VI U 95/13

Sygn. akt VI U 95/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Janusz Madej Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania T. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 11 grudnia 2012 r., znak:(...) w sprawie: T. S. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o emeryturę I zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje wnioskodawcy T. S. prawo do emerytury od dnia (...)roku, II nie stwierdza odpowiedzialności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Sygn. akt VI U 95/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11 grudnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił przyznania ubezpieczonemu T. S. prawa do wcześniejszej emerytury ze względu na nieudokumentowanie 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy powołał się na przepisy art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm., dalej jako: „ustawa emerytalna”) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm., dalej jako: „rozporządzenie z 1983 r.”). W uzasadnieniu decyzji organ rentowy nie uwzględnił żadnego okresu zatrudnienia do pracy w warunkach szczególnych argumentując, że przedłożone dokumenty nie spełniają wymogów formalnych. Ubezpieczony złożył odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do emerytury. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Ubezpieczony T. S. (ur. dnia (...)), dnia(...)r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury w wieku obniżonym ze względu na przepracowanie 15 lat w warunkach szczególnych. Organ rentowy uznał za udokumentowany staż ubezpieczeniowy na dzień 1 stycznia 1999 roku w wymiarze 28 lat, 4 miesięcy i 6 dni. Pozwany nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych żadnego stażu. Ubezpieczony złożył wniosek o przekazanie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, środków zgromadzonych na koncie w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa. Ubezpieczony nie pozostawał do końca grudnia 2012 r. w stosunku pracy. okoliczności bezsporne Ubezpieczony w okresie od dnia 1 września 1969 r. do dnia 31 maja 1976 r. był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Fabryce (...) w Ż.. W tym czasie od 1 września 1971 r. do 28 października 1972 r. oraz od 4 listopada 1974 r. do 31 maja 1976 r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku lakiernika. Pomiędzy 28 października 1972 r. a 4 listopada 1974 r. ubezpieczony odbywał czynną służbę wojskową, po której zakończeniu wrócił do pracy na stanowisku lakiernika (por. pismo z 29 października 1974 r. w aktach osobowych (...) w Ż.). Ubezpieczony lakierował wówczas przy użyciu pistoletu lakierniczego takie przedmioty jak kuchnie polowe, kotły, 20-litrowe termosy. Była to praca w szczególnych warunkach określona w wykazie A, dziale XIV pod poz. 17 rozporządzenia z 1983 r. (Lakierowanie ręczne lub natryskowe - nie zhermetyzowane). Od 24 listopada 1977 r. do 2 marca 1982 r. ubezpieczony był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Usług (...) w Ż. i stale i w pełnym wymiarze czasu pracy kierował samochodami ciężarowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 ton. Do zakresu jego obowiązków pracowniczych od należało kierowanie samochodami ciężarowymi marki STAR i SKODA o ciężarze całkowitym powyżej 12 ton (śmieciarka). Następnie od 1 kwietnia 1982 r. do 18 maja 1987 r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał obowiązki kierowcy samochodów ciężarowych o DMC powyżej 3,5 ton podczas zatrudnienia w Spółdzielni (...) w B. z siedzibą w L.. Obsługiwał wówczas samochód ciężarowy STAR, którym rozwoził nabiał, produkty spożywcze, okresowo również rowery z fabryki (...) w K.. Od 13 lipca 1987 r. do 31 sierpnia 1993 r. wnioskodawca był zatrudniony w (...) Spółdzielni (...) w Ż. i wykonywał wówczas stale i w pełnym wymiarze czasu pracę kierowcy samochodu ciężarowego o DMC powyżej 3,5 ton połączoną z wykonywaniem ciężkich prac załadunkowych i wyładunkowych materiałów sypkich. Obsługiwał samochód ciężarowy marki STAR o ciężarze około 8 ton. Pojazd ten miał charakter izotermy, którym przewożono produkty spożywcze takie jak nabiał, które w kartonach ważyły po 25 kilogramów, a zdarzało się że nawet więcej. Kierowca był zobowiązany do jego rozładunku. Powyższe okresy pracy jako kierowcy należy uznać za pracę w szczególnych warunkach, która została wymieniona w wykazie A, dział VIII, poz. 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 1983 r. -dowody: świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych – (...)akt emerytalno-rentowych; zeznania świadków: A. D., E. M. oraz przesłuchanie ubezpieczonego – zapis A/V na płycie CD – k. (...) akt sądowych Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe na okoliczność charakteru prac i zakresu obowiązków w trakcie zatrudnienia ubezpieczonego doprowadziło do ustalenia, że wykonywał on pracę w warunkach szczególnych zarówno jako lakiernik w Fabryce (...) w Ż. oraz jako kierowca samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w późniejszych okresach. Ocena wiarygodności dowodowej dokumentów zawartych w aktach osobowych oraz zeznań świadków i ubezpieczonego nie budzi w tej kwestii wątpliwości. Zeznania świadków były jasne, logiczne i korespondowały z zeznaniami ubezpieczonego. Świadkowie są osobami obcymi dla ubezpieczonego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 184. ust 1 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (20 lat dla kobiet). Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w tym funduszu na dochody budżetu państwa za pośrednictwem Zakładu. Dodatkowym warunkiem, który do dnia 31 grudnia 2012 r. należało spełnić było rozwiązanie stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. Na podstawie art. 32 ust 1 cytowanej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym, czyli w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Dla celów ustalenia uprawnień emerytalnych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepisy rozporządzenia z 1983 r. mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Należy wskazać, iż w przypadku, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach z przyczyn od siebie niezależnych, przepisy art. 472 i 473 k.p.c. umożliwiają ustalenie tych okoliczności w drodze postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z w/wym. artykułami w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym. Podobnie należy oceniać możliwość dowodzenia charakteru wykonywanej pracy w przypadku, gdy jak w niniejszej sprawie, organ rentowy kwestionuje formalną poprawność wystawionego przez zakład pracy dokumentu mającego zaświadczać wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Pozwany za sporną uznał okoliczność czy ubezpieczony przez okres co najmniej 15 lat wykonywał pracę w warunkach szczególnych. W jego ocenie tej przesłanki faktycznej o istotnym znaczeniu prawnym ubezpieczony nie wykazał. Należy podkreślić, że dokument w postaci świadectwa pracy nie jest dokumentem abstrakcyjnym, w tym sensie, że treści z niego wynikające choćby były wątpliwe w świetle innych dowodów, należy bezwarunkowo przyjmować za prawdziwe. Świadectwo pracy, podobnie jak i inne dowody podlega weryfikacji co do zgodności z prawdą w kontekście całokształtu materiału dowodowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 30 września 2010 r., III AUa 350/10). W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma przy tym możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji wymienionych w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 1983 r. Przekładając powyższe uwagi normatywne na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do pracy w warunkach szczególnych oprócz wyżej wskazanego okresu od 1 września 1971 r. do 28 października 1972 r. oraz od 4 listopada 1974 r. do 31 maja 1976 r., w którym ubezpieczony wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku lakiernika (wykaz A, dział XIV, poz. 17 rozporządzenia z 1983 r.), również okres między 28 października 1972 r. a 4 listopada 1974 r. powinien zostać uwzględniony do stażu pracy w warunkach szczególnych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 2006 r., III UK 5/06 wskazał, że okres zasadniczej służby wojskowej odbytej w czasie trwania stosunku pracy w szczególnych warunkach zalicza się do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, jeżeli pracownik w ustawowym terminie zgłosił swój powrót do tego zatrudnienia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym przypadku, gdyż zarówno bezpośrednio przed powołaniem do służby wojskowej, a także po zwolnieniu z niej ubezpieczony był zatrudniony w warunkach szczególnych w Fabryce (...) w Ż.. Dalszy okres pracy zawodowej ubezpieczonego, kiedy wykonywał on obowiązki na stanowisku kierowcy objęty został wykazem A, działem VIII, poz 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 1983 r. (prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów). Nie można więc uznać, że praca wykonywana przez ubezpieczonego nie była pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu nadanym temu pojęciu przez przepisy prawa ubezpieczeń społecznych. Ocena stanu faktycznego niniejszej sprawy w kontekście przepisów art. 184 i 32 ustawy emerytalnej oraz rozporządzenia z 1983 r. pozwala na przyjęcie, że ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki powstania prawa do emerytury od dnia 16 grudnia 2012 r., a więc od ukończenia przez niego 60 roku życia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 477