Sygn. akt V Ka 687/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie V Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia: SO Marek Walentynowicz (spr.) Sędziowie: SO Grzegorz Polewiak SO Przemysław Żmuda Protokolant: sekr. sąd. Jolanta Grosiak przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. Wacława Jona po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2013 r. sprawy P. N. oskarżonego z art. 177§1 kk na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych od wyroku Sądu Rejonowego w Białogardzie z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt II K 668/12 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
- a)na podstawie art. 42§1 kk w zw. z art. 43§1 kk orzeka wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 (dwóch) lat,
- b)na podstawie art. 43§3 kk nakłada na oskarżonego obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, 2. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, 3. zwalnia oskarżonego oraz oskarżycieli posiłkowych od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Sygn. akt V Ka 687/13 UZASADNIENIE P. N. został oskarżony o to, że: w dniu 10 lipca 2010r. na drodze nr (...) pomiędzy miejscowościami K.-B., gmina K., województwo (...), kierując samochodem osobowym marki V. (...) nr rej. (...), umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że nie zachowując szczególnej ostrożności podczas manewru wyprzedzania i nie upewniając się czy ma odpowiednią widoczność i dostatecznie dużo miejsca do wykonania manewru wyprzedzania, rozpoczął manewr wyprzedzania kolumny samochodów w chwili gdy z naprzeciwka nadjeżdżał samochód marki V. (...) nr rej. (...), którym kierował P. S.
(1), a następnie próbując uniknąć zderzenia z nim próbował wjechać za jadący w kolumnie samochód marki H. (...) nr rej. (...) kierowany przez A. R., jednak uderzył w tył samochodu H. (...) nr rej. (...), od którego odbił się i zderzył się z nadjeżdżającym z naprzeciwka samochodem marki V. (...) nr rej (...), zaś samochód H. (...) nr rej. (...) uderzył w tył jadącego przed nią samochodu marki F. (...) nr rej. (...) kierowanego przez J. R., który w następstwie uderzył w tył jadącego przed nim samochodu marki O. (...) nr rej. (...) kierowanego przez A. S., w wyniku czego kierowca samochodu marki V. (...) nr rej. (...) P. S.
(1)doznał obrażeń ciała w postaci złamania kciuka, naruszających czynności narządu jego ciała na okres powyżej 7 dni, oraz pasażerowie samochodu marki V. (...) nr rej. (...): L. S. doznała obrażeń ciała w postaci wstrząśnienia mózgu, O. H. doznała urazu głowy ze wstrząśnieniem mózgu, J. H. doznała skręcenia odcinka szyjnego kręgosłupa z naderwaniem więzadeł. N., które to obrażenia naruszyły czynności narządów ich ciała na okres przekraczający 7 dni, tj. o czyn z art. 177§1 kk. Sąd Rejonowy w Białogardzie wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 roku w sprawie sygn. akt II K 668/12:
- oskarżonego P. N. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 177§1 k.k. i za to na podstawie powołanego przepisu wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,
- na podstawie art. 69§1 i §2 k.k. i art. 70§1 pkt l k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby,
- na podstawie art. 73§1 k.k. w okresie próby oskarżonego oddał pod dozór kuratora,
- na podstawie art. 46§1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę poprzez zapłatę na rzecz J. H. kwotę 2.000,00zł, a na rzecz L. S., O. S. i P. S.
(1)kwot po 1.000,00, 5. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania karnego i wymierzył mu opłatę w kwocie 300,00 złotych. Powyższy wyrok apelacją zaskarżył obrońca oskarżonego zarzucając: - naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 415 § 5 zd. ostatnie k.p.k. w zakresie objętym pkt 4 wyroku albowiem - w czasie wyrokowania - z powództwa pokrzywdzonych toczyło się postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w Białogardzie I Wydziałem Cywilnym w sprawie o odszkodowanie, wiedzę o czym posiadał sąd I instancji i co skutkować winno oddaleniem żądań opartych o zasadę określoną w art. 456 § l k.k., nadto, - rażącą niewspółmierność orzeczonej kary l roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności mimo warunkowego zawieszenia wykonania tej kary do stopnia zawinienia oskarżonego, do dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 k.k. polegająca na nie uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i warunków osobistych sprawcy, nie karanego i posiadającego bardzo dobre opinie środowiskowe, a w sytuacji, gdy zdarzenie drogowe, zawinione przez oskarżonego, miało charakter w rzeczywistości nieumyślny przez co orzeczona kara jawi się jako zbyt surowa, co mając na uwadze, wniósł o: - zmianę apelowanego wyroku poprzez wyeliminowanie z rozstrzygnięcia treści pkt 4 poprzez oddalenie żądań odszkodowawczych, nadto o: - zmianę wyroku w części dotyczącej orzeczonej kary poprzez zmniejszenie jej wymiaru przy zachowaniu okresu zawieszenia i obligatoryjnego dozoru kuratorskiego - nie obciążanie oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego z uwagi na jego ciężką sytuację majątkową. Ponadto wyrok apelacją zaskarżył pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych zarzucając rażącą niewspółmierność kary, przez nieorzeczenie wyższego okresu próby przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary, nieorzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nieorzeczenie wyższych kwot zadośćuczynienia. W petitum wniósł o zmianę orzeczonej kary poprzez podwyższenie okresu warunkowego zawieszenia wykonania, kary do 5 lat, a także orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres trzech lat. Nadto kwoty orzeczone tytułem zadośćuczynienia na rzecz J. H., L. S., O. S. oraz P. S.
(1)powinny zostać zwiększone odpowiednio do kwot 15.000, 4.000 i po 2.000 złotych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy jest bezzasadna. Zgodnie z art. 415 § 5 zd. II nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. Jak wynika z niekwestionowanej przez strony kopii protokołu Sądu Rejonowego w Białogardzie Wydział I Cywilny z dnia 12 września 2013 roku sygn. akt I Co 1148/13 o zawezwanie do próby ugodowej (karta 402 akt), do zawarcia ugody nie doszło. W tej sytuacji nie można zgodzić się z zarzutami zawartymi w apelacji obrońcy, że wynikające z popełnienia przestępstwa roszczenie dotyczące zadośćuczynienia jest przedmiotem innego postępowania, albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. Sąd Okręgowy nie znalazł wiec podstaw do zmiany wyroku przez wyeliminowanie rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 4 wyroku, dotyczącego orzeczonego zadośćuczynienia. Natomiast na uwzględnienie zasługiwała ta część apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, gdzie zaskarżono orzeczenie o karze na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej nieorzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Ma rację skarżący, że kwestia niekaralności oskarżonego w okresie tej konkretnej sprawy nie może mieć charakteru nadrzędnego. Zmiana wyroku na niekorzyść oskarżonego w tej części jest możliwa i to w oparciu o dokonanie ustaleń sądu a quo, który w sposób jednoznaczny przyjął, że stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego z uwagi na jego przebieg, jak również skutki jest wysoki. To również sąd a quo ustalił w sposób prawidłowy, że oskarżony umyślnie naruszył podstawowe zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że nie zachował szczególnej zasady ostrożności podczas manewru wyprzedzania, nie upewniając się, że ma dostatecznie dużo miejsca do wykonania tego manewru, rozpoczął ten manewr w chwili, gdy z naprzeciwka nadjeżdżał samochód V. P. S.
(1), a następnie próbując uniknąć zderzenia popróbował wjechać za samochód H. (...) A. R., jednak uderzył w tył jej samochodu i odbijając się od niego wjechał na przeciwny pas, gdzie doszło do zderzenia z V. (...). Ponadto H. (...) uderzyła w jadący przed nią samochód marki F. (...) J. R., a ten uderzył w tył samochodu O. (...) A. S.. W wyniku tego kierowca i pasażerowie samochodu odnieśli obrażenia ciała na okres powyżej 7 dni. Takie karygodne zachowanie oskarżonego, który w tak rażący sposób zlekceważył podstawowe zasady ruchu drogowego musiały wręcz w oczywisty sposób skutkować zmianą wyroku w ten sposób, że Sad Okręgowy na podstawie art. 42§1 kk w zw. z art. 43§1 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 (dwóch) lat oraz na podstawie art. 43§3 kk nałożył na oskarżonego obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu. Natomiast nie podzielono zarzutów i wniosków apelacji dotyczącej podwyższenia orzeczonych kwot zadośćuczynienia na rzecz poszczególnych pokrzywdzonych. Należy zgodzić się z apelującym, że uzasadnienie sądu a quo dotyczące orzeczonych kwot zadośćuczynienia, mówiąc oględnie jest niedostateczne. Jednakże prawidłowo ujawniona wszelka dokumentacja lekarska, jak również dotycząca już wypłaconych kwot pozwala sądowi na merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia i w tej części zaskarżonego wyroku. Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania tylko w tej części uniemożliwiałoby pokrzywdzonym uzyskanie w krótkim czasie jakichkolwiek kwot z tytułu zasądzonego zadośćuczynienia Przedstawiona dokumentacja lekarska jak i pozostała dotycząca sytuacji zdrowotnej, majątkowej i osobistej pokrzywdzonych w pełni pozwala zaakceptować rozstrzygnięcie sądu co do wysokości zasądzonych kwot zadośćuczynienia. Zresztą zgodnie z art. 415 § 6 kpk, jeżeli zasądzone między innymi zadośćuczynienie za doznaną krzywdę nie stanowi pełnego zadośćuczynienia można dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym. Tak zmodyfikowany wyrok sądu a quo przez orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat powoduje, że pozostałe zarzuty zawarte w apelacji obrońcy jak i pełnomocnika zarzucające rażącą niewspółmierność kary są bezzasadne. Przy takiej modyfikacji wyroku i orzeczonych przez sąd a quo kwotach zadośćuczynienia, brak jest podstaw do zmiany wysokości orzeczonej kary pozbawienia wolności w pkt 1 wyroku, jak i okresu próby zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego. Również z uwagi na orzeczony środek karny jak i zadośćuczynienie, celowym jest pozostawienie rozstrzygnięcia o dozorze kuratora. W tej sytuacji Sąd Okręgowy stwierdza, że kara wymierzona oskarżonemu, jako całość rozstrzygnięcia, uwzględnia przesłanki z art. 53 kk, jest współmierna do wysokiego stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie przekracza stopnia zawinienia sprawcy. Wobec powyższego na podstawie art. 437 § 2 kpk Sąd Odwoławczy orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 634 kpk, 624 § 1 kpk biorąc pod uwagę sytuację osobistą i majątkową oskarżonego, jak i oskarżycieli posiłkowych za uzasadnione uznano zwolnienie ich od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Wobec powyższego należało orzec jak na wstępie.