← Polska

I ACz 2125/16

Sygn. akt I ACz 2125/16 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2016 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wojciech Kościołek Sędziowie: SSA Jerzy Bess (spr.) SSA Barb

§ 1k.p.c. i art. 527 § 2 k.c. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż powódka uprawdopodobniła, iż czynność prawna dokonana przez A. D.

(1)polegająca na sprzedaży posiadanych udziałów w 10/14 części własności nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem ewidencyjnym jako działka (...) położonej w K. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela (powódki), - obrazę art.

§ 2k.p.c.

poprzez bezzasadne przyjęcie, iż powódka uprawdopodobniła istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia dochodzonego roszczenia. W oparciu o tak ujęte zarzuty strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku powódki o zabezpieczenie roszczenia. W uzasadnieniu zażalenia strona pozwana podała, że okoliczności wskazane przez stronę powodową na uzasadnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia są bez znaczenia dla niniejszej sprawy, nadto zaś w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności by przypuszczać, iż orzeczenie wydane w sprawie nie zostanie wykonane lub jego wykonanie stanie się utrudnione, gdyż od czasu nabycia przez pozwaną udziałów A. D.

(1)w nieruchomości nr 594 pozwana nic nie uczyniła z posiadanymi udziałami, nie czyniąc starań zbycia ani zastawienia ich. W ocenie strony pozwanej strona powodowa nie uprawdopodobniła również roszczenia, nie wykazując dostatecznie, iż dokonanie zaskarżonej czynności spowodowało lub pogłębiło albo miało jakikolwiek wpływ na stan niewypłacalności dłużnika. Podkreśliła, że A. D.
(1)jest nadal właścicielem kilku nieruchomości o znacznej wartości, zaś stwierdzenie powódki, że wysokość jego wierzytelności znacznie przekracza wartość jego pozostałego majątku jest dalece niewystarczające. Strona pozwana zaznaczyła, że powódka nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałaby wartość pozostałego majątku dłużnika, ani wartość sprzedanej nieruchomości. W zażaleniu wskazano też, że prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego K.postępowanie wyjaśniające w przedmiocie wartości zbytej nieruchomości zostało zamknięte, z uwagi na uznanie ceny sprzedaży udziałów za rynkową. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art.

§ 1

k.p.c., udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Wedle natomiast art.

§ 2

k.p.c., interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Co do zasady roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, gdy bez szczegółowej analizy wszystkich aspektów faktycznych i prawnych sprawy można na pierwszy rzut oka stwierdzić, że przysługuje ono wnioskodawcy - w świetle przytoczonych przez niego twierdzeń faktycznych, potwierdzonych przedstawionymi dowodami bądź innymi środkami. Uprawdopodobnienie dotyczy zarówno podstaw faktycznych roszczenia, jak i jego podstawy prawnej – dochodzone roszczenie musi więc prima facie znajdować podstawę normatywną. Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 243 k.p.c., zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu. W postępowaniu zabezpieczającym panuje więc złagodzony rygor dowodowy - uprawdopodobnienie roszczenia nie może być zrównywane z jego udowodnieniem. Nie jest więc tak, że dla udzielenia zabezpieczenia roszczenie ma być uzasadnione w sposób oczywisty, a tym bardziej, że ma być wykazane. Postępowanie zabezpieczające nie jest natomiast miejscem na roztrząsanie podstaw samego roszczenia – co do zasady zaś sąd w postępowaniu tym nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz na podstawie zgromadzonych w aktach materiałów ocenia, czy roszczenie jest na tyle prawdopodobne, że należy zabezpieczyć przyszłe wykonanie mogącego ewentualnie zapaść orzeczenia korzystnego dla powoda. Jeżeli powód opiera swoje żądanie na art. 527 k.c., co do zasady winien dla uzyskania jego zabezpieczenia uprawdopodobnić przesłanki wymienione w tym przepisie, tj. uprawdopodobnić, że: 1) posiada wierzytelność wobec dłużnika, 2) dłużnik dokonując danej czynności prawnej działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, 3) w wyniku tej czynności prawnej dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności i 4) osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć – przy czym, stosownie do art. 527 § 3 k.c., jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, bądź też, zgodnie z art. 527 § 34 k.c., jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Słuszność ma Sąd Okręgowy wskazując na to, że na podstawie twierdzeń strony powodowej i przedłożonych przez nią dokumentów można uznać za uprawdopodobnione wszystkie wskazane wyżej przesłanki, wobec czego jej roszczenie o uznanie za bezskuteczną umowy z dnia 17 września 2015 roku można uznać za uprawdopodobnione. Istnienie wierzytelności strony powodowej wobec dłużnika A. D.

(1)jest bezsporne, pozwana zarzuca jednak, iż kwestionowana sprzedaż udziałów w nieruchomości przy ul. (...) w K. nie została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela. Główne znaczenie w tym zakresie ma wskazywana przez stronę powodową okoliczność zbycia tych udziałów po zaniżonej, w stosunku do rynkowej, wartości. Ciężar wykazania tej okoliczności będzie w toku procesu ciążył na stronie powodowej, niemniej jednak – mając w szczególności na uwadze złagodzony rygor wykazywania twierdzeń w postępowaniu zabezpieczającym, położenie samej nieruchomości, oraz jej powierzchnię, nadto okoliczności zawarcia kwestionowanej umowy (wspólnikami pozwanej spółki są sam dłużnik oraz jego była żona) – można, na tym etapie sprawy, uznać, iż twierdzenia strony powodowej w tym zakresie mogą prima facie znajdować podstawę faktyczną. Spełniona jest więc pierwsza z przesłanek udzielenia zabezpieczenia, o których mowa w art.

§ 2k.p.c.

Wskazać też trzeba, że żaląca, wnosząc o dopuszczenie dowodu z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4.11.2015 r., nadanego w ramach postępowania wyjaśniającego co do wartości zbytych udziałów w nieruchomości, nie przedłożyła go do akt sprawy (również razem z pismem uzupełniającym zażalenie z dnia 8 sierpnia 2016 roku). Rację ma żaląca wskazując, że dla niniejszej sprawy nie mają znaczenia okoliczności przytoczone w treści pozwu na uzasadnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia – nie można bowiem przyjąć, że wykonanie ewentualnie zapadłego orzeczenia mogą utrudnić dalsze działania A. D.

(1), choćby nawet w ocenie strony powodowej były nielojalne i zmierzały do uniknięcia wywiązana się ze swoich zobowiązań. Strona powodowa jednak, w uzasadnieniu wybranego sposobu zabezpieczenia oraz za pomocą przedłożonych dokumentów, uprawdopodobniła mimo wszystko istnienie interesu prawnego, o którym mowa w art.

k.p.c. – oczywiste jest bowiem, że ewentualne zbycie przez pozwaną spółkę kupionych od dłużnika udziałów w sposób znaczący utrudni osiągnięcie celu postępowania wszczętego skargą pauliańską. Argumenty zażalenia nie mogą zaś podważyć zasadnego wniosku Sądu I instancji w tym zakresie. To, że pozwana spółka do tej pory nie próbowała zbyć ani obciążyć nabytych udziałów, nie oznacza przecież, że nie zrobi tego w przyszłości, takie zaś działanie w zasadzie uniemożliwi wykonanie ewentualnego orzeczenia korzystnego dla strony powodowej. Wobec powyższych okoliczności, zaskarżone orzeczenie uznać trzeba za odpowiadające prawu. W związku z tym Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSA Barbara Baran SSA Wojciech Kościołek SSA Jerzy Bess

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.