Sygn. akt XVII AmA 173/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta de Heij - Kaplińska Protokolant: Maciej Gembarzewski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) SA z siedzibą w T., (...) SA z siedzibą w O., (...) Sp. z o.o. z siedzibą w N., (...) SA z siedzibą w C., (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., (...)SA z siedzibą w W., przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z udziałem zainteresowanego (...) SA z siedzibą w (...) o ochronę konkurencji i nałożenie kary pieniężnej na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 08 grudnia 2009 roku Nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w pkt I (pierwszym), II (drugim), III (trzecim), IV (czwartym), V (piątym) i VI (szóstym) w ten sposób, że stwierdza zaniechanie przez (...) SA z siedzibą w C. praktyk ograniczających konkurencję z dniem 23 czerwca 2006 roku; 2. zmienia zaskarżoną decyzję w pkt XXV (dwudziestym piątym) w ten sposób, że obniża karę nałożoną na: 1) (...) SA z siedzibą w C. do kwoty 51 335 668,82 zł (pięćdziesiąt jeden milionów trzysta trzydzieści pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt osiem złotych osiemdziesiąt dwa grosze), 2) (...) SA z siedzibą w W. do kwoty 90 104 358,18 zł (dziewięćdziesiąt milionów sto cztery tysiące trzysta pięćdziesiąt osiem złotych osiemnaście groszy), 3) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. do kwoty 93 895 450,32 zł (dziewięćdziesiąt trzy miliony osiemset dziewięćdziesiąt pięć tysięcy czterysta pięćdziesiąt złotych trzydzieści dwa grosze), 4) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w N. do kwoty 54 195 592,32 zł (pięćdziesiąt cztery miliony sto dziewięćdziesiąt pięć tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt dwa złote trzydzieści dwa grosze), 5) (...) SA z siedzibą w T. do kwoty 35 177 544,55 zł (trzydzieści pięć milionów sto siedemdziesiąt siedem tysięcy pięćset czterdzieści cztery złote pięćdziesiąt pięć groszy), 6) (...) SA z siedzibą w O. do kwoty 15 147 740,31 zł (piętnaście milionów sto czterdzieści siedem tysięcy siedemset czterdzieści złotych trzydzieści jeden groszy); 3. oddala odwołania w pozostałej części; 4. zasądza od (...)SA z siedzibą w W., (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., (...) Sp. z o.o. z siedzibą w N., (...) SA z siedzibą w T., (...) SA z siedzibą w O. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę po 886,70 zł (osiemset osiemdziesiąt sześć złotych siedemdziesiąt groszy) każdy tytułem kosztów postępowania; 5. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz (...) SA z siedzibą w C. kwotę 1 737,00 zł (tysiąc siedemset trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów postępowania. SSO Jolanta de Heij - Kaplińska XVII AmA 173/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 grudnia 2009r. o nr (...), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: uokik, Ustawa) w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za praktykę ograniczającą konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 uokik, porozumienie zawarte pomiędzy: 1) (...) S.A. z siedzibą w (...); 2) (...) S.A. z siedzibą w C.; 3) (...)S.A. z siedzibą w K.; 4) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.; 5) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S.; 6) (...) S.A. z siedzibą w T.; 7) (...)S.A. z siedzibą w O., polegające na ustalaniu cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego i nakazał jej zaniechania; II. na podstawie art. 9 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także na podstawie art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za praktykę ograniczającą konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit. a Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 lit.
- a)Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], porozumienie zawarte pomiędzy: 1) (...) S.A. z siedzibą w (...); 2) (...) S.A. z siedzibą w C.; 3) (...) S.A. z siedzibą w K.; 4) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.; 5) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S.; 6) (...) S.A. z siedzibą w T.; 7) (...) S.A. z siedzibą w O., polegające na ustalaniu cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego i nakazał jej zaniechania; III. na podstawie art. 9 uokik w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za praktykę ograniczającą konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 uokik, porozumienie zawarte pomiędzy: 1) (...) S.A. z siedzibą w (...); 2) (...) S.A. z siedzibą w C.; 3) (...) S.A. z siedzibą w K.; 4) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.; 5) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S.; 6) (...) S.A. z siedzibą w T.; 7) (...) S.A. z siedzibą w O., polegające na podziale rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i nakazał jej zaniechania; IV. na podstawie art. 9 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także na podstawie art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za praktykę ograniczającą konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit.
- c)Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 lit.
- c)Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], porozumienie zawarte pomiędzy: 1) (...) S.A. z siedzibą w (...); 2) (...) S.A. z siedzibą w C.; 3) (...) S.A. z siedzibą w K.; 4) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.; 5) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S.; 6) (...) S.A. z siedzibą w T.; 7) (...) S.A. z siedzibą w O., polegające na podziale rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i nakazał jej zaniechania; V. na podstawie art. 9 uokik w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za praktykę ograniczającą konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 uokik, porozumienie zawarte pomiędzy: 1) (...) S.A. z siedzibą w (...); 2) (...) S.A. z siedzibą w C.; 3) (...) S.A. z siedzibą w K.; 4) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.; 5) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S.; 6) (...) S.A. z siedzibą w T.; 7) (...) S.A. z siedzibą w O., polegające na wymianie poufnych informacji handlowych i nakazał jej zaniechania; VI. na podstawie art. 9 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także na podstawie art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za praktykę ograniczającą konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], porozumienie zawarte pomiędzy: 1) (...) S.A. z siedzibą w (...); 2) (...) S.A. z siedzibą w C.; 3) (...) S.A. z siedzibą w K.; 4) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.; 5) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S.; 6) (...) S.A. z siedzibą w T.; 7) (...) S.A. z siedzibą w O., polegające na wymianie poufnych informacji handlowych i nakazał jej zaniechania; VII. na podstawie art. 11 ust. 1 uokik, w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdził stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w K. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 uokik, polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie ustalania cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego; VIII. na podstawie art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 80 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umorzył postępowanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w K. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit.
- a)Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie ustalania cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego; IX. na podstawie art. 11 ust. 1 uokik, w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdził stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w K. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 uokik, polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie podziału rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego; X. na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umorzył postępowanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w K. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit.
- c)Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 lit. c Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie podziału rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego; XI. na podstawie art. 11 ust. 1 uokik, w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdził stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w K. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 uokik, polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie wymiany poufnych informacji handlowych; XII. na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umorzył postępowanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w K. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie wymiany poufnych informacji handlowych; XIII. na podstawie art. 11 ust. 1 uokik, w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdził stosowania przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 uokik, polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie ustalania cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego; XIV. na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umorzył postępowanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit.
- a)Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie ustalania cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego; XV. na podstawie art. 11 ust. 1 uokik, w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdził stosowania przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 uokik, polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie podziału rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego; XVI. na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umorzył postępowanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit.
- c)Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 lit. c Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie podziału rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego; XVII. na podstawie art. 11 ust. 1 uokik, w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdził stosowania przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 uokik, polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie wymiany poufnych informacji handlowych; XVIII. na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umorzył postępowanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie wymiany poufnych informacji handlowych; XIX. na podstawie art. 11 ust. 1 uokik, w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdził stosowania przez (...)S.A. z siedzibą w R. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 uokik, polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie ustalania cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego; XX. na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umorzył postępowanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w R. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit.
- a)Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie ustalania cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego; XXI. na podstawie art. 11 ust. 1 uokik, w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdził stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w R. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 uokik, polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie podziału rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego; XXII. na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umorzył postępowanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w R. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit.
- c)Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 lit. c Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie podziału rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego; XXIII. na podstawie art. 11 ust. 1 uokik, w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdził stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w R. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 uokik, polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie wymiany poufnych informacji handlowych; XXIV. na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik oraz w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a także w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umorzył postępowanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez (...) S.A. z siedzibą w R. praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego i naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie wymiany poufnych informacji handlowych; XXV. na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 oraz art. 101 ust. 1 pkt 2 uokik w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, z tytułu naruszenia zakazów, o których mowa w art. 5 ust. 1 oraz ust. 1 pkt 1 i 3 uokik oraz art. 81 ust. 1 oraz ust. 1 lit.
- a)i
- c)Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [obecnie art. 101 ust. 1 oraz ust. 1 lit.
- a)i
- c)Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ] (pkt I, II, III, IV, V, VI sentencji decyzji), nałożył na: 1) (...) S.A. z siedzibą w C. karę pieniężną w wysokości [pkt 1 załącznika nr 1 – informacje utajnione] płatną do budżetu państwa; 2) Grupę (...) S.A. z siedzibą w K. pieniężną w wysokości [pkt 1 załącznika nr 2 - informacje utajnione] płatną do budżetu państwa; 3) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości [pkt 1 załącznika nr 3 - informacje utajnione] płatną do budżetu państwa; 4) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości [pkt 1 załącznika nr 4 - informacje utajnione] płatną do budżetu państwa; 5) (...) S.A. z siedzibą w T. karę pieniężną w wysokości [pkt 1 załącznika nr 5 - informacje utajnione] płatną do budżetu państwa; 6) (...) S.A. z siedzibą w O. karę pieniężną w wysokości [pkt 1 załącznika nr 6 - informacje utajnione] płatną do budżetu państwa; XXVI. na podstawie art. 72 i art. 75 uokik w zw. z art. 131 ust. 1 uokik Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciążył kosztami postępowania antymonopolowego i zobowiązał do uiszczenia na rzecz Prezesa Urzędu: 1) (...) S.A. w kwocie 563,69 zł; 2) (...) S.A. w kwocie 569,33 zł; 3) (...)S.A. w kwocie 552,38 zł; 4) (...) Sp. z o.o. w kwocie 552,38 zł; 5) (...) Sp. z o.o. w kwocie 552,38 zł; 6) (...) S.A. w kwocie 563,68 zł; 7) (...) S.A. w kwocie 558,03 zł. W dniu 23 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego) odwołanie od powyższej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniosła (...)SA z siedzibą w T. (XVII AmA 173/10) , zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o: I. zmianę decyzji w całości poprzez niestwierdzenie stosowania przez powoda żadnej praktyki ograniczającej konkurencję, tj. niestwierdzenie naruszenia przez powoda art. 5 ustawy ani art. 81 TWE, względnie II. uznanie na podstawie art. 93 ustawy, że nastąpiło przedawnienie wszczęcia postępowania w sprawie i umorzenie postępowania w całości, a w razie nieuwzględnienia powyższych wniosków: III. uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy pozwanemu do ponownego rozpoznania, a w razie nieuwzględnienia powyższych wniosków: IV. obniżenie kary pieniężnej wymierzonej powodowi albo nienakładanie kary w ogóle. Dodatkowo, strona wniosła o zasądzenie od pozwanego na przez powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Decyzji Prezesa UOKiK zarzucono: naruszenie przepisów o postępowaniu poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a ściśle: 1. art. 66 uokik (dalej: ustawa) oraz art. 9 i 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik, poprzez oparcie decyzji na zarzutach, co do których powód nie mógł się ustosunkować, polegające na:
- a)braku sprecyzowania przedmiotu postępowania – postawieniu powodowi bardzo ogólnych i niesprecyzowanych zarzutów – wskutek czego powód dowiedział się o co się go konkretnie oskarża dopiero z uzasadnienia decyzji, co pozbawiło go możliwości obrony,
- b)opracowaniu projektu osnowy decyzji do 14 września 2009 r. i przesądzeniu w tej dacie, że powoda należy uznać za podmiot uczestniczący w praktykach ograniczających konkurencje, to jest przed przedstawieniem przez powoda stanowiska w sprawie pismem z dnia 5 października 2009 r. wskutek czego należy uznać, że powód nie miał możliwości skutecznego ustosunkowania się do zarzutów, a pozwany nie zapoznał się z jego stanowiskiem w sprawie przed podjęciem decyzji co do tego, czy uznać pozwanego za uczestnika niedozwolonego porozumienia,
- c)prowadzeniu postępowania w sprawie naruszenia prawa konkurencji na rynku cementu, a wydanie decyzji w stosunku do inaczej określonego rynku – to jest rynku cementu szarego, wskutek powód nie mógł zgłosić dowodów przeciwko błędnemu ustaleniu rynku właściwego w stosunku do powoda; 2. art. 81 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), art. 3 ust. 1 i art. 5 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 TWE (obecnie art. 101 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu UE) poprzez:
- a)zastosowanie przepisów wspólnotowych do rozstrzygnięcia oraz wymierzenia kary pomimo braku wpływu rynku polskiego na rynek UE, co wynika z samych ustaleń pozwanego dotyczących śladowych ilości eksportu i importu cementu do Polski i z Polski oraz nieustalenia, jaki jest udział polskich producentów w rynku UE, oraz
- b)zastosowanie przepisów wspólnotowych do okresu sprzed wejścia Polski do UE, to jest do objętego decyzją okresu 1.I.1998 r. – 30.IV.2004 r. 3. art. 49 ust. 1 oraz art. 54 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy poprzez nieskorzystanie z opinii biegłego przez pozwanego w prowadzonym postępowaniu, w sytuacji gdy urzędnicy pozwanego nie mają uprawnień ani wiadomości specjalnych aby wypowiadać się w zakresie specjalistycznych spraw dotyczących rynku cementu, w tym co do zdefiniowania rynku właściwego w zakresie cementu; 4. art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, w wyniku niedokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, polegającego m.in. na niewyjaśnieniu istotnych rozbieżności pomiędzy wyjaśnieniami (...) S.A. oraz (...) S.A., oraz pomiędzy tymi wyjaśnieniami a wyjaśnieniami pozostałych stron postępowania, w tym powoda, w sytuacji gdy o wyjaśnienie wykazanych rozbieżności wnosiły strony postępowania, w tym powód; 5. art. 10 ust. 1 i 2 ustawy poprzez błędne stwierdzenie w poszczególnych punktach sentencji decyzji, że praktyki ograniczające konkurencję z udziałem (...), (...), (...)S.A., (...) sp. z o.o., (...) sp. z o.o., (...)S.A. oraz powoda trwają nadal, podczas, gdy:
- a)takie ustalenie jest wewnętrznie sprzeczne wobec zastosowania do (...)oraz (...)procedury złagodzenia kar, której przesłanką zastosowania jest zaprzestanie uczestnictwa w porozumieniu zgodnie z art. 103a ust. 1 pkt 3 ustawy,
- b)stwierdzenie to nie znajduje żadnego uzasadnienia w świetle materiału dowodowego w sprawie i niepodjęcia przez pozwanego nawet próby udowadniania takiego zarzutu; 6. art. 227 k.p.c. w zw. z art. 81 ustawy poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez powoda i inne strony dowodów (w tym (...) sp. z o.o.) – mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia i nierozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w sprawie:
- a)z powołaniem się na to, że dana okoliczność została już ustalona zgodnie z tezą pozwanego o istnieniu niedozwolonego porozumienia,
- b)w sytuacji opracowania przez pozwanego projektu decyzji z uzasadnieniem i wysłaniu go do Komisji Europejskiej przed poznaniem stanowisk stron postępowania w sprawie i ich wniosków dowodowych zgłoszonych w terminie; 7. art. 229 k.p.c. w zw. z art. 81 ustawy poprzez pominięcie przez pozwanego okoliczności wielokrotnego przyznania przez strony postępowania administracyjnego faktu nieuczestniczenia powoda w uzgodnieniach i ich nieprzestrzegania; 8. art. 231 k.p.c. w zw. z art. 81 ustawy poprzez błędne zastosowanie domniemania faktycznego, to jest błędne ustalenie, że sam fakt uczestnictwa w spotkaniach z przedstawicielami innych producentów cementu świadczy o rzekomym uczestnictwie we wspólnym nielegalnym porozumieniu, podczas gdy spotkania te miały charakter ogólnie dotyczący branży oraz towarzyski; 9. art. 233 k.p.c. w zw. z art. 81 ustawy poprzez błędną ocenę dowodów, niepopartą wszechstronnym rozważaniem zebranego materiału dowodowego, w tym polegającą na:
- a)manipulowaniu udziałami rynkowymi powoda i (...)S.A., raz łączeniu ich, nazywając „ (...) ” – dla celów pokazania powoda jako dużego producenta oraz podmiotu reprezentującego interesy (...)S.A. i przekazującego jej uzgodnienia, raz rozdzielaniu, nazywając tych przedsiębiorców „ konkurentami” tylko po to, aby zarzucić im nielegalną wymianę informacji, podczas gdy podmioty te stanowią w świetle prawa antymonopolowego jeden podmiot gospodarczy ( single economic unit),
- b)błędnym zaliczeniu grupy kapitałowej powoda do „ głównych światowych producentów cementu” w pkt 31 uzasadnienia, podczas gdy grupa kapitałowa powoda działa tylko w Polsce z niewielkim eksportem poza polski na rynek, co doprowadziło w konsekwencji do błędnego przypisania powodowi działań tożsamych z działaniami wielkich światowych producentów; 10. art. 7, 9, 10 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy oraz art. 10 ust. 3 ustawy poprzez jednostronne i wybiórcze zebranie materiału dowodowego, nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego oraz bezprawne przerzucenie na powoda ciężaru udowodnienia swojej niewinności, polegające na:
- a)nieprzeprowadzeniu dowodów wnioskowanych przez strony,
- b)niewyjaśnieni dlaczego twierdzeniom powoda pozwany odmówił wiarygodności, a twierdzeniom (...)i (...)dał wiarę,
- c)żądaniu udowodnienia przez powoda nieuczestniczenia w niedozwolonym porozumieniu oraz bezprawnym wywodzeniu w pkt 512-513 uzasadnienia, że pozwany nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na nieuczestniczenie powoda w niedozwolonym porozumieniu i ma prawo domniemywać, iż powód nadal w nim uczestniczy,
- d)nieuzasadnionym posługiwaniu się autorytetem Komisji w celu wykazania za wszelką cenę tezy o istnieniu niedozwolonego porozumienia; 11. art. 67 § 1 i 72 k.p.a. poprzez niezgodne z powołanymi przepisami uznanie, że odbyła się konsultacja projektu decyzji z Komisją Europejską, podczas gdy konsultacja ta nie maiła miejsca w prowadzonym postępowaniu antymonopolowym, o czym zaświadcza brak protokołu ani jakiejkolwiek adnotacji w aktach postępowania; 12. art. 107 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy poprzez ustalenia powodujące wewnętrzną sprzeczność decyzji, to jest kolizję uzasadnienia z sentencją oraz wewnętrzne sprzeczności w samym uzasadnieniu, co w stopniu niedopuszczalnym utrudnia zaskarżenie decyzji; 13. art. 81 ustawy w zw. z art. 7, 9, 10 i 77 § 1 k.p.a. poprzez:
- a)błędną wykładnię art. 81 ustawy, polegającą na niezastosowaniu wykładni systemowej wewnętrznej art. 81 ustawy, tj. stosowanie przepisów o postępowaniu z Kodeksu postępowania cywilnego w postępowaniu przed organem administracji w pierwszej instancji, zamiast odpowiedniego stosowania ściśle określonych przepisów k.p.c. jedynie „ w sprawach dotyczących dowodów”,
- b)niedopuszczalne stosowanie domniemań faktycznych wynikających z k.p.c. zamiast dążenia do pełnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy na podstawie przepisów art. 77, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., o czym stanowi art. 80 ustawy; 14. art. 92 ustawy oraz art. 7, 12 § 1, oraz 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy, polegające na rażącym, wielokrotnym przekroczeniu 5-miesięcznego terminu załatwienia sprawy antymonopolowej i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego, co doprowadziło do nadużycia art. 101 ust 1 ustawy przez pozwanego, poprzez arbitralny wybór przez niego takiego roku rozliczeniowego dla potrzeb wyliczenia kary pieniężnej, aby jak najdotkliwiej powoda ukarać; naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a ściśle: 15. art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 9 ustawy, poprzez wyciągnięcie ze zwykłego faktu uczestnictwa powoda w spotkaniach z przedstawicielami innych Cementowni, w tym w ramach Stowarzyszenia (...), nielogicznego i niezgodnego z prawdą wniosku, że powód brał udział w niedozwolonych praktykach ustaleń cen, przy jednoczesnym pominięciu faktów popartych dowodami, a mianowicie:
- a)niepodejmowania żadnych wspólnych ustaleń cenowych i prowadzeniu własnej, opartej na realiach rynkowych, polityki cenowej, na co powód przedstawił niezakwestionowane dowody w postaci tabel różnic cen cennikowych i rzeczywistych, co oznacza brak dowodu na istnienie materialnej postaci porozumienia co do cen z udziałem powoda,
- b)nieuczestniczenie powoda w „ systemie cen powiatowych”,
- c)istotnej sprzedaży cementu pośrednikom w odróżnieniu do innych cementowni,
- d)istotnej sprzedaży cementów specjalistycznych, którego cement szary nie jest substytutem, oraz
- e)błędnym przyjęciu, że producenci umówili się co do terminów zmian cen, podczas gdy wynikają one z przyczyn obiektywnych, takich jak istnienie w Polsce pór roku, sezonowość sprzedaży cementu czy istnienia rynku regulowanego w zakresie energii i cen węgla; 16. art. 5 ust. 1 pkt 3 zw. z art. 9 ustawy poprzez błędne przyjęcie, iż powód brał udział w podziale rynku zbytu cementu, co nie zostało w żaden sposób dowiedzione, a zostało oparte na rażąco błędnym ustaleniu, że powód ograniczył eksport do Niemiec w zamian za wzrost udziałów rynkowych w Polsce, podczas gdy powód stał się w tym zakresie ofiarą podejrzewanych działań nieuczciwej konkurencji grupy (...)i przyjęcia jego umowy z głównym pośrednikiem z Niemiec przez grupę (...), skutkiem czego nastąpił drastyczny spadek eksportu do Niemiec oraz przy jednoczesnym pominięciu istotnych faktów świadczących jednoznacznie przeciwko zarzutowi pozwanego, a mianowicie:
- a)zwiększenia udziału w rynku cementów specjalistycznych w wyniku walki konkurencyjnej i rozwijania produkcji, w konsekwencji czego te cementy stanowiły 60,7% produkcji powoda w 2008 r., podczas gdy w 2006 r. było to 44,2%,
- b)działania przez powoda na innym rynku właściwym niż pozostali producenci – rynku cementów specjalistycznych, a nie rynku cementu szarego – co pozwany błędnie pominął, czym naruszył art. 4 pkt 8 ustawy,
- c)zwiększenia udziału w „krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego” – rynku według definicji pozwanego – z 6% do 7,5% dzięki własnej polityce konkurencyjnej, w szczególności poprzez wzrost sprzedaży cementów specjalistycznych,
- d)nieustalenia, że z natury rzeczy podziałem rynku nie są zainteresowani mniejsi producenci,
- e)nieistnienia z udziałem powoda materialnej postaci porozumienia co do podziału rynku ze względu na niepodejmowanie i nieprzestrzeganie przez powoda żadnych ustaleń wielkich producentów; 17. art. 5 ust. 1 ustawy w zw. z art. 9 ustawy poprzez:
- a)błędne i bez podstawy prawnej przyjęcie, że „wymiana poufnych informacji handlowych”, także w ramach grupy kapitałowej, może być oddzielną praktyką ograniczającą konkurencję,
- b)błędne przyjęcie za niedozwoloną praktykę, w stosunku do powoda, wymiany informacji handlowych, zamiast uznanie, że powód brał udział w spotkaniach branżowych i działał w ramach Stowarzyszenia (...); 18. art. 11 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie do powoda, które powinno polegać na niestwierdzeniu stosowania przez powoda żadnej z zarzucanych praktyk ograniczających konkurencję; 19. art. 93 oraz art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy poprzez nierozważnie i niezastosowanie instytucji przedawnienia i w konsekwencji tego bezzasadne wszczęcie postępowania w sprawie stosowania praktyk ograniczających konkurencję wobec powoda, w sytuacji, gdy, nawet gdyby uznać (czemu powód zaprzecza), że takie praktyki miały miejsce, to od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynął rok, wskutek czego postępowanie nie mogło być wszczęte, a wszczęte powinno zostać umorzone; 20. art. 101 ust. 1 ustawy oraz art. 2, 20, 22, 32 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, a także art. 107 k.p.a. poprzez zastosowanie nieznanych ustawie, bezprawnych przesłanek orzeczenia i kalkulacji kary pieniężnej w maksymalnej wysokości, tj. kary nieadekwatnej, tylko po to, aby nie „ implikować zastosowania przepisu dającego uprawnienie do przyjęcia sprawy do jurysdykcji Komisji Europejskiej” (pkt 584 i 592 uzasadnienia); 21. art. 101 ust. 1 oraz 104 ustawy poprzez brak uwzględnienia przy kalkulacji kary pieniężnej okoliczności świadczących za obniżeniem kary wobec powoda, których istnienie stwierdził sam pozwany, co stanowi także zaprzeczenie zasady indywidualizacji kary, tj. poprzez:
- a)brak odzwierciedlenia na korzyść powoda przy wymiarze kary stopnia naruszenia ustawy, tj. podziału na biernych uczestników niedozwolonych praktyk ograniczających konkurencję (do których pozwany zaliczył m.in. powoda) i uczestników wiodących i wymierzenie uczestnikom biernym maksymalnej kary pieniężnej,
- b)zastosowanie rażąco błędnego arbitralnego systemu wymiary kar za naruszenia prawa konkurencji nieopartego na ustawie, zastosowanie którego, mimo istnienia okoliczności łagodzących, nie przekłada się na złagodzenie kary, a tylko na jej maksymalne zaostrzenie – zgodnie z pkt 612 uzasadnienia – o połowę ponad maksymalny zaostrzony wymiar kary przewidziany przez ustawę,
- c)zastosowanie maksymalnej zaostrzonej kary wobec powoda wskutek błędnego stwierdzenia, bez jakichkolwiek dowodów, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, że niedozwolone porozumienie trwa nadal, 3,5 roku od spektakularnego przeszukania wszystkich cementowni z udziałem Policji,
- d)zastosowanie takiego wymiaru kary wobec mniejszych producentów, w tym powoda, który eliminuje ich z rynku konkurencyjnego, a w najlepszym razie rażąco upośledza ich zdolność konkurowania z największymi producentami na rynku, wobec których odstąpiono ukarania lub złagodzono karę, a tym samym całkowite zignorowanie przesłanki interesu publicznego przy nakładaniu kar, co będzie skutkiem sprzecznym z treścią i celem przedstawionym w pkt 586-590 uzasadnienia,
- e)brak uwzględnienia okoliczności, iż powód ani jego grupa kapitałowa nigdy wcześniej nie byli karani za naruszenie ustawy ani za stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i nałożenie na powoda maksymalnej kary, przy jednoczesnym całkowitym zwolnieniu z kary podmiotu wiodącego i koordynatora porozumienia, w sytuacji, gdy grupy kapitałowe zwolnionych z kary w całości lub w znacznej mierze producentów obciążą recydywa w zakresie naruszeń prawa konkurencji,
- f)zastosowanie wobec grupy kapitałowej powoda rażąco wygórowanej kary, w sytuacji gdy dla celów wyliczenia kary dla spółek zależnych innych producentów – (...) S.A. – nie był uwzględniany przychód ich spółek zależnych – tj. odpowiednio, (...) sp. z o.o. i (...)S.A., przy czym spółki zależne zostały zwolnione od odpowiedzialności z powołaniem na pełną zależność ic polityki handlowej od swoich spółek dominujących,
- g)całkowite pominięcie okoliczności, że kara ma charakter fakultatywny i tego, że istnieje ogromna przestrzeń pomiędzy nienakładaniem kary, a nałożeniem jej w maksymalnej wysokości; 22. art. 2 i art. 42 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 15 i art. 101 ust. 1 ustawy w zw. z art. 92 ustawy poprzez błędną interpretację i niezastosowanie art. 4 pkt 15, polegająca na:
- a)pominięciu definicji „ przychodu” określonej w art. 4 pkt 15 ustawy, zgodnie z którą jest to „przychód uzyskany w roku podatkowym poprzedzającym dzień wszczęcia postępowania na podstawie ustawy”, co powoduje, że w związku z wszczęciem postępowania antymonopolowego w roku 2006, nałożona kara pieniężna powinna była zostać określona procentowo w stosunku do przychodu za rok 2005 a nie 2008,
- b)rażącym naruszeniu związku pomiędzy zarzucanym naruszeniem prawa a nakładaną karą polegającym na prowadzeniu postępowania w stosunku do zdarzeń zaistniałych przed wszczęciem postępowania antymonopolowego (28 grudnia 2006 r.), a nałożeniu kary opartej na zdarzeniach późniejszych, tj. przychodzie uzyskanym przez powoda w roku 2008,
- c)niedozwolonej przez art. 2 i 42 Konstytucji RP oraz zasadę praworządności dowolności zastosowanej sankcji, wobec braku określoności normy prawnej, polegającej na dowolnym wybieraniu przez pozwanego takiego roku referencyjnego do obliczenia kary, aby jak najdotkliwiej ukarać powoda; przy czym każde z przywołanych naruszeń wywarło istotny wpływ na wynik postępowania i doprowadziło do wydania rażąco błędnej i niesprawiedliwej decyzji. Odwołaniem z dnia 23 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego) (...)SA z siedzibą w O. (XVII AmA 174/10) zaskarżyła w całości decyzję Prezesa UOKiK wydaną w niniejszej sprawie, wnosząc o: 1) zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez uznanie, że (...)S.A. nie była stroną jakiegokolwiek porozumienia wskazanego w art. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów względnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz (...) S.A. kosztów postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie – Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj.: 1. przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 81 uokik poprzez sprzeczność ustalonego stanu faktycznego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie wyłącznie na podstawie oświadczeń wnioskodawców leniency (z pominięciem oświadczeń składanych przez (...) S.A. oraz innych dowodów wnioskowanych przez strony postępowania antymonopolowego), że (...)S.A. zawarła porozumienie polegające na ustalaniu cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego, porozumienie polegające na podziale rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego oraz porozumienie polegające na wymianie poufnych informacji, 2. przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 81 uokik poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego polegającego na nieuzasadnionym i dowolnym (niezależnym od kontekstu) powoływaniu udziału rynkowego „(...)” (zamiast (...) S.A.) i przedstawianiu owej grupy jako znacznego podmiotu rynku cementu, a w szczególności zaliczeniu tej grupy do „głównych światowych producentów cementu”, 3. przepisu art. 104 uokik poprzez pominięcie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej dla (...) S.A. faktu działania przez Spółkę pod przymusem jako okoliczności łagodzącej, zastosowanie bezzasadnych przesłanek kalkulacji kary pieniężnej sprzecznych z zasadą indywidualizacji kary oraz brak jakiegokolwiek zróżnicowania wysokości kary w odniesieniu do stopnia ewentualnego przewinienia, 4. przepisu art. 44 ust. 1 uokik w zw. z art. 80 uokik oraz art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niedokonanie zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych, 5. przepisu art. 66 uokik oraz art. 9 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik poprzez oczywisty brak sprecyzowania przedmiotu prowadzonego postępowania antymonopolowego, a w konsekwencji pozbawienie (...) S.A. możliwości aktywnego udziału w przedmiotowym postępowaniu, 6. przepisu art. 81 ust. 1 TWE, art. 3 ust. 1 i art. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie stosowania reguł konkurencji określonych w art. 81 i 82 TWE poprzez zastosowanie przepisów wspólnotowych do oceny rzekomych naruszeń prawa antymonopolowego przed dniem 1 maja 2004 r., 7. przepisu art. 93 uokik poprzez wszczęcie postępowania antymonopolowego w przypadku gdy od końca roku, w którym zaprzestano stosowania zakazanych praktyk, upłynął okres ponad 1 roku. Odwołaniem z dnia 23 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. (XVII AmA 175/10) zaskarżyła decyzję Prezesa UOKiK wydaną w niniejszej sprawie w części, tj. w odniesieniu do punktów: I, II, III, IV, V, VI, XXV, XXVI, wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz 2) zasądzenie od Prezesa UOKiK na rzecz (...) Sp. z o.o. kosztów procesu. Na wypadek nieuwzględnienia wniosku o uchylenie decyzji wniosła również o: 1) zmianę punktów I, II, III, IV zaskarżonej decyzji poprzez niestwierdzenie stosowania przez (...) Sp. z o.o. praktyk ograniczających konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego oraz na podziale rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego; 2) zmianę punktów V I VI zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie zaniechania stosowania przez (...) Sp. z o.o. praktyk ograniczających konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego polegających na wymianie poufnych informacji handlowych – najpóźniej z dniem 31 marca 2005 r,; 3) uchylenie punktów XXV I XXVI zaskarżonej decyzji; 4) zasądzenie od Prezesa UOKiK na rzecz (...) Sp. z o.o. kosztów procesu. Na wypadek nieuwzględnienia powyższych wniosków wniosła również o: 1) zmianę punktów I, II, III, IV zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie zaniechania stosowania przez (...) Sp. z o.o. praktyk ograniczających konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego polegających na ustalaniu cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego oraz na podziale rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego najpóźniej z dniem 31 maja 2006 r.; 2) zmianę punktów V I VI zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie zaniechania stosowania przez (...) Sp. z o.o. praktyk ograniczających konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego polegających na wymianie poufnych informacji handlowych – najpóźniej z dniem 31 marca 2005 r,; 3) uchylenie punktów XXV I XXVI zaskarżonej decyzji, względnie zmianę punktu XXV zaskarżonej decyzji poprzez znaczne obniżenie kary pieniężnej nałożonej na (...) Sp. z o.o.; 4) zasądzenie od Prezesa UOKiK na rzecz (...) Sp. z o.o. kosztów procesu. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania polegające na:
- a)naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik – poprzez sporządzenie i skonsultowanie projektu decyzji w sprawie z Komisją Europejską jeszcze przed upływem wyznaczonego stronom terminu do zajęcia ostatecznych stanowisk w sprawie,
- b)naruszeniu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik – poprzez naruszenie obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz art. 227 k.p.c. w zw. z art. 81 uokik poprzez bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych (...) Sp. z o.o.,
- c)naruszeniu art. 93 uokik – poprzez prowadzenie i nieumorzenie postępowania co do praktyk objętych przedawnieniem wszczęcia postępowania,
- d)naruszeniu art. 10 § 1 oraz 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik – poprzez doręczenie (...) Sp. z o.o. jedynie wyciągu z zaskarżonej decyzji,
- e)naruszeniu art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik – poprzez powołanie w sentencji zaskarżonej decyzji błędnej podstawy prawnej jej wydania, to jest art. 81 ust. 1 TWE, który już nie obowiązywał w chwili wydania zaskarżonej decyzji,
- f)naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik – poprzez wyznaczenie zbyt krótkiego terminu na ostateczne zapoznanie się z aktami i zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie,
- g)naruszeniu art. 103a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 pkt 2 uokik – poprzez odstąpienie od wymierzenia kary dla (...) S.A. oraz obniżenie wymiaru kary dla (...) S.A. pomimo niespełnienia przez tych przedsiębiorców przesłanek określonych w art. 103a ust. 1 pkt 3 i 4 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy,
- h)naruszeniu art. 7 i 8 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem zażaleń na postanowienia Prezesa UOKiK w przedmiocie ograniczenia wglądu do materiału dowodowego oraz przed upływem terminu na wniesienie zażalenia na takie postanowienie; 2. naruszenie prawa materialnego oraz sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na:
- a)naruszeniu art. 4 pkt 4 ustawy oraz art. 101 ust. 1 TfUE poprzez przyjęcie przez Prezesa UOKiK, że na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego doszlo do zawarcia – z udziałem (...) Sp. z o.o. – porozumienia ograniczającego konkurencję w rozumieniu tego przepisu w sytuacji, gdy (...) Sp. z o.o. nie zwierała żadnych umów, ani nie dokonywała z konkurentami jakichkolwiek, w jakiejkolwiek formie uzgodnień,
- b)naruszeniu art. 9 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 101 ust. 1 TfUE ustawy poprzez uznanie, że (...) Sp. z o.o. dopuściła się praktyk ograniczających konkurencję polegających na zawarciu porozumienia, którego przedmiotem było ustalanie cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego oraz podział rynku produkcji i sprzedaży tego produktu, jak również, że praktyka ta trwa nadal (pkt I i II zaskarżonej decyzji), gdy tymczasem (...) Sp. z o.o. w ogóle nie uczestniczyła w opisanym porozumieniu,
- c)naruszeniu art. 9 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy oraz art. 101 ust. 1 TfUE poprzez uznanie, że (...) Sp. z o.o. dopuściła się praktyki ograniczającej konkurencję, polegającej na zawarciu porozumienia, którego przedmiotem była wymiana poufnych informacji handlowych, jak również, że praktyka ta trwa nadal (pkt V zaskarżonej decyzji), gdy tymczasem pracownik (...) Sp. z o.o., p. K. S.
(1), uczestniczył wyłącznie w wymianie informacji dotyczących miesięcznych danych o sprzedaży, (...) Sp. z o.o. przyznała się do tego czynu i oświadczyła, że procederu tego zaniechała najpóźniej w roku 2005, a żadnych innych informacji handlowych, z nikim nie wymieniała i nie wymienia,
- d)naruszeniu art. 233 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na dokonaniu ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału, wskutek przyjęcia, że powodowa Spółka była członkiem kartelu, jak również, że uczestniczyła w trzech – określonych w sentencji decyzji – przejawach porozumienia ograniczającego konkurencję, gdy tymczasem uczestniczyła, najdalej do początku roku 2005, wyłącznie w wymianie informacji dotyczących miesięcznych danych o sprzedaży cementu,
- e)naruszeniu art. 4 pkt 4 uokik oraz art. 101 ust. 1 TfUE polegające na błędnym przyjęciu (p. 527-536 zaskarżonej decyzji), że działania stron niniejszego postępowania stanowiły jedno porozumienie antykonkurencyjne, podczas gdy w rzeczywistości działania takie (gdyby zostały udowodnione) mogły jedynie stanowić szereg porozumień zawartych przez różne strony; 3. naruszenie prawa materialnego w zakresie wymiaru kary nałożonej na (...) Sp. z o.o. (art. 4 pkt 15, art. 101 ust. 1 oraz art. 104 uokik) polegające na:
- a)oparciu podstawy wymiaru kary o przychód z roku 2008 w sytuacji, gdy podstawą do nałożenia kary powinien być przychód z roku 2005 względnie roku 2006,
- b)niewyłączeniu z podstawy wymiaru kary przychodów osiągniętych przez (...) Sp. z o.o. ze sprzedaży produktów innych niż objęte niniejszym postępowaniem,
- c)wymierzeniu (...) Sp. z o.o. kary w wysokości niewspółmiernej do stopnia naruszenia przez (...) Sp. z o.o. przepisów prawa konkurencji i interesu publicznego, jak również bez uwzględnienia faktu, że (...) Sp. z o.o. nigdy dotychczas nie dopuściła się naruszenia przepisów prawa konkurencji. Odwołaniem z dnia 23 grudnia 2009 r. (data prezentaty) (...) S.A. z siedzibą w O. (XVII AmA 176/10) zaskarżył decyzję Prezesa UOKiK wydaną w niniejszej sprawie w części, tj. 1) w pkt I, II, III, IV, V oraz VI w zakresie, w jakim nie stwierdza się zaniechania przez (...)stosowania praktyk ograniczających konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego, określonych w pkt I, II, III, IV, V oraz VI decyzji z momentem złożenia przez Spółkę na podstawie art. 103a ustawy wniosku od odstąpienie od nałożenia na nią kary pieniężnej, tj. w dniu 23 czerwca 2006 r. i nakazuje się zaniechania tych praktyk, a nadto 2) w pkt XXV w zakresie, w jakim nakłada na (...)karę pieniężną w wysokości określonej w decyzji i wniósł o: 1) uwzględnienie odwołania i:
- a)zmianę decyzji w pkt I, II, III, IV, V oraz VI, poprzez stwierdzenie zaniechania przez powoda stosowania praktyk ograniczających konkurencję stwierdzonych w pkt I-VI decyzji odpowiednio, z momentem złożenia przez powoda na podstawie art. 103a ustawy wniosku o odstąpienie od nałożenia na niego kary, tj. z dniem 23 czerwca 2006 r., a nadto o
- b)zmianę pkt XXV decyzji, poprzez obniżenie kary pieniężnej nałożonej na powoda do wysokości odpowiedniej do okresu i okoliczności naruszenia ustawy oraz do okoliczności osobistych powoda, z uwzględnieniem okoliczności łagodzących i przy zastosowaniu zasady określonej w art. 103a ust. 3 ustawy, nie wyższej niż 100.000 zł 2) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego Spółki, według norm przepisanych. W części objętej zaskarżeniem decyzji zarzucono: 1) odnośnie do pkt I, II, III, IV, V oraz VI, naruszenie art. 9 ustawy, poprzez jego błędne zastosowanie i nakazanie powodowi zaniechania praktyk, o których mowa w pkt I, II, III, IV, V oraz VI decyzji, pomimo zaprzestania przez powoda uczestnictwa w zakazanym porozumieniu oraz naruszenia art. 10 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie i nie stwierdzenie zaniechania przez powoda stosowania praktyk ograniczających konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego określonych w pkt I, II, III, IV, V oraz VI decyzji. 2) odnośnie do pkt XXV decyzji:
- a)naruszenie art. 101 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy, poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie na powoda kary pieniężnej w wysokości rażąco nieadekwatnej do okresu oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz do okoliczności osobistych powoda, w tym poprzez pominięcie okoliczności łagodzących oraz poprzez dokonanie ustalenia wysokości nałożonej na powoda kary z pominięciem zasady określonej w art. 103a ust. 3 ustawy;
- b)naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia w decyzji wysokości kary faktycznie nałożonej na powoda;
- c)naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy, poprzez nałożenie na powoda kary w wysokości nieproporcjonalnej do stopnia zagrożenia interesu publicznego. Odwołaniem z dnia 23 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (XVII AmA 177/10) zaskarżył decyzję Prezesa UOKiK wydaną w niniejszej sprawie w całości, wnosząc o uwzględnienie odwołania poprzez: 1) uchylenie decyzji w całości; ewentualnie o 2) zmianę decyzji poprzez stwierdzenie:
- a)w zakresie punktu II decyzji, że (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie stosował praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego, naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit. a TWE [obecnie: art. 101 ust. 1 lit. a TofUE], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie ustalania cen i innych warunków sprzedaży cementu szarego;
- b)w zakresie punktu IV decyzji, że (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie stosował praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego, naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit. c TWE [obecnie: art. 101 ust. 1 lit. c TofUE], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie podziału rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego;
- c)w zakresie punktu VI decyzji, że (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie stosował praktyki ograniczającej konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu szarego, naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 81 ust. 1 lit. c TWE [obecnie: art. 101 ust. 1 lit. c TofUE], polegającej na zawarciu porozumienia w zakresie wymiany poufnych informacji handlowych; względnie obniżenie kary pieniężnej nałożonej na Spółkę do kwoty istotnie niższej od kary wymierzonej. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) obrazę prawa procesowego, a mianowicie:
- a)art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zw. z art. 9 i 80 ustawy, poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji istotnej części materiału dowodowego, a mianowicie pism i wyjaśnień złożonych przez Spółkę oraz innych uczestników postępowania niż (...) S.A. oraz (...) S.A.;
- b)art. 7 oraz art. 232 zd. 2 i 233 k.p.c., w zw. z art. 80 i 81 ustawy, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez pominięcie pism i wyjaśnień złożonych przez Spółkę oraz innych uczestników postępowania niż (...) S.A. oraz (...) S.A. oraz zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego udziału (...)w porozumieniu zarzucanym przez Prezesa Urzędu; 2) obrazę prawa materialnego, a mianowicie:
- a)art. 104 w zw. z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez nieuwzględnienie przy nakładaniu kary pieniężnej stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy przez powoda, wysokości przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży produktów objętych porozumieniem i wymierzenie kary oczywiście niewspółmiernej do stopnia naruszenia przepisów ustawy; 3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu, że:
- a)porozumienie narusza art. 81 TWE [obecnie: art. 101 ust. 1 lit. a TofUE], które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania antymonopolowego. Odwołaniem z dnia 23 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego) (...)S.A. z siedzibą w W. (XVII AmA 178/10) zaskarżyła decyzję Prezesa UOKiK wydaną w niniejszej sprawie w części dotyczącej rozstrzygnięć zawartych w punktach I-VI oraz XXV oraz XXVI, wnosząc o uwzględnienie odwołania i:
- a)uchylenie decyzji w zaskarżonej części; względnie
- b)obniżenie kary pieniężnej nałożonej na Spółkę, do kwoty istotnie niższej od kary wymierzonej oraz
- c)zasądzenie od Prezesa Urzędu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) obrazę prawa procesowego, a mianowicie:
- a)art. 233 k.p.c. w zw. z art. 81 ustawy z 2000 r. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów na skutek: - ustalenia stanu faktycznego, będącego podstawą do wydania decyzji, na podstawie niespójnych i sprzecznych wyjaśnień złożonych przez (...) S.A. z siedzibą w (...) S.A. z siedzibą w C.; - ustalenia stanu faktycznego, będącego podstawą do wydania decyzji, na niewiarygodnych twierdzeniach spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w B.; - pominięcia wyjaśnień (...)dotyczących rzeczywistego znaczenia zapisu zamieszczonego w protokole z posiedzenia zarządu (...)z dnia 15 października 2003 r. o treści „ W I kwartale przyszłego roku jest szansa na podwyższenie cen, jednakże potrzebne są rozmowy na szczeblu szefów zarządów grup”; - nieuwzględnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności oligopolistycznej i dojrzałej struktury rynku cementu, jego transparentności i powszechnej dostępności informacji, a także skali niezależności polityki handlowej (...);
- b)art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy poprzez niewłaściwe skonstruowanie uzasadnienia faktycznego decyzji, polegające na niewyjaśnieniu, dlaczego odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej informacjom przekazanym przez niektóre strony postępowania oraz na niedokonaniu indywidualnych ustaleń w stosunku do każdej ze stron postępowania;
- c)art. 10 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy z 2000 r. poprzez nieprecyzyjne określenie zarzutów stawianych (...)w postanowieniu o wszczęciu postępowania z dnia 28 grudnia 2006 r. oraz niesprecyzowanie ich w trakcie postępowania antymonopolowego;
- d)art. 66 w zw. z art. 84 ust. 3 ustawy z 2000 r. oraz art. 10 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy z 2000 r. poprzez objęcie zakresem decyzji praktyki polegającej na ograniczeniu sprzedaży cementu mieszalniom i workowniom, pomimo braku sformułowania przez Prezesa Urzędu zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z 2000 r.;
- e)art. 11 ust. 4 Rozporządzenia 1/2003 w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy z 2000 r. poprzez nieprzedstawienie dowodu potwierdzającego spełnienie obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej o planowanej decyzji nakazującej zaprzestanie naruszenia; które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż doprowadziły do ustalenia, że (...)brała udział w niedozwolonym porozumieniu; 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu, że:
- a)(...)zwarła z innymi producentami cementu porozumienie w zakresie ustalania cen i innych warunków sprzedaży, podziału rynku i wymiany informacji;
- b)Pomiędzy producentami cementu istniało ogólne porozumienie co do poziomu cen obowiązujących w poszczególny latach, w tym w szczególności wysokości i terminu wprowadzania podwyżek;
- c)udziały rynkowe poszczególnych producentów w okresie 1998-2005 były wyjątkowo stabilne;
- d)(...)oddawała lub przekazywała klientów innym producentom cementu;
- e)(...)posiadała wiodąca rolę w zorganizowaniu i zapewnieniu funkcjonowania domniemanego porozumienia; które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkowały nałożeniem kary pieniężnej na (...); 3) obrazę prawa materialnego, a mianowicie:
- a)art. 101 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 2000 r. poprzez naliczenie kary pieniężnej na podstawie przychodów osiągniętych przez (...), zawartych w sprawozdaniu podatkowym CIT-8A za 2008 r., tj. przychodów zawierających również przychód (...), pomimo że (...)S.A. z siedzibą w R. nie uczestniczyła w domniemanym porozumieniu, co zostało potwierdzone w zaskarżonej decyzji;
- b)art. 101 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 2000 r. poprzez jego błędne zastosowanie na skutek nieuwzględnienia przy nakładaniu kary zasady nieretroaktywności oraz przyjęcie, że praktyka rozpoczęta w 1998 r. powinna być sankcjonowana karą w wysokości 10% przychodów przedsiębiorcy;
- c)art. 101 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 104 ustawy z 2000 r. poprzez nałożenie na (...)kary w maksymalnej wysokości ustawowej, pomimo że: - ze stanu faktycznego decyzji ani ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, jakoby (...)pełniła wiodąca rolę w domniemanym porozumieniu; - ustalenia co do cen i podziału rynku nie zostały wprowadzone w życie przez uczestników domniemanego porozumienia; - antykonkurencyjny skutek domniemanego porozumienia nie został wykazany; - istniały okoliczności łagodzące przemawiające za obniżeniem kary. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: I. Opis produktu Cement jest spoiwem hydraulicznym, które twardnieje po zarobieniu wodą, używanym do wytwarzania zapraw budowlanych do łączenia elementów, jako podstawowy składnik mieszanki betonowej, do produkcji betonowych elementów prefabrykatowych, wielkogabarytowych konstrukcji monolitycznych, dachówek, pustaków itp. Istnieje wiele gatunków cementu, które różnią się właściwościami, w zależności od proporcji współtworzących je składników, a także w zależności od przyjętego procesu ich produkcji. Różne gatunki cementu produkowane są na bazie jednego wspólnego dla nich półproduktu, jakim jest klinkier. Klinkier otrzymywany jest przez zestawienie w odpowiednich proporcjach surowców zawierających głównie węglan wapnia i glinokrzemiany (gliny wapienno - żelaziste, kreda, wapno), które po bardzo drobnym zmieleniu i uśrednieniu trafiają do pieca, gdzie w temperaturze około 1450 °C następuje ich wyprażenie. Normalizacja europejska przyjęła podział cementów na dwie zasadnicze grupy: cementy powszechnego użytku, uznane za tradycyjne i wypróbowane i cementy specjalne, ze wzglądu na ich dodatkowe cechy użytkowe. Cementy powszechnego użytku są objęte zharmonizowaną normą europejską EN 197-1, która w 2002 roku została zatwierdzona jako Polska Norma PN-EN 197- 1:20025. Wyróżnia się 5 rodzajów cementów powszechnego użytku: - CEM I - cement portlandzki, - CEM II - cement portlandzki wieloskładnikowy, - CEM III - cement hutniczy, - CEM IV - cement pucolanowy, - CEM V - cement wieloskładnikowy. Cementy powszechnie stosowane w budownictwie, produkowane poprzez zmielenie klinkieru cementowego z dodatkami, potocznie określa się nazwą „cement szary". W odróżnieniu od cementu szarego istnieją także tzw. cement biały oraz cement glinowy. (okoliczności bezsporne na podstawie źródeł powołanych przez Prezesa UOKiK w pkt 14-30). II. Sektor cementowy w Polsce W latach 90-tych XX wieku sektor cementowy w Polsce przechodził bardzo istotne przemiany, przejawiające się w prywatyzacji tego sektora oraz wejściu na rynek polski głównych światowych producentów cementu m.in. (...), (...), (...), (...), (...), (...), którzy na przestrzeni lat budowali swoje pozycje rynkowe poprzez kolejne przejęcia i restrukturyzacje nabytych zakładów. Na początku lat 90-tych XX wieku funkcjonowało w kraju co najmniej 21 zakładów zajmujących się produkcją cementu (cementownie lub przemiałownie cementu). W wyniku konsolidacji sektora cementowego i przekształceń dokonanych w ramach poszczególnych grup kapitałowych, w 2006 r. na krajowym rynku pozostało co najmniej 13 zakładów zajmujących się produkcją cementu, powstał także jeden nowy zakład. Prezes Urzędu ustalił w toku postępowania, że zdolność produkcyjna istniejących zakładów cementowych pozwala obecnie - przy uwzględnieniu pełnego wykorzystania wszystkich pieców istniejących w przemyśle, na wyprodukowanie rocznie około 20 mln ton cementu. Wszystkie zakłady są sprywatyzowane, w pełni zrestrukturyzowane i po gruntownej modernizacji, a instalacje cementowni w Polsce należą do najnowocześniejszych w Europie. (150 lat cementu w Polsce SPC Kraków 2007r.,(...).) III. Opis stron Stronami postępowania w niniejszej sprawie są następujący przedsiębiorcy działający w sektorze cementowym: 1) (...) SA z siedzibą w C. będący największym krajowym producentem cementu w Polsce. Od 1993 r. przedsiębiorca ten jest powiązany kapitałowo z międzynarodową grupą (...)– jednym z największych producentów cementu i innych materiałów budowlanych na świecie, która poprzez podmiot zależny (...) jest właścicielem 100% akcji (...) S.A. Według ustaleń Prezesa Urzędu, (...) S.A. rozpoczął działalność pod firmą (...) S.A.” 1 lipca 2000 r. po połączeniu Zakładów (...) S.A. z (...)S.A., także należącą do koncernu (...). W 2003 r. (...) S.A. nabył przemiałownię cementu (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D.. Obecnie w skład linii biznesowej (...) S.A. wchodzą 2 zakłady produkcyjne, tj. (...)i przemiałownia (...). Podstawową działalnością (...) S.A. jest produkcja i sprzedaż cementów portlandzkich czystych CEM I, cementów portlandzkich wieloskładnikowych, CEM II oraz cementów hutniczych CEM III. Asortyment produkcji przemiałowni (...)obejmuje cementy portlandzkie żużlowe i cementy hutnicze. Prezesem (...) S.A. jest niezmiennie od 1991 r. pan A. B.
(1). Osobami odpowiedzialnymi za sprzedaż (...), w analizowanym okresie byli pełniący funkcje dyrektorów handlowych: pan F. S.
(1)od dnia 1 sierpnia 2000 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., a następnie pan C. N.
(1)od 1 stycznia 2006 r. do chwili obecnej. Do dnia 31 lipca 2000 r. w (...) S.A. (następnie (...) S.A.) nie było pionu handlowego; sprzedaż cementu prowadziła spółka zależna, tj. (...) Sp. z o.o. (od 1998 r. po zmianie firmy – (...) Sp. z o.o.), w której od 1997 r. do dnia 31 lipca 2000 r. członkiem zarządu odpowiedzialnym za sprzedaż był pan F. S.
(1). 2) (...) Sp. z o.o. w D. zlokalizowany jest na terenie (...) i związku z tym od początku działalności, tj. od 2000 r. korzystał ze zwolnień z podatków i opłat. Od momentu uruchomienia produkcji, (...) Sp. z o.o. prowadził ścisłą współpracę z (...) S.A., bazując w swojej produkcji głównie na klinkierze dostarczanym z (...). W dniu 25 marca 2003 r. (...) S.A. nabył 75% udziałów przemiałowni cementu (...) Sp. z o.o., a w dniu 14 kwietnia 2003 r. pozostałe 25% udziałów i od tego dnia posiada nieprzerwanie 100% udziałów (...) Sp. z o.o. (...) S.A. samodzielnie prowadzi negocjacje z potencjalnymi odbiorcami cementu, podpisuje z nimi umowy, wystawia faktury, oznakowuje cały asortyment znakami towarowymi (...) S.A. (...) Sp. z o.o. nie ma wpływu na politykę cenową stosowaną przez (...) S.A. w stosunku do kontrahentów tej spółki. Od przejęcia przez (...) S.A. kontroli nad (...) Sp. z o.o. do dnia 8 czerwca 2006 r. wszyscy członkowie rady nadzorczej (...) Sp. z o.o. byli równocześnie członkami zarządu (...) S.A. Od dnia 8 czerwca 2006 r. dwóch z trzech członków rady nadzorczej (...) Sp. z o.o. zasiada jednocześnie w zarządzie (...) S.A. Do dnia 8 czerwca 2006 r. w skład zarządu (...) Sp. z o.o. nie wchodziły osoby należące do składu rady nadzorczej lub zarządu (...) S.A. Dopiero od dnia 8 czerwca 2006 r. jeden z czterech członków zarządu (...) Sp. z o.o. jest równocześnie członkiem zarządu (...) S.A. 3) (...) S.A. z siedzibą w (...) jest częścią (...)- światowego lidera w dziedzinie produkcji materiałów budowlanych, a także największego producenta cementu na świecie. (...)jest obecna na polskim rynku produkcji cementu szarego od 1995 r. od kiedy koncern (...)nabył udziały w (...)" S.A. oraz w Kombinacie (...) S.A. i w 1997 r. w (...)" S.A. W 1997 r. została powołana spółka (...) S.A. będąca głównym akcjonariuszem trzech ww. przedsiębiorstw, jednakże zakłady te funkcjonowały jako jednostki niezależne prawnie i organizacyjnie. Prezes Urzędu ustalił, że w wyniku zmian przeprowadzonych pod koniec 1999 r. nastąpiło połączenie trzech ww. spółek, w wyniku którego powstała spółka (...) S.A., która od 2005 r., po połączeniu ze spółką (...) S.A., działa pod nazwą (...) S.A. Zakład w W. zaprzestał produkcji cementu w 2001 r., a działalność produkcyjna (...) S.A. prowadzona jest obecnie w dwóch zakładach: (...)oraz (...). (...) jest zlokalizowana w miejscowości M., w odległości 35 km na południowy zachód od K.. Asortyment cementów produkowanych przez (...) obejmuje szeroką gamę cementów portlandzkich (CEM I), cementów portlandzkich z dodatkami mineralnymi (CEM II) oraz cement hutniczy (CEM III). (...) jest zlokalizowana w miejscowości B., ok. 20 km na zachód od I.. Asortyment (...)obejmuje szeroką gamę cementów portlandzkich (CEM I). cementów portlandzkich z dodatkami mineralnymi (CEM II). W analizowanym okresie funkcję prezesa (...)S.A. (do 29 października 1999 r.), następnie (...) S.A. (od 29 października 1999 r.) oraz (...) S.A. (od 29 kwietnia 2005 r.) pełnił pan A. T.
(1). Stanowiska kierownicze ds. sprzedaży, handlu i marketingu zajmowali pan J. W.
(1)do 31 stycznia 2006 r. jako dyrektor handlowy w (...) S.A. (wcześniej od 1992 r. do lipca 1999 r. oraz od sierpnia 1999 r. do czerwca 2000 r. analogiczne stanowiska w (...)S.A. i (...) S.A.) oraz pan J. M.
(1)- dyrektor handlowy (...) S.A. od 1 lutego 2006 r. (wcześniej od 1999 r. analogiczne stanowiska w (...) SA i (...)Polska SA). 4) (...)z siedzibą w K. należy do międzynarodowego koncernu (...)( (...)), znajdującego się w gronie największych producentów materiałów budowlanych na świecie. Początki działalności koncernu (...)w Polsce sięgają 1995 r., kiedy to (...) S.A., w którym (...) posiadał częściowe udziały, dokonał zakupu 75% akcji spółki Cementownia (...) S.A. W październiku 1998 r. (...) odkupił pozostałe akcje w (...) S.A., stając się większościowym właścicielem (...).A. W 2001 r. (...) zakupił pozostałe akcje (...) S.A., stając się jej jedynym akcjonariuszem. W 2003 r. (...) S.A. zmieniła firmę na (...) S.A. Obecnie jedynym akcjonariuszem (...)S.A. jest (...) W 1997 r. (...) S.A. przejęła kontrolę nad (...)z siedzibą w R., która w 1998 r. weszła w skład grupy (...). (...) S.A. oraz (...)S.A. realizują sprzedaż produktów poprzez sieć dystrybucyjną (...) S.A. i pomimo posiadania odrębnej osobowości prawnej, z ekonomicznego punktu widzenia funkcjonują razem. Asortyment cementów produkowanych przez (...)S.A. obejmuje cementy portlandzkie, portlandzkie wieloskładnikowe, hutnicze, wiertnicze, spoiwa specjalistyczne, mieszanki cementowe, zaprawy budowlane. (...)S.A. obecnie wytwarza szeroki asortyment cementów specjalnych, które są uzupełnieniem oferty (...)S.A. Według ustaleń poczynionych w postępowaniu antymonopolowym, funkcję prezesa zarządu (...) S.A. od 1998 r. do 2002 r. pełnił pan A. P., którego na stanowisku prezesa zastąpił pan D. M.. Od dnia 31 maja 2006 r. pan A. P. został ponownie prezesem zarządu (...)S.A. W okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 maja 2006 r. funkcję wiceprezesa ds. ekonomiczno - handlowych, a następnie dyrektora ds. handlowych pełnił pan M. M.
(1). Od 1 czerwca 1999 r. do 2008 r. funkcję zastępcy dyrektora ds. marketingu sprawował pan A. S.
(1). 5) Prezes Urzędu ustalił, że (...)S.A. zlokalizowana jest w R. nieopodal C.. W 1997 r. po nabyciu precz (...)S.A. pakietu kontrolnego (...) S.A., rozpoczął się proces przejmowania i kontroli (...)S.A. przez (...)S.A. Od 2000 r. cement produkowany przez (...) S.A. oraz (...)S.A. opatrzony jest wspólnym logo (...). Od 1 stycznia 2005 r. w (...) S.A. nie są zatrudniane osoby zajmujące się marketingiem. Ustalono również w okresie od 1998 r. do chwili obecnej co najmniej 3 członków rady nadzorczej (...) S.A. zasiadało jednocześnie w zarządzie (...) S.A. W tym czasie liczba członków rady nadzorczej ulegała zmianom i wynosiła w różnym okresie 5 lub 3. 6) Według ustaleń poczynionych przez organ antymonopolowy, (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. jest jednym z wiodących w kraju producentów cementu, betonu towarowego i kruszyw. Spółka należy do jednego z największych na świecie koncernów produkujących (...) budowlane - (...), który jest obecny na polskim rynku od 1 marca 2005 r., tj. od przejęcia koncernu (...). Do Polski grupa (...)weszła w 1994 r., nabywając przemiałownię (...) Sp. z o.o. w S.. W 1998 r. (...) przejęła Cementownię (...) S.A., znajdującą się nieopodal C., a w 2000 r. Cementownię (...) S.A. wraz z jej przemiałownią (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G.. W wyniku przekształceń wewnątrzgrupowych, należąca do grupy (...) spółka (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. w 2001 r. zmieniła firmę na (...) Sp. z o.o., która to spółka 11 kwietnia 2005 r. połączyła się ze spółkami (...) Sp. z o.o. i (...) Sp. z o.o. Następnie 12 lipca 2005 r., (...) Sp. z o.o. zmieniła nazwę na (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W.. W dniu 20 grudnia 2005 r. nastąpiło połączenie (...) Sp. z o.o. z Cementownią (...) S.A., a 22 grudnia 2006 r. nastąpiło połączenie z (...) Sp. z o.o. Cementowni (...) S.A. Ww. spółki po połączeniu z (...) Sp. z o.o. (wcześniej (...) Sp. z o.o.) utraciły osobowość prawną i obecnie są one zakładami (...) Sp. z o.o. W chwili obecnej produkcja (...) Sp. z o.o. prowadzona jest przez zakłady cementowe w C. i w R. oraz przemiałownię w G.. (...) Sp. z o.o. będąca przemiałownią cementu, zaprzestała działalności w 2005 r., a zakład ten został przekształcony w terminal przeładunkowy. Cementownia (...) jest producentem cementów portlandzkich, portlandzkich popiołowych oraz cementów komunikacyjnych. Cementownia (...) jest producentem cementów portlandzkich, cementów z dodatkiem żużla granulowanego, cementów hutniczych, cementów wieloskładnikowych oraz cementów komunikacyjnych. Natomiast (...) Sp. z o.o. na podstawie umowy z Cementownią (...) produkuje cement z surowców powierzonych (klinkier, gips. popioły), który jest sprzedawany poprzez sieć dystrybucyjną Cementowni (...). Zakład pełni także rolę terminalu przesypowego. W (...) Sp. z o.o. (wcześniej (...) Sp. z o.o.) funkcje, prezesa zarządu pełnili: od 1998 r. do 28 czerwca 2001 r. pan P. S., do 14 lutego 2002 r. pan S. B., a następnie do 2008 r. pan R. K.. Sprawy handlu i marketingu spółki od 3 lipca 2001 r. do końca grudnia 2002 r. prowadził pan R. K.. Od 1 stycznia 2003 r. do chwili obecnej sprawami handlowymi i marketingu (...) Sp. z o.o. kieruje pani I. S.. W Cementowni (...) S.A. od 1998 r. do momentu połączenia z (...) Sp. z o.o. prezesem zarządu był pan T. R.. Funkcję prezesa ds. marketingu i sprzedaży od 1998 r. do 12 marca 2000 r. pełnił pan J. U., natomiast od 14 marca 2000 r. do momentu połączenia z (...) Sp. z o.o. funkcję tę pełnił pan R. K.. W Cementowni (...) S.A. prezesami zarządu były następujące osoby: od 1 stycznia 1999 r. do 1 grudnia 2000 r. pan Z. J., do 31 grudnia 2002 r. pan M. B., do 20 grudnia 2005 r. pan T. R.. Dyrektorem ds. handlu i marketing Cementowni (...) S.A. w okresie od 19 listopada 1998 r. do końca grudnia 2002 r. był pan R. K., od 1 stycznia 2003 r. do 20 grudnia 2005 r. sprawami handlowymi i marketingu kierowała pani I. S.. 7) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. pod K. należy do koncernu (...), będącego jednym z większych producentów materiałów budowlanych na świecie. Koncern (...)zakupił w 1996 r. Zakłady (...) S.A. Na przestrzeni lat spółka zmieniała kilkakrotnie swoją firmę, ostatecznie w 2007 r. na (...) Sp. z o.o. W 1998 r. koncern (...)nabył przemiałownię Cementownia (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., a następnie poprzez Cementownię (...) Sp. z o.o. kolejne dwie przemiałownię: Cementownię (...) w W. w województwie (...) oraz Fabrykę (...) Sp. z o.o. w W.koło Z. - obie w 2001 r. W 2000 r. zakończono produkcję cementu w zakładzie w W., w 2003 r. nastąpiło połączenie Cementowni (...) Sp. z o.o. z Fabryką (...) Spółka z o.o. i zakończono produkcję w tej ostatniej, a także, w tym samym roku zlikwidowano i bezpłatnie przekazano na rzecz Skarbu Państwa Cementownię (...). Zakłady w W. i w W. zostały przekształcone w terminale wysyłkowe – cement wyprodukowany w Cementowni (...) jest przesyłany do tych terminali, a następnie dystrybuowany wśród lokalnych klientów. Oferta sprzedaży (...) Sp. z o.o. obejmuje szeroką paletę cementów, w tym cementy portlandzkie CEM I, cementy portlandzkie wieloskładnikowe CEM II, cementy hutnicze CEM III. Funkcję prezesa zarządu (...) Sp. z o.o. (dawniej Cementowni (...)) od 1 października 1999 r. pełni pan K. K.
(2), od 1 stycznia 2005 r. odpowiedzialny za pion sprzedaży. Od 1 stycznia 1997 r. do 31 grudnia 2002 r. funkcję dyrektora handlowego pełnił pan G. K.. Od 1 sierpnia 2002 r. do 30 kwietnia 2006 r. dyrektorem ds. marketingu i sprzedaży był pan A. W.
(1). 8) Cementownia (...) S.A. zlokalizowana jest w T. koło D. w województwie (...). Większościowym (99,84%) właścicielem cementowni jest (...) spółka (...) z siedzibą w D.. W 1994 r. (...) nabyła 75% akcji Kombinatu (...) S.A., pozostałe akcje dokupując w okresie późniejszym. Cementownia (...) S.A. jest powiązana kapitałowo z (...) S.A. z siedzibą w O.. Właścicielem 33,33% akcji (...) i 51% akcji (...) - większościowego akcjonariusza (...) S.A. jest pani J. M.
(2). Pani (...) jest jedynym członkiem zarządów ww. spółek prawa niemieckiego, uprawnionym do ich jednoosobowej reprezentacji. Również te same cztery osoby są jednocześnie członkami rad nadzorczych Cementowni (...) S.A. i Cementowni (...) S.A. Przedstawione powiązania nie przeszkadzają jednak w prowadzeniu autonomicznej polityki handlowej przez każdą ze spółek. Prezes Urzędu ustalił, że asortyment cementów produkowanych przez (...) S.A. obejmuje cementy portlandzkie niskoalkaliczne, cementy portlandzkie żużlowo - popiołowe i żużlowe oraz cementy specjalne. Prezesem zarządu Cementowni (...) S.A. do dnia 30 czerwca 2005 r. była pani Z. K., którą zastąpił na tym stanowisku pan D. G.
(1). Wiceprezesem ds. handlu i marketingu do dnia 30 listopada 2005 r. był pan M. R.
(1). Głównym specjalistą ds. sprzedaży był w analizowanym okresie pan J. B. - zwolniony w 2007 r., natomiast od 1 grudnia 2005 r. dyrektorem ds. sprzedaży jest pani E. G.
(1). 9) Cementownia (...) S.A. jest zlokalizowana w O., 99,94% udziałów spółki należy do (...) z siedzibą w D., a pozostałe 0,06% do pracowników. Spółka (...) nabyła pakiet kontrolny akcji (...) S.A. w 1993 r. w ramach programu prywatyzacji przemysłu cementowego. Cementownia (...) S.A. jest powiązana kapitałowo z (...) S.A. W ofercie handlowej Spółki znajdują się cementy portlandzkie, cementy portlandzkie żużlowe, cementy portlandzkie wieloskładnikowe, cementy hutnicze oraz spoiwa stabilizacyjne. Zgodnie z ustaleniami organu antymonopolowego, w okresie od 1998 r. do dnia 7 czerwca 2005 r. stanowisko prezesa zarządu spółki zajmował pan Z. Ł., a następnie pan A. R.. Stanowisko dyrektora ds. handlowych było zajmowane od 1 października 2003 r. do 31 marca 2004 r. przez pana P. S., następnie obowiązki te przejął pan W. P.. 10) (...) S.A. zlokalizowanej w K.: w 1996 r. i 1997 r. turecki koncern R. zakupił od Narodowych Funduszy Inwestycyjnych i pracowników akcje cementowni, stając się jej większościowym (75%) właścicielem, a w 1999 r. odkupił od Skarbu Państwa pozostałe 25% udziałów. Struktura akcjonariatu spółki zmieniała się na przestrzeni lat, a według stanu na 1 listopada 2006 r. kształtowała się w następujący sposób: (...) S.A. 33,33%, (...) S.A. 21,59%, (...)S.A. 27,02%, (...)11,24%, (...) (...)S.A. 6,82%. Cementownia jest producentem cementów wieloskładnikowych. W dniu 5 kwietnia 2007 r. Cementownia (...) S.A. sprzedała na rzecz (...) S.A. z siedzibą w K. (obecnie (...) S.A. Cementownia w K. w upadłości z siedzibą w K.) majątek spółki związany z produkcją i sprzedażą cementu. Przedsiębiorca ten wyjaśnił organowi antymonopolowemu, iż od momentu sprzedaży majątku zajmuje się obsługą transportu kolejowego. Z kolei (...) S.A. Cementownia w K. w upadłości wskazała, iż po nabyciu wskazanego majątku prowadziła działalność w zakresie produkcji i sprzedaży cementu. Prezesami zarządu spółki byli: od 1997 r. do 15 lipca 1999 r. pan I. C., do 27 stycznia 2006 r. pan M. D., następnie do 31 lipca 2007 r. pan R. O.. (odpowiedzi stron na pytania Prezesa UOKiK skierowane w toku postępowania administracyjnego). IV. Współpraca przedsiębiorców w sektorze cementowym Charakter współpracy między przedsiębiorcami działającymi w sektorze cementowym w Polsce był determinowany zmianami politycznymi i gospodarczymi z przełomu lat 1989/1990. Przed tymi zmianami wszyscy producenci zrzeszeni byli w Zrzeszeniu (...) – organizacji centralnie zarządzającej działalnością wszystkich przedsiębiorstw cementowych w Polsce. W okresie tym przemysł cementowy w Polsce funkcjonował w stanie wyłączającym, zarówno de facto jak i de iure, istnienie konkurencji rynkowej. Wszyscy producenci cementu w Polsce byli stowarzyszeni w ww. Zrzeszeniu, a ich była w omawianym okresie, co do zasady, centralnie zarządzana. Wzajemne ustalenia warunków produkcji i sprzedaży między dyrektorami cementowni były czymś normalnym, i odbywały się pod auspicjami władz państwowych. Natomiast transformacja ustrojowa doprowadziła do zmian zasad współpracy między ww. przedsiębiorcami wynikających między innymi z tego, że sektor cementowy, w znacznej części został sprywatyzowany w pierwszej połowic lat 90-tych XX wieku. W tym czasie właścicielami większości cementowni w Polsce stały się duże światowe koncerny cementowe, m.in. (...). (...), (...), (...), (...), (...). W wyniku tych zmian, producenci cementu, których działalność do tej pory była centralnie zarządzana, stali się konkurentami prowadzącymi działalność w warunkach gospodarki wolnorynkowej. Transformacja ustrojowa doprowadziła również do zmian w organizacji branżowych organizacji zrzeszających przedsiębiorców działających w sektorze cementowym. W dniu 14 sierpnia 1990 r. zostało zarejestrowane Stowarzyszenie (...) z siedzibą w K., które od 1 stycznia 2005 r. zrzesza wyłącznie producentów cementu, a od czerwca 2005 r. zmieniło nazwę na Stowarzyszenie (...). Według ustaleń poczynionych przez Prezesa, celami Stowarzyszenia określonymi w statucie są m.in.: działanie na rzecz rozwoju przemysłu cementowego, reprezentowanie interesów branżowych przemysłu cementowego wobec władz administracji rządowej i samorządowej, promocja i upowszechnianie wiedzy n/t produktów przemysłu cementowego. (...) zbiera także dane od poszczególnych zakładów cementowych dotyczące m.in. ich wielkości produkcji i sprzedaży cementu oraz klinkieru. (pismo (...) SA z dnia 11.08.2006, k. 4576 akt admin., z dnia 18.12.2008, k. 5585 akt admin., pismo (...) z dnia 15.12.2008) V. Porozumienie będące przedmiotem decyzji W obliczu walki cenowej między producentami cementu, wynikającej z nowych wolnorynkowych warunków, wielu z nich postanowiło przeciwdziałać pogorszeniu swojej sytuacji finansowej, odwołując się do mechanizmu znanego im z okresu gospodarki planowej, tzn. wzajemnych ustaleń i rozmów. Uzgodnienia pomiędzy producentami cementu miały miejsce co najmniej od 1998 r. Producenci omawiali i uzgadniali pomiędzy sobą przede wszystkim wielkość udziałów rynkowych przypisanych poszczególnym producentom cementu oraz ustalali ceny cementu i kwestie związane z podwyżkami tych cen. Producenci cementu wymieniali i omawiali pomiędzy sobą poufne informacje dotyczące wielkości sprzedaży cementu, co pozwalało im kontrolować uzgodnienia dotyczące wielkości udziałów rynkowych. W uzgodnieniach uczestniczyli wszyscy więksi producenci cementu szarego w Polsce, tj. (...) S.A., (...) S.A., (...) S.A., (...) Sp. z o.o.. Cementownia (...) S.A. i Cementownia (...) S.A. (należące do grupy (...)) oraz (...)Sp. o.o. Przedsiębiorcy ci określali siebie m.in. jako „(...)” lub „(...)”. Spośród krajowych producentów cementu szarego, w porozumieniu, które miało charakter kartelu, nie uczestniczyła Cementownia (...) S.A, której wielkość produkcji cementu była nieznaczna w stosunku do wielkości całego krajowego rynku. Spotkania pomiędzy reprezentantami poszczególnych producentów cementu, na których dokonywano opisanych w tej decyzji ustaleń, nie były oparte na określonym schemacie i miały charakter zarówno wielo- jaki i dwustronny. Częstotliwość kontaktów zależała, co do zasady, od potrzeby omówienia jakiejś szczegółowej kwestii z zakresu uzgodnień opisanych w niniejszej decyzji. Spotkania wielostronne najczęściej odbywały się przy okazji innych wydarzeń takich jak posiedzenia (...). Producenci cementu kontaktowali się ze sobą także telefonicznie. Jednakże, za wyjątkiem kwestii przekazywania danych w ramach wymiany informacji o wielkości sprzedaży, kontakty telefoniczne przedstawicieli producentów cementu ograniczały się, co do zasady, do uzgodnienia miejsca spotkania. Spotkania odbywały się na różnych szczeblach: zazwyczaj na szczeblu prezesów zarządu (najczęściej były to spotkania dwustronne) lub dyrektorów odpowiedzialnych za sprawy handlowe (częściej były to spotkania wielostronne). Spotkania i kontakty pomiędzy przedstawicielami producentów cementu w Polsce można spróbować usystematyzować w następujący sposób: - spotkania ”kartelowe" (tj. spotkania/kontakty, których celem było omówienie kwestii wielkości udziałów, wysokości cen, nieprzestrzegania ustaleń, itp.) na poziomie władz spółek (najczęściej prezesów zarządów). Spotkania te były organizowane ad hoc. Omawiano na nich aktualną sytuację na rynku, w szczególności ceny i wielkości sprzedaży cementu; - spotkania ”kartelowe" dyrektorów ds. handlowych. W okresie 1998 – do 2002 r. spotkania te miały charakter wielostronny. Były poświęcone minimalnym cenom powiatowym cementu oraz udziałom historycznym, w szczególności terminom i wielkościom podwyżek cen oraz sprawdzeniu ich wykonania. Na tych spotkaniach omawiano odkryte przypadki nieprzestrzegania cen minimalnych raz kwestie przekroczenia lub niewykonania przez poszczególnych producentów sprzedaży na poziomie wynikającym z udziałów historycznych. Cementownia (...) S.A. pomimo zazwyczaj braku jej przedstawiciela, była jednak reprezentowana na tych spotkaniach przez (...) S.A. Po ok. 2002 r. zmienił się charakter i częstotliwość spotkań. Były to, co do zasady, spotkania lub kontakty dwustronne, choć często zdarzały się wyjątki, nie były to już jednak spotkania wszystkich producentów cementu. Mimo tego, uzgodnienia dokonane podczas tych dwustronnych spotkań/kontaktów lub prezentowane na nich stanowiska ostatecznie były przekazywane do pozostałych uczestników kartelu. Po 2004 r. nie odbywały się już stricte „kartelowe" spotkania, a te które były dotyczyły sprzedaży ilości wykraczającej poza udziały historyczne, negocjacji tych udziałów lub zaniżonych danych dotyczących ilości sprzedaży (...) Sp. z o.o. (oświadczenia wnioskodawców leniency (...) SA z 10.07.2007, k. 5487 akt admin., 18.12.2008, k. 5585 akt admin., 19.02.2009, k. 5661 akt admin., zeznania F. S. 23.09.2013, zeznania świadków A. T. 26.09.2013, zeznania strony A. B. 1.10.2013). V.I. Wymiana poufnych informacji handlowych Wraz z utworzeniem (...) powstał system wymiany informacji. Stowarzyszenie, w okresie 1994-2002, co miesiąc gromadziło informacje o wielkości produkcji klinkieru oraz cementu, sprzedaży klinkieru ogółem oraz na eksport i sprzedaży cementu w kraju oraz na eksport. Zestawienia miesięczne były udostępnianie jedynie członkom (...), a zestawienia roczne także osobom trzecim. Od stycznia 2003 r., na podstawie umowy zawartej ze (...), informacje od producentów cementu zbierała i przedstawiała zagregowane raporty Kancelaria Prawa Własności Przemysłowej (...). Niezależnie od ww. sposobów zbierania danych, równolegle producenci cementu wymieniali się bezpośrednio danymi od 1998 roku na temat swojej bieżącej, miesięcznej sprzedaży cementu w Polsce, zaś w okresie ok. 2001 i 2002 r. także o wielkości sprzedaży w kolejnych dekadach miesiąca, tj. 1-10, 1-20 i na koniec miesiąca. Producenci cementu ustalali koordynatora takiej wymiany, który zmieniał się i był wybierany spośród osób odpowiedzialnych u poszczególnych przedsiębiorców za przekazywanie danych. Koordynatorami byli F. S.
(1)z (...) S.A. i pan J. W.
(1)z (...) S.A., nie wiadomo w jakiej kolejności, ale na pewno ostatnim był pan A. S.
(1)z (...)S.A. W ramach systemu równoległego dane były wymieniane najczęściej telefonicznie, na początku każdego nowego miesiąca, a w tym celu producenci cementu posiadali odrębne telefony komórkowe na karty pre-paid, ale korzystano z nich sporadycznie. Podczas takich kontaktów poszczególni producenci cementu przekazywali dane dotyczące swojej łącznej sprzedaży cementu w poprzednim miesiącu, a następnie otrzymywali dane dotyczące sprzedaży pozostałych producentów. Nie funkcjonowała jedna, wspólna tabela czy zestawienie informacji o wielkości sprzedaży opracowywane dla wszystkich spółek cementowych. W latach 2001-2005 (...) Sp. z o.o. przekazywał zaniżone dane o swojej sprzedaży. (oświadczenia wnioskodawców leniency (...) SA z 11.08.2006, k. 4576 akt admin., 9.10.2007, k. 4606 akt admin., 16.12.2008, k. 4648 akt admin., 20.02.2009, k. 4746 akt admin., (...) SA z 20.06.2006, k. 4999 akt admin, 1.09.2006, k. 5367 akt admin., 10.07.2007, k. 5488 akt admin., 18.12.2008, k. 5606 akt admin., 19.02.2009, k. 5675 akt admin., tabele znalezione podczas kontroli w (...) S.A. oraz w (...) S.A. zawierające szczegółowe informacje o produkcji cementu przez każdego z producentów w poszczególnych miesiącach, k. 372-430, 1512-1570 akt admin., zeznania świadków F. S. 23.09.2013, A. S. 23.09.2013, J. W. 23.09.2013). V.II. Ustalanie wielkości udziałów rynkowych Po zakończeniu prywatyzacji polskiego sektora cementowego polscy producenci cementu podjęli próby stabilizacji udziałów rynkowych poszczególnych uczestników obrotu rynkowego, a działania w tym zakresie rozpoczęto co najmniej w 1998 r. Ustalenia dotyczące udziałów rynkowych producentów cementu zostały dokonane poprzez odwołanie się do ich „historycznych'" udziałów, tj. danych dotyczących produkcji i sprzedaży cementu przez poszczególnych producentów realizowanej w okresie gospodarki nakazowo-rozdzielczej. Pomimo, że producenci cementu zgadzali się co do potrzeby utrzymania „historycznych" udziałów w rynku, nie doszło do dokładnego ustalenia wielkości udziałów przysługujących każdemu z nich. Istniał pewien poziom akceptacji dla udziałów rynkowych konkretnych cementowni, który z reguły odbiegał od udziałów wskazanych przez poszczególne cementownie o ok. 1-2%. Pomimo braku ustalenia wielkości udziałów – zdaniem Prezesa UOKiK - można wskazać, iż część uczestników kartelu w początkowym okresie jego funkcjonowania odwoływała się do następującej wielkości udziałów przysługujących poszczególnym jego uczestnikom: - (...)/(...)(tj.(...)) – 23,7% - (...) – 22,6% - (...) /(...)– 19,5% - (...)/(...)– 15,7% - (...) – 9,5% - (...)(tj. Cementownia (...)) – 9%. Pierwsza zmiana wielkości udziałów nastąpiła w 2000 i 2001 roku w związku z wejściem nowego uczestnika rynku – (...) Sp. z o.o. Producenci cementu ustalili, że w przypadku pomyślnej próby ograniczenia przez (...) S.A. sprzedaży cementu produkowanego przez (...) Sp. z o.o. do poziomu 400 kt w 2001 r., będą skłonni oddając część swoich klientów na rzecz (...) S.A. - zrezygnować z części swojego udziału w rynku, w celu kontrolowanego skanalizowania sprzedaży cementu z (...) Sp. z o.o. (...) SA zawarł odpowiednie umowy z (...) Sp. z o.o. Po przejęciu w 2003 r. (...) Sp. z o.o. przez (...) S.A. temat zwiększenia „historycznego" udziału (...) S.A. na nowo się pojawił. (...) SA zgodził się na rekompensaty. Kwestia była przedmiotem spotkania dyrektorów handlowych producentów cementu, które odbyło się w 2002 lub 2003 r. w okolicach Ś./S.. Druga zmiana wielkości udziałów rynkowych miała związek z tzw. grupą (...). Problem z eksportem na rynek niemiecki skierował (...) S.A. oraz (...) S.A. na rynek polski i (...) SA robił kalkulacje różnych wariantów zmiany udziału (...) w Polsce. W rzeczywistości udział osiągnęły na poziomie ok. 11% mimo podejmowania przez pozostałych producentów cementu w początkowym okresie działań mających na celu przeciwstawienie się takiemu udziałowi. W następstwie ww. zmian na rynku, udziały ustalone dla poszczególnych producentów cementu uległy zmianie w taki sposób, że w rozumieniu niektórych uczestników kartelu od 2003 r. przedstawiały się następująco: - (...) – 26,42% - (...) – 21,49% - (...) – 18,13% - (...) 14,5% - (...) – 8,88% - (...) – 10,58%. Do takich wielkości udziałów odwoływano się w późniejszym okresie funkcjonowania kartelu. Trzecia zmiana udziałów ujawniła się wskutek zaniżania przez (...) Sp. z o.o. przekazywanych do Kancelarii Prawa Własności Przemysłowej (...)oraz bezpośrednio konkurentom informacji o wielkości sprzedaży cementu. (...) Sp. z o.o. osiągnął udział w rynku polskim w wysokości ok. 18%, powyżej udziału historycznego. Sprawa wiązała się dodatkowo z alokacją CO
- W związku z tym przedstawiciele producentów cementu, prowadzili na przełomie 2005/2006 rozmowy co do podjęcia działań mających doprowadzić do zmniejszenia sprzedaży cementu przez tego przedsiębiorcę, tak aby jego udział w rynku wrócił do poziomu „historycznego”, tj. ok. 14,5%. Wywierano także na (...) Sp. z o.o. presję, aby znalazł rozwiązanie sytuacji. W wyniku rozmów prowadzonych na poziomie władz producentów (...) SA, (...) SA i (...) Sp. z o .o. uzgodniono, że (...) Sp. z o.o. zmniejszy w 2006 r. swoją sprzedaż o 200 tys. ton (w 2006r. sprzedaż miała się kształtować na poziomie ok. 1.980 tys. ton). Ponadto przedsiębiorca ten jako pierwszy miał ogłosić podwyżkę cen cementu z dniem 1 czerwca 2006 r. 19 maja 2006 r. został sporządzony akt notarialny pomiędzy producentami cementu, do którego nie stawiła się Cementownia (...). Uczestnicy porozumienia nie stworzyli kompleksowego systemu rekompensat za przekroczenie udziałów. W przypadku, gdy któryś z producentów cementu przekroczył w danym okresie przypadający mu „historyczny” udział, pozostali gracze wyrażali swoje „niezadowolenie” z takiej sytuacji podczas rozmów i spotkań opisanych powyżej. W takiej sytuacji zdarzały się rekompensaty ad hoc przedsiębiorca, który utracił część rynku miał możliwość skierowania korzystniejszej oferty do odbiorców wyznaczonych przez producenta, który przekroczył ustalony udział w rynku. Rekompensaty miały miejsce przede wszystkim przed 2003 r. W późniejszym okresie, jeśli dany przedsiębiorca przekroczył akceptowany przez większość konkurentów udział w rynku przy najbliższej podwyżce cen jako pierwszy ją wprowadzał. W ten sposób, tj. przez okresowe utrzymywanie różnic w cenach poprzez odpowiednio zaplanowane podwyżki, producenci cementu byli w stanie regulować wielkość sprzedaży cementu, a co za tym idzie wielkość udziałów rynkowych przysługujących poszczególnym producentom. (oświadczenia wnioskodawców leniency (...) SA z 9.10.2007, k. 4606 akt admin., 16.12.2008, k. 4648 akt admin., 20.02.2009, k. 4746 akt admin., (...) SA z 20.06.2006, k. 4999 akt admin, 1.09.2006, k. 5367 akt admin., 18.12.2008, k. 5606 akt admin., 19.02.2009, k. 5675 akt admin., tabele znalezione podczas kontroli w (...) S.A. 1515-1555 akt admin., zeznania świadków K. S. 18.09.2013, F. S. 23.09.2013, M. R. 23.09.2013, C. N. 1.10.2013, A. B. 1.10.2013, I. S. 15.11.2013). V.III. Ustalanie cen Odnośnie ustaleń dotyczących uzgodnień w zakresie ustalania cen organ antymonopolowy przyjął, że ustalenia te miały miejsce co najmniej od 1998 r. i można je podzielić na okres 1998-2000 (kiedy ustalano ceny minimalne cementu dla poszczególnych powiatów, podwyżki tych cen, czas i kolejność ich wprowadzania) oraz po ok. 2002 (kiedy ustalano podwyżki cen cementu oraz ich czas i kolejność wprowadzenia). W pierwszym okresie ustalono system minimalnych cen powiatowych cementu. Uzgodnienia w tym przedmiocie nastąpiły pod koniec 1998 r. podczas spotkania przedstawicieli władz/ dyrektorów ds. handlowych głównych producentów cementu w C.. Ceny minimalne były ustalane w następujący sposób: najpierw ustalano cenę bazową cementu portlandzkiego CEM I 32,5 R luzem, która była określana kwotowo na jednakowym poziomie dla trzech głównych ośrodków produkcji/zakładów.Następnie do ceny bazowej, która była ceną wyjściową, dodawano koszty transportu cementu do poszczególnych powiatów odpowiednio z zakładów (...), (...)i (...)lub C., w zależności od tego, który zakład był położony najbliżej określonego powiatu. Koszt transportu, na potrzeby wyliczenia powiatowych cen minimalnych, był określany w oparciu o uzgodnione przez producentów cementu średnie (rynkowe) koszty transportu drogowego, biorąc pod uwagę odległość z jednej z ww. cementowni do określonych powiatów. Zatem ceny powiatowe w powiatach zachodniej Polski kalkulowane były w oparciu o cenę bazową i koszty transportu z zakładu (...); w powiatach Polski centralnej - z zakładu w (...) i w powiatach Polski wschodniej - z zakładu w (...), ewentualnie w C.. Z uwagi na powyższe, ceny minimalne były różne w różnych powiatach. Dla danego powiatu była ustalana jedna cena powiatowa. Inne zakłady, miały ustalać swoje ceny uwzględniając cenę obowiązującą w danym powiecie, która została określona w ww. sposób. Cementownie te od ceny minimalnej ustalonej dla danego powiatu odejmowały koszty transportu, wyliczone zgodnie z uzgodnionymi średnimi (rynkowymi) kosztami transportu za kilometr, do swojego zakładu i w ten sposób obliczały cenę ex works dla danego zakładu. Na potrzeby systemu, w początkowym okresie jego funkcjonowania, producenci posługiwali się mapami Polski, na których naniesione były powiaty przyporządkowane do poszczególnych cementowni, a w późniejszym okresie korzystano (zamiast z mapy Polski) z tabel z cenami i odległościami. Ceny pozostałych rodzajów cementu oraz cementu workowanego były ustalane w odniesieniu do określonej w ww. sposób ceny cementu CEM I 32,5 R luzem - tzw. cementu bazowego. Różnica pomiędzy cenami poszczególnych rodzajów cementu była różnicą kwotową, a nie procentową. Ceny cementów innych niż cement bazowy ustalane były poprzez dodanie do ceny cementu bazowego lub odjęcie od niej uzgodnionej kwoty. Podwyżki cen minimalnych były wprowadzane na początku danego roku, choć zdarzały się również podwyżki w okresie letnim. Nie było sztywnych reguł dotyczących terminu wprowadzania podwyżek w ramach systemu cen minimalnych, jednak w praktyce były one wprowadzane w I kwartale każdego roku kalendarzowego. Nie było jednolitego mechanizmu ustalania kolejności ich wprowadzania, jednakże, co do zasady, producenci, którzy w poprzednim okresie „rozliczeniowym" przekroczyli swój „udział historyczny" wprowadzali podwyżki jako pierwsi. O kolejności wprowadzania podwyżek cen minimalnych decydowała wysokość udziału w rynku uzyskanego przez producentów cementu w ostatnim półroczu lub roku. Jako pierwszy ceny podnosił ten producent, który miał największy przyrost udziału w rynku w ww. okresie. Następnie ceny podnosili kolejno producenci posiadający największy przyrost udziału rynkowego w przyjętym okresie. Okres wprowadzania podwyżek przez poszczególnych producentów był przez nich maksymalnie skracany, odbywało się to, co do zasady, w jednym wyznaczonym dniu lub maksymalnie z przesunięciem 10-dniowym. Ustalenia dotyczące wprowadzenia podwyżek przewidywały najczęściej, że oficjalne podwyżki (nowe cenniki) zostaną wprowadzone przez poszczególnych producentów w odstępach 1-2 tygodni. W okresie lipiec październik miały miejsce konsultacje konkurentów w zakresie szacowanej wielkości rynku u nadchodzącym roku związane z prowadzonym przez każdą spółkę opracowaniem planu operacyjnego uwzględniającego szacowaną wielkość konsumpcji cementu w nadchodzącym roku; listopad - ustalenia konkurentów dotyczące wysokości podwyżki ceny tony cementu; grudzień – ustalenia konkurentów w zakresie kolejności wprowadzania podwyżek przez poszczególne spółki. Stosowania systemu powiatowych cen minimalnych zaprzestano po 2000/2001 r., bowiem okazał się nieskuteczny. System ten nie funkcjonował zgodnie z założeniami ponieważ był sztywny i nie uwzględniał realiów zmieniającego się rynku produkcji i sprzedaży cementu, w tym m.in. tego, iż z czasem stał się czytelny dla odbiorców cementu, którzy znali i wykorzystywali jego funkcjonowanie. Załamanie się przyjętego systemu cen minimalnych wynikało także z faktu braku konsekwentnego i jednolitego stosowania przez jego uczestników cen transportu cementu do odbiorców, co pozwalało w szczególności, na zaniżanie cen bazowych. Dodatkowo, skuteczne działanie systemu ograniczał brak wzajemnego zaufania wśród producentów. Przedmiotem ustaleń stały się podwyżki cen cementu poszczególnych cementowni, w tym ich wysokość, termin, kolejność wprowadzania. Zmodyfikowany system uzgadniania cen polegał na ustalaniu przez producentów cementu jednej dla całej Polski, wyrażanej, co do zasady, procentowo, wysokości podwyżki ceny cementu bazowego CEM I 32,5 R luzem, natomiast pozostałe elementy zmodyfikowanego systemu były w założeniu analogiczne jak w systemie minimalnych cen powiatowych, tzn. zarówno sposób wprowadzania podwyżek (co do zasady w I kwartale roku, ewentualnie dodatkowo w połowie roku, w kolejności wynikającej z przekroczenia udziałów historycznych), jak również sposób kształtowania cen pozostałych rodzajów cementu w oparciu o uzgodnione relacje cen poszczególnych cementów do ceny cementu bazowego pozostały w niezmienionej postaci. Dla ustalenia cen innych gatunków cementu, jakie powinny obowiązywać po podwyżce, posługiwano się elementem systemu cen minimalnych, tj. różnicami cen poszczególnych gatunków cementu. Decyzje w zakresie procentowej wysokości podwyżki zapadały na podstawie ustaleń prezesów spółek cementowych. Szczegółowe zasady wprowadzania podwyżek cen, w tym przeliczenia przyjętej przez prezesów procentowej podwyżki na konkretną kwotę podwyżki ustalali dyrektorzy handlowi. Ustalenia dotyczące wprowadzenia podwyżek przewidywały najczęściej, że oficjalne podwyżki (nowe cenniki) zostaną wprowadzone przez poszczególnych producentów w odstępach 1-2 tygodni. W okresie po 2002 r. wprowadzanie podwyżek przez poszczególnych producentów trwało około miesiąca, a czasami dłużej. Z reguły, kolejność wprowadzania podwyżek ustalali dyrektorzy handlowi poszczególnych producentów cementu. Kolejność wprowadzania podwyżek była zmienna i zależała od wielkości przyrostu posiadanego przez poszczególnych producentów cementu udziału w rynku w ostatnim okresie. Jako pierwszy, co do zasady, ceny podnosił ten producent, który miał największy przyrost udziału w rynku. W praktyce, już w pierwszej połowie roku spółki cementowe zmieniały wielkość cen swoich produktów, jednak nie w uzgodnieniu z konkurentami, lecz samodzielnie, w bezpośrednich negocjacjach z klientami, ograniczając tym samym wielkość sprzedaży realizowaną przez inne spółki cementowe. Nieprzestrzeganie przez poszczególne spółki cementowe ustaleń poczynionych przez ich szefów na początku roku wynikało z aspiracji każdej z tych spółek do zwiększenia udziału rynkowego. Nieprzestrzeganie ustalonych podwyżek przez producentów cementu było nagminne i zachodziło w przypadku większości lub wszystkich ustalonych podwyżek cen. Wraz z upływem czasu po 2002 r. ustalenia dotyczące cen oraz podwyżek cen były oraz bardziej nieformalne i nabierały charakteru bardziej informacyjnego (sygnalizowanie przez poszczególnych uczestników rozmów ich zamiarów co do podwyżek lub informowania o podwyżkach wprowadzonych „indywidualnie"), a nie wyraźnego ustalania i określana wysokości i sposobu podwyżki. W praktyce jednak, na poziomie władz spółek spotkania i rozmowy n/t podwyżek cen w dalszym ciągu miały miejsce. (...) S.A. i (...) S.A. zaczęli wysyłać jednostronne sygnały (np. przy okazji spotkań (...)) o planowanych podwyżkach, mając świadomość, że wówczas reszta rynku również podwyższy swoje ceny. Ponadto miały miejsce ustalenia dotyczące wysokości cen dla konkretnych wspólnych odbiorców, tzn. kupujących cement od więcej niż jednego, producenta. Uzgodnienia producentów cementu dotyczyły także ograniczenia sprzedaży do pośredników (tj. workowni i mieszalni), którzy traktowani byli przez producentów cementu jak konkurenci na rynku sprzedaży cementu. Workownie cementu to przedsiębiorcy, którzy kupowali cement luzem i pakowali go do worków z logo producenta albo w worki z własnym logo, i odsprzedawali na rynku. Decyzje o ograniczeniu sprzedaży cementu do workowni były uzgadniane i omawiane zasadniczo na spotkaniach dyrektorów handlowych. Producenci cementu - wykorzystując § 27 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 5 lipca 2004 r. ws. ograniczeń, zakazów lub warunków produkcji, obrotu lub stosowania substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz zawierających je produktów, zakazującego wprowadzania do obrotu i stosowania preparatów zawierających cement, jeżeli zawierają one w formie uwodnionej więcej niż 0,0002% masowego rozpuszczalnego chromu (VI) w przeliczeniu na ogólną cucha masę (zakaz nie dotyczył wprowadzenia do obrotu i stosowania pod kontrolą w procesach całkowicie zamkniętych i zautomatyzowanych, w których cement i preparaty go zwierające mają wyłącznie kontakt z maszynami i nie ma możliwości kontaktu ze skórą pracownika) – postanowili redukować chrom jedynie w cemencie sprzedawanym w workach. Cement luzem, w którym nie zredukowano ilości chromu, mógł być sprzedawany tylko do odbiorców, którzy wykorzystywali go w procesach całkowicie zamkniętych i zautomatyzowanych (tj. np. do producentów betonu lub elementów z betonu). Mieszalnie, określane także mianem przesypowni, to odbiorcy cementu, którzy kupują cement lepszej jakości/czysty, następnie mieszają go z popiołami lub innymi dodatkami i sprzedają go jako cement innej marki, zazwyczaj workowany. Mieszalnie stosowały niskie ceny, co w ocenie cementowni było niekorzystne i groziło wojną cenową. Dodatkowo, w opinii producentów cementu, jakość cementu pochodzącego z mieszalni była bardzo często zła i nie spełniała wymaganych prawem norm. Ponadto, zgodnie z oświadczeniami wnioskodawców, zdarzało się, że - pomimo braku zgody producenta „czystego" cementu - mieszalnie wykorzystywały logo cementowni, od których nabywały ww. cement lub logo jakiejkolwiek cementowni, która produkowała tą markę cementu. Zdaniem Prezesa, z uwagi na powyższe, cementownie rozmawiały na temat złej jakości oraz niskiej ceny cementu oferowanego przez mieszalnie, a w rozmowach tych podkreślano, że sprzedaż do tych odbiorców nie leży w interesie producentów cementu. Niska cena za cement z mieszalni może prowadzić bowiem do wojny cenowej na rynku cementu, a zła jakość cementu stanowi zagrożenie dla całego sektora cementowego i budowlanego. Rozmowy producentów cementu na temat mieszalni miały ograniczyć całkowicie dostęp tych klientów do cementów czystych. Ustalenia miały charakter ogólny, nie obejmowały szczegółów ponieważ wydawało się, że wszystkie spółki cementowe zgadzają się, że nie chcą współpracować z tymi klientami. Przedmiotowe uzgodnienia miały miejsce co najmniej od 2003 r. (oświadczenia wnioskodawców leniency (...) SA z 9.10.2007, k. 4606 akt admin., 16.12.2009, k. 4648 akt admin., 20.02.2009, k. 4746 akt admin., (...) SA z 1.09.2006, k. 5373 akt admin., 18.12.2008, k. 5606 akt admin., 19.02.2009, k. 5675 akt admin., protokół posiedzenia zarządu (...)SA z 15.10.2003, k. 1096 akt admin., dokumenty k. 4777, 4062, 1011, 1176, 1012, 1112, 1116, 1126, 502, 476-479, 482, 4266, zeznania świadków M. R. 23.09.2013, J. W. 23.09.2013, A. T. 26.09.2013, A. B. 1.10.2013, I.G. S.15.11.2013). Sąd uzupełnił postępowanie dowodowe poprzez przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków i przesłuchania stron (rozprawy 18.09.2013, 23.09.2013, 26.09.2013, 1.10.2013, 15.11.2013). Oceniając zeznania świadków i stron Sąd zauważa, że wielokrotnie wydarzenia bardziej odległe w czasie były lepiej pamiętane niż z lat 2005/2006, często odpowiadano ‘nie pamiętam’, zeznania były niespójne, a wręcz wykluczające się, unikano operowania datami, faktami, nazwiskami. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zarzuty dotyczące braku sprecyzowania przedmiotu postępowania, niewłaściwego określenia rynku, przedwczesnego przedstawienia projektu Decyzji Komisji
- art. 66 uokik oraz art. 9 i 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik (podniesione przez Cementownię (...) SA), poprzez oparcie decyzji na zarzutach, co do których powód nie mógł się ustosunkować, polegające na: a) braku sprecyzowania przedmiotu postępowania – postawieniu powodowi bardzo ogólnych i niesprecyzowanych zarzutów – wskutek czego powód dowiedział się o co się go konkretnie oskarża dopiero z uzasadnienia decyzji, co pozbawiło go możliwości obrony, b) opracowaniu projektu osnowy decyzji do 14 września 2009 r. i przesądzeniu w tej dacie, że powoda należy uznać za podmiot uczestniczący w praktykach ograniczających konkurencje, to jest przed przedstawieniem przez powoda stanowiska w sprawie pismem z dnia 5 października 2009 r. wskutek czego należy uznać, że powód nie miał możliwości skutecznego ustosunkowania się do zarzutów, a pozwany nie zapoznał się z jego stanowiskiem w sprawie przed podjęciem decyzji co do tego, czy uznać pozwanego za uczestnika niedozwolonego porozumienia, c) prowadzeniu postępowania w sprawie naruszenia prawa konkurencji na rynku cementu, a wydanie decyzji w stosunku do inaczej określonego rynku – to jest rynku cementu szarego, wskutek powód nie mógł zgłosić dowodów przeciwko błędnemu ustaleniu rynku właściwego w stosunku do powoda.
- art. 66 uokik oraz art. 9 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik (podniesione przez Cementownię (...) SA) poprzez oczywisty brak sprecyzowania przedmiotu prowadzonego postępowania antymonopolowego, a w konsekwencji pozbawienie (...) S.A. możliwości aktywnego udziału w przedmiotowym postępowaniu.
- art. 10 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik (podniesione przez (...) SA) poprzez nieprecyzyjne określenie zarzutów stawianych (...) w postanowieniu o wszczęciu postępowania z dnia 28 grudnia 2006 r. oraz niesprecyzowanie ich w trakcie postępowania antymonopolowego.
- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik (podniesione przez (...) Sp. z o.o.) poprzez sporządzenie i skonsultowanie projektu decyzji w sprawie z Komisją Europejską jeszcze przed upływem wyznaczonego stronom terminu do zajęcia ostatecznych stanowisk w sprawie. Argumentując zarzut 1a) Cementownia (...) SA wskazała, że (i) zarzuty pozwanego określone w postanowieniu o wszczęciu postępowania antymonopolowego z dnia 28 grudnia 2008 r. są ogólne i niesprecyzowane, (ii) dowiedział się z uzasadnienia Decyzji o co go się oskarża i w momencie otrzymania Decyzji, (iii) nie mógł bronić się przed zarzutami z powodu ich nieznajomości, (iv) pozwany nie określił na czym miał polegać zarzucany podział rynku, (v) niesprecyzowanie zarzutów pozbawiło prawo do obrony. Z kolei Cementownia (...) SA podniosła, że posiadała wiedzę o wszczęciu z urzędu postępowania antymonopolowego na podstawie treści zawiadomienia z dnia 28 grudnia 2006 roku. W toku postępowania nie została poinformowana ani o szczegółowej treści zarzutów ani na czym miałoby polegać rzekome porozumienie ograniczające konkurencję. Postępowanie do 3 czerwca 2009 roku było prowadzone w warunkach tajności, co narusza art. 9 k.p.a. Ponadto (...)SA nie mogła się ustosunkować do zarzutów, gdyż poznała je z zaskarżonej decyzji. Postępowanie prowadzone było w sprawie porozumienia ograniczającego konkurencję na krajowym rynku produkcji i sprzedaży cementu, a decyzja dotyczy cementu szarego. Podobnie argumentowała Grupa (...) SA podkreślając naruszenie art. 10 k.p.a. i w konsekwencji prawa do obrony. Postanowienie z dnia 28 grudnia 2006 roku zawierało ogólnie sformułowane zarzuty, w szczególności zarzut dotyczący podziału rynku nie określał charakteru rynku (geograficzny, asortymentowy, podmiotowy), ustalanie cen nie wskazywało ich rodzaju (detalicznych, hurtowych, zakupu czy sprzedaży) i jakich innych warunków umów oraz jakie poufne informacje w jaki sposób wymieniane. Obowiązek prawidłowego sformułowania rozstrzygnięcia wynika z art. 124 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik. Wezwanie spółki do ostatecznego stanowiska oznaczało przy braku precyzyjnych zarzutów, konieczność analizy całego materiału dowodowego, ustalenia stanu faktycznego i prawnego a następnie przedstawienie swego stanowiska do wydedukowanego stanu faktycznego. Stanowisko Prezesa UOKiK w tej mierze było następujące: postanowienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego pozwalało przedsiębiorcom na dokładne zorientowanie się w stawianych im zarzutach, gdyż dokładnie wiedzieli, że dotyczy ich działań w odniesieniu do cementu, dotyczy zawarcia porozumienia, porozumienia między powodem a wskazanymi w postanowieniu innymi przedsiębiorcami działającymi w tym sektorze oraz na czym porozumienie polegało. Przedsiębiorcy, którzy złożyli wnioski leniency byli w stanie dokonać oceny własnego zachowania nawet przed sformułowaniem zarzutów postawionych przez prezesa UOKiK. Postępowanie wyjaśniające służy tylko wstępnemu ustaleniu czy nastąpiło naruszenie przepisów ustawy uzasadniające wszczęcie postępowania antymonopolowego, a dopiero na etapie tego postępowania dochodzi do szczegółowego ustalenia, na czym takie naruszenie ustawy dokładnie polegało. Zarzucane praktyki ograniczające konkurencję są praktykami nazwanymi wymienionymi w art. 5 Ustawy i art. 81 TWE i zarzut Prezesa został sformułowany w sposób odwzorowujący brzmienie przepisów prawa. W czasie trwania postępowania od grudnia 2006 r. do grudnia 2009 r. strony były wzywane do przedstawienia informacji, znały materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli poprzedzającej wszczęcie postępowania właściwego, miały możliwość wglądu do akt, w tym do pism leniency od 4 czerwca 2009 r. Zarzut dotyczy naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przed Prezesem UOKiK. Powołany art. 66 Ustawy nakazuje Prezesowi uwzględnienia tylko tych zarzutów, co do których strony (tu Cementownia (...) SA, (...)SA i (...) SA) mogły się ustosunkować. Chodzi tutaj o zarzuty naruszenia przepisów Ustawy, które zostały wskazane w postanowieniu o wszczęciu postępowania i o których strona we właściwy sposób została zawiadomiona (por. art. 84 ust. 3). Ustawa nie stawia wymogów co do szczegółowości postanowienia, nie ma takich warunków w Kodeksie postępowania administracyjnego, a z art. 84 ust. 2 Ustawy należy wywieść, że wystarczające jest wskazanie podstawy prawnej naruszenia. Wskazany przepis dotyczy warunków wniosku o wszczęcie postępowania antymonopolowego, który winien zawierać jeszcze uzasadnienie. Zdaniem Sądu postanowienie o wszczęciu postępowania jest aktem, którego celem jest określenie przedmiotu postępowania wszczętego przeciwko przedsiębiorstwu (przedstawienie zarzutów) i zapewnienie skutecznego wykonywania prawa do obrony (por. K. Kowalik-Bańczyk, Argumenty za stosowaniem zasady autonomii proceduralnej w unijnych zdecentralizowanych postępowaniach antymonopolowych, [w:] Prawo do obrony w unijnych postępowaniach antymonopolowych w kierunku unifikacji standardów proceduralnych w Unii Europejskiej, LEX 2012, która cytuje pogląd wyprowadzony z a contrario art. 124 §2 k.p.a., że w polskim postępowaniu antymonopolowym postanowienie o wszczęciu postępowania nie musi zawierać prawnego i faktycznego uzasadnienia, wskazuje jedynie wyjściowe zarzuty Prezesa UOKiK). Wszczęcie postępowania z 28 grudnia 2006 r. na podstawie art. 44 Ustawy zawierało (i) określenie rodzaju praktyk jako ograniczające konkurencję, (ii) określenie rynku produkcji i sprzedaży cementu, (iii) określenie rodzaju porozumienia poprzez odwołanie do art. 5 ust. 1 (wymiana poufnych informacji handlowych), ust. 1 pkt 1 (ustalanie cen lub innych warunków sprzedaży cementu) i 3 (podział rynku produkcji i sprzedaży cementu), (iv) wymienienie uczestników porozumienia. Postanowienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego zostało zmienione poprzez rozszerzenie zarzutów o przepisy art. 81 TWE (k. 2431 akt administracyjnych) i oba postanowienia zostały doręczone stronom. Twierdzenie (...)SA, że nie znała zarzutów i nie mogła się przed nimi bronić „zarzuty były tak ogólne i niesprecyzowane” mija się z prawdą. Odwołujący znał zarzuty i mógł się do nich ustosunkować. Otrzymanie Decyzji nie zmieniło zakresu stawianych zarzutów, a uzasadnienie Decyzji stanowiło umotywowanie poglądu Prezesa UOKiK o przypisaniu cementowniom praktyk ograniczających konkurencję nie zaś zmianę zarzutów bądź ich odmienne sformułowanie (odnośnie rynku poniżej). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania ma umożliwić stronom realizację uprawnień procesowych określonych przepisami k.p.a. przez podejmowanie przez nie czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Z tego też względu istotne jest, czy strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania w określonej sprawie, miały możliwość podjęcie stosownych działań w sprawie w sposób pozwalaj