przyjęte jako uregulowanie bardziej korzystne niż powszechnie obowiązujące przepisy, - brakiem jakiegokolwiek ustalenia stanu faktycznego w zakresie miejsc odbywania noclegu i przyjęcie ilości i miejsc noclegów wskazanych przez powoda, bez jakichkolwiek dowodów potwierdzających powyższe twierdzenia, - nieuwzględnieniem faktu, że pracownik od samego początku zatrudnienia wiedział, iż noclegi będzie spędzał w kabinie pojazdu i stan ten akceptował, jako jeden z warunków zatrudnienia, a w toku świadczenia pracy nigdy nie zgłaszał w tym zakresie zarzutów, a zgłosił je dopiero po zakończeniu stosunku pracy, traktując „zwrot” kosztów noclegów jako dodatkowe wynagrodzenie, a nadto wiedział, że określona w aktach wewnętrznych „dieta” stanowić będzie kompleksowy zwrot wszystkich kosztów podróży, - nieuwzględnieniem faktu, że w toku świadczenia pracy, niezależnie od wypłacanej powodowi diety stanowiącej kompleksowe rozliczenie wszystkich kosztów podróży, otrzymał też zwrot wszystkich udokumentowanych kosztów związanych z korzystaniem z toalet, pryszniców itp. - nieuwzględnienie faktu, że wszystkie pojazdy wykorzystywane przez pozwanego mają w ramach fabrycznego wyposażenia miejsce do spania dopuszczone do użytkowania i spełniające wymogi prawa. Pozwany w apelacji zarzucił nadto naruszenie przez Sąd I instancji art. 328 § 2 k.p.c., twierdząc, że Sąd ten w uzasadnieniu orzeczenia nie odniósł się w stopniu wystarczającym do przyczyn, z jakich nie dał wiary zeznaniom pozwanego, a dał wiarę powodowi w pełnym zakresie, oraz naruszenie art. 178 § 1 Konstytucji RP i art. 1 § 2 ustawy –Prawo ustroju sądów powszechnych, art. 2 k.p.c. -poprzez nierozpoznanie istoty sprawy przez ten Sąd, gdyż –zdaniem skarżącego– nie zbadał on podstawy materialnej pozwu, jak i skierowanych do niego zarzutów merytorycznych, a w swoim rozstrzygnięciu nie odniósł się do tego, co było przedmiotem sprawy, albowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie stanowi wyrazu zindywidualizowanej oceny prawnej i ustaleń faktycznych dokonanej przez niezawisły Sąd w indywidualnie rozpoznawanej sprawie. Wskazując na powyższe, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu za obie instancje wg norm przepisanych. W dniu 13 września 2016 r. pozwany złożył wniosek o zawieszenie postępowania apelacyjnego na podstawie art. 177 § 1 pkt 3