poprzez jego niezastosowanie - nawet bowiem, jeżeli zdaniem Sądu akcjonariusze nie mają legitymacji, to uczestnikiem jest spółka, której Sąd musi z urzędu zapewnić możliwość udziału, a gdy nie ma organu - to zapewnić możliwość ustanowienia organu lub kuratora procesowego, o co akcjonariusze po raz kolejny wnoszą,
wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego składa podmiot podlegający wpisowi do tego rejestru, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Żaden przepis szczególny nie przewiduje kompetencji takiej dla akcjonariuszy. Zgodnie z art. 368 § 1 k.s.h. w spółce akcyjnej to zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Zatem to zarząd jest uprawniony i zobowiązany do złożenia ww. wniosku o wpis spółki do KRS. Przyznanie takiego uprawnienia akcjonariuszom z pominięciem podstawowych zasad prawa spółek, stanowiłoby obejście prawa. Wnioskodawcy podnoszą zarzut niezastosowania przez Sąd Rejonowy przepisu, wskazując na treść art.
i podnoszą, że jeżeli zdaniem sądu akcjonariusze nie mają legitymacji, to uczestnikiem jest spółka, której sąd musi z urzędu zapewnić możliwość udziału, a gdy nie ma organu – to zapewnić możliwość ustanowienia organu lub kuratora procesowego. Zarzut skarżących jest chybiony z kilku powodów. Otóż według art.
brak organu lub brak w składzie organu powołanego do reprezentacji podmiotu podlegającego wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego nie stanowi przeszkody do dokonania wpisu z urzędu. To oznacza, po pierwsze, że ma on zastosowanie tylko w sprawach prowadzonych z urzędu, zaś sprawa wszczęta została na wniosek skarżących. Po drugie w sprawie spółka nie mogła być uczestnikiem z przyczyn znanych i potwierdzonych przez skarżących, a to z powodu braku organu uprawnionego do reprezentacji spółki. Po trzecie wniosek o wpis spółki akcyjnej składa w imieniu spółki zarząd, a ten na dzień złożenia wniosku nie był w spółce powołany, zaś sąd rejestrowy nie ma uprawnienia do powołania kuratora procesowego faktycznie dla wnioskodawcy w celu zainicjowania przez niego postępowania w sprawie o wpis, ponieważ byłoby to sprzeczne z treścią art. 69 k.p.c. i rolą takiego kuratora. Po czwarte wreszcie dla spółki został ustanowiony kurator prawa materialnego na podstawie art. 42 k.c., który ma się postarać o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Ustanowienie tego kuratora miało miejsce odrębnie, w innej sprawie tj. w sprawie o ustanowienie kuratora, która nie jest częścią sprawy o wpis do KRS a samo ustanowienie kuratora, czy też jego zmiana nie ma związku z zaskarżonym orzeczeniem. W sprawie o wpis do KRS sąd rejestrowy nie stosował art. 42 k.c., ponieważ postępowanie niniejsze toczy się odrębnie i co najwyżej może być następczym, po zakończeniu czynności kuratora, który doprowadzi do powołania zarządu w spółce, a ten złoży wniosek o wpis spółki do KRS. Z tych powodów zarzut niezastosowania art. 42 k.c. był niezasadny. Również żądania wnioskodawców odnośnie do zmiany kuratora i zastosowania wobec niego środków przymusu nie dotyczą tej sprawy o wpis do KRS, ponieważ sąd rejestrowy w tej sprawie nie mógł i nie ustanawiał takiego kuratora. Wobec tego, że sprawa dotyczy wpisu spółki do KRS jako chybione należy ocenić zarzuty naruszenia poprzez niezastosowanie art. 26 ust. 1, art. 28 i art. 31 ust. 1 ustawy o KRS, które dotyczą ustanowienia kuratora rejestrowego, jego obowiązków oraz odwołania. Wymienione przepisy mają zastosowanie w sytuacji prowadzenia przez sąd rejestrowy postępowania przymuszającego na podstawie art. 24 ustawy o KRS wobec spółki, gdy spółka nie wykonuje swoich obowiązków rejestrowych. Jeszcze raz godzi się przypomnieć, że niniejsza sprawa została wszczęta na wniosek, a jej przedmiotem jest wpis spółki akcyjnej do KRS. Postępowanie przymuszające toczy się z urzędu i jest wszczynane przez sąd rejestrowy jako odrębna sprawa dotycząca podmiotu rejestrowego. Spółka akcyjna, która nie została wpisana do KRS nie jest objęta obowiązkowym trybem, o którym mowa w art. 24 ustawy o KRS. Zgodnie bowiem z art. 9a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, w stosunku do podmiotów wpisanych do dotychczasowych rejestrów, które nie zostały wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego, stosowanie trybu określonego w art. 24 ustawy, o której mowa w art. 1, nie jest obowiązkowe, jeżeli faktycznie zaprzestały działalności. Apelujący ani nie powołują się na działalność prowadzoną przez spółkę ani też na obowiązki, których spółka nie wykonała. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 3 k.p.c. i art. 355 k.p.c. w kontekście uzasadnienia tych zarzutów procesowych, to nie poddają się one ocenie, ponieważ brak odniesienia do czynności sądu rejestrowego w tej sprawie. To oznacza, że zarzuty są niezasadne. Apelujący podnieśli także zarzuty naruszenia Konstytucji tj. art. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2 i ust. 3, poprzez uskutecznianie wywłaszczenia akcjonariuszy spółki bez odszkodowania. Te zarzuty są niezasadne. Nie negując praw akcjonariuszy, które nie zostają poddane ocenie przez Sąd Okręgowy w tej sprawie, to trzeba podnieść, że zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego opierało się na zanegowaniu legitymacji wnioskodawców (według twierdzenia - akcjonariuszy) do złożenia wniosku o wpis spółki akcyjnej do KRS. W istocie akcjonariusze niejako postanowili zastąpić właściwe organy spółki – osoby prawnej, pozbawiając ją tym samym prawa do inicjowania postępowania przed sądem w sprawie dotyczącej wprost tej osoby prawnej. Niezrozumiałe są zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 3 ust. 3 dyrektywy 2009/101/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. oraz art. 2, 6, 8 i 9 dyrektywy 2012/30/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2013 r. poprzez ich niezastosowanie wyrażające się w wykreślaniu spółki z rejestru przy jednoczesnym uniemożliwianiu dokonania przez tę spółkę lub jej akcjonariuszy odpowiednich wpisów, warunkujących dalsze trwanie w rejestrze. Jak wynika wprost z treści zaskarżonego postanowienie to Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis do KRS. Przedmiotem orzeczenia nie było wykreślenie spółki z rejestru. Wobec tego wymienione zarzuty są chybione i nie odnoszące się do przedmiotu sprawy. Sąd Okręgowy rozpoznając apelację nie odnosi się do tego, czy Sąd Rejonowy błędnie ustalił akcjonariat spółki, ponieważ miał na względzie to, że zasadniczym powodem oddalenia wniosku był brak legitymacji akcjonariuszy. Powód ten okazał się trafny. Zgodnie z art. 368 § 1 k.s.h. i art. 38 k.c. w zw. z art.
akcjonariusz nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o wpis spółki do Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast próba obejścia przez wnioskodawców ww. przepisów o braku legitymacji akcjonariusza do wystąpienia „z wnioskiem” o wpis spółki do rejestru przedsiębiorców z jednoczesnym zawieszeniem postepowania również nie mogła okazać się skuteczna. Niedopuszczalne było zawieszenie postępowania z wniosku o wpis do KRS do czasu dokonania czynności, od których uzależniony jest sam wniosek czy też do czasu rozpoznania spraw wymienionych w apelacji. Po pierwsze brak uprawnienia spadkobierców akcjonariuszy do złożenia wniosku o wpis spółki do KRS jest równoznaczne z tym, że sąd rejestrowy nie ma uprawnienia do udzielenia im terminu na dokonanie czynności i złożenia właściwych dokumentów, koniecznych do rejestracji spółki. Po drugie zawieszenie postępowania do czasu dokonania czynności (powołania zarządu i podwyższenia kapitału spółki do wymaganego minimum), które stanowią istotę samego wniosku, nie ma podstawy w przepisach postępowania cywilnego. Brak owych dokumentów oznacza konieczność oddalenia wniosku. Po trzecie niedopuszczalne jest przyznanie uprawnienia do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania, przy jednoczesnym oczywistym braku legitymacji wnioskodawców do samego wszczęcia tego postępowania. Po czwarte wreszcie, odnośnie zawieszenia postępowania i zarzutu naruszenia art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c., to Sąd Rejonowy z pewnością prawidłowo nie zawiesił postępowania z uwagi na bliżej nie określone (vide pismo wnioskodawców k. 2) „powództwo o wydanie duplikatów akcji lub powołanie kuratora procesowego zdolnego do takiej czynności.” Wskazanie w apelacji spraw cywilnych o wydanie akcji, o wydanie duplikatów akcji także nie zmienia prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Wnioskodawcy nie mają uprawnienia do wszczęcia postępowania w imieniu spółki, a zatem także do wniosków procesowych, w tym wniosku o zawieszenie postępowania. Przyznanie takiego uprawnienia byłoby ewidentnym naruszeniem przepisów prawa procesowego, co słusznie wskazał Sąd Rejonowy. Podsumowując powyższe rozważania, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że sąd pierwszej instancji słusznie wywiódł, że wniosek podlegał oddaleniu. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. SSO Monika Skalska SSO Anna Gałas SSO Paweł Kieta
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.