XVII AmC 3533/10

Sygn. akt XVII AmC 3533/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2012 roku Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Hanna Kulesza Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kaczmarczyk po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r., w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Stowarzyszenia (...) z siedzibą w P. przeciwko (...) Bankowi (...) w E. o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone I. Uznaje za niedozwolone i zakazuje pozwanemu wykorzystywania w umowach z konsumentami postanowienia wzorca umowy o treści: „ (...) Bank (...) w E. nie ponosi odpowiedzialności za zrealizowanie dyspozycji przekazanej za pomocą Systemu (...) przez osoby nieuprawnione. ”; II. Obciąża pozwanego (...) Bank (...) w E., kwotą 600 zł. (sześćset złotych) tytułem wpisu stałego od pozwu, od uiszczenia której powód był zwolniony i nakazuje pobranie tej kwoty od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Kasy Sądu Okręgowego w Warszawie; III. Zasądza od pozwanego (...) Banku (...) w E. na rzecz Stowarzyszenia (...) z siedzibą w P., kwotę 360 zł. (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego; IV. Zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt (...) Banku (...) w E.. SSO Hanna Kulesza Sygn. Akt XVII AmC 3533/10 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 29 listopada 2010 r., powód - Stowarzyszenie (...) z siedzibą w P., wniósł o uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umownego o nazwie „ Regulamin systemu bankowości internetowej (...) ” stosowanego przez pozwanego - (...) Bank (...) w E., o treści: „ (...) Bank (...) w E. nie ponosi odpowiedzialności za zrealizowanie dyspozycji przekazanej za pomocą Systemu (...) przez osoby nieuprawnione . ” zawartego w §18 ust 1 Umowy. W ocenie powoda wskazane w pozwie postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385 1 §1 k.c. gdyż jest sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz rażąco narusza uzasadnione interesy konsumentów. Powód podniósł, iż zakwestionowana przez niego klauzula powinna zostać uznana za niedozwoloną ponieważ niezgodnie z prawem przewiduje wyłączenie odpowiedzialności banku nawet jeżeli do wykonania transakcji doszło na skutek braku działania czy zaniedbania samego Klienta, ale również na skutek np.: włamania hakerów do sieci komputerowej banku wskutek niewystarczających zabezpieczeń systemu komputerowego banku albo wskutek działań nieuczciwego pracownika banku. W odpowiedzi na pozew, pozwany (...) Bank (...) w E., wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o rozstrzygnięcie o kosztach sądowych stosownie do wyniku sporu oraz o połączenie do wspólnego rozpatrzenia niniejszej sprawy ze sprawami od XVII AmC 3524/10 do XVII AmC 3532/10 oraz sprawy XVII AmC 3534/10 i XVII AmC 3535/10. W uzasadnieniu pisma, pozwany podniósł, iż zakwestionowany zapis §18 ust.1 Regulaminu dotyczy głównie sytuacji, w której posiadacz rachunku w systemie (...) nie przestrzega przepisów zawartych w §19 tego Regulaminu. Niezależnie od powyższego, pozwany podniósł, iż bank w trosce o bezpieczeństwo systemu (...), za pośrednictwem opcji Poczta, przesyła okresowo do posiadaczy rachunków internetowych informacje i komunikaty, których celem jest zwrócenie uwagi na poprawne korzystanie z systemu (...) i zagrożenia jakie mogą wystąpić kiedy nie są przestrzegane podstawowe zasady. Pozwany wskazał, iż w dniu 8 listopada 2010 roku wysłał komunikat do klientów, w którym wykazał, że znaczna część użytkowników rachunków internetowych nieprawidłowo wychodzi z systemu tj. zamiast przez opcję wyloguj stosują wersję wychodzenia z systemu przez zamknięcie znakiem „X". Powyższe powoduje, że inna osoba, korzystająca z tego samego komputera, może swobodnie wejść na rachunek internetowy, a co za tym idzie może dokonywać przeglądu operacji na rachunku. W ocenie pozwanego, w przypadku wejścia takiej osoby w posiadanie haseł dostępu, istnieje duże ryzyko dokonania przez taką osobę dowolnych transakcji z rachunku. Mniejsze zagrożenie istnieje, jeżeli operacji dokonuje się z komputera zainstalowanego w domu, jeżeli jest to komputer zainstalowany w firmie to wzrasta ryzyko, o którym mowa wyżej. Pozwany zaznaczył również, że duże ryzyko występuje jeżeli korzysta się z komputera w tzw. „salce internetowej" oraz w przypadku korzystania z bezprzewodowej sieci internetowej, gdzie istnieje duże prawdopodobieństwo, że osoba przebywająca w pobliżu za pomocą odpowiednich urządzeń i programów może skanować komputer oraz operacje na rachunku internetowym. W tym przypadku wyjście z systemu przez zamknięcie znakiem „X" powoduje, że rachunek internetowy jest dostępny dla takiej osoby. Pozwany podniósł również, że w „Komunikacie" tym zwrócono uwagę na przypadki, w których organizacje przestępcze w przesyłanych mailach podszywają się pod Bank, a w przesyłanych wiadomościach występują prośby wejścia na podane przez nich linki, pod pretekstem aktualizacji danych itp. Wyjaśniono, że żaden Bank, a tym samym i (...) Bank (...) w E. nigdy nie wysyła tego rodzaju informacji do klienta. Wszelkie sprawy związane z rachunkiem internetowym (aktualizacja danych osobowych, zmiana haseł itp.) jest możliwa wyłącznie w siedzibie Banku. W ocenie pozwanego, zarzuty podniesione w uzasadnieniu pozwu są nieuzasadnione, ponieważ bez znajomości systemu zabezpieczeń i systemu autoryzacji transakcji w banku, systemu nadzoru i kontroli przyjęto, że w Banku występują niewystarczające zabezpieczenia systemu komputerowego. W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2011 r., powód podtrzymał w całości wszystkie żądania pozwu. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany - (...) Bank (...) w E. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług bankowych. W ramach prowadzonej działalności bankowej, pozwany oferuje m.in. usługi bankowości internetowej (...). W ramach tej oferty, pozwany w obrocie z konsumentami posługuje się wzorcami umowy o nazwie „ Regulamin systemu bankowości internetowej (...)”, który zawiera zakwestionowane postanowienie umowne o treści: „ (...) Bank (...) w E. nie ponosi odpowiedzialności za zrealizowanie dyspozycji przekazanej za pomocą Systemu (...) przez osoby nieuprawnione.”. Pozwany nie zakwestionował wiarygodności dołączonego do pozwu wzorca umownego, ani też nie zarzucił niezgodności kwestionowanego postanowienia z jego treścią, dlatego okoliczności te należało uznać za przyznane na podstawie art. 230 k.p.c. W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Powództwo jest uzasadnione. W postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone przedmiotem oceny Sądu jest to, czy zawarte we wzorach, kwestionowane postanowienia kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz czy skutkiem tego dochodzi do rażącego naruszenia interesów konsumentów. Nie dotyczy to jednak postanowień regulujących główne świadczenia stron, jak cena lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Uznanie postanowienia umownego za niedozwolone i wyeliminowanie go z praktyki stosowania w obrocie w kontaktach z konsumentami wymaga zatem spełnienia łącznie następujących przesłanek:  postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie z konsumentem - zostało mu narzucone,  nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron,  kształtuje prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami naruszając jednocześnie w sposób rażący jego interesy. Ponieważ przedmiotowa klauzula pochodzi z wzorca umownego stosowanego przez pozwanego w obrocie z konsumentami należy stwierdzić , iż konsument nie miał wpływu na jej treść , jak również pozwany nie wykazał a nawet nie twierdził , iż klauzula ta była indywidualnie uzgodniona z konsumentem . Przedmiotowe postanowienie nie dotyczy również głównych świadczeń stron umowy rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego, tylko kwestii odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Do rozstrzygnięcia pozostało zatem, czy przedmiotowe postanowienie, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumenta. Przesłankami abuzywności postanowień wzorca umownego jest ich sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta – zachodzące łącznie. Przyjmuje się przy tym, że istotą dobrych obyczajów jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka. Dobre obyczaje” to reguły postępowania zgodne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są m.in. działania wykorzystujące choćby niewiedzę, brak doświadczenia konsumenta, naruszenie równorzędności stron umowy, działania zmierzające do dezinformacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Chodzi więc o działanie potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania. ,,Interesy” konsumenta należy natomiast rozumieć szeroko , nie tylko jako interes ekonomiczny , ale też każdy inny wymierny interes jak np. zdrowie , czas zbędnie stracony , dezorganizacja czy też inne uciążliwości powstałe w związku z tak ukształtowanym postanowieniem W ocenie Sądu analizowany zapis wzorca umownego o treści „ (...) Bank (...) w E. nie ponosi odpowiedzialności za zrealizowanie dyspozycji przekazanej za pomocą Systemu (...) przez osoby nieuprawnione.” spełnia przesłanki niedozwolonego postanowienia umownego wskazane w art. 385