W jego ocenie, doszło więc do rozwiązania z nim stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, co uzasadnia przyznanie mu prawa do dochodzonego świadczenia. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Zaprzeczył, by rozwiązanie stosunku pracy z ubezpieczonym nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Doszło do niego bowiem z upływem okresu, na który umowa została zawarta, co potwierdza zasadność zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 20 maja 2016r. Sąd Okręgowy w Częstochowie zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia przedemerytalnego, poczynając od 17 listopada 2015r. Sąd I instancji ustalił, że ubezpieczony urodził się dnia (...) Wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego złożył 16 listopada 2015r., tj. w terminie nieprzekraczającym 30 dni od wydania przez Powiatowy Urząd Pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania przez niego zasiłku dla bezrobotnych i brak odmowy podjęcia pracy. Dnia 10 marca 2014r. ubezpieczony zawarł z Firmą Handlowo-Budowlaną (...) spółką jawną w C. umowę o pracę na okres próbny do 9 czerwca 2014r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku murarza-tynkarza. W dniu 9 czerwca 2014r. strony zawarły umowę na czas określony od 10 czerwca 2014r. do 31 grudnia 2014r. na takich samych warunkach i przez ten okres była ona faktycznie realizowana. Nie przewidziały przy tym możliwości jej wypowiedzenia. W wydanym ubezpieczonemu świadectwie pracy wskazano, iż jego stosunek pracy ustał z dniem 31 grudnia 2014r. w wyniku rozwiązania umowy o pracę na podstawie art. 30 § 1 pkt 4 k.p., to jest z upływem czasu, na jaki umowa była zawarta. Odnotowano też, iż został zastosowany skrócony okres wypowiedzenia na podstawie art.
Nieprzedłużenie ubezpieczonemu umowy nastąpiło w wyniku braku zleceń na roboty budowlane. Na miejsce ubezpieczonego nie został zatrudniony żaden pracownik. W lipcu 2015r. stosunek pracy ustał z jednym pracownikiem zatrudnionym na stanowisku murarza. Do dnia rozwiązania stosunku pracy ubezpieczony wykazał ponad 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych, łącznie z okresami uzupełniającymi. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2013r. poz. 170 z późn. zm.), Sąd ten ocenił, iż ubezpieczony spełnił stawiany tam sporny wymóg rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016r. poz. 645). Za taką przyczynę przepis ów traktuje m.in. rozwiązanie stosunku pracy z powodu likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, czy też organizacyjnych. Zdaniem Sądu I instancji, z żadnej regulacji prawnej, tzn. ani z przepisów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, ani z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie wynika, aby do rozwiązania stosunku pracy musiało dojść na skutek oświadczenia złożonego przez pracodawcę. Jednocześnie, zgodnie z art. 30 § 1 pkt 4 k.p., jednym ze sposobów rozwiązania umowy o pracę jest rozwiązanie jej z upływem czasu, na który była zawarta, tak, jak to miało miejsce w przypadku ubezpieczonego. Faktycznie doszło bowiem do rozwiązania umowy i w celu kontynuowania stosunku pracy konieczne byłoby podpisanie kolejnej umowy. W ocenie organu orzekającego, nadinterpretacją byłoby automatyczne przyjmowanie, iż ubezpieczony i jego pracodawca już w dacie nawiązania umowy o pracę postanowili, że umowa ta nie zostanie przedłużona, w szczególności, w świetle art. 25 1 k.p. dopuszczającego możliwość zawierania ciągu umów. Niewątpliwie strony mogły dopuszczać zakończenie współpracy, ale nie można przyjmować tego za pewnik. Sąd I instancji akcentował, iż podstawą likwidacji przez pracodawcę stanowiska pracy ubezpieczonego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 29 lit b ustawy z 2004r. o promocji zatrudnienia powinny być względy natury ekonomicznej organizacyjnej, produkcyjnej lub technologicznej. Przyczyny ekonomiczne, to przyczyny nieodłącznie związane lub bezpośrednio wynikające z niedoboru środków finansowych na podstawową sferę działalności pracodawcy, które w prosty sposób prowadzą do ograniczenia zatrudnienia przy określonym rodzaju pracy, poprzez likwidację stanowiska pracy. Przyczynami organizacyjnymi są z kolei przyczyny, których źródłem jest konieczność ukształtowania takiej struktury organizacyjnej zakładu pracy, która, jako oczywiście uzasadniona, przyniesie obiektywnie skutek w postaci poprawy jakości pracy, zwiększy jej wydajność, nie powodując nieproporcjonalnego zwiększenia nakładu pracy (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 13 lutego 2013r., III AU 1384/12, Lex 1286500). Według Sądu Okręgowego, z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że przyczyną nieprzedłużenia ostatniej umowy o pracę ubezpieczonego był brak zleceń na robotY budowlane i brak środków na utrzymanie jego stanowiska pracy. Okoliczność ta wynika zarówno z informacji udzielonej przez pracodawcę, jak i z wyjaśnień ubezpieczonego. Tym samym, przyczyną rozwiązania umowy o pracę była likwidacja stanowiska pracy spowodowana redukcją zatrudnienia ze względów ekonomicznych. Bez znaczenia dla prawa, do świadczenia przedemerytalnego pozostaje w tej sytuacji okoliczność, czy strona była zatrudniona na czas określony, czy na czas nieokreślony oraz jaki był tryb zakończenia zatrudnienia. Istotna jest jedynie jego przyczyna. Takie samo stanowisko wyraził Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z 28 maja 2013r. (III AUa 1788/12, OSA 2014/4/100-107). Według Sądu I instancji, przyczyną rozwiązania z ubezpieczonym stosunku pracy była likwidacja jego stanowiska pracy ze względów ekonomicznych, leżących po stronie pracodawcy. Potwierdza to fakt niezatrudniania nowych pracowników i dalsze zwolnienia w późniejszym okresie. Tym samym, do rozwiązania umowy o pracę z ubezpieczonym doszło z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a więc w sposób określony w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Wobec tego, zdaniem Sądu Okręgowego, ubezpieczony spełnia wszystkie warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. i art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji. Apelację od tego wyroku wniósł organ rentowy. Apelujący zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego zmiany i oddalenia odwołania oraz zasądzenia kosztów procesu według norm przepisanych. Apelujący zarzucił temu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych i przyznanie świadczenia przedemerytalnego, pomimo braku podstaw do uznania, że ubezpieczony spełnia niezbędny do jego nabycia warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. Zdaniem organu rentowego, warunek w postaci rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony zostaje spełniony wówczas, gdy stosunek pracy ustaje przed terminem, na jaki umowa o pracę została zawarta, a przyczyną tego były okoliczności leżące po stronie pracodawcy. W przypadku ubezpieczonego taka sytuacja nie wystąpiła. Wbrew twierdzeniom ubezpieczonego, nie doszło do wypowiedzenia mu umowy o pracę, a tym bardziej do skrócenia okresu wypowiedzenia. Stosunek pracy ustał bowiem z upływem okresu, na jaki umowa została zawarta. Trafność swego stanowiska organ rentowy wzmocnił, powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 5 lutego 2014r. (III AUa 939/13, Lex nr 1430710). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Sąd odwoławczy co do zasady uznaje za własne ustalenia poczynione przez Sąd I instancji, lecz nie podziela dokonanej na ich podstawie oceny zasadności odwołania ubezpieczonego. Zgodnie z prawidłowo powołanym przez Sąd Okręgowy przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 170 z późn. zm.), prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o promocji zatrudnienia”, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy, niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla mężczyzn. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje też osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy, niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 40 lat dla mężczyzn. Na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, niesłusznie pominiętego przez organ orzekający, świadczenie takie przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:
Skoro bowiem umowa o pracę bezspornie rozwiązała się z upływem okresu, na jaki została zawarta, co świadectwo pracy wyraźnie potwierdza, to znaczy, że nie doszło do jej wypowiedzenia. Brak okresu wypowiedzenia wyklucza tymczasem przyjęcie, iż został on skrócony. Powoływanie się na ów błędny zapis tego świadectwa, było zatem chybione. Tym samym, ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, przewidziane w art. 2 ust. 1 pkt 2 i 5 i art. 2 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych z wyjątkiem rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Tymczasem wszystkie przesłanki wymagane do nabycia tego prawa muszą być spełnione kumulatywnie. Niespełnienie jednej z nich, wyklucza możliwość uzyskania tego świadczenia. Skoro zatem ostatni stosunek pracy ubezpieczonego został rozwiązany zgodnie z wolą obydwu stron, które nie rozważały przedłużenia czasu jego trwania, przeto brak podstaw do przyjęcia, iż do rozwiązania tego doszło z jakichkolwiek przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zajęcie stanowiska prezentowanego przez Sąd I instancji wymaga założenia, iż sam upływ czasu, na jaki zawarto umowę o pracę, stanowi przyczynę dotyczącą zakładu pracy, czego nie sposób pogodzić z zasadami logicznego rozumowania. Podważenie tego poglądu sprawia, iż rozstrzygnięcie tego Sądu nie może się ostać. Mając powyższe na względzie, wobec trafności zarzutów podniesionych przez apelującego, z mocy art. 386 § 1 k.p.c. należało zmienić zaskarżony wyrok i oddalić odwołanie. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., odstępując od obciążania nimi ubezpieczonego z uwagi na to, iż pozostaje zarejestrowany, jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, a problemy zdrowotne uniemożliwiają mu podjęcie pracy. /-/SSA L.Jachimowska /-/SSA M.Żurecki /-/SSO del. A.Petri Sędzia Przewodniczący Sędzia JR
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.