- 385 3 k.c. odnoszą się bowiem do stosunków prawnych pomiędzy przedsiębiorcami i konsumentami, czyli w obrocie jednostronnie profesjonalnym. W myśl art. 22 1 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Powód w niniejszym procesie niewątpliwie jest konsumentem w rozumieniu cytowanego przepisu. Pozwany próbuje jednak dokonać zawężającej interpretacji treści art. 479 38 § 1 k.p.c., podnosząc, iż powód musi spełniać określone wymogi (zdolność kredytowa) pozwalające mu na zawarcie umowy z pozwanym bankiem. Zdaniem Sądu kwestia posiadania lub braku zdolności kredytowej jest okolicznością wykraczającą poza zakres abstrakcyjnej kontroli wzorca, jakiej dokonuje się w procesie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Są to okoliczności związane z konkretną umową kredytową. Z tych względów Sąd nie może badać, czy z uwagi na sytuację majątkową, rodzinną, posiadane dochody i zobowiązania, powód może wytoczyć powództwo o przeprowadzenie abstrakcyjnej kontroli wzorca. Badanie to jest ograniczone w tym wypadku do tego, czy J. K. jest konsumentem w rozumieniu art. 22 1 k.c. Zgodnie z art.
za niedozwolone postanowienia umowne uznaje się postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Aby uznać dane postanowienie umowne za niedozwolone, muszą być łącznie spełnione następujące przesłanki: 1) postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie, nie podlegało negocjacjom 2) ukształtowane w ten sposób prawa i obowiązki konsumenta pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami 3) ukształtowane w ten sposób prawa i obowiązki rażąco naruszają interesy konsumenta 4) postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron, w tym ceny lub wynagrodzenia. Odnosząc się do kwestionowanego w niniejszym pozwie postanowienia stwierdzić należy, że konsumenci nie mieli wpływu na ich treść, nie były one z nimi uzgodnione indywidualnie. Postanowienia uzgodnione indywidualnie to takie, na które konsument miał rzeczywisty wpływ i chodzi o wpływ na ich brzmienie. Powód wykazał, że kwestionowane postanowienie jest przejęte z wzorca umowy, zaś pozwany nie obalił istniejącego w tym zakresie domniemania, że postanowienie nie podlegało indywidualnym uzgodnieniom z konsumentem. Wykazana została więc, przesłanka z art.
k.c., dotycząca braku indywidualnych uzgodnień. Przedmiotowe postanowienie nie dotyczy również głównych świadczeń stron, gdyż należą do nich tylko takie elementy konstrukcyjne umowy, bez których uzgodnienia nie doszłoby do jej zawarcia (essentialia negotii). W niniejszym przypadku Regulamin dotyczy wydawania i posługiwania się kartą kredytową, a konkretne postanowienie – jednej z przesłanek dopuszczalności wypowiedzenia przez Bank umowy karty. Kwestionowane postanowienie nie dotyczy zatem essentialia negotii umowy, która miałaby być zawierana przez Bank z konsumentem. Do rozstrzygnięcia pozostała kwestia, czy przedmiotowe postanowienia, kształtują prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumenta. „Dobre obyczaje” to reguły postępowania zgodne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. Jako sprzeczne z dobrymi obyczajami należy rozumieć działania, które zmierzają do dezinformacji lub wywołania błędnego mniemania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności, ukształtowania stosunku zobowiązaniowego, niezgodnie z zasadą równorzędności stron (tak W. Popiołek Komentarz KC t.I 2005). Rażące naruszenie interesów konsumenta zachodzi wówczas, gdy w sposób znaczący zostaną naruszone jego interesy ekonomiczne, ale również zostanie spowodowany jego dyskomfort, wynikający z naruszenia jego prywatności, doznania zawodu, niedogodności organizacyjnych, straty czasu, wprowadzenie w błąd itp., czyli dojdzie do istotnej i nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta. Klauzula generalna zawarta w art.
uzupełniona została listą przykładowych niedozwolonych postanowień umownych, zamieszczoną w art. 385 3 k.c. Ciężar dowodu, że dane postanowienie umowne nie spełnia przesłanek klauzuli generalnej spoczywa, zgodnie z art.
385 3 k.c. istnieje domniemanie abuzywności. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że kwestionowana przez powoda klauzula: „Bank może, z ważnych powodów, rozwiązać Umowę Karty, z zachowaniem 31-dniowego okresu wypowiedzenia lub dokonać zastrzeżenia i zażądać zwrotu karty w trybie natychmiastowym. Za ważne powody uważa się: (…) naruszenie przepisów prawa przez Użytkownika Karty” stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art.
385 3 pkt 9 k.c, ponieważ przyznaje przedsiębiorcy prawo do jednostronnej interpretacji umowy- dokonania oceny czy konsument naruszył przepisy prawa. Postanowienie jest sformułowane zbyt ogólnie, brak jest precyzyjnego określenia, naruszenie jakich przepisów może skutkować wypowiedzeniem umowy, czy chodzi o przepisy prawa bankowego, prawa cywilnego, czy też inne np. przepisy karne. Daje to bankowi możliwość odmiennego traktowania różnych konsumentów, jak również dokonywania oceny postępowania danego konsumenta w zakresie zgodności z prawem. Postanowienie to jest więc sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdyż kształtuje stosunek zobowiązaniowy niezgodnie z zasadą równowagi stron. Z tego powodu również rażąco narusza interes konsumenta, głównie ekonomiczny. Stąd na mocy powyższych przepisów orzeczono jak w pkt I wyroku. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów zastępstwa procesowego oparto na mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c w zw. z § 18 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z treścią przepisu art. 26 ust 1 pkt 6 w zw. z art. 113 ust. 1 oraz 96 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167 poz. 1398) rozstrzygnięto o obciążeniu pozwanego obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej. Publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym zarządzono na podstawie art.479 44 k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.