← Polska

II Ca 469/16

Sygn. akt II Ca 469/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Andr

§ 3k.c.

w zw. z art. 99 k.p.c., wskazując, że obciążają one stronę przegrywającą sprawę. Na koszty procesu poniesione przez stronę powodową złożyły się: opłata od pozwu w kwocie 731 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w kwocie 2400 zł zgodnie z § 2, § 4, § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1349, ze zm.2) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Na podstawie § 19 i § 20 w zw. z § 2, § 4, § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Sąd Rejonowy przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu dla pozwanej z urzędu3. * Apelację od tego wyroku wniosła pozwana A. D., zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego w całości i zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 117 k.c., art. 118 k.c., art. 123 k.c. i art. 124 k.c. poprzez błędną interpretację tych przepisów. Pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanej jest częściowo zasadna o tyle, o ile konieczne było częściowe uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, z innych przyczyn niż podniesione przez pozwaną. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., procedując w przedmiocie roszczenia powoda o zapłatę skapitalizowanych odsetek w łącznej kwocie 5308,22 zł (wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 lutego 2014 roku), którego nie można było uznać za dokładnie określone w rozumieniu art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. pozew powinien zawierać dokładnie określone żądanie, a w przypadku, gdy żądaniem tym jest skapitalizowana kwota odsetek, powód powinien wskazać sposób jej wyliczenia, tj. od jakiej kwoty, za jaki okres i według jakiej stopy procentowej odsetki te zostały naliczone. W przeciwnym razie żądanie nie jest dokładnie określone, gdyż nie wiadomo, jakich roszczeń w istocie dochodzi powód, jak zostały one wyliczone, jakiego okresu dotyczą, co nie tylko uniemożliwi w razie sporu ocenę ich zasadności, ale również w przyszłości granic powagi rzeczy osądzonej czy częściowego zaspokojenia (skoro nie będzie wiadomo, co do jakich roszczeń żądanie zostało uwzględnione bądź oddalone, a następnie – zaspokojone). Nie ma znaczenia, czy z pozwem wystąpił pierwotny wierzyciel czy nabywca wierzytelności. Te braki formalne pozwu powinny być uzupełniane zgodnie z art. 130 §

§ 2

k.p.c., a w razie ich nieuzupełnienia, powinno dojść do zwrotu pozwu (oczywiście tylko w zakresie niedokładnie określonego żądania). Podkreślić należy, że dokładne określenie żądania powinno nastąpić w pozwie bądź w piśmie uzupełniającym braki, natomiast nie może być tak, aby Sąd na podstawie przedłożonych umów czy dokumentów próbował ustalić, o jakie należności może chodzić. Nie można przyjąć, że okoliczność ta mogłaby być badana jedynie w merytorycznym rozstrzygnięciu. Jeżeli bowiem nie byłby to brak uniemożliwiający nadania biegu sprawie (tzn. rozstrzygnięcie o żądaniu), a mogący najwyżej skutkować oddaleniem powództwa, rodziłoby się w takim razie pytanie, co do czego Sąd pierwszej instancji orzekłby o niezasadności żądania, jeśli np. nie miałby wiedzy, jakich należności czy odsetek powód zażądał, a w razie wytoczenia kolejnego powództwa o te same należności, na jakiej podstawie przyjąłby, że zachodzi powaga rzeczy osądzonej, skoro równie dobrze można by twierdzić, że w nowym pozwie powód żąda innych należności niż te, których wcześniej dochodził, a tylko ich kwota jest identyczna. W niniejszej sprawie powód w pozwie wskazał, że dochodzi od pozwanej skapitalizowanych odsetek w łącznej kwocie 6473,06 zł. W ogóle nie wskazał wówczas, w jaki sposób wyliczona została ta kwota odsetek, tzn. od jakiej kwoty (kwot), za jakie okresy i według jakiej stopy procentowej obliczone zostały żądane odsetki. Powód został wezwany do uzupełnienia braków pozwu w tym zakresie poprzez wskazanie sposobu naliczenia odsetek w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu pozwu w tej części (k. 2, 20, 21), jednakże w odpowiedzi (k. 25-26) wskazał tylko, że na kwotę odsetek składają się:

  1. a)odsetki umowne naliczone przez wierzyciela pierwotnego od kwoty kapitału zgodnie ze stopami procentowymi oznaczonymi w § 1 ust. 4 i ust. 12 umowy, w kwocie 310,83 zł,
  2. b)odsetki karne naliczone przez wierzyciela pierwotnego od kwoty niespłaconego kapitału do dnia cesji wierzytelności, tj. 14 grudnia 2012 roku, obliczone zgodnie ze stopami procentowymi oznaczonymi w § 3 ust. 4 umowy, w kwocie 4997,39 zł,
  3. c)odsetki ustawowe naliczone od kwoty należności głównej od dnia cesji wierzytelności do dnia 20 stycznia 2014 roku w kwocie 1164,84 zł. Widoczne jest, że tylko oznaczenie skapitalizowanych odsetek ustawowych z pozycji
  4. c)odpowiadało wyżej sformułowanym wymaganiom, zaś co do pozostałych odsetek: - w przypadku odsetek z pozycji
  5. a)nie wskazano okresu ich naliczania oraz kwoty kapitału, od jakiej je naliczono, - w przypadku odsetek z pozycji
  6. b)nie wskazano daty początkowej naliczania odsetek i kwoty kapitału, od jakiej je naliczono. W zakresie odsetek z obu tych pozycji pozew powinien zostać zwrócony, jednakże Sąd Rejonowy orzekł co do tak sformułowanych odsetek, nie rozpoznając w ten sposób istoty sprawy. Orzekając ponownie Sąd Rejonowy wezwie pełnomocnika powoda do prawidłowego oznaczenia odsetek wskazanych wyżej w pozycjach
  7. a)i
  8. b)w wyznaczonym terminie pod rygorem zawieszenia postępowania (art. 177 § 1 pkt 6 k.c.), gdyż sprawie nie można nadać dalszego biegu, ale na jej obecnym etapie nie jest już możliwy zwrot pozwu w tej części. Dopiero po prawidłowym określeniu przez powoda tej części dochodzonych należności, Sąd Rejonowy orzeknie merytorycznie o zasadności tego żądania. Odnosząc się do podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia prawa materialnego w zakresie przepisów k.c. o przedawnieniu, Sąd Okręgowy nie podziela przedstawionej w apelacji argumentacji. W myśl art. 123 § 1 pkt 1 k.c. czynności podejmowane przez wierzyciela, podjęte bezpośrednio w celu dochodzenia bądź egzekwowania roszczeń przerywają bieg przedawnienia. Do czynności takich słusznie Sąd Rejonowy zaliczył złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji, a już wcześniej przerwę biegu przedawnienia wywołało złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. W myśl art. 124 §

§ 2k.c.

po każdy przerwaniu biegu przedawnienia biegnie ono na nowo, przy czym jeżeli przerwę spowodowała czynność przed sądem bądź organem egzekucyjnym, przedawnienie nie biegnie do czasu zakończenia postępowania. W tym stanie rzeczy, zważywszy na to, że roszczenia banku z umowy pożyczki przedawniają się z upływem 3 lat (jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w części jako okresowe – art. 118 k.c.), do przedawnienia roszczeń powoda wobec pozwanej, nabytych od banku, nie doszło. Wprawdzie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 listopada 2014 roku, I CSK 196/14, Biuletyn SN 2015/2/11 (podobne stanowisko zajął też Sąd Najwyższy w przywołanej przez pozwaną uchwale z dnia 19 lutego 2015 roku, III CZP 103/14, OSNC 2015/12/137), wskazał, że wniosek o wszczęcie egzekucji nie przerywa biegu przedawnienia, jeżeli komornik umorzył postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela, który w toku egzekucji dokonał przelewu egzekwowanej wierzytelności, ale Sąd Okręgowy tego stanowiska nie podziela. Należy bowiem zwrócić uwagę, że jego pełna akceptacja prowadziłaby do tego, że niejednokrotnie wierzyciel nie mógłby zbyć skutecznie jako nieprzedawnionej wierzytelności, co do której trwa postępowanie egzekucyjne. Niewątpliwie bowiem po przelewie wierzytelności wierzyciel powinien cofnąć wniosek egzekucyjny, gdyż w przeciwnym razie dłużnik może przeciwko niemu skutecznie wytoczyć powództwo przeciwegzekucyjne, skoro na skutek takiego zdarzenia wierzytelność już nie przysługuje wierzycielowi egzekwującemu. Z kolei umorzenie postępowania egzekucyjnego niweczące jego skutki w zakresie przedawnienia spowoduje, że z chwilą prawomocnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zniweczone zostaną skutki przerwy biegu przedawnienia i nabywca wierzytelności pozostanie z wierzytelnością przedawnioną, czemu nie był w stanie zapobiec. Należy zwrócić uwagę, że zniweczenie przerwy biegu przedawnienia miałoby nastąpić na skutek cofnięcia wniosku egzekucyjnego przez podmiot, który w dacie cofnięcia wniosku wierzycielem już nie jest, a jego działania w tym czasie nie mogą wpłynąć na bieg przedawnienia, skoro nie jest już on stroną stosunku zobowiązaniowego. W niniejszej sprawie dodatkowo należy wskazać, że nabywca wierzytelności nie będący bankiem nie mógł wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu na jego rzecz z przejścia uprawnień (art. 788 k.p.c.) i wstąpić do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w miejsce dotychczasowego wierzyciela, ale był zmuszony do wytoczenia procesu o nabytą wierzytelność. Tym samym w zakresie należności głównej i prawidłowo określonych odsetek ustawowych za opóźnienie, wyrok Sądu pierwszej instancji jest prawidłowy, a apelacja pozwanej nie jest zasadna. Orzekając ponownie w tej części, w jakiej sprawa została uchylona do ponownego rozpoznania, Sąd Rejonowy orzeknie również o kosztach instancji odwoławczej oraz o wynagrodzeniu pełnomocnika pozwanej ustanowionego z urzędu za obie instancje, w zależności od ostatecznego wyniku procesu, który na chwilę obecną nie jest znany (art. 108 § 2 k.p.c.). Z tych względów na podstawie art. 385 k.p.c. i art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku. 1 Nieścisłość, doszło jedynie do zmiany firmy banku. 2 Sąd Rejonowy nieprecyzyjnie przywołał tytuł rozporządzenia i popełnił omyłkę co do pozycji publikacji. 3 Sąd Rejonowy błędnie przywołał rozporządzenie dotyczące wynagrodzenia radcy prawnego, pomimo, że pełnomocnikiem pozwanej ustanowionym z urzędu był adwokat.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.