Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (...) (dalej: OWU) jeżeli nie umówiono się inaczej, odpowiedzialność (...) SA rozpoczyna się od dnia następującego po zawarciu umowy ubezpieczenia, nie wcześniej jednak niż od dnia następnego po zapłaceniu składki lub jej pierwszej raty. Zgodnie z § 60 OWU ochrona ubezpieczeniowa wygasa m.in. z upływem okresu ubezpieczenia określonego w umowie ubezpieczenia (ust. 1), z dniem doręczenia ubezpieczającemu oświadczenia (...) SA o wypowiedzeniu umowy ze skutkiem natychmiastowym w przypadku, gdy (...) SA ponosi odpowiedzialność jeszcze przed zapłaceniem składki lub jej pierwszej raty, a składka lub jej pierwsza rata nie została zapłacona w terminie (ust. 4), z upływem 7 dni od dnia otrzymania przez ubezpieczającego wezwania do zapłaty kolejnej raty składki wysłanego po upływie terminu jej płatności z zagrożeniem, że brak zapłaty w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania spowoduje ustanie odpowiedzialności (ust. 5), z dniem doręczenia (...) SA oświadczenia o odstąpieniu przez ubezpieczającego od umowy ubezpieczenia w przypadku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 (ust. 9).
ust 1 OWU jeżeli umowa ubezpieczenia jest zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy ubezpieczający ma prawo odstąpienia od umowy ubezpieczenia, w terminie 30 dni, od dnia zawarcia umowy. Odstąpienie od umowy ubezpieczenia nie zwalnia ubezpieczającego od obowiązku opłacenia składki za okres, w jakim (...) SA udzielał ochrony ubezpieczeniowej. W zakresie ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków ubezpieczający może wypowiedzieć umowę ubezpieczenia w każdym czasie ze skutkiem natychmiastowym (ust. 2).
OWU w przypadku wygaśnięcia ochrony ubezpieczeniowej prze upływem okresu na jaki została zawarta umowa ubezpieczenia, ubezpieczającemu przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej (bezsporne), a nadto: dowód: Ogólne Warunki Ubezpieczenia (...) z dnia 31.01.2012 r. /k. 39 – 66/. Wobec niezapłacenia przez J. K.
ogólnej zasady wyrażonej w art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zgodnie z obowiązującą procedurą cywilną nie do sądu należy zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Innymi słowy sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności spornych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 kpc). Obowiązek przedstawiania dowodów spoczywa bowiem na stronach (art. 3 kpc), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 kpc ) spoczywa na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Mając zatem na względzie okoliczność braku udowodnienia przez pozwaną zapłaty drugiej składki oraz okoliczność przyznania przez pozwaną obowiązku zapłaty trzeciej składki a także okoliczność przyznania przez pozwaną faktu niezapłacenia przez nią czwartej raty składki Sąd w niniejszej sprawie ustalił, iż pozwana nie zapłaciła ostatnich trzech rat składek. Kwestionując żądanie pozwu pozwana zarzucałą, iż wobec niezapłacenia przez nią kolejnych rat składek, umowa, zgodnie z § 60 ust 5 OWU, została rozwiązana. Przystępując do analizy podniesionych przez pozwaną kwestii wskazać należało, iż kwestie wypowiedzenia umów ubezpieczenia reguluje art. 812 § 5 kc. Stosownie do brzmienia tego przepisu jeżeli umowa zawarta jest na czas określony, ubezpieczyciel może ją wypowiedzieć jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie, a także z ważnych powodów określonych w umowie lub ogólnych warunkach ubezpieczenia. Regulacja ta wynika z faktu, iż umowa ubezpieczenia zawarta na czas określony podlega szczególnej ochronie w zakresie możliwości jej rozwiązania. Ponadto przepis ten odnosi się jedynie do możliwości wypowiedzenia umowy przez ubezpieczyciela. Pozostają zatem wątpliwości, czy uprawnienie takie przysługuje także ubezpieczającemu. Zarówno w literaturze, jak w orzecznictwie przyjmuje się, że wypowiedzenie stosunku zobowiązaniowego zawartego na czas oznaczony jest niedopuszczalne, chyba że możliwość taką przewidują przepisy ustawy lub umowa stron . Powyższe potwierdzała regulacja art. 12 a ust nieobowiązującej już ustawy z dnia 22.05.2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. nr 124 poz. 1151), który stanowił, iż ogólne warunki ubezpieczenia określają w szczególności m.in. przesłanki i terminy wypowiedzenia umowy przez każdą ze stron, a także tryb i warunki wypowiedzenia, jeżeli ogólne warunki ubezpieczenia przewidują taką możliwość. Strony umowy ubezpieczenia mają prawo wprowadzić do umowy uregulowania odnoszące się do możliwości wcześniejszego rozwiązania umowy ubezpieczenia. Należy podkreślić, iż przyjęcie odmiennej koncepcji oznaczałoby konieczność kontynuowania ubezpieczenia przez ubezpieczającego także w sytuacji braku przedmiotu ubezpieczenia czy w razie możliwości zawarcia przez niego z innym ubezpieczycielem umowy na korzystniejszych warunkach (tak. komentarz do art. 812 § 5 kc, Zdzisław Gawlik, stan prawny na dzień: 20.12.2016 r., LEX). Przyjmując zatem, iż rozwiązanie umowy ubezpieczenia zawartej na czas oznaczony jest dopuszczalne, o ile możliwość taka wynika z łączącej stron umowy, należało przystąpić do analizy łączących stron postanowień. Kwestię te zostały uregulowane w § 60 ust 5 oraz 61 OWU, stanowiących integralną cześć umowy OWU. Analiza zapisów umowy prowadził do wniosku, iż strony umowy nie przewidziały możliwości wypowiedzenia umowy przez ubezpieczającego, wszak stanowiący o możliwości wypowiedzenia umowy w każdym czasie ze skutkiem natychmiastowym § 61 ust. 2 OWU odnosił się jedynie do umów ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków, które niewątpliwie nie były przedmiotem umowy stron niniejszego postępowania (Rozdział II ust. 49 OWU). Jednakże zgodnie z § 60 OWU ochrona ubezpieczeniowa wygasała z upływem 7 dni od dnia otrzymania przez ubezpieczającego wezwania do zapłaty kolejnej raty składki wysłanego po upływie terminu jej płatności z zagrożeniem, że brak zapłaty w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania spowoduje ustanie odpowiedzialności. Postanowienie to zakreślało czas trwania ochrony ubezpieczeniowej ubezpieczyciela, a zatem zakres jego odpowiedzialności za powstanie zdarzeń zawartych w umowie. Z przepisu tego nie wynikało jednak, czy moment wygaśnięcia ochrony ubezpieczeniowej jest tożsamy z rozwiązaniem umowy. Nie było także do końca zrozumiałym, czy sam upływ 7 dni od wezwania do zapłaty kolejnej raty składki powodował ustanie ochrony ubezpieczeniowej w sytuacji, gdy w wezwaniu do zapłaty składki nie wskazano zagrożenia wygaśnięciem ochrony ubezpieczeniowej. W OWU - poza § 60 ust. 5 brak było innej regulacji odnoszącej się do sytuacji ustalonej w niniejszej sprawie, co doprowadziło Sąd do wniosku, iż konsekwencje braku zapłaty składek dla istnienia ochrony ubezpieczeniowej określone zostały w sposób niejednoznaczny. Okoliczność ta miała znaczenie z punktu widzenia treści wezwań do zapłaty zaległych składek kierowanych do pozwanej, w której zakreślano terminy do dokonania zaległej wpłaty. Pozwana twierdziła przy tym, że pozostawała w przekonaniu, iż brak zapłaty należnych składek jest równoznaczny z wygaśnięciem umowy. W tym miejscu zważyć należało, iż art. 12 ust. 3 i 4 obowiązującej w dacie zawarcia umowy ustawy z dnia 22.05.2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. nr 124 poz. 1151) stanowił, iż ogólne warunki ubezpieczenia oraz umowa ubezpieczenia powinny być formułowane jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia sformułowane niejednoznacznie interpretuje się na korzyść ubezpieczającego, ubezpieczonego, uposażonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Wobec niejednoznaczności § 60 ust. 5 OWU Sąd przyjął, iż brak zapłaty zaległej raty składki w terminie 7 dni od wezwania, był tożsamy z wygaśnięciem ochrony ubezpieczeniowej, z którym to momentem ustał również obowiązek zapłaty składek przez pozwaną. Sąd wziął przy tym pod uwagę treść § 63 OWU, który statuował prawo do zwrotu składek za okres niewykorzystanej ochrony. Ustalając wysokość zobowiązania pozwanej Sąd zważył, iż w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia pozwanej wezwania do zapłaty zawierającego zastrzeżenie zawarte w § 61 ust. 5 OWU. Pozwana wykazała natomiast, iż w dacie 9.06.2014 r. korespondowała z ubezpieczycielem /potwierdzenie rejestracji zgłoszenia k. 9/. Oznacza to, że najpóźniej w dniu 9.06.2014 r. pozwana otrzymała wezwanie do zapłaty. Przyjmując zatem zakreślony w OWU 7-dniowy termin do zapłaty zaległej składki Sąd ustalił, iż ochrona ubezpieczeniowa wygasła od dnia 17.06.2014 r. Oznacza to, że ochrona ubezpieczeniowa trwała w okresie od 29.09.2013 r. (okres początkowy ubezpieczenia stwierdzony polisą) do 16.06.2014 r., co daje łącznie 261 dni. Ustalając, że wysokość składki za cały, roczny okres trwania umowy (tj. do dnia 28.09.2014 r.) wynosiła łącznie 658,00 zł Sąd przyjął, iż wysokość dziennej składki wyniosłaby 1,80 zł, a to pozwala przyjąć, iż powodowi za cały okres świadczenia ochrony ubezpieczeniowej na rzecz pozwanej należałoby się 469,80 zł (180,00 zł x 261 dni ochrony ubezpieczeniowej). Bezsporną była okoliczność, że pozwana uiściła pierwszą ratę składki (164,50 zł), co uzasadniało przyjęcie, że pozwana winna była uiścić na rzecz powoda jeszcze kwotę 305,30 zł, co odpowiada drugiej racie składki (164,50 zł) i części trzeciej raty składki (140,80 zł.). W kwestii odsetek Sąd dokonał obliczenia uznając, iż wobec faktu, iż druga rata składki wymagalna była od dnia 28.12.2013 r., zaś trzecia od 28.03.2014 r., odsetki te wyniosą odpowiednio 30,23 zł w przypadku drugiej raty składki oraz 21,44 zł w przypadku części trzeciej raty składki. Wzgląd na powyższe uzasadniał zasądzenie od pozwanej J. K.
art. 100 k.p.c., rozliczając je w stosunku do wyniku postępowania. Powód wygrał proces w 63,04 %. Powód poniósł koszty postępowania w wysokości: 180,00 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego, 17,00 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa oraz 30,00 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu - łącznie 227,00 zł. Mając zatem na uwadze wynik procesu należało zasądzić od pozwanej J. K.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.