Sygn. akt V P 7/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Krupińska Protokolant: Anna Matwiejuk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2013 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa M. A. przeciwko (...) Urzędowi Wojewódzkiemu w B. o ustalenie oceny okresowej I. Oddala powództwo. II. Zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt V P 7/13 UZASADNIENIE M. A.pozwem z dnia 05 czerwca 212 roku wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Generalnego (...)Urzędu Wojewódzkiego w B./znak: (...) (...)/ z dnia 25 maja 2012 roku, nieuwzględniającej sprzeciwu powoda z dnia 13 maja 2012 roku odnośnie oceny okresowej członka korpusu służby cywilnej oraz uznanie wspomnianego sprzeciwu za zasadny i zobowiązanie pracodawcy do wystawienia oceny bardzo dobrej, a także o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podał, iż w (...)Urzędzie Wojewódzkim /dalej: (...)/ pracuje od 01 lutego 2001 roku. Z dniem 01 listopada 2006 roku został mianowany na I stopień urzędnika służby cywilnej i aktualnie pracuje na stanowisku starszego inspektora wojewódzkiego w Oddziale (...)Wydziału(...) (...), prowadząc sprawy z zakresu wywłaszczeń, odszkodowań i zwrotów nieruchomości. Jako pracownik służby cywilnej podlega on okresowej ocenie, dokonywanej w jego przepadku przez bezpośredniego przełożonego – Kierownika Oddziału – S. I.. Powód zaznaczył, że jego praca w okresie od 2008 roku do dnia 24 lutego 2010 roku została oceniona na poziomie bardzo dobrym. Natomiast ocena za okres od 25 lutego 2010 roku do dnia dokonania oceny, tj. 07 maja 2012 roku, została określona jako pozytywna, na poziomie oczekiwań. Od powyższej oceny, działając zgodnie z procedurą, powód złożył odwołanie do Dyrektora Generalnego (...)Urzędu Wojewódzkiego w B., które na podstawie decyzji Dyrektora z dnia 25 maja 2012 roku nie zostało jednak uwzględnione. M. A.nie zgadzał się z powyższą oceną powołując się w tej mierze na stopień obciążenia na jego stanowisku pracy, co zostało stwierdzone w „Protokole kontroli wewnętrznej doraźnej przeprowadzonej w Wydziale (...) (...)w B.”. Wszechstronnej i dokładnej analizy pracy powoda dokonała też Komisja Dyscyplinarna (...)w B.w uzasadnieniu Orzeczenia z dnia 27 kwietnia 2011 roku zwracając uwagę m.in. na braki kadrowe w Oddziale i stopień skomplikowania rozpatrywanych spraw. Te same kwestie były też poruszane w piśmie Dyrektora Generalnego (...)z dnia 27 marca 2011 roku. Powód wskazywał, iż oceny cząstkowe w takich kryteriach obowiązkowych powinny być jego zdaniem na najwyższym poziomie. Poza tym M. A.zaznaczał też, że w 2010 roku uzyskał uprawnienia radcy prawnego, co jest argumentem przemawiającym za podwyższeniem oceny dotyczącej kryterium „wiedza specjalistyczna i umiejętność jej wykorzystywania” oraz „doskonalenie zawodowe”. Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku kryteriów dodatkowych: „umiejętność i współpraca”, „samodzielność i inicjatywa”, „kreatywność” i „umiejętności analityczne”. Swoje stanowisko w tej mierze powód poparł poradnikiem wydanym przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów pt. „Oceny okresowe w służbie cywilnej”. Jednocześnie podkreślił on też, że jeśli urzędnik mianowany otrzyma dwie oceny bardzo dobre z rzędu, automatycznie awansuje, co wiąże się z wyższym wynagrodzeniem. Sytuacja opisana w pozwie jest zaś zdaniem powoda dowodem na manipulacje przepisami ustawy o służbie cywilnej. Pozwany (...) Urząd Wojewódzki w B. wniósł o oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Motywując swe stanowisko podniósł, iż pracownik służby cywilnej istotnie podlega ocenie okresowej dokonywanej przez bezpośredniego przełożonego, przy czym warunki i sposób przeprowadzenia tej oceny określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 08 maja 2009 roku w sprawie warunków i sposobu przeprowadzania kontroli okresowych członków służby cywilnej /Dz.U. 2009, Nr 74, poz. 633/, przewidujące trzy oceny pozytywne: „znacznie powyżej oczekiwań”, „powyżej oczekiwań” i „na poziomie oczekiwań”. Żądanie powoda co do ustalenia swojej oceny na poziomie „bardzo dobry” winno podlegać oddaleniu, bowiem oceny pozytywne: „celujący”, „bardzo dobry”, „dobry” i „zadowalający” wynikały z poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 05 kwietnia 2007 roku, uchylonego z dniem 03 czerwca 2009 roku. Pozwany zaznaczył, iż powód żądał ustalenia ocen cząstkowych za kryteria „rzetelność i terminowość” oraz „zorientowanie na osiąganie celów” na poziomie najwyższym – „znacznie powyżej oczekiwań” zamiast „na poziomie oczekiwań” z uwagi na ustalenia protokołu kontroli doraźnej oraz uzasadnienie orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej (...) w B. z dnia 27 kwietnia 2011 roku. Tymczasem ocena okresowa obejmuje pewien przedział czasowy i odnosi się do zachowań pracowniczych obserwowanych w tym czasie, wynoszącym w niniejszej sprawie 26 miesięcy, tj. od dnia 24 lutego 2010 roku do dnia 07 maja 2012 roku. Prowadzone przez wspomnianą Komisję sprawy nie dotyczyły zaś całokształtu pracy powoda, ale jednostkowych, szczegółowo opisanych przypadków, dotyczących jedynie 1/5 ocenianego okresu. Z przywołanych przez M. A. dokumentów nie wynika zatem, aby cechował się on przymiotami właściwymi dla poziomu „znacznie powyżej oczekiwań”. W zakresie kryteriów „wiedza specjalistyczna i umiejętność jej wykorzystywania” oraz „doskonalenie zawodowe” powód żądał ustalenia wyższych od uzyskanych ocen uzasadniając to uzyskaniem w 2010 roku uprawnień radcy prawnego. Opis zajmowanego przez niego stanowiska – starszego inspektora wojewódzkiego – nie przewiduje konieczności posiadania takich uprawnień, stąd też stanowisko powoda w tym zakresie było zdaniem pozwanego niezasadne. Pozwany uwzględnił zresztą osiągnięcie M. A. przyznając mu w zakresie kryterium „wiedza specjalistyczna i umiejętność jej wykorzystywania” ocenę „powyżej oczekiwań”. W zakresie „doskonalenia zawodowego” natomiast powód może się wykazać tylko jednym szkoleniem, choć jako radca prawny mógł korzystać z bezpłatnych szkoleń organizowanych przez (...) w B.. Pozwany zaznaczył również, że M. A. jest w Oddziale (...) pracownikiem z najdłuższym stażem, posiadającym wiedzę i kwalifikacje do wykonywania obowiązków na powierzonym stanowisku pracy i z tego względu wyznaczonym do zastępowania Kierownika Oddziału podczas jego nieobecności. Wiedza, doświadczenie i nałożone obowiązki rekompensowane są wysokością wynagrodzenia zasadniczego, które w znaczący sposób odbiega od wynagrodzeń innych pracowników. Opisane zatem przez niego w pozwie warunki pracy nie kwalifikują go do uzyskania ocen wyższych niż uzyskane w zakresie takich kryteriów jak „umiejętność współpracy”, czy „samodzielność i inicjatywa”. W przypadku tej ostatniej zresztą, powód – jak wynika z przedłożonych przez niego dokumentów – nie informował swoich przełożonych o dużym spiętrzeniu zadań na jego stanowisku pracy. Warunki pracy nie uzasadniają również przyznania mu wyższej oceny w zakresie kryteriów „kreatywność” oraz „umiejętności analityczne”. Zdaniem pozwanego, powództwo powinno tym samym ulec oddaleniu. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Bezspornym ustaleniem jest, iż powód M. A.pozostaje zatrudniony w pozwanym (...)Urzędzie Wojewódzkim w B.od dnia 01 lutego 2001 roku. Z dniem 01 listopada 2006 roku został on mianowany na I stopień urzędnika służby cywilnej, zaś od dnia 01 lipca 2007 roku zajmuje stanowisko starszego inspektora wojewódzkiego w Oddziale (...)Wydziału (...) (...), gdzie prowadzi sprawy m.in. z zakresu wywłaszczeń, odszkodowań i zwrotów nieruchomości. Jako członek służby cywilnej podlega on okresowym ocenom. W dniu 24 lutego 2010 roku bezpośredni przełożony powoda – Kierownik Oddziału – S. I. sporządził taką właśnie ocenę, dotyczącą okresu od 2008 roku do dnia jej podpisania. Wzięto w niej pod uwagę kryteria obowiązkowe, obejmujące „rzetelność i terminowość”, „wiedzę specjalistyczną i umiejętność jej wykorzystania”, „zorientowanie na osiąganie celów” i „doskonalenie zawodowe”, a także kryteria dodatkowe, wybrane przez samego oceniającego. Składały się na nie: „umiejętność i współpraca”, „samodzielność i inicjatywa”, „kreatywność” i „umiejętności analityczne”. Ewaluacja pracy powoda zakończyła się przyznaniem mu oceny pozytywnej/bardzo dobrej /k. 23/. Poza sporem pozostawał fakt, iż po dokonaniu powyższej oceny, w 2010 roku, powód pracował w Oddziale (...) wraz z inną urzędniczką, M. M., a także z kierownikiem Oddziału – S. I., który w okresie od dnia 07 czerwca 2010 roku do dnia 20 sierpnia 2010 roku przebywał jednakże na zwolnieniu lekarskim. Był on wówczas zastępowany przez powoda. Z kolei M. M. przebywała na zwolnieniu lekarskim bądź urlopie macierzyńskim w okresach: od 16 sierpnia 2010 roku do dnia 19 października 2010 roku, od 25 listopada 2010 roku do dnia 08 grudnia 2010 roku oraz od 30 grudnia 2010 roku do dnia 04 lutego 2011 roku. Tym samym w okresie od 16 do 20 sierpnia 2010 roku powód pracował w Oddziale jako jedyny jego pracownik. Jednocześnie M. A. w okresie od 21 do 30 czerwca 2010 roku oraz od 01 do 02 lipca 2010 roku przebywał na urlopie szkoleniowym, zaś w dniach od 06 do 20 lipca 2010 roku oraz od 09 do 17 września 2010 roku korzystał z urlopu wypoczynkowego. Tym samym zastępował on Kierownika Oddziału S. I. przez okres 34 dni roboczych /k. 269 – 275/. Pismem z dnia 10 lutego 2011 roku Dyrektor Generalny (...)w B., na podstawie wniosku Dyrektora Wydziału (...) (...), wydał polecenie wszczęcia i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie naruszenia przez powoda obowiązków członka korpusu służby cywilnej. Postępowanie dyscyplinarne w tej sprawie zostało wszczęte w dniu 09 marca 2011 roku na podstawie wniosku złożonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego w (...)w B.. Orzeczeniem z dnia 27 kwietnia 2011 roku Komisja Dyscyplinarna (...)w B./sygn. (...) (...) (...)/ orzekła o uniewinnieniu M. A.od zarzutu naruszenia – określonego w art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie cywilnej – obowiązku członka korpusu służby cywilnej rzetelnego, bezstronnego, sprawnego i terminowego wykonywania zadań, polegającego na: 1) nierozpoznaniu sprawy po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.decyzji Wojewody (...); 2) niepowiadomieniu stron o niemożności załatwienia skargi w terminie wraz z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy /k. 54 – 57/. Poza sporem jest, iż Dyrektor Generalny (...)w B.pismem z dnia 25 sierpnia 2011 roku /sygn. OK.II.(...) (...)/ polecił Rzecznikowi Dyscyplinarnemu w (...)w B.wszczęcie i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia okoliczności naruszenia obowiązków członka korpusu służby cywilnej w zakresie rzetelnego, bezstronnego, sprawnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań, które wynikają z art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie cywilnej, tj. niezałatwienia w terminie wniosku H. O.z dnia 15 grudnia 2010 roku przez M. A.. W uzasadnieniu swego pisma Dyrektor Generalny (...)w B.powołał się na wyjaśnienia M. B.– Dyrektora Wydziału (...) (...)z dnia 22 sierpnia 2011 roku. Następnie w dniu 29 sierpnia 2011 roku Rzecznik Dyscyplinarny (...) w B. wszczął postępowanie wyjaśniające wobec powoda zarzucając mu naruszenie opisanego wyżej obowiązku. Miesiąc później, w dniu 29 września 2011 roku, Rzecznik Dyscyplinarny (...) w B. złożył w Komisji Dyscyplinarnej w (...) w B. wniosek o wszczęcie w stosunku do M. A. postępowania dyscyplinarnego, uznanie go za winnego naruszenia wspomnianego obowiązku i wymierzenia mu kary upomnienia. Istotnie też, orzeczeniem Komisji Dyscyplinarnej (...)w B.z dnia 17 listopada 2011 roku uznano powoda winnym naruszenia obowiązków członka korpusu służby cywilnej, wynikających z art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie cywilnej, w zakresie rzetelnego, bezstronnego, sprawnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań, polegającego na niezałatwieniu w terminie wniosku H. O.z dnia 15 grudnia 2010 roku w sprawie (...).(...)- (...)– i na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy wymierzono mu karę dyscyplinarną upomnienia /k. 59 – 72/. Od powyższego orzeczenia M. A. złożył odwołanie do Wyższej Komisji Dyscyplinarnej Służby Cywilnej w Warszawie, która orzeczeniem z dnia 25 kwietnia 2012 roku uchyliła orzeczenie komisji dyscyplinarnej wydane w I instancji w całości i uniewinniła powoda od zarzucanego mu czynu, stanowiącego naruszenie obowiązków członka korpusu służby cywilnej /k. 73 – 108/. Bezspornym ustaleniem jest też, że w dniu 07 maja 2012 roku sporządzono kolejną ocenę pracy powoda, dotyczącą okresu od ostatniej oceny, tj. od dnia 24 lutego 2010 roku. Ostatecznie w sprawie nie było też kwestionowane, że w stosunku do poprzedniej oceny zmianie nie uległy ani kryteria obowiązkowe, ani też kryteria wybrane bezpośrednio przez powoda. Bezpośredni przełożony M. A. uznał, iż kryteria w postaci „rzetelności i terminowości”, „zorientowania na osiąganie celów” i „doskonalenia zawodowego” są spełnianie przez powoda na poziomie oczekiwań /3 punkty na 5 możliwych/, natomiast powyżej oczekiwań /4 pkt/ kształtuje się spełnianie przez niego kryterium „wiedza specjalistyczna i umiejętność jej wykorzystania”. Jeśli zaś chodzi o kryteria dodatkowe, to na poziomie powyżej oczekiwań /4 pkt/ są one spełniane w przypadku „umiejętności i współpracy”, „samodzielności i inicjatywy” oraz „umiejętności analitycznych”, natomiast na poziomie oczekiwań /3 pkt/ kształtuje się „kreatywność” powoda /k. 24 – 25/. M. A. wniósł do Dyrektora Generalnego (...) w B. sprzeciw od powyższej oceny zarzucając jej niezgodność z faktycznymi wynikami pracy, nieobiektywność, a ponadto także sporządzenie tego dokumentu niezgodnie z Załącznikiem Nr 1 „Wykaz kryteriów obowiązkowych i kryteriów do wyboru, służących do dokonania oceny członka korpusu służby cywilnej zatrudnionego na stanowisku niebędącym wyższym stanowiskiem w służbie cywilnej, ani stanowiskiem kierownika urzędu, które jest stanowiskiem w służbie cywilnej” do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 08 maja 2009 roku w sprawie warunków i sposobu przeprowadzania ocen okresowych członków korpusu służby cywilnej /Dz.U. 2009, Nr 74, poz. 633/ - /k. 26 – 31/. Pismem z dnia 25 maja 2012 roku Dyrektor Generalny (...) w B. poinformowała M. A., iż po zapoznaniu się z treścią sprzeciwu oraz dokonaniu analizy wspomnianej wyżej oceny, sprzeciw nie został uwzględniony /k. 32/. Przedstawione wyżej okoliczności faktyczne nie były w niniejszym postępowaniu co do zasady przedmiotem sporu, przy czym wynikały one – w powyższym kształcie – z przedłożonych przez strony dokumentów. Powód domagał się podwyższenia swojej okresowej oceny motywując to przede wszystkim warunkami pracy w okresie objętym ową oceną, w tym brakami kadrowymi, znacznym napływem spraw – często o skomplikowanym charakterze, a także brakiem reakcji przełożonych na powstałe w Oddziale zaległości. Tym samym stał on na stanowisku, że z uwagi na znacznie gorsze warunki pracy w porównaniu z okresem podlegającym poprzedniej ocenie, powinien uzyskać lepszą ocenę, zwłaszcza, że jednocześnie uzyskał on też uprawnienia radcy prawnego. Pozwany konsekwentnie wnosił o oddalenie powództwa podtrzymując swą argumentację zawartą w odpowiedzi na pozew. W ocenie Sądu należy zauważyć, że zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 roku o służbie cywilnej /Dz.U. 2008, Nr 227, poz. 1505 z późn. zm./, urzędnik służby cywilnej oraz pracownik służby cywilnej zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony podlega ocenie okresowej dokonywanej przez bezpośredniego przełożonego, z zastrzeżeniem ust.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.