Zgodnie z art. 417 § 1 k.c. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Stosownie zaś do art.
jeżeli szkoda, o której mowa w art. 417 § 1 k.c. została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do przypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. W świetle powyższych unormowań dochodzenie odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej jest uzależnione od uprzedniego stwierdzenia jej niezgodności z prawem we właściwym trybie. W tym zakresie chodzi o stwierdzenie nieważności z powodu kwalifikowanych naruszeń określonych w art. 156 § 1 k.p.a. lub o stwierdzenie w sytuacji, o której mowa w art. 158 § 2 k.p.a. – wydania decyzji z takimi kwalifikowanymi naruszeniami prawa. Ostateczna decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji, w związku z wydaniem której miało dojść do wyrządzenia szkody ma więc na gruncie postępowania cywilnego charakter prejudykatu przesądzającego jedną z przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa. Nieuzyskanie decyzji nadzorczej przez powoda uniemożliwia skuteczne dochodzenie odszkodowania w trybie art.
(por. uzas. uchwały całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31.03.2011 r., III CZP 112/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 75, wyr. Sądu Najwyższego z dnia 5.03.2010 r., IV CKS 375/09, LEX nr 898269). Decyzja Starosty (...) z dnia 20 marca 2012 r. została utrzymana w mocy decyzją SKO w C. z dnia 11 maja 2012 r., a zatem jest ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., a co za tym idzie również na gruncie art.
Niezależnie od tego, nie doszło do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 k.p.a. oraz nie wydano co do niej decyzji o której mowa w art. 158 § 2 k.p.a. Okoliczności te były pomiędzy stronami bezsporne. W związku z tym w niniejszej sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie przy wykonywaniu władzy publicznej polegające na wydarzeniu ostatecznej decyzji. Wobec kategorycznej i jednoznacznej treści art.
k.c., Sąd Okręgowy nie była zatem władny samodzielnie przesądzać o niezgodności z prawem decyzji z dnia 20 marca 2012 r. W konsekwencji, powództwo K. K. podlegało oddaleniu niezależnie od innych okoliczności faktycznych i prawnych. W związku z powyższym, jedynie na marginesie można zauważyć, że zgodnie z art. 43 § 2 k.k. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Okres ten nie biegnie jednak w czasie odbywania przez skazanego kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. Zgodnie z art. 43 § 3 k.k. orzekając zakaz prowadzenia pojazdów, sąd nakłada równocześnie obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu (jeżeli oskarżony w tamtym momencie nim nadal dysponuje). Do chwili wykonania tego obowiązku okres na który orzeczono zakaz nie biegnie. W wyroku z dnia 10 listopada 2005 r. mimo orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, Sąd Rejonowy w Myszkowie, nie ustalił, że powód w tamtym czasie nadal dysponował prawa jazdy kategorii B i wbrew art. 43 § 3 k.k. nie zobowiązał go do zwrotu tego dokumentu. W związku z tym należy jednak zaznaczyć, iż zgodnie z art. 182 § 1 k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji publicznej właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. W myśl § 2 art. 182 k.k.w. organ do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Decyzja wydawana na powyższej podstawie, ma charakter decyzji związanej, gdyż organ administracji nie może samodzielnie określić daty początkowej obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (por. m.in. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.04.2010 r., I OSK 698/09, LEX nr 595479). Mając to na uwadze, należało uznać, iż Starosta (...) określając termin obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdu był związany wskazaniem Sądu Rejonowego w Myszkowie zawartego w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2012 r. Niezależnie od braku podstaw do uwzględnienia żądania pozwu z braku decyzji prejudycjalnej, należało również ponownie podkreślić, iż odpowiedzialność za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej w trybie art.
ma charakter deliktowy. W związku z tym jej przesłankami jest nie tylko wydanie niezgodnej z prawem decyzji administracyjnej, ale również szkoda i normalny związek przyczynowy między jej zaistnieniem, a niezgodnym z prawem działaniem organu administracji publicznej (por. m.in. wyr. Sądu Najwyższego z 24.03.2010 r., V CSK 271/09, LEX nr 1360338). Na gruncie niniejszej sprawy powód w zakresie zgłoszonego przez siebie roszczenia nie wykazał zaistnienia szkody. Powód sam przyznał, że w okresie na który cofnięto mu uprawnienia do kierowania pojazdami dla których wymagana jest kategoria B prawa jazdy, nie wykonywał stałej pracy zarobkowej z uwagi na problemy zdrowotne. W tym czasie podjął jedynie krótkotrwałe zatrudnienie we włoskim przedsiębiorstwie transportowym jako kierowca samochodów ciężarowych, gdyż w tym zakresie w dalszym ciągu posiadał uprawnienia. Wskazał jednak, że także w tym przypadku po dwóch miesiącach z uwagi na stan zdrowia musiał zrezygnować z pracy, której od tamtego czasu do chwili obecnej nie wykonuje. Tym samym poza brakiem szkody, która mogłaby wyniknąć z decyzji Starosty Powiatowego, pomiędzy tym rozstrzygnięciem a brakiem zatrudnienia powoda nie zachodzi żaden związek przyczynowy. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z treścią przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązujących w okresie po wydaniu wyroku Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 10 listopada 2005 r. (art. 114 ust. 1 pkt 2b i ust. 4) osoba, która była pozbawiona uprawnień do kierowania pojazdami na okres przekraczający 1 rok, aby je odzyskać podlegała kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w drodze egzaminu państwowego odpowiedniego w zależności od rodzaju uprawnień do kierowania pojazdami. W świetle tego uregulowania, funkcjonującego obecnie na gruncie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (art. 49 ust. 1 pkt 3a), nawet gdyby uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte począwszy od daty uprawomocnienia się wyroku skazującego, powód nie odzyskałby ich automatycznie z upływem dwóch lat, tylko musiałby ponownie zdać egzamin państwowy. Powód po zakończeniu okresu na których cofnięto mu uprawnienia do kierowania pojazdami, co jest bezsporne, nie podjął zaś żadnych działań w celu ich odzyskania. Ponadto w kontekście treści pisma powoda z dnia 24 lutego 2015 r. (k. 108 ) wypada podnieść, iż zadośćuczynienie przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w ustawie. Chodzi więc o przypadek zadośćuczynienia za krzywdę w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c.), zadośćuczynienie za pozbawienie wolności lub skłonienie za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu (art. 445 § 2 k.c.), zadośćuczynienie za krzywdę doznaną na skutek śmierci członka najbliższej rodziny (art. 446 § 4 k.c.), zadośćuczynienie w razie naruszenia dóbr osobistych (art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. ). Żadna z tych sytuacji nie zaistniała na gruncie niniejszej sprawy. Wypada wskazać, iż wprawdzie katalog dóbr osobistych wskazany w art. 23 k.c. nie ma charakteru zamkniętego, niemniej uprawnienie do kierowania pojazdami nie jest jednym z nich. Dobra osobiste są bowiem związane z przyrodzonymi właściwościami każdej osoby, a nie z uprawnieniami, które nabywa się na podstawie decyzji właściwego organu administracji po spełnieniu przesłanek przewidzianych przez prawo. Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego nawet, gdyby powód na gruncie niniejszej sprawy legitymował się ostateczną decyzją stwierdzającą nieważność decyzji Starosty (...) z dnia 20 marca 2012 r., jego roszczenia z braku spełnienia pozostałych przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa i tak podlegałyby oddaleniu. Podstawę prawną wyroku stanowią przepisy art. 417 § 1 k.c. w zw. z art.
Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z 26.05.1982 r. Prawo o adwokaturze oraz § 2 ust. 3, § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznano od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. P. kwotę 4.428 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Mając na uwadze aktualną sytuację majątkową i osobistą powoda Sąd, na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył go obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz strony pozwanej.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.