(2), jako że nie brała ona udziału w postępowaniu przed organem rentowym jako strona powinna zostać przez Sąd Okręgowy powiadomiona o tym, że przysługuje jej status zainteresowanej oraz mieć możliwość przystąpienia do toczącego się postępowania, co nie miało miejsca. W ocenie Sądu Apelacyjnego, prawa i obowiązki J. F.

(2)zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Została ona bowiem ustanowiona kuratorem częściowo ubezwłasnowolnionego syna – K. O. i na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 23 kwietnia 2008 roku, sygn. akt V RNs 304/08 upoważniona do reprezentowania syna i zarządzania jego majątkiem. W ocenie Sądu Apelacyjnego, podkreślenia wymaga, iż odwołujący K. O. na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 21 lutego 2008 roku, sygn. akt I Ns 155/07 został częściowo ubezwłasnowolniony z powodu upośledzenia umysłowego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, z dowodu z opinii biegłych psychiatry oraz psychologa, sporządzonych w toku postępowania w sprawie o ubezwłasnowolnienie, jak również z treści wypowiedzi K. O. podczas wysłuchania w tamtym postępowaniu jednoznacznie wynika, że odwołujący nie jest w stanie samodzielnie wykonywać czynności związanych z zarządem jego majątkiem (zaś świadczenie w postaci renty socjalnej niewątpliwie stanowi jego majątek). Z opinii biegłego psychologa wynikało, że K. O. ma znaczne trudności w operowaniu i tworzeniu pojęć abstrakcyjnych, ma trudności w uogólnianiu, wnioskowaniu i obniżony krytycyzm. Jego zachowanie charakteryzują zaburzenia sfery emocjonalno-popędowej oraz ograniczenia w umiejętnościach adaptacyjnych (kierowania sobą, dbania o zdrowie oraz bezpieczeństwo, uspołecznienie) – k. 30-31 akt Sądu Okręgowego w Białymstoku, sygn. akt I Ns 155/07. Biegły psycholog, jak również biegły psychiatra (k. 30-31, 37-38 akt Sądu Okręgowego w Białymstoku, sygn. akt I Ns 155/07) zgodnie stwierdzili, że K. O. ma ograniczoną zdolność do kierowania swoim postępowaniem, co uzasadnia jego częściowe ubezwłasnowolnienie, zaś biegły psychiatra wskazał także, że ma on ograniczoną zdolność do zawiadywania swoim mieniem. Natomiast K. O. w toku wysłuchania przez Sąd w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie podał m.in. że: nie wie co oznacza ubezwłasnowolnienie, umie trochę czytać, nie umiał wskazać, czy jest początek, czy koniec miesiąca, nie zna się na zegarku, nie wie kto jest prezydentem, jak również, że nie dałby rady załatwić sprawy urzędowej (k. 16 akt Sądu Okręgowego w Białymstoku, sygn. akt I Ns 155/07). W świetle takich dowodów oraz okoliczności dotyczących kwestii stanu zdrowia (zwłaszcza stopnia upośledzenia umysłowego) K. O. należy jednoznacznie przyjąć, bez konieczności dalszego prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie, że odwołujący nie jest w stanie samodzielnie sprawować takich czynności jak zarząd majątkiem, występowanie przed urzędami, kierowanie wniosków czy spraw do różnych instytucji państwowych. Uzasadnia to twierdzenie, że nawet jeśli odwołujący przeczytał treść pouczenia dołączonego do decyzji ZUS przyznających prawo do renty socjalnej na dalsze okresy, w szczególności w kwestii obowiązków poinformowana organu rentowego o tymczasowym aresztowaniu bądź odbywaniu kary pozbawienia wolności, to nie można zasadnie oczekiwać, aby treść takiego pouczenia intelektualnie zrozumiał. Wobec częściowego ubezwłasnowolnienia odwołującego J. F.

(2)na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 23 kwietnia 2008 roku, sygn. akt V RNs 304/08 została ustanowiona kuratorem syna oraz upoważniona do reprezentowania go i zarządzania jego majątkiem. Zgodnie z treścią art. 12b ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej jeżeli dla osoby uprawnionej do renty socjalnej ustanowiono opiekę prawną, świadczenie to wypłaca się osobie sprawującej tę opiekę. Jeżeli do renty socjalnej uprawniona jest osoba, która wymaga opieki innej osoby oraz nad którą nie została ustanowiona opieka prawna, w przypadku gdy osoba uprawniona do renty socjalnej nie może odebrać jej samodzielnie, świadczenie to jest wypłacane osobie sprawującej nad nią opiekę faktyczną, na podstawie oświadczenia o sprawowaniu tej opieki. Sprawowanie opieki faktycznej nad osobą uprawnioną do renty socjalnej potwierdza wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby uprawnionej (art. 12b ust. 2 ustawy). Rentę socjalną wypłaca się osobom sprawującym opiekę prawną lub opiekę faktyczną nad osobami uprawnionymi do renty socjalnej, po uprzednim pouczeniu o konieczności poinformowania organu rentowego o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części oraz o obowiązku zwrotu świadczenia przez te osoby w przypadku, gdy zostało pobrane nienależnie (art. 12b ust. 3 ustawy). Stwierdzić wprawdzie należy, iż nad odwołującym nie została ustanowiona opieka prawna, jednakże niewątpliwie z uwagi na stan intelektualny wymaga on opieki innej osoby. Wobec więc takiego brzmienia przepisu art. 12b ust. 2 ustawy, zdaniem Sądu Apelacyjnego, uznać zatem należy, iż skoro J. F.

(2)była ustanowiona kuratorem częściowo ubezwłasnowolnionego syna i była upoważniona do reprezentowania go i zarządzania jego majątkiem, to winna ona poinformować o tym fakcie ZUS, zwłaszcza, że kierując do organu rentowego pisma tytułowała się jako opiekun prawny syna. Rozpoznając sprawę ponownie organ rentowy winien ustalić, czy J. F.

(2)należycie wypełniła obowiązek poinformowania ZUS o fakcie ustanowienia jej kuratorem częściowo ubezwłasnowolnionego syna, co ma istotne znaczenie dla kwestii ewentualnego obowiązku zwrotu świadczenia wypłaconego jej synowi. Odnośnie tejże kwestii istnieją wątpliwości, które należy wyjaśnić. W jednym z tomów akt ZUS (dotyczących dokumentacji medycznej) znajduje się odpis postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 21 lutego 2008 roku, sygn. akt I Ns 155/07 w przedmiocie częściowego ubezwłasnowolnienia odwołującego (k. 12) oraz zaświadczenie, potwierdzające, że jego kuratorem została ustanowiona J. F.

(2)(k. 11). Dokumenty te nie są opatrzone prezentatą ZUS, z której wynikałaby data ich złożenia. Zostały one natomiast umieszczone w tomie akt pomiędzy dokumentami pochodzącymi z 2008 oraz 2009 roku (k. 10 i 13). J. F.

(2)przesłuchana przez Sąd Apelacyjny zeznała, że poinformowała ZUS o ustanowieniu jej kuratorem częściowo ubezwłasnowolnionego syna w kwietniu 2008 rok albo na początku 2009 roku. Okoliczności tej ZUS nie przyznał. Gdyby okazało się, że J. F.

(2)w/w dokumenty, tj. odpis postanowienia Sądu oraz zaświadczenie o ustanowieniu jej kuratorem przedłożyła w ZUS bezpośrednio po ustanowieniu jej kuratorem, a przed 2012 rokiem, to należałoby wnioskować, że prawidłowo powiadomiła ona organ rentowy o sprawowaniu opieki nad częściowo ubezwłasnowolnionym. W takiej sytuacji organ rentowy winien był pouczyć J. F.

(2)o treści art. 12b ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej i zwrócić się do niej z zapytaniem, czy sprawuje ona opiekę faktyczną nad częściowo ubezwłasnowolnionym synem i czy w związku z tym do jej rąk ma być wypłacana renta socjalna należna K. O.. W sytuacji zaś, gdyby okazało się, że J. F.

(2)jako kurator dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej zaniedbała obowiązek poinformowania ZUS o sytuacji prawnej odwołującego, byłaby to okoliczność istotna dla ustalenia ewentualnej jej odpowiedzialności za nienależnie pobraną rentę socjalną K. O. za okres odbywania przez niego kary pozbawienia wolności (art. 138 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej). Dopiero ustalenie powyższych okoliczności pozwoli na ocenę niniejszej sprawy pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 138 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W ocenie Sądu II instancji, J. F.

(2)powinna także brać udział w sprawie w postępowaniu przed organem rentowym. Podkreślić przy tym należy, iż niedopuszczalna jest sytuacja, w której J. F.

(2)występowałaby w postępowaniu w dwóch rolach procesowych, tj. jako kurator częściowo ubezwłasnowolnionego K. O. oraz osobiście jako strona, ze względu na rozbieżność interesów. Z tego względu Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako organ administracji publicznej na podstawie art. 34 k.p.a. powinien wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla odwołującego do reprezentowania go w niniejszym postępowaniu. Mając na względzie przytoczone wyżej rozważania na mocy art. 477 14a k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.