Sygn. akt II Ca 551/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2013 roku Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Anna Podolska-Kojtych Sędzia Sądu Okręgowego Anna Ścioch-Kozak Protokolant Sekretarz sądowy Ewelina Pietrak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 roku w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa M. K. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 18 lutego 2013 roku, sygn. akt I C 98/13 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powódki M. K. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sygn. akt II Ca 551/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 lutego 2013 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie: I. zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powódki M. K. kwotę 11.145,99 zł z ustawowymi odsetkami: - od kwoty 7.802,99 zł od dnia 22 sierpnia 2011 r. do dnia zapłaty; - od kwoty 3.343 zł od dnia 23 sierpnia 2011 r. do dnia zapłaty; II. oddalił powództwo w pozostałej części; III. zasądził od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz M. K. kwotę 934,40 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu; IV. nakazał pobranie od M. K. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie kwoty 16,88 zł z tytułu części nieuiszczonych kosztów sądowych; V. nakazał pobranie od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie kwoty 22,76 zł z tytułu części nieuiszczonych kosztów sądowych. Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy przyjął następujące ustalenia i wnioski. W dniu 21 kwietnia 2010 roku M. K., kierując samochodem osobowym marki A. (...)o numerze rejestracyjnym (...)uczestniczyła w wypadku drogowym w L.spowodowanym przez kierującego pojazdem marki A. (...)o numerze rejestracyjnym (...) P. C.. W związku z doznanym w wyniku wypadku urazem kręgosłupa powódka leczyła się w poradni ortopedycznej i poddawała się zabiegom rehabilitacyjnym. Sprawca wypadku, w którym M. K.doznała obrażeń ciała, kierował samochodem objętym zawartą z (...) Spółką Akcyjnąw W.umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody wyrządzone w związku z jego ruchem. W dniu 8 października 2010 roku powódka zgłosiła temu zakładowi ubezpieczeń swoje roszczenia wynikające z obrażeń, których doznała na skutek wypadku drogowego z dnia 21 kwietnia 2010 roku. W treści zgłoszenia podała okoliczności oraz rodzaj doznanych przez nią w następstwie wypadku obrażeń cielesnych i strat materialnych oraz żądała zapłaty kwoty 10.000 zł z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę i zwrotu wydatków poniesionych w związku z leczeniem skutków wypadku w łącznej wysokości 947,99 zł obejmujących: zakup leków - 22,99 zł i kołnierza ortopedycznego – 30 zł, koszt wizyt u lekarza ortopedy - 425 zł, koszt rehabilitacji - 140 zł i koszt zakupu okularów - 330 zł. Do tego pisma załączyła dokumenty uzasadniające zasadę i wysokość jej żądań. Po przeprowadzeniu postępowania ubezpieczyciel dokonał zapłaty na rzecz powódki kwoty 2.500 zł z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę i kwoty 52,99 zł z tytułu zwrotu kosztów leczenia, obejmującej koszt zakupu kołnierza ortopedycznego w kwocie 30 zł i żelu w kwocie 22,99 zł. W dniu 23 lutego 2011 roku powódka wniosła do Centrum Likwidacji Szkód Osobowych (...)Asekuracja odwołanie od powyższej decyzji, domagając się dopłaty zadośćuczynienia w kwocie 7.500 zł oraz zwrotu kosztów wizyt lekarskich (425 zł), rehabilitacji (140 zł), zakupu okularów (330 zł), szczegółowo uzasadniając w treści odwołania te żądania. W następstwie odwołania powódka otrzymała dodatkowo od ubezpieczyciela kwotę 500 zł z tytułu zadośćuczynienia za doznaną wskutek wypadku krzywdę, odmówiono jej jednak zwrotu żądanych kosztów leczenia oraz kosztu zakupu okularów, motywując tę odmowę możliwością skorzystania z pomocy medycznej i zabiegów rehabilitacyjnych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, a w zakresie uszkodzonych w wypadku okularów możliwością skorzystania z bezpłatnej usługi ponownego zamontowania w oprawki szkła okularowego. M. K.wniosła w dniu 8 sierpnia 2011 roku do zarządu (...) S.A.pismo, w którym zawarła żądania: zapłaty kwoty 60.000 zł zadośćuczynienia pieniężnego, kwoty 152 zł za zniszczone w wypadku okulary, kwoty 9.850,50 zł z tytułu zwiększonych potrzeb, z której kwota 650,99 zł to koszty leczenia powypadkowego, 343,51 zł koszty dojazdów związanych z wypadkiem, 8.856 zł kosztów opieki sprawowanej nad nią i zastępstwa za nią w czynnościach, które przed wypadkiem wykonywała samodzielnie w okresie od dnia 21 kwietnia 2010 roku do dnia 30 czerwca 2010 roku, przy zastosowaniu stawki 9 zł za godzinę opieki i zastępstwa, a ponadto renty w kwocie 620 zł miesięcznie, począwszy od dnia l stycznia 2011 roku z tytułu zwiększonych potrzeb i zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość; do tego pisma załączone zostały dokumenty oraz wykazy poniesionych kosztów. Ubezpieczyciel podtrzymał wcześniejsze stanowisko w zakresie wysokości należnego M. K.zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę oraz w zakresie zwrotu kosztów leczenia i uszkodzonych okularów, odmówił zapłaty za koszty opieki i zapłaty renty. W dniu 28 grudnia 2012 roku nastąpiło przejęcie (...) Spółki Akcyjnejw W.przez Towarzystwo (...) Spółkę Akcyjnąw W.i ta druga Spółka, jako przejmująca, wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki przejmowanej Spółki. Mając na względzie przepisy art. 822 § 1 i 4 k.c., art. 34 ust. l i 2 pkt l ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 roku, Nr 124, poz. 1152 ze zm.) oraz art. 415 k.c. w związku z art. 436 § 1 i 2 k.c. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z ruchem pojazdu mechanicznego kierowanego przez sprawcę szkody ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec powódki za szkodliwe dla niej następstwa wypadku. Sąd zauważył przy tym, że zasada odpowiedzialności pozwanego nie była w sprawie przedmiotem sporu. W ocenie Sądu Rejonowego, w świetle przepisów art. 445 § 1 k.c., art. 444 § 1 k.c. oraz art. 361 § 1 i 2 k.c. powództwo było zasadne częściowo, to jest w zakresie kwoty 11.145,99 zł, z której kwota 10.000 zł to część należnego powódce zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, a kwota 1.145,99 zł to część należnego powódce odszkodowania (152 zł z tytułu uszkodzenia jej okularów, 650,99 zł z tytułu zwrotu poniesionych kosztów leczenia i 343 zł z tytułu zwrotu kosztów dojazdów powódki), przy czym w zakresie odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia: za okres od dnia 22 sierpnia 2011 roku - od kwoty 7.802,99 zł i za okres od dnia 23 sierpnia 2011 roku - od kwoty 3.343 zł, do dnia zapłaty. W pozostałej części Sąd oddalił powództwo jako niezasadne. Ustalając wysokość należnego powódce odszkodowania Sąd wskazał na zasadę pełnego odszkodowania wynikającą z treści art. 361 § 2 k.c. oraz związanych z nim przepisów art. 363 k.c. Sąd podniósł jednocześnie, że przepis art. 322 k.p.c. łagodzi ujemne skutki reguły z art. 6 k.c. w tych sytuacjach, gdy jest oczywiste w świetle zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, że żądanie odszkodowawcze jest uzasadnione, ale dokładne (ścisłe) udowodnienie wysokości szkody, a przez to odszkodowania, jest z przyczyn natury faktycznej w ogóle niemożliwe albo bardzo trudne. W ocenie Sądu Rejonowego taka sytuacja występuje w zakresie wydatków związanych z dojazdami powódki do jednostek służby zdrowia w związku z leczeniem i rehabilitacją. Jest bowiem oczywiste, że takie koszty powódka i bliskie jej osoby poniosły, a przy tym udowodnienie ich wysokości jest rzeczywiście bardzo trudne, o ile w ogóle niemożliwe. Zdaniem Sądu, mając na uwadze ilość dojazdów oraz odległości od miejsca zamieszkania powódki do miejsc położenia jednostek służby zdrowia, zasadne jest przyjęcie, że łączny dystans przejechany w tym celu wynosił tyle, ile, w sposób bardzo szczegółowy i dokładny wykazała powódka, czyli 411 km, a zatem ponad 410 km. Przy tym w oczywistej sytuacji wykonywania dojazdów wyłącznie na terenie L. i w okresie poza wakacjami (koniec kwietnia-początek czerwca) uzasadnione jest przyjęcie stawki 0,8358 zł za kilometr przejechanej odległości. W takim bowiem okresie natężenie ruchu pojazdów mechanicznych na jezdniach miejskich w L., w czasie tak zwanych godzin pracy, jest bardzo duże, co wynika z charakteru L., jako miasta akademickiego. Co więcej, jest powszechnie znane, że w tym właśnie okresie roku i w tych godzinach występują bardzo duże utrudnienia w ruchu pojazdów, tworzą się korki, w czasie których z oczywistych przyczyn następuje zwiększone zużycie paliwa wykorzystywanego do napędu pojazdów. W konsekwencji Sąd uznał, że powódka (bliskie jej osoby) poniosła koszty wynikłe z konieczności wykonywania dojazdów w wysokości 343 zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie odsetek od zasądzonych kwot Sąd Rejonowy wskazał na treść art. 481 k.c. oraz przepisów art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd uznał, że w ustalonych okolicznościach sprawy nie ma podstaw do stwierdzenia, iż poprzednik prawny pozwanego ubezpieczyciela był uprawniony do spełnienia na rzecz powódki części (żądanej przez powódkę w treści jej zgłoszenia kwoty 10.000 zł) należnego jej świadczenia z tytułu zadośćuczynienia i świadczenia z tytułu odszkodowania obejmującego koszty wizyt lekarskich i rehabilitacji (łącznie kwoty 650,99 zł) oraz wartości uszkodzonych w wypadku okularów korekcyjnych (152 zł), w terminie dłuższym niż termin 30 dni wskazany w treści art. 14 ust. l ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Możliwe było bowiem w tym terminie wyjaśnienie przez pracowników poprzednika prawnego pozwanego okoliczności niezbędnych do ustalenia zasady odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń i wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania. W tym stanie rzeczy i w świetle treści art. 321 § l k.p.c., zgodnie z którym sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie, żądanie powódki zasądzenia na jej rzecz od pozwanego odsetek z tytułu opóźnienia od kwoty 7.000 zł (z tytułu części należnego jej zadośćuczynienia) i od kwoty odszkodowania 802,99 zł obejmującego koszty jej wizyt lekarskich i rehabilitacji (łącznie kwoty 650,99 zł) oraz wartości uszkodzonych w wypadku okularów korekcyjnych (152 zł), czyli od kwoty 7.802,99 zł, podlega uwzględnieniu w całości, zgodnie z żądaniem pozwu, to jest od dnia 22 sierpnia 2011 roku do dnia zapłaty. W odniesieniu do pozostałej części kwoty głównej, to jest kwoty 3.343 zł, żądanie odsetek jest uzasadnione od dnia 23 sierpnia 2011 roku, ponieważ z ustaleń faktycznych jednoznacznie wynika, że powódka wniosła w dniu 8 sierpnia 2011 roku do poprzednika prawnego pozwanego o zapłatę między innymi wyższej kwoty zadośćuczynienia pieniężnego (kwoty 60.000 zł) i zwrotu kosztów dojazdów do wskazanych placówek służby zdrowia (kwoty 343,51 zł). Co do tych żądań powódki miał zastosowanie 14-dniowy termin określony w treści przepisu art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, którego (bezskuteczny) upływ nastąpił, zgodnie z treścią przepisów art. 110 k.c. i art. 111 k.c., wraz z upływem dnia 22 sierpnia 2011 roku, co oznacza, że w zakresie kwoty 3.343 zł (3.000 zł z tytułu części zadośćuczynienia pieniężnego i 343 zł odszkodowania obejmującego zwrot kosztów dojazdów) poprzednik prawny pozwanego popadł w opóźnienie dopiero w dniu 23 sierpnia 2011 roku. Jako podstawę zawartego w punkcie III wyroku orzeczenia w przedmiocie zwrotu części poniesionych przez powódkę kosztów procesu Sąd Rejonowy powołał przepisy art. 108 § l k.p.c. i art. 100 k.p.c., wskazując na wynik sprawy oraz wysokość poniesionych przez strony kosztów procesu. Natomiast zawarte w punktach IV i V wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuiszczonych kosztów sądowych Sąd pierwszej instancji uzasadnił z powołaniem się na przepisy art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku z art. 100 k.p.c. Strona pozwana wniosła apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w części, a mianowicie: w zakresie punktu I wyroku w części, to jest:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.