II Ka 200/16

(1)oskarżonego z art. 207§1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Kole z dnia 17 marca 2016 roku sygn. akt II K 199/15 I. Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że podstawę skazania uzupełnia o art. 4 § 1 kk i na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 pkt 1 k.k., art. 73 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 4 i 5 k.k. warunkowo zawiesza wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres 5 ( pięciu ) lat próby, oddaje w tym okresie oskarżonego pod dozór kuratora sądowego i zobowiązuje go do wykonywania pracy zarobkowej i powstrzymywania się od nadużywania alkoholu.. II. Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części. III. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. R. kwotę 516,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. IV. Zwalnia oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Marek Ziółkowski Robert Rafał Kwieciński Waldemar Cytrowski UZASADNIENIE M. K.

(1)został oskarżony o to, że w okresie od maja 2014r. do 30 grudnia 2014r. w D. gmina K. woj. (...) znęcał się fizycznie i psychicznie nad członkami swoje rodziny tj. żoną M. K.

(2)oraz synami M. i K. K. w ten sposób, że każdorazowo znajdując się w stanie nietrzeźwości bez powodu wszczynał awantury domowe, podczas których niszczył sprzęty domowe, kierował pod ich adresem wyzwiska powszechnie uznawane za obelżywe, wyganiał z domu, zakłócał nocny wypoczynek, krytykował, poniżał, rzucał różnymi przedmiotami gospodarstwa domowego i meblami w kierunku pokrzywdzonych, wielokrotnie groził pobiciem i pozbawieniem życia, a nadto wielokrotnie szarpał, popychał, ciągnął za włosy, dusił, bił rękoma i kopał po całym ciele swoją żonę M. K.

(2), a w dniu 30 grudnia 2014 r. kilkakrotnie uderzając pokrzywdzoną z pięści i z otwartej dłoni w głowę spowodował u wymienionej liczne zasinienia i otarcia naskórka twarzy i szyi, tj. o przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 17 marca 2016r. w sprawie o sygn. akt II K 199/15 Sąd Rejonowy w Kole uznał oskarżonego M. K.

(1)za winnego tego, że w okresie od 26 grudnia 2014 r. do 30 grudnia 2014 r. znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoją żoną M. K.

(2)w ten sposób każdorazowo znajdując się w stanie nietrzeźwości bez powodu wszczynał awantury domowe, podczas których kierował pod jej adresem wyzwiska powszechnie uznawane za obelżywe, groził jej pobiciem, niszczył sprzęty domowe, szarpał i popychał, a nadto w dniu 30 kwietnia 2014 r. wielokrotnie uderzył M. K.

(2)pięścią i z otwartej dłoni po głowie w wyniku czego spowodował u niej stłuczenia okolicy czołowej głowy i skroniowej prawej, stłuczenia i otarcia naskórka nasady nosa, otarcia naskórka i drobne zasinienie boczne kąta oczodołu lewego, zasinienia i otarcia naskórka okolicy jarzmowej lewej i górnej części lewej małżowiny usznej i powierzchownego uszkodzenia śluzówki wargi dolnej, które to obrażenia spowodowały rozstrój zdrowia pokrzywdzonej na okres poniżej siedmiu dni, tj. popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 207 § 1 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości na korzyść oskarżonego apelacją obrońcy oskarżonego, który zarzucił: 1. obrazę prawa materialnego, tj. art. 207 § 1 k.k. przez błędne przyjęcie, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona występku opisanego w tym artykule, a prawidłowa ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie ewidentnie wskazuje, że oskarżony swoim zachowaniem mógł, co najwyżej dopuścić się przestępstwa opisanego w art. 157 § 2 k.k. 2. błąd w ustaleniach faktycznych przez błędne przyjęcie, że M. K.

(1)dopuścił się przestępstwa opisanego w art. 207 § 1 k.k., przy braku dowodów wskazujących na sprawstwo oskarżonego. W oparciu o te zarzuty obrońca wniósł o: - zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie - zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu z art. 207§1 k.k. na art. 157§2 k.k. i wymierzenie mu stosownej kary w granicach ustawowego zagrożenia za to przestępstwo – adekwatnej do całokształtu okoliczności kary grzywny ewentualnie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Wniesiona apelacja okazała się celowa, jednakże podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące obrazy prawa materialnego oraz błędu w ustaleniach faktycznych nie były zasadne. Apelacja ta pozwoliła jednak uwzględnić okoliczności związane z prawidłowym zachowaniem oskarżonego po upuszczeniu zakładu karnego oraz pojednaniem się z pokrzywdzoną, co doprowadziło do postawienia wobec jego osoby pozytywnej prognozy kryminologicznej i warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej wobec niego kary. Tym samym okazał się uzasadniony wniosek skarżącego o orzeczenie kary o charakterze wolnościowym. Przed przystąpieniem do analizy zarzutów zawartych w apelacji Sąd odwoławczy pragnie zauważyć, iż orzeczenie wydane w przedmiotowej sprawie zostało oparte na całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie, który oparto na wnikliwej analizie bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Analiza dowodów przeprowadzonych przez Sąd Rejonowy znalazła pełne odzwierciedlenie we wnioskach zawartych w pisemnym uzasadnieniu wyroku, które czyni zadość wymogom art. 424§1 i 2 k.p.k., co pozwoliło w pełni na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Sąd Okręgowy pragnie również podkreślić, iż Sąd Rejonowy w Koninie w sposób prawidłowy oraz dokładny przeprowadził postępowanie dowodowe oraz wnikliwie i wszechstronnie rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy dokonując następnie na ich podstawie właściwych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone odpowiednio dokładnie i starannie. Ocena materiału dowodowego w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu przez Sąd Rejonowy dokonana została z uwzględnieniem reguł sformułowanych w przepisach art. 5 k.p.k. i art. 7 k.p.k. Co więcej, jest ona oceną wszechstronną, bezstronną i zgodną z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy nie stwierdził także błędów logicznych, jak i faktycznych w rozumowaniu Sądu Rejonowego. W związku z powyższym kontrola apelacyjna uzasadnia twierdzenie, że zaskarżony wyrok został, tak jak tego wymaga norma zawarta w art. 410 k.p.k., prawidłowo i w pełni oparty na poprawnie dokonanej ocenie materiału dowodowego, zgromadzonego i ujawnionego w toku postępowania. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 7 k.p.k. organy postępowania, a więc także i Sąd, kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Zgodnie z panującym w orzecznictwie poglądem, przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k., wtedy gdy: - jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2§2 k.p.k.), - stanowi wynik rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.), - jest wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424§1 pkt 1 i 2 k.p.k.). (vide: wyrok składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 roku, publ. OSNKW 1991/9/41). Oceny dowodów dokonanej przez Sąd I instancji nie mogły więc podważyć typowo polemiczne zarzuty obrońcy. Wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w apelacji, nie ma żadnych podstaw ani do skutecznego kwestionowania dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny zebranego materiału dowodowego, ani też poczynionych na podstawie tego materiału ustaleń faktycznych w sprawie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, sporządzonego zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k., Sąd I instancji przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe, a ustalenia swoje oparł na konkretnie wskazanych dowodach, które poddał logicznej i zgodnej z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego ocenie. W tej sytuacji kontrola odwoławcza uzasadnia stwierdzenie, że zaskarżony wyrok znajduje pełne oparcie w prawidłowo dokonanej ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego i ujawnionego w toku postępowania, tak więc nie ma podstaw do dyskwalifikowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Obrońca oskarżonego w złożonej apelacji przyznaje prymat wyjaśnieniom oskarżonego, w których nie przyznał się on do zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że jedynie kłócił się z żoną i doszło między nimi do szarpaniny (k. 148-149). Skarżący pomija jednocześnie, że oskarżony przesłuchiwany po raz pierwszy przyznał się do zarzucanego mu czynu z art. 157§2 i 4 k.k. polegającego na tym, że w dniu 30 grudnia 2014 r. dokonał uszkodzenia ciała swojej żony M. K.

(2)ten sposób, że uderzył ją kilkukrotnie pięścią i otwartą dłonią w głowę, czym spowodował u niej zasinienie o otarcie naskórka twarzy i szui i złożył wniosek o dobrowolne poddanie się karze (k. 24-25). Wyjaśnienia oskarżonego złożone przed sądem, w których podał, że podczas kłótni z żoną trzasnął drzwiami, które przypadkowo uderzyły żonę zostały ocenione przez Sąd jako niewiarygodne, gdyż przeczy im relacja pokrzywdzonej M. K.

(2), złożona bezpośrednio po zdarzeniu w dniu 30 grudnia 2014 r. (VIDE: k. 4-7). Pokrzywdzona zeznała wówczas, że po powrocie męża do kraju w dniu 24 grudnia 2014r. spożywał on duże ilości alkoholu, a 26 grudnia doszło już do pierwszej awantury, której towarzyszyła przemoc fizyczna i psychiczna. Zeznania pokrzywdzonej, w których podała, że w dniu 30 grudnia 2014 r. oskarżony ją uderzył i niszczył sprzęty domowe znajdują natomiast potwierdzenie w protokołach oględzin miejsca i osoby wraz z materiałem fotograficznym (k. 13-15, 16-17, 102-104), w dokumentacji medycznej pokrzywdzonej (k. 18-19) i opinii lekarza z dziedziny medycyny sądowej (k. 346-347). Uwypuklić należy, że z opinii tej jednoznacznie wynika, że obrażenia jakich doznała pokrzywdzona nie powstały w mechanizmie opisywanym przez oskarżonego, a zatem przez uderzenie drzwiami, a zadane zostały otwartą ręką lub pięścią. W tym zakresie ocena dokonana przez Sąd Rejonowy w zakresie przebiegu zdarzeń została dokonana prawidłowo i nie może zostać podważona przez typowo polemiczne zarzuty skarżącego. Wbrew żądaniu skarżącego zachowanie oskarżonego nie może zostać zakwalifikowane jako przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, szczegółowo omówionego przez Sąd Rejonowy, wynika bowiem, że już w dniu 26 grudnia 2014r. oskarżony swoim zachowaniem dręczył pokrzywdzoną, wiedząc, że nie może się mu skutecznie przeciwstawić, co związane było z przewagą jego siły fizycznej. Przemoc ze strony oskarżonego nie miała jedynie charakteru naruszenia narządu ciała, gdyż wiązała się z poniżaniem żony poprzez używanie słów wulgarnych. Wymieniony zadawał żonie cierpienie nie tylko fizyczne, ale również psychiczne przede wszystkim przez grożenie użycia siły. Ponadto oskarżony niszczył sprzęty domowe, szarpała i popychał pokrzywdzoną. Ocena całości zebranego w sprawie materiału dowodowego nie mogła zatem pozwolić na inną niż uczynił to Sąd Rejonowy ocenę dowodów i dokonanie innej subsumpcji zarzucanego oskarżonemu czynu. Sąd meriti prawidłowo wskazał, iż znęcanie się może polegać nawet na zachowaniu jednorazowym. W niniejszej sprawie oskarżony przez okres pięciu dni zadawał oskarżonej poważnej ból fizyczny i psychiczny. Jego zachowania wymierzone były przeciwko wolności M. K.

(2), przeciwko jej nietykalności cielesnej, zdrowiu i czci, a także przeciwko mieniu. Wszystkie łącznie zostały więc prawidłowo zakwalifikowane z art. 207§1 k.k. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził jednak, że oskarżony znęcał się nad żoną, jak i synami i to w okresie od maja do 30 grudnia 2014r., co znalazło wyraz w zmianie opisu czynu przypisanego oskarżonemu. Wbrew twierdzeniom obrońcy, samo umniejszanie przez pokrzywdzoną negatywnego zachowania oskarżonego nie może prowadzić do jego uniewinnienia. Pokrzywdzona z upływem czasu bagatelizowała negatywne zachowanie oskarżonego i na rozprawie przed sądem kwestionowała przebieg zdarzeń jakie miały miejsce w okresie od 26 do 30 grudnia 2014r., jednakże zeznania te zostały poddane wnikliwej i prawidłowej ocenie, z uwzględnieniem szczególnego charakteru w jakim świadek występuje będąc ofiarą przemocy domowej. Sama jednak okoliczność, iż małżonkowie pojednali się, co wynika również z zeznań M. K.

(2)złożonych przed sądem odwoławczym, choć nie może prowadzić do wyłączenia odpowiedzialności oskarżonego, winna zostać uwzględniona przede wszystkim przy ustalaniu prognozy kryminologicznej wobec oskarżonego. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że pokrzywdzona wybaczyła mężowi i zeznając przed sądem odwoławczym szczerze po raz kolejny prosiła o udzielenie jej rodzinie szansy. M. K.

(2)podała również, że od czasu opuszczenia zakładu karnego w dniu 5 lipca 2016 r. oskarżony zachowuje się prawidłowo, a ponadto zarobkuje i łoży na utrzymanie rodziny. Zachowanie oskarżonego, po opuszczeniu zakładu karnego rzeczywiście potwierdza, że zrozumiał swe naganne postępowanie i pozwala na przyjęcie, że zasługuje on na warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności. Oskarżony w toku przedmiotowej sprawy będącej przedmiotem osądu odbywał bowiem karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Kole z dnia 25 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt II K 544/13 za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k., które polegało na znęcaniu się nad żoną i synem, również pod wpływem alkoholu, tyle że w innym okresie. Odbycie kary za to przestępstwo oraz zaprzestanie przez oskarżonego spożywania alkoholu, który miał na jego zachowanie destrukcyjny wpływ i był przyczyną nie tylko złego funkcjonowania w strukturze rodzinnej, ale również popełnienia przestępstw na szkodę rodziny potwierdza, że proces jego resocjalizacji przebiegał prawidłowo i brak jest aktualnie konieczności jego izolacji w zakładzie karnym. Wymierzona oskarżonemu kara 5 miesięcy pozbawienia wolności uwzględnia zatem wszystkie dyrektywy wskazane w art. 53 § 1 i 2 k.k. Przede wszystkim jest adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, a nadto uwzględnia cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do sprawcy, jak również potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Okoliczności, na które zwrócił uwagę apelujący obrońca, a także zeznania świadka M. K.

(2), złożone przed sądem odwoławczym pozwoliły - odmiennie niż uczynił to Sąd Rejonowy - na postawienie wobec oskarżonego pozytywnej prognozy kryminologicznej. Zdaniem Sądu Okręgowego, wyżej omówione okoliczności takie jak odbycie kary 1 roku i 6 miesięcy za przestępstwo znęcania popełnione na szkodę żony i syna, prawidłowe zachowanie po opuszczeniu zakładu karnego, zaprzestanie nadużywania alkoholu, wykonywanie pracy zarobkowej i pojednanie się pokrzywdzonej z oskarżonym pozwalają na uznanie, że warunkowe zawieszenie wykonania kary nie stanie na przeszkodzie osiągnięciu jej celów, a maksymalny 5 letni okres próby dostatecznie zweryfikuje zachowanie oskarżonego. Mając na uwadze te okoliczności Sąd Okręgowy uzupełniając podstawę skazania o art. 4 § 1 k.k. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 pkt 1 k.k., art. 73 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 4 i 5 k.k. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres 5 lat próby, oddając w tym okresie oskarżonego pod dozór kuratora sądowego i zobowiązuje go do wykonywania pracy zarobkowej i powstrzymywania się od nadużywania alkoholu. Zarówno dozór kuratora jak i nałożone w okresie próby obowiązki wykonywania pracy zarobkowej i powstrzymywania się od nadużywania alkoholu wpłyną na prawidłowy przebieg okresu próby. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy w pozostałych zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, nie znajdując podstaw do dalszej jego zmiany bądź uchylenia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze (Dz. U. t. j. z 2009 roku, Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) w zw. z § 11 ust. 2 pkt 4, § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2015, poz. 1801). Kwotę należnego wynagrodzenia ustalono jako ½ stawki minimalnej powiększoną o podatek VAT (1/2x840+96,60=516,60), uznając, że uwzględnia ona nakład pracy obrońcy w postępowaniu odwoławczym. Nadto w oparciu o przepis art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze w tym od opłaty za to postępowanie. Uiszczenie tych należności byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe, mając na uwadze jego trudną sytuacje materialną, związaną z wysokością uzyskiwanego dochodu i koniecznością utrzymania rodziny. Marek Ziółkowski Robert Rafał Kwieciński Waldemar Cytrowski