k.c), poprzez jego niepełne zastosowanie, wnioskodawca nigdy nie występował z propozycją zawarcia umowy służebności przesyłu na istniejący gazociąg, w takiej formie jaka ustalił Sąd I instancji, lecz wnioskodawca proponował wielokrotnie budowę nowego gazociągu z inną lokalizacją za odszkodowaniem. Wyceny wnioskodawca sporządzał sukcesywnie na nowy projektowany gazociąg, nawet wówczas, kiedy służebność przesyłu nie była jeszcze usankcjonowana prawnie, logicznym jest więc fakt, że wnioskodawca nie przedłożył umowy o ustanowienie służebności przesyłu, która de facto stanowiłaby odmowę uczestnika postępowania o ustanowieniu służebności przesyłu. Wobec powyższego wniosek ze względów formalnych powinien zostać odrzucony, gdyż wnioskodawca nie wypełnił ustawowych przesłanek do żądania jej ustanowienia przez Sąd. W tej kwestii Sąd I instancji dokonał sprzeczności oceny naruszając w/w artykułu, także naruszenia przepisu art.305 1 § 1 k.c. poprzez nie rozstrzygnięcie o istocie sprawy ze względu na pominięcie w zaskarżonym postanowieniu wskazania w sposób merytoryczny i rzeczowy poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, szerokości strefy służebności przesyłu stanowiącej integralny element prawa służebności przesyłu; - naruszenie art. 5 k.c. polegające na ustanowieniu służebności przesyłu bez stosownego ustalenia przez biegłego z zakresu budownictwa pasa służebności przesyłu w sytuacji, kiedy fakt ten sprzeczny jest z zasadami współżycia społecznego zmierzającego w gruncie rzeczy do obejścia prawa - - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a mianowicie dowolną ocenę materiału dowodowego na gruncie art.233 kpc, w związku z art.227 kpc poprzez całkowite pominięcie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa oraz uznanie dowolnej oceny opinii biegłego z zakresu geodezji, która stoi w sprzeczności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (m.in. budowlanego). Opinia biegłego z zakresu geodezji w kwestii ustalenia pasa służebności przesyłu nie jest prawidłowa. - błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, iż stan faktyczny postępowania nie wymaga opinii biegłego z zakresu budownictwa. Wobec powyższych zarzutów uczestnik postępowania wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, poprzez oddalenie wniosku w całości ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm. Na zawarte w pkt III i IV postanowienia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażalenie złożył wnioskodawca zarzucając naruszenie art.520 § 2 kpc. Wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego w tej części postanowienia i zasądzenia od uczestnika postępowania 1797 zł tytułem kosztów postępowania oraz nakazanie uiszczenia uczestnikowi postępowania kosztów sądowych w kwocie 2850,05 zł Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest bezzasadna. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych mających oparcie w przeprowadzonych dowodach i właściwie zastosował przepisy prawa materialnego. Sąd Okręgowy w pełni podziela dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę dowodów i argumentację prawną. Nietrafny jest zarzut apelacji naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisu art.233 § 1 kpc. Zarzut ten skarżący postawił wyłącznie w kontekście pominięcia przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa i oparcia się wyłacznie na opinii biegłego z zakresu geodezji. W sprawie o ustanowienie służebności przesyłu niewątpliwie potrzebne są wiadomości specjalne, w celu wyznaczenia służebności, sporządzenia stosownej mapy z wyznaczoną służebnością, oraz ustalenia odpowiedniego wynagrodzenia. Biegłym posiadającym wiadomości specjalne w tym zakresie jest właśnie biegły geodeta oraz biegły z zakresu wyceny nieruchomości. Powołany przez Sąd Rejonowy biegły A. Z. jest geodetą i posiada również uprawnienia do wyceny nieruchomości. W sprawie zupełnie zbędne było więc powoływanie kolejnego biegłego z zakresu budownictwa. Sąd Rejonowy prawidłowo, odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego uznał, że obszar strefy kontrolowanej określonej w §10 w związku z §110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich ustanowienie nie pokrywa się z zakresem obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu. Żądanie uczestnika postępowania ustanowienia pasa służebności o szerokości 40m było zupełnie bezpodstawne. Służebność przesyłu ma zapewnić jedynie w niezbędnym zakresie możliwość utrzymania eksploatacji, konserwacji, remontów, modernizacji i usuwania awarii urządzeń i instalacji sieci gazowej. Pas gruntu o szerokości 3 m od osi gazociągu ustalony przez biegłego geodetę jest zupełnie wystarczający do wykonywania prawa służebności przesyłu. Również dla ustalenia wynagrodzenia za ustanowioną służebność zbędne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa. Należy przypomnieć, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, według którego wynagrodzenie należy się właścicielowi nieruchomości obciążonej za samo ustanowienie służebności, ma zrekompensować ograniczenia w korzystaniu z niej, przy uwzględnieniu stopnia ingerencji w prawo własności i jest niezależne od poniesionej szkody. Oczywiście nietrafny był zarzut uczestnika postępowania naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów prawa materialnego w szczególności przepisów art. 305 1 kc i art.
Przepis art. 305 1kc przewiduje możliwość ustanowienia na rzecz przedsiębiorcy możliwość ustanowienia służebności przesyłu i w sposób ogólny określa zakres takiej służebności. Przepis art.
kc wskazuje przesłanki jakie muszą być spełnione aby przedsiębiorca mógł wystąpić z wnioskiem ustanowienia takiej służebności. Możliwość żądania przez przedsiębiorcę ustanowienia służebności uzależniona została jedynie od odmowy zawarcia przez właściciela nieruchomości stosownej umowy o ustanowienie służebności. Nie ulega żadnej wątpliwości, że wnioskodawca wielokrotnie zwracał się do uczestnika z propozycją zawarcia umowy służebności. Potwierdzają to dowody z pism kierowanych do uczestnika oraz projekt stosownej umowy k. 71-72. Nie budzi też żadnej wątpliwości fakt odmowy zawarcia umowy przez uczestnika postępowania. Twierdzenia uczestnika, że wnioskodawca występował o ustanowienie służebności przesyłu na mający być dopiero wybudowany nowy gazociąg jest niezrozumiałe i bezpodstawne. Wnioskodawca planował modernizację istniejącego gazociągu przez wymianę starych stalowych rur na rury z tworzyw sztucznych stąd w negocjacjach i projekcie umowy oznaczono gazociąg symbolem (...) Nie chodziło więc o budowę drugiego gazociągu oraz o zmianę usytuowania gazociągu na nieruchomości uczestnika postępowania. W tej sytuacji skoro uczestnik odmówił wnioskodawcy zawarcie umowy pozasądowej służebności przesyłu, wnioskodawca miał prawo żądać na podstawie art.
Zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 5 kc w kontekście ustanowienia służebności przesyłu bez opinii biegłego z zakresu budownictwa. Przepis art. 5 kc stanowi klauzulę generalną nadużycia prawa. Skarżący nie wykazuje nawet na czym miałoby polegać nadużycie prawa przez wnioskodawcę w zakresie żądania ustanowienia służebności przesyłu. Uczestnik postępowania nie wskazuje dlaczego ustanowienie służebności przesyłu miałoby być sprzeczne ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Z powyższych względów na podstawie art. 385 kpc w związku z art. 13§2 kpc apelacja podlegała oddaleniu. Przechodząc do oceny zażalenia wnioskodawcy stwierdzić należy, że jest ono zasadne. Prawidłowo Sąd Rejonowy uznał, że w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu interesy uczestników postępowania są sprzeczne, wyłącza to zatem stosowanie art.520§1, który to przepis wyraża ogólną zasadę rozstrzygania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym, według której każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powinno opierać się więc na przepisie art.520 §2 lub art.520 § 3 kpc ( a nie łącznie na obu przepisach) w zależności od wyniku postępowania. Uczestnik postępowania wnosił o oddalenie wniosku, a w toku postępowania domagał się nawet jego odrzucenia, uznając zupełnie bezpodstawnie, że nie zostały spełnione przez wnioskodawcę przesłanki przewidziane w art.
W sytuacji gdy Sąd Rejonowy ustanowił służebność przesyłu to uznać należało, że wnioski uczestnika zostały w całości oddalone. W takim przypadku rozstrzygnięcie o kosztach postępowania winno opierać się na przepisie art.520§ 3 kpc. Regulacja ta jest zbliżona do art.98 § 1 kpc oraz art.103 kpc, ponieważ pozwala na usytuowanie uczestników postępowania w pozycji wygrywający- przegrywający, jak też na uwzględnienie przy rozstrzyganiu o kosztach niesumiennego lub oczywiście niewłaściwego postępowania uczestnika. Argumenty Sądu Rejonowego podniesione w uzasadnieniu za nieobciążaniem uczestnika postępowania kosztami nie pozostają w żadnym związku z regulacją z art.520§3 kpc. Są to argumenty „sprawiedliwościowe”, które bardziej nadawałyby się do uzasadnienia rozstrzygnięcia o kosztach w oparciu o przepis art.102 kpc. Tego przepisu Sąd Rejonowy jednak nie zastosował. W ocenie Sądu Okręgowego zachowanie uczestnika postępowania zarówno przed postępowaniem sądowym jak i w jego toku nacechowane było zupełnie niepotrzebnym uporem, który spowodował w konsekwencji wszczęcie postępowania sądowego, wysokie koszty sądowe, w sytuacji gdy przed postępowaniem sądowym wnioskodawca proponował uczestnikowi korzystne warunki umowy ( 9000 zł wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu) i pokrycie kosztów sporządzenia umowy. Postępowania sądowego można było więc uniknąć. Takie zachowanie uczestnika uniemożliwia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania na podstawie art.102 kpc. Z powyższych względów na podstawie art.386 § 1 kpc w związku z art.397 § 2 kpc i art.13 § 2 kpc Sąd Okręgowy zmienił stosownie postanowienie w pkt III i IV. O kosztach postępowania apelacyjnego i zażaleniowego orzeczono na podstawie art.520 § 3 kpc. (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.