2 k.p.c., wobec nieusunięcia przez powoda braków pozwu po przekazaniu sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego. Postanowienie uprawomocniło się 7 grudnia 2015 roku. (z załączonych akt sprawy VIII C 1826/15: pozew k. 2-5, nakaz zapłaty k. 5v, sprzeciw k. 6-6v, postanowienie k. 9v, zarządzenie k. 1, postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie k. 12, stwierdzenie prawomocności k. 12) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił bądź jako niesporny, bądź w oparciu o dowody z powołanych dokumentów, których prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo nie było zasadne i nie zasługiwało na uwzględnienie. Rozważania w niniejszej sprawie rozpocząć należy od oceny zgłoszonego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia, skuteczne podniesienie przedmiotowego zarzutu jest bowiem wystarczające do oddalenia powództwa bez potrzeby ustalenia, czy zachodzą wszystkie inne przesłanki prawnomaterialne uzasadniające jego uwzględnienie, a ich badanie w takiej sytuacji staje się zbędne (por. uzasadnienie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 roku, III CZP 84/05, OSNC 2006/7-8/114 oraz uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2010 roku, I CSK 653/09, Lex nr 741022). Zarzut pozwanego okazał się niezasadny. W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdował 3-letni termin przedawnienia roszczenia, albowiem powód dochodził roszczenia majątkowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, którą pierwotny wierzyciel niewątpliwie prowadził. W sprawie doszło jednak do skutecznego przerwania biegu przedawnienia przez następcę prawnego pierwotnego wierzyciela, który wytoczył przeciwko pozwanemu M. P. powództwo o zapłatę tej samej należności, jak dochodzona w przedmiotowej sprawie, w dniu 22 stycznia 2015 roku w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Wszczęte w ten sposób postępowanie w sprawie zostało następnie umorzone postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 10 listopada 2015 roku, wydanym w sprawie o sygn. VIII C 1826/15, na podstawie art.
2 k.p.c., wobec nieusunięcia przez powoda braków pozwu po przekazaniu sprawy z elektronicznego postępowania upominawczego. Jako, że bieg przedawnienia przerywa się m.in. przez każdą czynność przed sądem przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia (art. 123 § pkt 1 k.c.), a po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo, przy czym w razie przerwania przedawnienia w sposób wskazany w art. 123 § 1 pkt 1 k.c., biegnie ono na nowo dopiero po zakończeniu postępowania (art. 124 k.c.), uznać należy, że termin przedawnienia przedmiotowego roszczenia rozpoczął ponownie swój bieg dopiero z datą prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. VIII C 1826/15, czyli z dniem 7 grudnia 2015 roku. Nie może być także żadnych wątpliwości, że wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym, zakończonym następnie umorzeniem postępowania w sprawie, na podstawie art.
Potwierdził to zresztą Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 listopada 2013 roku wydanej w sprawie o sygn. III CZP 66/13. Zatem w dacie wytoczenia powództwa w przedmiotowej sprawie, co nastąpiło w dniu 25 sierpnia 2015 roku), roszczenie powoda nie uległo jeszcze przedawnieniu. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że pozwany M. P. zawarł z P4 Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w W. umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych w ramach oferty (...), na czas oznaczony. Na podstawie tejże umowy, (...) z ograniczoną odpowiedzialnością była zobowiązana do świadczenia na rzecz pozwanego usług telekomunikacyjnych, zaś pozwany m.in. do terminowego doładowywania konta, zgodnie z postanowieniami § 10 regulaminu oraz wykonywania innych obowiązków określonych w regulaminie i umowie. W ocenie Sądu powód wykazał, iż nabył wierzytelność wobec pozwanego w w/w kwocie, w drodze przelewu. Strona powodowa udowodniła swoje roszczenie w omawianym zakresie załączając do akt sprawy kserokopię umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych z dnia 24 października 2011 roku, umowę sprzedaży wierzytelności wraz z wykazem wierzytelności. Opisane dowody pozwalają jednoznacznie stwierdzić, iż przejście wierzytelności miało miejsce, wynika z nich, bowiem kiedy i pomiędzy jakimi stronami doszło do zawarcia umowy przelewu wierzytelności, wobec kogo wierzytelność przysługiwała oraz jakie było źródło jej powstania. Powodowa Spółka dochodziła przedmiotowym powództwem kwoty 720,19 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 25 sierpnia 2015 roku do dnia zapłaty, z czego kwota roszczenia głównego 509,79 zł stanowiła należność z tytułu „opłaty specjalnej za przedterminowe rozwiązanie umowy”, w oparciu o wystawioną przez pierwotnego wierzyciela notę obciążeniową nr (...). Zgodnie z treścią art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku - Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. 2016, poz. 489) umowa o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych powinna określać m.in. zakres odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, wysokość odszkodowania oraz zasady i terminy jego wypłaty. Zaś w myśl art. 57 ust. 6 ustawy, w przypadku zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, w tym o zapewnienie przyłączenia do publicznej sieci telekomunikacyjnej, związanego z ulgą przyznaną abonentowi, wysokość roszczenia z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta nie może przekroczyć wartości ulgi przyznanej abonentowi, pomniejszonej o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania. W zawartej przez pozwanego z pierwotnym wierzycielem umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych nie zostały uregulowane opisane powyżej ustawowe wymogi wypłaty odszkodowania/roszczenia z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, w szczególności w odniesieniu do wysokości odszkodowania. Wprawdzie postanowienia Regulaminu Świadczenia Usług (...), stanowiących integralną cześć umowy, wskazują, iż operator jest uprawniony do żądania zapłaty „opłaty specjalnej” jedynie w oznaczonych sytuacjach, tj. w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy zawartej na czas określony, z przyznaniem abonentowi przez operatora ulgi, z przyczyn leżących po stronie abonenta, w wysokości wynikającej z warunków promocji lub cennika, jednakże brak jest już szczegółowych wytycznych pozwalających na określenie wysokości tejże „opłaty specjalnej” (§ 14 pkt 13). Trudno bowiem uznać za takowe kryterium czasowe, jakim posługuje się operator - zgodnie z postanowieniami oferty (...) wysokość „opłaty specjalnej” uzależniona jest wyłącznie od długości czasu przez jaki obowiązywała umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Należy podkreślić, że takie oznaczenie wysokości odszkodowania jest niezwykle sztywne i w żaden sposób nie uwzględnia zastosowanej w stosunku do danego abonenta ulgi i jej rozmiaru, a to przecież z uwagi na przyznanie owej ulgi operator ma być uprawniony do żądania zapłaty „opłaty specjalnej”. Rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd zwrócił uwagę na to, że wprawdzie operator w Regulaminie posługuje się pojęciem „opłaty specjalnej”, a nie „kary umownej, jednak okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, iż owa „opłata specjalna”, zastrzeżona przez operatora w Regulaminie Świadczenia Usług (...) za przedterminowe rozwiązanie umowy z przyczyn leżących po stronie abonenta, stanowi karę umowną w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Przedmiotowa opłata specjalna została naliczona pozwanemu za niewykonanie przez niego zobowiązania pieniężnego, na co wprost wskazuje treść wystawionej pozwanemu przez pierwotnego wierzyciela noty debetowej. Zgodnie z treścią przepisu art. 353 1 k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Cytowany przepis jednoznacznie zakreśla granicę swobody umów wskazując, że ta jest ograniczona w szczególności przepisami ustawy. Takim przepisem ograniczającym swobodę umów jest między innymi przepis art. 483 § 1 k.c. Zgodnie z jego treścią, można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Cytowany przepis, z uwagi na zawartą w nim normę prawną, jest przepisem bezwzględnie obowiązującym (ius cogens). Wskazać przy tym należy, że jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, które Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela, przy ocenie charakteru zastrzeżonej kary należy brać pod uwagę charakter prawny zobowiązań, które należą do essentialia negotii, a nie obowiązki pochodne (dodatkowe) (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2000 roku, V CKN 171/00, Lex nr 52662). Ponadto koniecznym jest zaznaczenie, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, iż w aktach sprawy brak jest dowodu z dokumentu w postaci wypowiedzenia umowy oraz dowodu doręczenia wypowiedzenia pozwanemu. Oczywiście ciężar udowodnienia wypowiedzenia umowy spoczywał na powodzie, zwłaszcza, że pozwany zaprzeczył temu by otrzymywał korespondencję od pierwotnego wierzyciela, w tym pismo z wypowiedzeniem umowy (tymczasem oświadczenie o wypowiedzeniu mogło wywrzeć swój skutek w postaci rozwiązania umowy dopiero po doręczeniu go adresatowi). Jednocześnie zgodnie z regulaminem świadczenia usług, wypowiedzenie umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych wymagało formy pisemnej pod rygorem nieważności (§ 14 pkt 7 regulaminu). Wypowiedzenie przez Operatora umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych musiało nastąpić za pisemnym potwierdzeniem odbioru lub listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na adres właściwy do korespondencji (§ 14 pkt 8 regulaminu). Powód powinien udowodnić, że pierwotny wierzyciel spełnił wszystkie powyższe warunki wypowiedzenia lub, że umowę wypowiedział pozwany, czego powód nie udowodnił. W przedmiotowej sprawie, jak już wyżej wskazano, (...) z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zobowiązała się do świadczenia na rzecz pozwanego określonych usług telekomunikacyjnych, natomiast pozwany jako abonent zobowiązany był m.in. do regularnego doładowywania konta (doładowywanie konta oczywiście oznacza zapłatę określonej kwoty pieniężnej, żeby konto doładować). Zobowiązanie pozwanego było zatem od początku zobowiązaniem stricte pieniężnym, do którego nie może mieć zastosowania przepis o karze umownej. W konsekwencji dochodzenie od pozwanego kary umownej należy uznać za niedopuszczalne zastrzeżenie umowne i jako takie – w świetle przepisu art. 58 k.c. – nieważne. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 k.c., czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2005 roku, V CK 90/05, Monitor Prawniczy 2005/18/874; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1966 roku, III CR 45/66, LEX nr 5962; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 lipca 2005 roku, I ACa 368/05, OSAB 2005/3/3). Podobne stanowisko zajął Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie o sygn. III Ca 939/06 i wielu innych podobnych sprwach. Nadto zgodnie z przepisem art. 385 1 § 1 i 3 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Pozwany jako abonent nie miał rzeczywistego wpływu na treść postanowień umownych, w tym postanowień Regulaminu Świadczenia Usług (...). Postanowienia te zostały mu narzucone przez operatora sieci komórkowej. Postanowienie o „opłacie specjalnej” zawarte w Regulaminie Świadczenia Usług (...) kształtuje prawa i obowiązki pozwanego jako konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a tym samym nie wiąże pozwanego. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd oddalił powództwo w całości. Wobec oddalenia żądania zasądzenia kwoty 509,79 zł z tytułu kary umownej (faktura (...)), oddaleniu podlegało także żądanie zasądzenia skapitalizowanych odsetek od tejże kary za okres od dnia następnego po dniu wymagalności należności głównej do dnia poprzedzającego wytoczenie powództwa oraz dalszych odsetek ustawowych od dnia 25 sierpnia 2015 roku do dnia zapłaty. Na marginesie dodać wypada, że zgłoszony przez pozwanego zarzut naruszenia przez Sąd przepisów postępowania w postaci art. 505 § 1 k.p.c. oraz art. 13 § 1 i 2 k.p.c., poprzez wydanie zarządzenia o treści wskazanej w pkt 1 na karcie 70 akt sprawy i zobowiązanie pełnomocnika powoda do złożenia pisemnej odpowiedzi na sprzeciw, jest całkowicie nieuzasadniony. Skutkiem prawidłowego wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym jest utrata mocy nakazu zapłaty, oczywiście w zakresie zaskarżonym sprzeciwem (art. 505 § 1 i 2 k.p.c.), co powoduje automatyczne rozpatrywanie sprawy w postępowaniu dla niej właściwym – zwykłym lub innym postępowaniu odrębnym, na przykład uproszczonym. Postępowanie upominawcze zatem kończy się albo z chwilą uprawomocnienia się wydanego nakazu zapłaty, albo z chwilą, w której traci on moc na skutek zaskarżenia sprzeciwem. Utrata mocy przez nakaz zapłaty powoduje, że dalej postępowanie toczy się tak, jakby w ogóle nakaz zapłaty w tym postępowaniu nie był wydany. Równocześnie z wezwaniem na rozprawę przewodniczący zarządza doręczenie powodowi sprzeciwu, który w tym postępowaniu może mieć znaczenie jak odpowiedź na pozew. Nie wyklucza to jednak stosowania art. 207 § 2 i 3 k.p.c., a zatem zobowiązania powoda (jak i pozwanego) do złożenia dalszych pism przygotowawczych (por. Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego M. Jędrzejewska i K. Weitz - do przepisu art. 505 k.p.c.). Przedmiotowa sprawa toczyła się po wniesieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i po utracie mocy przez nakaz zapłaty w całości, dalej w postępowaniu (odrębnym) uproszczonym, gdzie swoje zastosowanie znajdują także poprzez przepis art. 13 § 2 k.p.c., odpowiednio przepisy o procesie, czyli m.in. przepis art. 207 § 3 k.p.c., stanowiący podstawę zobowiązania powoda do złożenia odpowiedzi na sprzeciw, zarządzeniem z dnia 24 lutego 2016 roku, na karcie 70 akt sprawy. Z tych względów, orzeczono jak w sentencji.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.