k.c. Tak też poczynione ustalenia pozwoliły skonstatować Sądowi, iż powodowie nie wykazali jakichkolwiek przesłanek istnienia odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie pozwanej, w związku, z czym powództwo należało oddalić. W ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostały ukształtowane zasady polityki przestrzennej i unormowane sposoby ustalania przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określania sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu, a podstawowe kompetencje w tym zakresie, nazywane „władztwem planistycznym”, zostały przyznane gminom. Przejawem tego władztwa jest stanowienie norm prawa miejscowego powszechnie wiążących na danym terenie, w postaci miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia tych planów współkształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy). Wynikające z nich ograniczenia prawa własności (użytkowania wieczystego) są dopuszczalne ze względu na realizację ważnych celów publicznych i interesu wspólnego, z tym istotnym założeniem, że ingerencja w to prawo powinna być racjonalna, konieczna i proporcjonalna. Gmina, dysponując szerokimi kompetencjami planistycznymi, powinna ponosić odpowiedzialność za skutki podejmowanych działań, jeżeli wpłynęły one negatywnie na zakres korzystania z nieruchomości lub jej wartość, a dla usuwania lub łagodzenia następstw tych władczych działań gminy w ustawie przewidziano środki prawne, zawarte między innymi w przepisie art., 36. Chociaż sama ingerencja w prawo własności jest w granicach ustawy dopuszczalna i uzasadniona, to powinnością gminy jest prawidłowe i staranne wykonywanie swoich uprawnień. Zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 . jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy: odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części, który częściowo został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r. (Dz.U.2015.22) z dniem 7 stycznia 2015 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim wyłącza roszczenia właścicieli lub użytkowników wieczystych, których nieruchomości zostały przeznaczone na cel publiczny w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym 31 grudnia 1994 r., jeśli takie przeznaczenie zostało utrzymane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym pod rządem aktualnie obowiązującej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do ziszczenia się przesłanek czyniących zasadnymi roszczenia powodów. Przedmiotowa nieruchomość była objęta planem zagospodarowania przestrzennego do roku 2002, a następnie obowiązywał w stosunku do niej Studium (...) i Miasta W., (mimo, iż studium nie jest aktem prawa miejscowego, ma ono istotne znaczenie dla prac planistycznych gminy, a jego ustalenia są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 1 i 4 u.p.z.p.), który został zatwierdzony Uchwałą Rady Miejskiej we W. z dnia 30 stycznia 2002r. Ponadto wskazać należy , iż pozwana Gmina swoimi decyzjami, czy też zarządzeniami nie wprowadziła jakichkolwiek ograniczeń w stosunku do uprawnień właścicielskich powodów. W przedmiotowej sprawie to inne akty prawne, a mianowicie rozporządzenie Wojewody (...) numer (...) z dnia 15 maja 2006r., następnie zastąpione Uchwałą Sejmiku Województwa (...) numer (...)z dnia 27 kwietnia 2011r. oraz zarządzenie Dyrektora Urzędu Morskiego w G. numer 13 z dnia 13 lipca 2005r. ograniczyły i jednocześnie narzuciły sposób korzystania ze spornej nieruchomości, a jest to związane wprost z jej położeniem na nadmorskim klifie. Zgodnie, bowiem z § 3 pkt 7 i 8 Uchwały numer (...)Sejmiku Województwa (...) z dnia 27 kwietnia 2011r. zakazuje się budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej oraz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego. Zatem zarzut powodów, iż nie mogą oni postawić na nieruchomości stanowiącej ich własność na przykład campingu, nie powinien być kierowany pod adresem pozwanej , gdyż pozwana Gmina w żaden sposób nie utrudnia i nie zakazuje powodom korzystania z ich działek. W żaden też sposób tą działką nie włada, nie odnosi z tego jakichkolwiek korzyści, nie realizuje na niej żadnych zadań publicznych. Nieruchomość powodów jest ogólnodostępnym terenem leśnym, który nie służy pozwanej Gminie do realizacji jej zadań publicznych. Zdaniem Sądu powodowie nie wykazali, aby pozwana w jakikolwiek sposób zakłócała im sposób władania tą nieruchomością lub spowodowała w ich majątku szkodę w wysokości 600.000 zł . Pozwana ma w istocie tylko taki kontakt z nieruchomością powodów, iż leży ona w granicach administracyjnych pozwanej Gminy. Natomiast Gmina W. w żaden sposób nie utrudnia powodom korzystania z ich nieruchomości . Nie doszło również w przedmiotowej sprawie do wymaganej przez przepis art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiany korzystania z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem. Gdyż tylko w takim wypadku można przyznać odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, a to oznacza, że owe odszkodowanie ma kompensować stratę spowodowaną niemożnością korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2015r., II CSK 569/14, Lex numer 1747352, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2015r., II CSK 336/14, Lex numer 1683406). Sąd ustalił, iż dotychczasowe przeznaczenie spornych nieruchomości w dokumentach urzędowych określane było wpierw jako pastwisko, następnie zaś jako teren zielony przeznaczony częściowo na promenadę nadmorską oraz teren klifu i parku leśnego. Zauważyć należy, że już przed wojną nieruchomość była terenem leśnym oraz ewidencyjnie pastwiskiem , więc nie była i nie mogła być przez poprzedników prawnych powodów wykorzystywana jako działka budowlana. Ponadto Sąd stoi na stanowisku, iż słusznie w piśmiennictwie przyjmuje się, że ocenę, czy nieruchomość może być wykorzystana w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem powinno się opierać nie tylko na uprzednim faktycznym jej wykorzystaniu, lecz należy też uwzględniać potencjalne możliwości w tym zakresie, a więc badać nie tylko to, jak była, ale także to, jak mogła być zagospodarowana. Zatem na równi z dotychczasowym faktycznym korzystaniem z nieruchomości traktuje się sposób korzystania potencjalnie dopuszczalny (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015r., IV CSK 754/14, Lex nr 1789174). W przedmiotowej sprawie obecnie nie ma możliwości prawnych, by pozwana samowolnie zmieniła sposób zagospodarowania terenu leśnego, stanowiącego własność powodów, głównie z uwagi na to, iż leży ona w granicach N.. Nadto zdaniem Sądu powodowie nie wykazali jakichkolwiek przesłanek istnienia odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie pozwanej. Sąd nie znalazł podstaw by zasądzić odszkodowanie od Gminy W. także na podstawie przepisów art. 415 k.c., art. 417 k.c. czy
k.c. Zgodnie z art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Odpowiedzialność usytuowana w niniejszym przepisie jest odpowiedzialnością deliktową, która charakteryzuje się tym, że aby móc przypisać określonemu podmiotowi odpowiedzialność należy najpierw wykazać określone znamiona odnoszące się zarówno do strony podmiotowej, jak i przedmiotowej. Wśród przesłanek odpowiedzialności deliktowej wymienia się powstanie szkody, zdarzenie, z którym ustawa wiąże obowiązek odszkodowawczy oznaczonego podmiotu oraz związek przyczynowy zachodzący pomiędzy zdarzeniem, a szkodą. Dopiero wówczas, gdy wskazane powyżej trzy elementy zostaną spełnione, można rozstrzygać w przedmiocie roszczeń, jakich strona dochodzi w procesie cywilnym, a których źródłem jest wykazana wina określonego podmiotu. Brak choćby jednej ze wskazanych przesłanek wyklucza możliwość ustalenia odpowiedzialności deliktowej. Zgodnie zaś z art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Aby przypisać odpowiedzialność niezbędne jest ustalenie, czy między poszczególnymi ogniwami łańcucha kauzalnego związek przyczynowy można uznać za normalny. Jeżeli wypadnie ono pozytywnie, wówczas także powiązanie między przyczyną wyjściową, a jej skutkiem w sferze dóbr poszkodowanego odpowiada temu kryterium. Mając na uwadze całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł do wniosku, że nie została przez powodów wykazana żadna przesłanka warunkująca odpowiedzialność pozwanej Gminy. Powodowie wskazywali, iż pozwana pozbawiła ich możności władania ich własnością, gdyż nie mogą swobodnie z niej korzystać, nie mogą swobodnie wykonywać uprawnień właścicielskich (na przykład ogrodzić terenu, czy też postawić campingu)oraz zarzucili, iż pozwana ingeruje w ich własność , ponieważ przejęła działki należące do powodów i zagospodarowała je jako grunty leśne przeznaczając je pod teren N. i wprowadzając na tym terenie obszar chroniony(...)– (...) (...) utożsamiając powyższe ze szkodą występująca po ich stronie. W ocenie sądu są to niczym niepoparte zarzuty, których strona powodowa w żaden sposób nie udowodniła. Podkreślenia wymaga fakt, że w żadnym aspekcie nie można pozwanej Gminie W. przypisać zawinionego działania, które doprowadziło po stronie powodów do powstania szkody majątkowej w postaci niemożności postawienia na przedmiotowej nieruchomości campingu, jej ogrodzenia czy też wykonywania na niej prac porządkowych – jak to wskazują powodowie. Jak ustalono w toku niniejszego postępowania pozwana w żaden sposób nie przyczyniła się do ograniczenia korzystania przez powodów z ich nieruchomości. Pozwana nie podejmowała żadnych ingerencji w prawo własności powodów, nie odnosi żadnej korzyści majątkowej z ich nieruchomości . Wydanie rozporządzenia przez Wojewodę (...) numer (...) z dnia 15 maja 2006r., następnie zastąpionego Uchwałą Sejmiku Województwa (...) numer (...)z dnia 27 kwietnia 2011r. oraz zarządzenie Dyrektora Urzędu Morskiego w G. numer 13 z dnia 13 lipca 2005r., które to ograniczyły i jednocześnie narzuciły sposób korzystania powodom ze spornej nieruchomości, w żaden sposób nie należy łączyć z działaniami pozwanej Gminy W.. Brak również podstaw do zastosowania wobec pozwanej przepisów art. 417 § 1 k.c. i art.
k.c. Zgodnie z przepisem art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Natomiast art.
stanowi, iż jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie aktu normatywnego, którego obowiązek wydania przewiduje przepis prawa, niezgodność z prawem niewydania tego aktu stwierdza sąd rozpoznający sprawę o naprawienie szkody. Unormowania te obowiązują od 1 września 2004r. i dotyczą odpowiedzialności odszkodowawczej za funkcjonowanie władzy publicznej, a wprowadzone zostały ustawą z 17.6.2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1692). Przepisy te są na gruncie prawa cywilnego konkretyzacją konstytucyjnej zasady obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej (art. 77 ust. 1 Konstytucji RP) Oprócz ogólnej zasady odpowiedzialności wyrażonej w art. 417 k.c., odrębne przepisy poświęcono obowiązkowi naprawienia szkody wynikłej z wydania niezgodnego z prawem aktu normatywnego (art.
k.c.), prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji (art.
k.c.), oraz z niewydania orzeczenia lub decyzji (art.
k.c.), a także aktu normatywnego (art.
417 § 1 k.c. wynika, wprost, że źródłem szkody może być również bezczynność władzy publicznej. Jednakże zaniechanie podjęcia przez władzę publiczną działań zapewniających uprawnionej osobie realizację jej praw podmiotowych jest bezprawne wówczas, gdy narusza skonkretyzowany w przepisach prawa obowiązek, którego wykonanie wyłączyłoby powstanie szkody ( zob. wyr. SN z 28.4.2005 r., III CK 367/04, Biul. SN 2005, Nr 7, poz. 14). Tak, więc w ocenie Sądu powodowie nie wykazali przesłanek odpowiedzialności pozwanej Gminy wynikających z powyższego przepisu, nadto rozważając zebrany w sprawie materiał dowodowy należy uznać, iż nawet wykonanie przez pozwaną obowiązku uchwalenia planu miejscowego dla przedmiotowej nieruchomości nie dawałoby podstaw do żądania odszkodowania, gdyż przeznaczenie spornych działek nie uległoby zmianie, a to z uwagi na ich położenie i wydane przez inne organy decyzje i zarządzenia. Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawienie nie mają znaczenia twierdzenia powodów dotyczące obowiązku uchwalenia przez pozwaną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego ich nieruchomość, gdyż nie ma to związku ze zgłoszonym przez powodów żądaniem odszkodowawczym. Z tego też względu zbytecznym stało się wyjaśnienie, czy pozwana była objęta obowiązkiem - na mocy przepisów szczególnych - uchwalenia planu miejscowego dla przedmiotowej nieruchomości. Mając na uwadze, iż powodowie nie wykazali podstawy faktycznej oraz prawnej dla wywiedzionego przez nich roszczenia, powództwo należało oddalić w całości, o czym orzeczono w pkt I wyroku na podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. , art. 417 k.c., art.
z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zw. z art. 6 k.c. - a contrario. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art.108 § 1 k.p.c. oraz 102 k.p.c. mając na uwadze istotną różnicę w sytuacji materialnej obu stron, zwłaszcza sytuację majątkową powodów, która była podstawą do zwolnienia ich od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz fakt , iż pozwana Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego ma do dyspozycji wielu urzędników i fachową obsługę prawną. Dlatego też sąd odstąpił od stosowania zasady odpowiedzialności za wynik procesu i na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył powodów kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanej Gminy W..
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.