Wobec braku obowiązywania u pozwanego układu zbiorowego pracy regulującego szczegółowe zasady wypłacania należności z tytułu podróży służbowych, a także nieuregulowania tej kwestii w indywidualnej umowie o pracę powoda bądź w regulaminie wynagradzania, rozliczenie ww. należności winno odbyć się, zgodnie z art.
z art.
k.p., na zasadach ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych oraz samorządowych jednostkach sfery budżetowej. Jak stanowi § 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 167) z tytułu podróży służbowej pracownikowi przysługują m.in. diety oraz zwrot kosztów noclegu. Z mocy § 13 ust. 2 w przypadku podróży zagranicznej dieta przysługuje w wysokości obowiązującej dla docelowego państwa podróży zagranicznej. Nadto, zgodnie z § 16 za nocleg podczas podróży zagranicznej pracownikowi przysługuje zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem, w granicach limitu określonego w poszczególnych państwach w załączniku do rozporządzenia (ust. 1). W razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg, pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości 25% limitu. Ryczałt ten nie przysługuje za czas przejazdu (ust. 2). Jednakże, przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli pracodawca lub strona zagraniczna zapewniają pracownikowi bezpłatny nocleg (ust. 4). Art. 14 ustawy o czasie pracy kierowców stanowi, iż kierowcy przysługuje prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który może być wykorzystany w pojeździe jeżeli pojazd znajduje się na postoju i jest wyposażony w miejsce do spania. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje istniejący w orzecznictwie spór co do prawa kierowcy odbywającego zagraniczne podróże służbowe do otrzymania ryczałtu za noclegi w przypadku, kiedy nocleg miał miejsce w kabinie przydzielonego pojazdu, którego konsekwencją stał się wyrok Trybunał Konstytucyjny z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt K 11/15 ( (...) Seria (...) 2016). Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 21a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1155, ze zm.) w związku z art. 77[5] § 2, 3 i 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1666, ze zm.) w związku z § 16 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U.167) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Między stronami bezsporna była bowiem okoliczność prawa powoda do otrzymania z tytułu odbytych zagranicznych podróży służbowych zarówno diet jak i ryczałtów za noclegi spędzone w kabinie samochodu. W okresie od stycznia 2014 roku do stycznia 2015 roku pozwany każdorazowo obliczał przysługujące powodowi z tego tytułu należności, uznając tym samym jego prawo do otrzymania ryczałtów. Jednocześnie, podkreślić należy, iż także inni kierowcy zatrudniani przez pozwanego otrzymywali takie ryczałty, co prowadzić musi do wniosku o powstaniu zwyczaju u pozwanego. Zwyczaj nie jest źródłem prawa pracy, ma jednak prawną doniosłość. Można go określić jako praktykę określonego zachowania się stron stosunku pracy, akceptowaną przez obie strony. Zwyczaj – obok ustawy i zasad współżycia społecznego – określa skutki czynności prawnej oraz służy wykładni oświadczenia woli i sposobu wykonania zobowiązania. Powód własnoręcznym podpisem pokwitował odbiór wszystkich ww. należności wynikających z delegacji za wyjątkiem należności za okres od 8 do 15 stycznia 2015 roku. Tytułem delegacji na terenie Polski (2 dni) oraz Niemiec (6 dni) ze stycznia 2015 roku powodowi przysługiwała łączna kwota 2447,21 zł, na którą składały się kwoty: 294 euro tytułem diet, 262,50 euro tytułem noclegów oraz 60 zł tytułem diet, przy czym powód pokwitował odbiór zaliczki na poczet tej delegacji w kwotach 200 euro oraz 500 zł. Jednakże, niniejszym pozwem powód dochodził jedynie roszczeń z tytułu zagranicznych podróży służbowych, a więc ww. sumę należy pomniejszyć o kwotę należności z tytułu podróży na terenie kraju otrzymując tym samym kwotę 2387,21 zł (= 2447,21 zł – 60 zł). Następnie kwotę tę należy pomniejszyć o wysokość otrzymanych przez powoda zaliczek, tj. o kwoty 500 zł oraz 200 euro, przy uwzględnieniu kursu waluty przyjętej w rozliczeniu delegacji, tj. wg kursu 4,2897 zł/euro [= 2387,21 zł / (294 euro + 262,50 euro)]. W konsekwencji, powód uprawniony jest do otrzymania od pozwanego uzupełnienia diet i ryczałtów za noclegi z tytułu zagranicznych podróży służbowych odbytych w styczniu 2015 roku w kwocie 1029,27 zł [= 2387,21 zł – 500 zł – (200 euro x 4,2897 zł/euro)]. Dodać należy, iż oświadczenie powoda z 17 grudnia 2014r. obejmowało wypłatę należności do tej daty, a więc nie dotyczyło należności ze stycznia 2015r. Nadto, na podstawie art. 237 7 § 1 k.p. pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach: 1) jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu; 2) ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepis § 2 stanowi, iż pracodawca może ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy. Natomiast § 4, iż pracownikowi używającemu własnej odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z § 2, pracodawca wypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny. Pozwany wyposażał swoich pracowników w odzież roboczą i ochronną, w tym także w obuwie, samodzielnie, bądź zwracał im koszty zakupu tej odzieży. Powód otrzymał kask i okulary ochronne, a wymagana kamizelka znajdowała się na wyposażeniu przydzielonego mu pojazdu. Jednakże, mimo ciążącego na nim obowiązku, pozwany nie dostarczył powodowi nieodpłatnie obuwia ochronnego. Powód korzystał z własnego obuwia lecz pozwany nie wykazał, że wypłacił mu ekwiwalent z tego tytułu. Jednocześnie, obowiązujące u pozwanego przepisy nie przewidywały prawa pracowników do należności z tytułu prania odzieży roboczej. Powód nie przedłożył rachunku za zakup obuwia, nie wiedział też ile za nie zapłacił. Tym samym Sąd przyjął kwotę 50 zł jako wskazaną przez pozwanego, a tym samym niekwestionowaną co do wysokości przez niego. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne, na podstawie przywołanych przepisów, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1079,27 zł, na którą składały się: kwota 1029,27 zł tytułem diet i ryczałtów za zagraniczne podróże służbowe odbyte w styczniu 2015 roku oraz kwota 50 zł tytułem ekwiwalentu za odzież roboczą. W pozostałym zakresie powództwo należało oddalić. Wyrokowi w części zasądzającej kwotę 1079,27 zł nadano rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 477 2 § 1 zd. pierwsze k.p.c. Sąd odstąpił od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego zgodnie z dyspozycją art. 102 k.p.c. Mimo, iż pozwanego należy uznać za stronę wygrywającą spór, zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego byłoby sprzeczne z zasadami słuszności. Pozwany bowiem mimo wyliczenia należności przysługujących powodowi z tytułu odbytych podróży zagranicznych nie wypłacił mu wszystkich wynikających z tego tytułu kwot. W ocenie Sądu, swoim zachowaniem pozwany wprowadził powoda w przekonanie o niewypłaceniu także innych należności, a tym samym o zasadności całego powództwa. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 k.p.c., Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Rybniku) kwotę 54 zł tytułem części opłaty od pozwu, której powód nie miał obowiązku uiścić .
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.