Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) to inwestor i to na jej rzecz była realizowana inwestycja. Spółdzielnia przez cały okres wykonywania robót miała wiedzę o powodzie jako podwykonawcy, o zakresie powierzonych mu robót i o postanowieniach umowy, w tym zasad rozliczania. Pozwana Spółdzielnia dopiero po dokonaniu końcowego odbioru robót wyraziła stanowisko o niepoczuwaniu się do odpowiedzialności za zobowiązania generalnego wykonawcy. Warunki umowy były przedmiotem nie tylko akceptacji i sprawozdań zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej, ale przedmiotem posiedzeń rady nadzorczej tej Spółdzielni. SM (...) która przedstawiła swoją ocenę prawną i zastrzeżenia co do projektu aneksu nr (...) do umowy. Pomimo używania w umowie o generalne wykonawstwo nr (...) z dnia 16.10.2006r. terminów „zamawiający” na określenie SM i „inwestor powierniczy” na określenie (...) S.A. brak w niniejszej sprawie stosunku powiernictwa. To SM jest inwestorem, a (...) generalnym wykonawcą. Powód podał także, że (...) uchylał się od przystąpienia do procedury odbioru końcowego powołując się na mniej lub bardziej pozorne wady uniemożliwiające odbiór. W związku z tym, że w/w opóźniał się w zapłacie faktur (...) dni oraz 76 dni oraz odmawiał odbioru powód, pismem z daty 3.02.2009r., odstąpił od niewykonanej części umowy. Plac budowy został przekazany powodowi w dniu 20 lutego 2008r. Do dnia 20 listopada 2008r. powód miał oddać powierzony zakres robót. Już po zgłoszeniu przez powoda gotowości odbioru robót (...) potrącił z należnego powodowi wynagrodzenia kwotę 1.430.000,000 zł tytułem kar umownych. Zdaniem powoda potrącenie to nie było skuteczne, bo powód nie dopuścił się zwłoki. W odpowiedzi na pozew pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. wniosła o oddalenie powództwa wobec niej w całości oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu według norm przepisanych (k. 465-471/III). Roszczenie zostało zakwestionowane zarówno co do zasady jak i wysokości, a pozwana SM zarzuciła brak biernej legitymacji procesowej, argumentując, że nie ma do niej zastosowania regulacja art.
kc. Zawarła bowiem w dniu 16.10.2006r. z (...) – jako inwestorem powierniczym umowę, przedmiotem której było zrealizowanie inwestycji pn. Budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem, usługami, infrastrukturą techniczną oraz elementami zagospodarowania terenu. Nigdy nie przedstawiono jej żadnych projektów i umów zawieranych z podwykonawcami. Pozwana, z ostrożności procesowej, zakwestionowała także dochodzone pozwem roszczenie jako nieudowodnione. Powód opóźniał się w wykonywaniu poszczególnych etapów robót i dlatego (...) naliczył powodowi karę umowną z tytułu opóźnień w kwocie 1.430.000 zł, którą to skutecznie potrącił z faktury VAT (...) z dnia 31.10.2008r. na kwotę 2.052.315,72 zł brutto oraz z faktury VAT (...) z dnia 31.10.2008r. na kwotę 58.651,26 zł. Pozwana zarzuciła nadto, że do końcowego odbioru nigdy nie doszło, albowiem powód nie wykonał wszystkich wskazanych w umowie prac. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012r. ( sygn.. akt VI GC 111/09) Sąd Okręgowy w R. oddalił powództwo (pkt I) oraz zasądził od powoda (...) S.A. w R. na rzecz pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. kwotę 8.258, 42 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 7.217 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II). W uzasadnieniu powyższego Sąd wskazał, iż spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół oceny charakteru prawnego umowy nr (...) z dnia 16 października 2006r. Umowa ta została zawarta przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) w W. z (...) S.A. w W.. Na podstawie tej umowy Spółdzielnia Mieszkaniowa powierzyła (...) S.A zrealizowanie inwestycji „Budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem, usługami, infrastrukturą techniczną oraz elementami zagospodarowania terenu”, zlokalizowanej w W. przy ul. (...). (...) S.A. w W. zawarł z powodem w dniu 7 lutego 2008r. umowę o wykonanie i oddanie w stanie surowym otwartym budynku (...), objętego w/w inwestycją. Stąd Sąd Okręgowy zbadał w pierwszej kolejności zarzut braku legitymacji biernej pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej oraz charakter umowy nr (...) z 16.10.2006r., która w ocenie powoda była pozorna i zawarta jedynie w celu utrudnienia podwykonawcom dochodzenia zaspokojenia ich roszczeń na zasadzie odpowiedzialności solidarnej. W ocenie Sądu umowa nr (...) była umową nienazwaną. Jej celem nie było zawarcie umowy o roboty budowlane, choć pisemne informacje Zarządu Spółdzielni dotyczące realizacji budowy przy ul. (...) potwierdzały wiedzę Spółdzielni o powodzie jako wykonawcy robót, o wartości robót realizowanych przez powoda i zakresie robót. Sąd uznał, że odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy łączącej powoda z (...) S.A. spoczywa na (...) S.A. jako na podmiocie, który w stosunku do wykonawców działał zawsze we własnym imieniu i na własny rachunek. (...) S.A. jest inwestorem zastępczym o charakterze powierniczym – to jako inwestor zastępczy dokonując czynności w imieniu własnym – zawierając umowę z podwykonawcą – był stroną tej umowy i tylko przeciwko niemu służą roszczenia jako kontrahentowi wynikające z zawartej umowy. Zarzut powoda – że umowa (...) była pozorna Sąd uznał za nieudowodniony. W ocenie Sądu powód nie wykazał, że zawarcie tej umowy było ukierunkowanie na utrudnienie podwykonawcom dochodzenia zaspokojenia ich roszczeń na zasadzie odpowiedzialności solidarnej. Z tego względu Sąd – na podstawie art. art.
kc powództwo oddalił, przyjmując, że w stanie faktycznym przepis ten nie ma zastosowania. Zmianę podstawy prawnej roszczenia na art. 405 kc., której dokonał powód w toku sporu Sąd uznał za niedopuszczalną w świetle art. 479 4 § 2 kpc. Od powyższego wyroku powód wniósł apelację, zarzucając : 1) naruszenie art. 647 kc poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pozwana wskutek zawarcia umowy nienazwanej z (...) S.A. w W. przestała być inwestorem budynku (...) w W., 2) naruszenie art.
kc poprzez jego niezastosowanie, 3) naruszenie art.
353 1 kc poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wskutek zawarcia umowy nienazwanej pomiędzy pozwaną a (...) S.A. strony wyłączyły ustawową, solidarną odpowiedzialność pozwanej za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane przez wszystkich podwykonawców (...) S.A., a w tym także powódkę, 4) naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, wskutek czego Sąd ograniczył ocenę zebranego materiału dowodowego jedynie do oceny stosunku prawnego łączącego pozwaną (...) S.A., całkowicie pomijając rozważenia o odpowiedzialności pozwanej w ramach umowy o roboty budowlane zawartej pomiędzy powódką a (...) S.A., jak również zaniechał dochodzenia oceny, czy w świetle zapisów umowy o roboty budowlane ewentualny stosunek powiernictwa może wywoływać skutki prawne w stosunku do powódki, w wyniku czego Sąd I instancji nie rozpoznał istoty pracy, 5) naruszenie art. 479 4 § 2 kpc w zw. z art. 405 kc. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w stosunku do pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W.. Pozwany – w odpowiedzi na apelację powoda – wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013r. ( sygn. akt I ACa 117/13) Sąd Apelacyjny w R. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu Sądowi Gospodarczemu w R.do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny wskazał, iż istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny prawnej umowy zawartej przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) w W. z (...) S.A w W. z dnia 16.10.2006r. i skutków tej umowy na umowę, którą zawarł (...) S.A. z powodem w dniu 7 lutego 2008r. U podstaw zawarcia tej drugiej umowy ( (...) S.A. i (...) S.A.) leżał obowiązek, który przyjął na siebie (...) S.A w W. w umowie nr (...) (§ 5), gdzie ustalono, że inwestor powierniczy czyli (...) S.A. wykona budynek zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz zasadami sztuki budowlanej, pozwoleniem na budowę, harmonogramem rzeczowo – finansowym stanowiącym załącznik nr 7 i charakterystyką podaną w zał. nr 8. (...) S.A. nie dysponował własnym potencjałem roboczym, sprzętem budowlanym, stąd też zachodziła potrzeba, by (...) S.A. zawierał umowy z podwykonawcami inwestycji, do czego uprawniał go zapis § 1 pkt. 6 umowy (...). Zakres obowiązków, które przyjął do wykonania (...) S.A. w ramach zawartej umowy (...), był szerszy, nie ograniczał się tylko do wykonania budynku. Umowa, którą D. – B. zawarł z powodem była umową o roboty budowlane i na jej podstawie powód był zobowiązany do wykonania tylko części tych robót, których zakres był w umowie szczegółowo określony. W ocenie Sądu Apelacyjnego - umowa nr (...) –stanowiła umowę o charakterze mieszanym, zawierającą zarówno elementy umowy zlecenia, jak i umowy o roboty budowlane. Przy ocenie prawnej umowy nr (...) jako umowy mieszanej – jako całości nie odpowiadała ona żadnemu z w/w nazwanych stosunków zobowiązaniowych. Dlatego do stosunków mieszanych łączących elementy umowy zlecenia i umowy o roboty budowlane stosuje się przepisy dotyczące tych dwóch stosunków. Sąd Apelacyjny wskazał, iż treść udzielonego pełnomocnictwa (k.83) określała, w jakim zakresie (...) S.A. działał w ramach umowy zlecenia (art. 734 kc), zaś z treści § 1 pkt.6 umowy w zw. z § 5 i z załącznika nr 3 umowy – wynikało, w jakim zakresie (...) S.A. działał jako generalny wykonawca. Stąd umowę z powodem – (...) S.A. zawarł jako generalny wykonawca. Sąd Okręgowy trafnie ustalił i wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w świetle zebranego materiału dowodowego pozwana spółdzielnia jako inwestor – posiadała wiedzę o powodzie, jako podwykonawcy robót, o wartości robót realizowanych przez powoda i zakresie robót. W ocenie Sądu Apelacyjnego – została wykazana przez powoda przesłanka w art.
Powyższe stanowisko skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku na podstawie art. 386 § 4 kc i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego (art. 108 § 2 kpc). W toku ponownego rozpoznania sprawy na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016r. powód wniósł o zasądzenie kwoty 806 845, 27 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 marca 2009r. do dnia zapłaty, w pozostałej części cofnął powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia, również w zakresie wszelkich kosztów procesu ; pozwana zaś uznała powództwo co do kwoty 806 845, 27 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 25 marca 2009r. do dnia zapłaty, cofając wniosek w zakresie wszelkich kosztów procesu. Zważywszy na powyższe Sąd orzekający przyjął, iż w dniu 7 lutego 2008r. (...) SA ( zamawiający) oraz (...) SA ( wykonawca) zawarły umowę o roboty budowlane nr (...)/ (...)/ (...) co do wykonania i oddania przez wykonawcę zamawiającemu w stanie surowym otwartym budynku (...) w W.. Z tytułu tejże umowy w zakresie należności co do kwoty 806 845, 27 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 marca 2009r. do dnia zapłaty, jako inwestor, do zapłaty obowiązana była Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W.. W myśl art. 213 § 2 k.p.c., Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że jest ono sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Uznanie powództwa jest aktem dyspozycyjności pozwanego, który nie tylko uznaje samo żądanie powoda, ale i to, że uzasadniają je przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne i godzi się na wydanie wyroku uwzględniającego to żądanie. Kryteria kontroli sądu w takiej sytuacji odnoszą się zatem jedynie do skutków prawnego uznania, a nie do okoliczności faktycznych sprawy. W obecnym stanie prawnym, Sąd nie jest uprawniony do badania, czy uznanie powództwa jest zgodne z obiektywnie istniejącym stanem faktycznym. Dokonywanie przez Sąd ustaleń faktycznych na podstawie zebranych w sprawie dowodów przez Sąd byłoby bowiem sprzeczne z wyrażoną expressis verbis zasadą związania Sądu uznaniem powództwa. Dopiero w sytuacji, gdy z akt sprawy jednoznacznie wynika, że uznanie powództwa jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub ma na celu obejście prawa, ale okoliczności te nie były dostatecznie wyjaśnione, Sąd może przejawić inicjatywę w celu ich ustalenia zgodnie z prawdą. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające kwestionowanie uznania powództwa przez pozwanego. Kwestię odpowiedzialności pozwanej Spółdzielni jako inwestora odpowiadającego na zasadzie art.
zawartej pomiędzy powodem (...) SA, a (...) SA co do zasady przesądził Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2013r. ( I ACa 117/13) kwestia uznanej wysokości tejże należności stanowiła wynik i przejaw wiedzy i woli pozwanej. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozwoliła na stwierdzenie, by treść złożonego oświadczenia pozostawała w sprzeczności z prawem, zasadami współżycia społecznego lub miała na celu obejście prawa, mając również na uwadze, iż niniejszy spór toczył się pomiędzy przedsiębiorcami, nosząc charakter rozliczenia finansowego, a stronie zwłaszcza profesjonalnej przysługuje prawo analizy sytuacji faktycznej i prawnej i na tej podstawie powzięcia decyzji co do weryfikacji i wyrażenia aktualnego stanowiska w sprawie , również z przedmiocie uznania powództwa w określonym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku, na zasadzie art.
213 par. 2 kpc. Stosownie do treści art. 203 kpc pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się roszczenia lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. Powód na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016r. cofnął pozew co do kwoty ponad 806 845, 27 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 marca 2009r. do dnia zapłaty ze zrzeczeniem się roszczenia, również w zakresie kosztów procesu. Sąd cofnięcie to uznał za dopuszczalne nie stwierdzając negatywnych przesłanek z art. 203 par. 4 kpc. Powielić w tym miejscu należy argumentację wyrażoną już przy ocenie dopuszczalności uznania powództwa przez pozwanego iż niniejszy spór toczył się pomiędzy przedsiębiorcami, nosząc charakter rozliczenia finansowego, a stronie zwłaszcza profesjonalnej przysługuje prawo analizy sytuacji faktycznej i prawnej i na tej podstawie powzięcia decyzji co do weryfikacji i wyrażenia aktualnego stanowiska w sprawie , również z przedmiocie cofnięcia powództwa wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w określonym zakresie. Stąd też co do roszczenia objętego cofniętym pozwem , Sąd w pkt 2 umorzył postępowanie na zasadzie art. 355 kpc . Ponieważ żadna ze stron ostatecznie nie wnosiła o koszty postępowania brak było podstaw i przedmiotu co do odrębnego rozstrzygnięcia w tym zakresie. W pkt 3 Sąd nadał wyrokowi klauzulę natychmiastowej wykonalności co do pkt 1 ( rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 z uwagi na swój charakter nie podlega egzekucji) – na zasadzie art. 333 par. 1 pkt 2 kpc.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.