Sygn. akt II Ca 540/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego And
art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 436 §
§ 2k.c.
oraz art. 415 k.c. Zasada odpowiedzialności pozwanego za szkodę nie była kwestionowana. Nie było również sporne przyczynienie się matki pozwanej do wypadku, określone na 50 %. Spór dotyczył jedynie wysokości odpowiedniej sumy zadośćuczynienia za krzywdę należnego powódce jako córce zmarłej w wypadku drogowym A. M.
(2)(art. 446 § 4 k.c.). Na wstępie rozważań dotyczących odpowiedniości sumy zadośćuczynienia należy podkreślić, że Sąd drugiej instancji mógłby dokonać korekty wysokości zasądzonego zadośćuczynienia tylko wówczas, gdyby było ono nieodpowiednie w stopniu rażącym (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2004 roku, sygn. I CK 219/04, Lex nr 146356). W ocenie Sądu Okręgowego, kwota 90000 zł (przed uwzględnieniem przyczynienia), określona w niniejszej sprawie przez Sąd Rejonowy jako odpowiednia suma zadośćuczynienia za krzywdę powódki będącą następstwem śmierci jej matki i zerwaniem w ten sposób więzi rodzinnych, aczkolwiek niewątpliwie jawi się jako wysoka, nie może zostać uznana za rażąco wygórowaną, a wobec tego nie było podstaw do zmiany wysokości zasądzonego przez Sąd pierwszej instancji zadośćuczynienia w kwocie 20000 zł (przed procesem powódka otrzymała od pozwanego ubezpieczyciela z tego tytułu kwotę 25000 zł). Należy przyznać rację skarżącemu co do tego, że żałoba powódki po stracie matki nie miała charakteru patologicznego. Powódka nie popadła w zdiagnozowaną depresję, nie leczyła się psychologicznie ani farmakologicznie. Po początkowym okresie naturalnych w przypadku tak wielkiej straty bólu, rozpaczy, cierpienia, wycofania się, powódka prawidłowo funkcjonuje w życiu społecznym i utrzymuje więzi rodzinne z pozostałymi członkami rodziny. Brak dowodów na to, by wiązać jej utratę pracy po śmierci matki z ówczesnym stanem żałoby powódki, a gdyby nawet tak było – następnie powódka podjęła pracę. Z drugiej jednak strony podkreślenia wymaga szczególnie bliska więź, jaka łączyła powódkę ze zmarłą A. M.
(2). Była ona związana przede wszystkim z tym, że E. M. nie założyła własnej rodziny i zamieszkiwała wraz z matką, bratem i babcią. A. M.
(2)pozostawała dla powódki najbliższym członkiem rodziny, wspólnie prowadziły gospodarstwo domowe, wspólnie spędzały czas wolny i organizowały spotkania rodzinne. Nie można też tracić z pola widzenia wsparcia finansowego pochodzącego od zmarłej, która nadal była czynna zawodowo, a także jej istotnej roli w opiece nad ciężko chorą babcią (zmarła była z wykształcenia pielęgniarką). Tym samym, pomimo dojrzałości powódki, niewątpliwie odniesiona przez nią strata wynikła z nagłego zerwania więzi rodzinnych ze zmarłą matką i odczuwana w związku z tym krzywda powinna zostać oceniona jako znacznie wyższa od tych sytuacji, w których dotyka ona osoby, które wiele lat wcześniej opuściły dom rodzinny i założyły własną rodzinę, w związku z czym w sposób naturalny uległy rozluźnieniu więzi łączące ich z rodzicami, a oparciem w trudnych sytuacjach życiowych jest już dla nich małżonek i własne dzieci. Zmarła matka powódki w chwili wypadku miała 63 lata i można wnosić, że gdyby nie tragiczny wypadek, powódka jeszcze przez wiele lat znajdowałaby w niej oparcie i bliskość. Kierując się tymi motywami Sąd Okręgowy uznał, że zasądzona na rzecz powódki kwota zadośćuczynienia nie może zostać uznana za rażącą nadmierną. Sąd Okręgowy podziela także pozostałe wywody prawne Sądu pierwszej instancji, w tym dotyczące odsetek ustawowych za opóźnienie, przy czym należy wskazać, że w tym zakresie orzeczenie znajduje oparcie również w art. 481 §
§ 2k.c.
(w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 roku i w brzmieniu obecnym). Odpowiednio do wyniku procesu Sąd Rejonowy orzekł o kosztach procesu, aczkolwiek w uzasadnieniu powinien przywołać również art. 100 k.p.c., definiujący zasadę rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wobec oddalenia apelacji pozwanego, na podstawie art. 98 §
§ 3k.p.c.
w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. należało zasądzić od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania odwoławczego obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika powódki – radcy prawnego w stawce wynikającej z § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 27 października 2016 roku (por. § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. z 2016 roku, poz. 1667). Z tych względów na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.