Sygn. akt I C 865/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 24 listopada 2016 roku Powodowie W. K., T. S., S. H. i D. S. domagali się zasądzenia solidarnie od pozwanego Skarbu Państwa – Komendanta Głównego Policji w W., kwoty 16.200 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 08 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty, a także kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie pozwu powodowie wskazali, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej brali udział w postępowaniu zorganizowanym przez Komendę Główną Policji, w przedmiocie realizacji zamówienia publicznego pod nazwą: „Zakup i dostawa 367 kpl. Radiotelefonów noszonych pracujących w standardzie (...) oraz 3 kpl. Zestawów do programowania i strojenia”. Powodowie, jako wadium wpłacili wymaganą przez zamawiającego kwotę 16.200 zł. Pismem z dnia 06 listopada 2014 r. zamawiający wezwał powodów do uzupełnienia dokumentacji przetargowej. W piśmie wskazano między innymi, że wykonawca nie spełnił warunku uprzedniej dostawy radiotelefonów noszonych na kwotę 400.000 zł brutto. Strona powodowa podniosła, że wówczas zorientowała się, że przedłożona przez nią oferta zawierająca potwierdzenie dostawy radiotelefonów przewoźnych i noszonych (...) na kwotę 514.117,41 zł brutto do KPW w B. nie spełnia oczekiwań zamawiającego, który z kwoty tej wyodrębnił kwotę 284,833 zł brutto, stanowiącą wartość jedynie radiotelefonów noszonych. W zaistniałej sytuacji powodowie nie mieli możliwości wykonać wezwania zamawiającego, w sposób przez niego oczekiwany. Wobec braku spełnienia warunku dotyczącego wiedzy i doświadczenia, powodowie zostali ze wskazanego postępowania wykluczeni, zaś ich oferta została odrzucona. W dniu 13 listopada 2014 r. Komenda Główna Policji wezwała powodów do złożenia wyjaśnień w trybie art. 46 ust. 4a ustawy prawo zamówień publicznych. W odpowiedzi powodowie poinformowali pozwanego, że nie było możliwe wykonanie zobowiązania z uwagi na fakt, że powodowie nie posiadali odpowiedniego dokumentu. Komenda Główna Policji nie uwzględniła argumentacji powodów i zatrzymała uiszczone wadium. Powodowie wskazali, że podstawą dochodzonego roszczenia jest art. 405 k.c. w zw. z art. 46 ust. 4a ustawy prawo zamówień publicznych (pozew k. 5-10). W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa – Komendant Główny Policji w W. wniósł, o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie solidarnie od powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany potwierdził, że prowadził od dnia 27 września 2014 r. postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego o wartości powyżej 134.000,00 euro na: „Zakup i dostawę 367 kpl. Radiotelefonów noszonych pracujących w standardzie (...) oraz 3 kpl. Zestawów do programowania i strojenia”. Pozwany podniósł, że w dniu 13 listopada 2014 r. zostało opublikowane oraz przesłane do Wykonawców, zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty wraz z informacją o Wykonawcach wykluczonych. Pozwany wskazał, że powodowie zostali wykluczeni na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 p.z.p., ponieważ nie wykazali spełnienia warunku udziału w postępowaniu, dotyczącego wiedzy i doświadczenia. W dniu 13 listopada 2014 r. pozwany wystosował do powodów wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie przyczyn nie uzupełnienia dokumentów. Po analizie pisma powodów, pozwany w dniu 18 listopada 2014 r. poinformował ich o zatrzymaniu wadium na podstawie art. 46 ust. 4a p.z.p. Pozwany wskazał, że przyczyną zatrzymania wadium był fakt, że powodowie w ogóle nie odpowiedzieli na wezwanie pozwanego do uzupełnienia braków dokumentów, a nie wykazali by nieuzupełnienie dokumentów wynikało z przyczyn nieleżących po ich stronie. Pozwany podniósł, iż to niewystarczające zapoznanie się z zapisami SIWZ, doprowadziło do złej oceny własnych możliwości w zakresie posiadanej wiedzy i doświadczenia powodów, a ta okoliczność w całości obciąża powodów, jako podmiot profesjonalnie zajmujący się działalnością gospodarczą, a tym samym zawodowo trudniący się udziałem w przetargach publicznych (odpowiedź na pozew k. 73-74). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Skarb Państwa – Komendant Główny Policji w W. w dniu 27 września 2014 r. ogłosił postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego o wartości powyżej 134.000.00 euro na: „Zakup i dostawa 367 kpl. Radiotelefonów noszonych pracujących w standardzie (...) oraz 3 kpl. Zestawów do programowania i strojenia” o nr 188/ (...)/RK (okoliczność niesporna; dowód: wydruk ogłoszenia o zamówieniu k. 14). W specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) w pkt VI ust. 1 pkt 2 wskazano, że o zamówienie może ubiegać się Wykonawca, który spełnia warunki określone w art. 22 ust. 1 ustawy prawo zamówień publicznych dotyczące posiadania wiedzy i doświadczenia, w tym wykonania w okresie trzech lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy to w tym okresie co najmniej jednej dostawy radiotelefonów noszonych o wartości minimum 400.000,00 zł brutto (okoliczności niesporne; dowód: SIWZ k. 15-19). W dniu 31 października 2014 r. powodowie W. K., T. S., S. H. i D. S., prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą (...) s.c. W. K., T. S., S. H. i D. S. z siedzibą w K., zgłosili się do wymienionego przetargu, poprzez złożenie oferty. W ofercie powodowie oświadczyli, że zapoznali się z dokumentacją przetargową udostępnioną przez Zamawiającego oraz oświadczyli, że spełniają warunki udziału w postępowaniu określone w art. 22 ust. 1 ustawy prawo zamówień publicznych i zaoferowali wykonanie przedmiotowego zamówienia za 544.713,01 zł netto – 669.997,00 zł brutto (okoliczności niesporne; dowód: formularz ofertowy wraz z załącznikami k. 26-33, umowa spółki cywilnej k. 34-36, aneks do umowy spółki k. 37-39, wydruki z (...) k. 40-45). W dniu 28 października 2014 r. powodowie W. K., T. S., S. H. i D. S., uiścili na rachunek pozwanego kwotę 16.200 zł, tytułem wadium (okoliczność niesporna; dowód: potwierdzenie przelewu k. 46). Do przetargu zgłosiło się trzech kontrahentów. W czasie badania oferty powodów okazało się, że przedstawione przez nich referencje nie spełniają wymagań Komendy Głównej Policji. Sama kwota była odpowiednia, jednak okazało się, że wartość asortymentu ma dotyczyć tylko przedmiotu wskazanego w ogłoszeniu, o zamówieniu przez zamawiającego. W tym przypadku nie mogło dojść do zmowy cenowej. Powodowie prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) s.c. W. K., T. S., S. H. i D. S. z siedzibą w K., nie byli w żaden sposób powiązani z pozostałymi dwoma firmami, które startowały w przetargu. Branża, którą się zajmują powodowie jest niszowa, więc znają się dość dobrze z konkurentami. Firma (...) S.A. była bezpośrednim konkurentem powodów, jednak nie była od nich w żaden sposób zależna. Spółka (...) s.c. W. K., T. S., S. H. i D. S. z siedzibą w K., istnieje od 2011 r. Brała już udział w 20-30 przetargach (dowód: zeznania powoda T. S. k. 137-138). Pismem z dnia 06 listopada 2014 r. Komenda Główna Policji w W. wezwała (...) s.c. W. K., T. S., S. H. i D. S. z siedzibą w K., jako Wykonawców do uzupełnienia dokumentów potwierdzających spełnianie przez Wykonawcę warunku udziału w postępowaniu, dotyczącego posiadania wiedzy i doświadczenia, w tym wykonania w okresie trzech lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy to w tym okresie co najmniej jednej dostawy radiotelefonów noszonych o wartości minimum 400.000,00 zł brutto oraz załączenie dowodów, czy zostały wykonane lub są wykonane należycie, w nieprzekraczalnym terminie do dnia 12 listopada 2014 r. do godziny 10:00, na adres Zamawiającego (dowód: pismo pozwanego k. 47). Powodowie w wyznaczonym terminie nie uzupełnili dokumentów potwierdzających spełnianie przez nich warunku udziału w postępowaniu, dotyczącego posiadania wiedzy i doświadczenia (okoliczność niesporna). Pismem z dnia 13 listopada 2014 r. Komenda Główna Policji zawiadomiła powodów, że w przedmiotowym postępowaniu wybrano jako ofertę najkorzystniejszą ofertę nr 2 złożoną przez (...) S.A. z siedzibą w G. (dowód: pismo pozwanego k. 48). W piśmie datowanym na dzień 13 listopada 2014 r. Komenda G. Policji w W. wezwała (...) s.c. W. K., T. S., S. H. i D. S. z siedzibą w K., do złożenia wyjaśnień w zakresie nieuzupełnienia dokumentów w prowadzonym postępowaniu, w terminie do dnia 18 listopada 2014 r. do godziny 12:00 (dowód: pismo pozwanego k. 49-50). W dniu 17 listopada 2014 r. powodowie W. K., T. S., S. H. i D. S. w odpowiedzi na pismo pozwanego z dnia 13 listopada 2014 r. wskazali, że zobowiązanie z dnia 06 listopada 2014 r. nie było możliwe do wykonania, z przyczyn niezależnych od powodów, z uwagi na nieposiadanie tych dokumentów. Powodowie wskazali także, że złożone do ofert informacje oraz dokumenty nie pozostawiały wątpliwości, że nie spełniają oni warunków udziału w prowadzonym postępowaniu przetargowym. Powodowie podali, że spostrzegli ten fakt w dniu otrzymania wezwania z dnia 06 listopada 2014 r. Był to brak nieusuwalny, ponieważ nie posiadają innych dokumentów, które potwierdzałyby spełnienie nawet w części przedmiotowego warunku. Wobec tych okoliczności powodowie zwrócili się o nieobciążanie ich sankcją z art. 46 ust. 4a ustawy prawo zamówień publicznych i zwrot wpłaconego wadium (dowód: pismo powodów k. 52-54). Pismem z dnia 18 listopada 2014 r. Komenda Główna Policji w W. poinformowała (...) s.c. W. K., T. S., S. H. i D. S. z siedzibą w K., że zatrzymała na podstawie art. 46 ust. 4a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, wadium wraz z odsetkami wniesione w postępowaniu, ponieważ Wykonawca w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3 ustawy p.z.p., nie złożył dokumentów lub oświadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy p.z.p. (dowód: pismo pozwanego k. 55-). Pismem z dnia 24 listopada 2014 r. powodowie W. K., T. S., S. H. i D. S., działając przez pełnomocnika wezwali Komendę Główną Policji w W. do zapłaty kwoty 16.200 zł wraz z ustawowymi odsetkami w terminie 7 dni, od dnia otrzymania wezwania na rachunek bankowy powodów (dowód: wezwanie do zwrotu wadium k. 55-57). W odpowiedzi K. G. Policji w W. poinformowała powodów, że nie ma podstaw do zwrotu wadium oraz wskazała, że podtrzymuje decyzję dotyczącą zatrzymania wpłaconego wadium (dowód: pismo pozwanego k. 59-60). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, których prawdziwość i wiarygodność nie budziła wątpliwości oraz twierdzeń przyznanych wprost i niezaprzeczonych przez strony, na podstawie art. 229 k.p.c. i 230 k.p.c. Sąd dopuścił dowód z zeznań powoda T. S. na okoliczność, przebiegu postępowania przetargowego organizowanego przez KGP z udziałem strony powodowej, w tym braku podstaw do zatrzymania przez pozwanego wadium, jak również prób polubownego zakończenia sporu. Zeznania powoda, Sąd uznał za wiarygodne, ponieważ były wewnętrznie spójne, konsekwentne oraz korespondowały z przedstawionymi w toku postępowania dowodami z dokumentów. Sąd ocenił zatem wiarygodność i moc zebranego materiału dowodowego według własnego przekonania uwzględniając zasady logicznego rozumowania, wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 233 § 1 k.p.c.) oraz zasady postępowania dowodowego określone w art. 6 k.c. i art. 227-309 k.p. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie w całości. Strona powodowa dochodziła w przedmiotowej sprawie zapłaty od pozwanego Skarbu Państwa – Komendanta Głównego Policji kwoty 16.200 zł tytułem zwrotu zatrzymanego wadium w związku z realizacją zamówienia publicznego pod nazwą: „Zakup i dostawa 367 kpl. Radiotelefonów noszonych pracujących w standardzie (...) oraz 3 kpl. Zestawów do programowania i strojenia”, w którym, powodowie zgłosili ofertę swojego udziału. Niesporne było pomiędzy stronami zarówno ogłoszenie przez pozwanego przetargu jak i zgłoszenie przez powodów swojej oferty, a także odrzucenie oferty powodów, z uwagi na niespełnienie warunków przetargu i zatrzymanie przez pozwanego wadium. Kwestią sporną była możliwość zatrzymania wadium przez pozwanego. Tak sformułowane żądanie podlegało ocenie w świetle art. 405 k.c. w myśl którego kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości i art.410 § 1 k.c. zgodnie, z którym przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Świadczenie jest nienależne –stosownie do § 2 powołanego uregulowania- jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia, przy czym stosownie do art. 411 pkt 1 k.c. nie można żądać zwrotu świadczenia jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. Przechodząc do oceny istnienia podstaw do zatrzymania wadium przez pozwanego podkreślenia wymaga, że nastąpiło to na podstawie art. 46 ust. 4a ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. prawo zamówień publicznych (Dz.U.2013.907, t.j.), w myśl którego - w brzmieniu obowiązującym w dacie ogłoszenia przetargu - zamawiający zatrzymuje wadium wraz z odsetkami, jeżeli wykonawca w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3, nie złożył dokumentów lub oświadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 1, lub pełnomocnictw, chyba że udowodni, że wynika to z przyczyn nieleżących po jego stronie. W świetle art. 25 ust. 1 powołanej ustawy, w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające spełnianie: 1) warunków udziału w postępowaniu, 2)przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego - zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert. Stosownie do art. 26 ust. 3 p.z.p., zamawiający wzywa wykonawców, którzy w określonym terminie nie złożyli wymaganych przez zamawiającego oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1, lub którzy nie złożyli pełnomocnictw, albo którzy złożyli wymagane przez zamawiającego oświadczenia i dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1, zawierające błędy lub którzy złożyli wadliwe pełnomocnictwa, do ich złożenia w wyznaczonym terminie, chyba że mimo ich złożenia oferta wykonawcy podlega odrzuceniu albo konieczne byłoby unieważnienie postępowania. Złożone na wezwanie zamawiającego oświadczenia i dokumenty powinny potwierdzać spełnianie przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu oraz spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego, nie później niż w dniu, w którym upłynął termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo termin składania ofert. Zaś w świetle ust. 4 powołanego uregulowania zamawiający wzywa także, w wyznaczonym przez siebie terminie, do złożenia wyjaśnień dotyczących oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.