Sygn. akt I C 248/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, I Wydział Cywilny w następującym składzie : Przewodniczący : Sędzia S

§ 12ust.

1 OWU w ramach ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków ubezpieczyciel z tytułu śmierci ubezpieczonego zaistniałej w wyniku nieszczęśliwego wypadku wypłaca – w pełnej wysokości sumy ubezpieczenia określonej w § 44 ust (2 punkt 1), natomiast z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem nieszczęśliwego wypadku jeżeli ubezpieczony doznał 100% trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczyciel wypłaca świadczenie w pełnej wysokości sumy ubezpieczenia określonej w § 44 ust 2, a w razie częściowego uszczerbku taki procent sumy ubezpieczenia w jakim ubezpieczony doznał trwałego uszczerbku. Świadczenie z tytułu trwałego uszczerbku lub śmierci ubezpieczyciel wypłaca pod warunkiem że trwały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć nastąpiły w ciągu 12 miesięcy licząc od daty wypadku objętego odpowiedzialnością ubezpieczyciela. (ust 2 § 12 OWU) Odpowiedzialność ubezpieczyciela nie obejmuje szkód powstałych w wyniku zaburzeń psychicznych i nerwic, śmierci i uszczerbków na zdrowiu powstałych w następstwie niewłaściwego leczenia albo niewłaściwie wykonanych zabiegów, chyba że leczenie lub zabiegi były następstwem wypadku objętego ochroną ubezpieczeniową, infekcji z tym , że ochrona ubezpieczeniowa istnieje, jeżeli ubezpieczeniowy został zakażony drobnoustrojem chorobotwórczym w wyniku ran odniesionych w wypadku a nadto zadośćuczynienia za doznany ból, cierpienie fizyczne i moralne. (§ 13 OWU)

§ 14

ust 1 OWU zgłoszone roszczenie zostaje rozpatrzone po przedłożeniu przez ubezpieczonego pełnej dokumentacji niezbędnej do ustalenia zasadności roszczenia i wysokości świadczenia, zaś stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu powinien być ustalony po zakończeniu leczenia z uwzględnieniem zaleconego okresu rekonwalescencji a w razie dłuższego leczenia – najpóźniej w 12 miesiącu od dnia wypadku. Późniejsza zmiana stopnia trwałego uszczerbku nie daje podstawy do zmiany wysokości świadczenia.

§ 44

OWU suma ubezpieczenia stanowi górny limit odpowiedzialności ubezpieczyciela za wszystkie szkody objęte ochroną ubezpieczeniową, które istniały w czasie trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela. Suma ubezpieczenia w ramach danego ryzyka ulega pomniejszeniu o każdą wypłaconą kwotę świadczenia/odszkodowania. Suma ubezpieczenia w przypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu stanowiącego następstwo nieszczęśliwego wypadku (NNW) wynosiła 10000 euro. /zgłoszenie uczestnictwa w imprezie turystycznej k. 73, OWU k. 74-80/ W dniu 12 czerwca 2009 roku na terenie Słowacji doszło do wypadku drogowego, w którym w którym B. R. doznała obrażeń ciała. /bezsporne/ W wyniku wypadku z dnia 12 czerwca 2009 roku powódka doznała złamania trzonów obu kości przedramienia lewego z przemieszczeniem i niewielkim upośledzeniem funkcji oraz subiektywnym zespołem bólowym, stłuczenie prawego łokcia z krwiakiem, uraz głowy z krwiakiem tkanki podskórnej. /opinia pisemna biegłego chirurga k. 127-129, opinia pisemna biegłego ortopedy k. 135-137/ Nadto powódka ma blizny pourazowe i pooperacyjne obu kończyn górnych i kończyny dolnej lewej, które pozostają w związku przyczynowym z doznanymi przez nią w dniu 12 czerwca 2009 roku urazami. Na kończynie górnej prawej w obrębie ramienia w jego odcinku bliższym na powierzchni tylno-przyśrodkowej (grzbietowo-łokciowej) widoczna jest blizna dł. 62 mm i szer. 7 mm, rowkowato wgłobiona (wciągająca), przebiegająca skośnie poziomo. W obrębie ramienia w jego odcinku dalszym i na łokciu na ich powierzchni tylno- przyśrodkowej (grzbietowo-łokciowej) widoczna jest blizna płaszczyznowa, różowa, o wymiarach 144 x 71 mm, różowa, ścieńczała ściągająca, pofałdowana, wysychająca. Na kończynie górnej lewej w obrębie przedramienia w odcinku środkowo-dalszym na jego powierzchni promieniowej (bocznej) widoczna jest blizna pooperacyjna, linijna, blado-różowo odbarwiona dł. 117 mm i szer. 10 mm, drabinkowata” (z licznymi, poprzecznymi, prostopadłymi do jej przebiegu, bliznami po szwach chirurgicznych o szerokości 33

1. mm)przebiegająca pionowo w osi długiej przedramienia. W obrębie przedramienia w odcinku dalszym na jego powierzchni grzbietowej (tylnej) widoczna jest blizna pooperacyjna, linijna, blado-różowo odbarwiona dł. 88 mm i szer. 7 mm, drabinkowata” (z licznymi, poprzecznymi, prostopadłymi do jej przebiegu, bliznami po szwach chirurgicznych o szerokości 24
2. mm)przebiegająca pionowo w osi długiej przedramienia. Na kończynie dolnej lewej w obrębie podudzia na jego powierzchni przedniej w odcinku bliższym (podkolanowym) widoczna jest blizna pooperacyjna, linijna, blado-różowa, dł. 38 mm i szer. 18 mm. Blizny te stanowią widoczne oszpecenie wyglądu powódki. Nadto w obrębie przedramienia lewego w odcinku bliższym na jego powierzchni tylnej (grzbietowej) widoczna jest blizna pooperacyjna płaszczyznowa o średnicy 22 mm, sino-różowa, zagłębiona, która ma wygląd naturalnego wykwitu barwnikowego skóry. Nie stanowi ona jednak odrębnie widocznego oszpecenia wyglądu powódki. Na głowie powódki w okolicy ciemieniowej prawej wyczuwalne jest zgrubienie, całkowicie ukryte w owłosieniu głowy które nie stanowi widocznego oszpecenia wyglądu powódki. /opinia pisemna biegłego chirurga plastycznego k. 168-171/ Z ortopedycznego punktu widzenia powódka doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 3 % z tytułu niewielkiego upośledzenia kończyny górnej lewej na podstawie punktu 123a tabeli stanowiącej załącznik do Rozpoznania Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania - Dz.U.2002.234.1974 ze zm.). W przypadku potwierdzenia leworęczności należy uznać uszczerbek jak dla ręki prawej i w tym wypadku nosiłby on 5% na podstawie punktu 123a ww. tabeli. Powódka nie doznała uszczerbku na podstawie punktu 123 b bowiem stan zdrowia kończyny górnej lewej nie spełnia warunków określonych w powołanym punkcie. Dolegliwości bólowe same w sobie nie powodują trwałego uszczerbku na zdrowiu. Bezpośrednio po wypadku nie ocenia się uszczerbku na zdrowiu. Stan zdrowia powódki związany ze skutkami wypadku z dnia 12 czerwca 2009 roku jest dobry. /opinia pisemna biegłego ortopedy k. 135-137, wraz z opinią pisemną uzupełniającą numer 1 k. 217-218, wraz z opinia pisemną uzupełniającą numer 2 k. 257-258, opinia pisemna uzupełniająca numer 3 k. 284/ Z punktu widzenia chirurgii plastycznej powódka doznała 12 % trwałego uszczerbku na zdrowiu, w tym 6 % (2x3%) z tytułu dwóch blizn ramienia prawego osobno w tej okolicy anatomicznej występujących na podstawie punktu 3 § 8 przez analogię do punktu L § 116 tabeli stanowiącej załącznik do ww. Rozporządzenia, 5% z tytułu blizny pooperacyjnej przedramienia lewego na podstawie punktu 3 § 8 przez analogię (co do zasady oceny) do pkt. L. § 127 tabeli stanowiącej załącznik do ww. Rozporządzenia (gdyż blizny pooperacyjne przedramienia są ewidentnym powikłaniem złamania kości przedramienia; olbrzymia większość złamań kości przedramienia goi się po ich zewnętrznej repozycji, bez konieczności wykonywania zabiegu operacyjnego) i przez analogię (co do wysokości oceny) do par. 19 a, jako jedynego przepisu tabeli mówiącego literalnie o oszpeceniu wyglądu (twarzy) spowodowanego bliznami bez zaburzeń funkcji (a więc normatywnie określającego przedział procentowy oceny blizn bez zaburzeń funkcji także dla blizn szpecących w pozostałych okolicach anatomicznych ciała), jako wartość średnią przewidzianą dla tego przepisu tabeli oraz 1% z tytułu blizny pooperacyjnego podudzia lewego na podstawie punktu 3 § 8 przez analogię (co do zasady oceny) do pkt. M. § 160 tabeli stanowiącej załącznik do ww. Rozporządzenia a także przez analogię (co do wysokości oceny) do par. 19 a, jako jedynego przepisu tabeli mówiącego literalnie o oszpeceniu wyglądu bez zaburzeń funkcji spowodowanego bliznami twarzy (a więc normatywnie określającego także wysokość trwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego bliznami szpecącymi występującymi w innych okolicach anatomicznych ciała), jako dolną wartość przewidzianą dla tego przepisu ww. tabeli. /opinia pisemna biegłego chirurga plastycznego k. 168-171 / Z punktu chirurgicznego powódka nie doznała długotrwałych lub stałych następstw przebytego wypadku. /opinia pisemna biegłego chirurga k. 127-129, wraz z opinią pisemną uzupełniającą numer 1 k. 190-191, wraz z opinia pisemną uzupełniającą numer 2 k. 220-221, opinią ustną uzupełniającą protokół rozprawy z dnia 5 grudnia 2016 roku – zapis na płycie CD k. 323/ W dniu 22 marca 2010 roku na skutek zgłoszenia szkody pozwany wydał decyzję na mocy której B. R. przyznano 10 % uszczerbek na zdrowiu i wypłacono z tego tytułu kwotę w wysokości 1000 euro. W dniu 20 lipca 2010 roku na skutek złożonego odwołania pozwany wydał decyzję podtrzymującą dotychczasowe stanowisko w przedmiocie wysokości stwierdzonego uszczerbku na zdrowiu. /bezsporne/ Powódka w chwili obecnej nie pracuje, jej mąż też nie. Powódka utrzymuje się z zasiłku z opieki społecznej w postaci zasiłku okresowego który w okresie od września do listopada 2016 roku wynosił 712 złotych oraz z zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności od września do listopada 20156 roku w kwocie 60 złotych, z zasiłku rodzinnego na syna D. R. w wysokości 118 złotych miesięcznie, oraz z zasiłku 500 +. W dniu 5 maja 2016 roku powódka złożyła oświadczenie niezbędne do ustalenia statusu bezrobotnego. /potwierdzenie złożenia wniosku o świadczenia k. 313, oświadczenie z dnia 5 maja 2016 roku k. 314, decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia 11 lipca 2016 roku k. 315-316 oraz z dnia 21 września 2-016 roku k. 317, 318, zeznania powódki protokół rozprawy z dnia 5 grudnia 2016 roku – zapis na płycie CD k. 323/ Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 roku Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wpisał w krajowym Rejestrze Sądowym Rejestrze Przedsiębiorców w miejsce dotychczasowej nazwy pozwanego (...) Spółka Akcyjna nazwę (...) C Spółka Akcyjna dokonując również zmiany miejsca siedziby z miejscowości R. we Francji na S. we Francji. /postanowienie z dnia 10 czerwca 2016 roku k. 268-269, zaświadczenie o dokonaniu wpisu k. 270, KRS – 271-273/ Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie powołanych wyżej dowodów w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 805 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie przy ubezpieczeniu osobowym umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej (§ 2 pkt 2). W niniejszej sprawie powódka B. R. B. R. zawierając w dniu 15 kwietnia 2009 roku umowę o świadczenie usług turystycznych z (...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wykupiła polisę ubezpieczenia (...) w (...) Spółka Akcyjna Oddział w Polsce w wariancie kompleksowym/ rodzinnym. W trakcie trwania ochrony ubezpieczeniowej B. R. doznała obrażeń ciała będących następstwem wypadku drogowego w którym brała udział. Po zgłoszeniu szkody pozwany ustalił, iż w wyniku wypadku powódka doznała 10% - ego uszczerbku na zdrowiu i wypłacił jej kwotę 1000 euro. Obecnie powódka dochodzi kwoty 5.395 złotych stanowiącej równowartość 1300 euro. Pozwany kwestionował zasadność roszczenia podnosząc, iż ustalony 10 % uszczerbek na zdrowiu jest adekwatny w stosunku do doznanych przez powódkę obrażeń ciała zaś okoliczności dodatkowe podnoszone przez powódkę dotyczące procesu leczenia, rehabilitacji, kontroli lekarskich, pogorszenie stanu zdrowia nie mają znaczenia bowiem odpowiedzialność ubezpieczyciela nie obejmuje zadośćuczynienia z doznany ból, cierpienie fizyczne i moralne. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy co następuje. Zgodnie z powoływanymi już zapisami Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, a konkretnie

§ 12

ust 1 pkt 2 w przypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem nieszczęśliwego wypadku – jeżeli ubezpieczony doznał 100% trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczyciel wypłaca świadczenie w pełnej wysokości sumy ubezpieczenia określonej w § 44 ust 2, a w razie częściowego uszczerbku – taki procent sumy ubezpieczenia w jakim ubezpieczony doznał trwałego uszczerbku. Nadto po myśli § 13 pkt 4 OWU odpowiedzialność ubezpieczyciela nie obejmuje zadośćuczynienia za doznany ból, cierpienie fizyczne i moralne. Suma ubezpieczenia w przypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu stanowiącego następstwo nieszczęśliwego wypadku (NNW) wynosiła 10000 euro. (§ 44 ust 2 pkt C) Jak wynika z zabranego w sprawie materiału dowodowego w postaci opinii biegłych z zakresu ortopedii i chirurgii plastycznej powódka w wyniku wypadku z dnia 12 czerwca 2009 roku doznała łącznie 15 % trwałego uszczerbku na zdrowiu, w tym 3 % z punktu widzenia ortopedycznego i 12 % z punktu widzenia chirurgii plastycznej. Z punktu widzenia chirurgicznego powódka nie doznała żadnego trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Przyjmując zatem, że powódka doznała 15 % trwałego uszczerbku na zdrowiu zgodnie z zapisem § 12 ust 1 pkt 2 OWU należne jej świadczenie z tytułu ochrony ubezpieczeniowej wynosić powinno 1500 euro (taki procent sumy ubezpieczenia w jakim ubezpieczony doznał trwałego uszczerbku) Rację ma pełnomocnik pozwanego, iż z uwagi na zapis § 13 pkt 4 OWU okoliczności podnoszone przez powódkę w pozwie a dotyczące przebiegu procesu leczenia, rekonwalescencji, rehabilitacji, niedogodności życia codziennego, zażywania leków, skutków wypadku w życiu rodzinnym i zawodowym a także podniesione na rozprawie w toku składania zeznań dotyczące aktualnie odczuwanych dolegliwości i nie mają dla rozstrzygnięcia sprawy żadnego znaczenia. Konkludując, Sąd uznał roszczenie powódki jest zasadne w części i zasądził od pozwanego (...) C Spółki Akcyjnej w S. – O. we Francji Oddział w Polsce z siedzibą w W. na rzecz powódki B. R. kwotę stanowiącą równowartość 500 euro i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. (punkt 1 i 2 sentencji wyroku) O kosztach procesu w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł w oparciu o art. 100 k.p.c. Zgodnie z treścią tego artykułu, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. W niniejszej sprawie zastosować należało zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów. Powódka wygrała sprawę w 38 %, zatem powinien ponieść koszty procesu 62 %. Zarówno powód jak i pozwany ponieśli koszty procesu każdy w wysokości po 1217 złotych (z tytułu zastępstwa procesowego – 1200 złotych oraz z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17złotych. Łącznie zatem koszty procesu poniesione przez strony wynoszą 2434 złotych. Biorąc pod uwagę udział w jakim każda ze stron powinna ponieść koszty procesu powód powinien je ponieść w wysokości 1509,08 złotych (2434 złotych x 62 %) a poniósł je w wysokości 1217 złotych. W związku z powyższym Sąd zasądził od powódki B. R. na rzecz pozwanego (...) C Spółki Akcyjnej w S. – O. we Francji Oddział w Polsce z siedzibą w W. kwotę 292,08 1741,20 złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów procesu. (1509,08 złotych – 1217 złotych) W toku procesu Skarb Państwa poniósł wydatki w łącznej wysokości 2427,98 złotych, w tym kwotę 2157,98 z tytułu wynagrodzenia biegłych oraz kwotę 270 złotych z tytułu opłaty sądowej od pozwu. Biorąc pod uwagę udział w jakim każda ze stron powinna ponieść koszty procesu Sąd na podstawie art. 113 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 k.p.c, nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi od pozwanego (...) C Spółki Akcyjnej w S. – O. we Francji Oddział w Polsce z siedzibą w W. kwotę 922,63 złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od uwzględnionej części powództwa. (2427,98 złotych x 38 %) O kosztach w punkcie 5 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. i nie obciążył powódki kosztami sadowymi od oddalonej części powództwa. Sąd miał tu na względzie okoliczność, iż powódka jakkolwiek była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, to jednak mogła pozostawać w subiektywnym przeświadczeniu o słuszności dochodzonego roszczenia zaś określenie należnego jej świadczenia stało się możliwe na skutek opinii biegłych specjalistów. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż powódka znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej (powódka pozostaje wraz z mężem bez pracy a jej jedynymi źródłami utrzymania w chwili obecnej są świadczenia z opieki społecznej). Sąd wziął również pod uwagę istotną dysproporcję w sytuacji ekonomicznej stron..