Sygn. akt VI Ga 324/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Walus – Rząsa Sędziowie: SO Anna Harmata SO Marta Zalewska (spr) Protokolant: Barbara Ćwiok po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: S. K. przeciwko: (...) S.A. w S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w T. V Wydziału Gospodarczego z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt V GC 378/15 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że : I. zasądza od pozwanego (...) S.A. w S. na rzecz powoda S. K. kwotę 4.821,60 zł (cztery tysiące osiemset dwadzieścia jeden złotych 60/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27 czerwca 2013 r. do dnia zapłaty, II. w pozostałej części oddala powództwo, III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 152,51 zł (sto pięćdziesiąt dwa złote 51/100) tytułem kosztów procesu, 2. w pozostałej części oddala apelację, 3. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 841,80 zł (osiemset czterdzieści jeden złotych 80/100) tytułem kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt VI Ga 324/16 UZASADNIENIE wyroku z dnia 12 stycznia 2017 r. Pozwem z dnia 19 lutego 2015 r. powód S. K. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) S.A. w S. kwoty 12.054 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 27 czerwca 2013 r. do dnia zapłaty. Wniósł także o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że wynajmował poszkodowanemu w zdarzeniu drogowym pojazd zastępczy od dnia 16 stycznia 2013 r. do dnia 27 lutego 2013 r., przy dobowej stawce najmu wynoszącej 280 zł netto. Powód zawiadomił pozwanego o najmie pojazdu zastępczego i przelewie przez poszkodowanego wierzytelności na powoda. Powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 15.055,20 zł brutto zgodnie z załączoną do wezwania fakturą obejmującą oprócz kwoty 14.464,80 zł brutto za wynajem pojazdu zastępczego także kwotę 295,20 zł brutto za podstawienie pojazdu i kwotę 295,20 zł brutto za odbiór pojazdu. Pozwany przyznał powodowi zwrot kwoty 3.001,20 zł brutto, uznając za zasadny najem przez 7 dni przy zaakceptowanej stawce 280 zł netto za dobę wynajmu. Powód przyznał i wypłacił również powodowi wyżej wskazane kwoty za podstawienie i odebranie pojazdu zastępczego. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu sprzeciwu potwierdził, że pojazd sprawcy szkody z dnia 23 grudnia 2012 r. był ubezpieczony u pozwanego i że poszkodowany zgłosił szkodę pozwanemu w dniu 16 stycznia 2013 r. Jak wskazał pozwany, poszkodowany zgłosił szkodę dopiero po 24 dniach od jej wystąpienia, co budzi wątpliwości, co do konieczności korzystania z pojazdu zastępczego skoro wcześniej taka nie zachodziła. Pozwany wskazał, że w dniu 22 stycznia 2013 r. zostały przeprowadzone oględziny uszkodzonego pojazdu i w tej dacie poszkodowany został poinformowany o wystąpieniu szkody całkowitej, natomiast decyzja dotycząca wypłaty odszkodowania za uszkodzony pojazd została wydana w dniu 11 lutego 2015 r. Zasadny jest więc zwrot za wynajem pojazdu zastępczego za okres od zgłoszenia szkody do dnia oględzin włącznie. Pozwany sprzeciwił się obciążaniu go kosztami wynajmu pojazdu zastępczego za cały wskazany przez powoda okres 42 dni, albowiem przekraczają one wartość pojazdu uszkodzonego sprzed szkody, co jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego naruszając art. 5 k.c. Sąd Rejonowy w T. po dokonanej ocenie materiału dowodowego wyrokiem z dnia 1 lipca 2016 r. sygn. akt V GC 378/15 zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 12.054 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 czerwca 2013 r. do dnia zapłaty (pkt I) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.006,79 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II). Sąd Rejonowy ustalił, iż w dniu 23 grudnia 2012 r. na skrzyżowaniu w miejscowości G. kierujący pojazdem marki V. nie ustąpił pierwszeństwa kierującemu pojazdem marki R. (...). W dniu 16 stycznia 2013 r. szkoda została zgłoszona do pozwanego, z którym posiadacz pojazdu marki V. miał zawartą umowę obowiązkowego ubezpieczenia komunikacyjnego. W dniu 22 stycznia 2013 r. odbyły się oględziny uszkodzonego pojazdu. W trakcie oględzin, likwidator standardowo dokonał oględzin uszkodzonego pojazdu, sporządził dokumentację fotograficzną, wypełnił protokół szkody, w którym w rubryce uwagi zaznaczył, że naprawa może być ekonomicznie nieuzasadniona. Również pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. (...) S.A. wezwał posiadacza pojazdu R. (...) do nadesłania kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu, kopii prawa jazdy, zgody właściciela na użytkowanie pojazdu przez kierującego w chwili zdarzenia, a także wypełnionego druku oświadczenia uczestnika wypadku. W dniu 31 stycznia 2013 r. (...) S.A. wykonał wycenę uszkodzonego pojazdu. W dniu 1 lutego 2013r. wycenę doręczono poszkodowanemu z informacją o zakwalifikowaniu szkody w pojeździe jako całkowitej. Decyzją z dnia 11 lutego 2013 r. (...) S.A. poinformował poszkodowanego o przyznaniu odszkodowania w łącznej kwocie 4.100 zł brutto w związku z wystąpieniem szkody całkowitej i zaznaczając, że odszkodowanie zostanie przesłane po przekazaniu dokumentu umowy sprzedaży uszkodzonego pojazdu. W dniu 23 lutego 2013 r. poszkodowany przesłał fakturę sprzedaży. W dniu 27 lutego 2013 r. poszkodowany otrzymał odszkodowanie. Sąd podał dalej, że w dniu 16 stycznia 2013 r. S. K. zawarł z poszkodowanym umowę najmu pojazdu zastępczego i w tym dniu pojazd wydano, zaś zwrot miał miejsce dnia 27 lutego 2013 r. W dniu 16 stycznia 2013 r. S. K. zawarł z poszkodowanym umowę przelewu wierzytelności za najem pojazdu zastępczego. W dniu 21 marca 2013 r. S. K. wystawił poszkodowanemu fakturę na kwotę 15.055,20 zł brutto – płatną do dnia 28 marca 2013r., w tym kwotę 14.464,80 zł brutto z tytułu wynajmu samochodu (za 42 dni w stawce po 280 zł netto za dobę), kwotę 295,20 zł brutto z tytułu podstawienia pojazdu, kwotę 295,20 zł brutto z tytułu odbioru pojazdu. S. K. pismem z dnia 6 maja 2013 r. wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 15.055,20 zł brutto z polisy OC sprawcy szkody w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Powyższe pismo pozwany odebrał w dniu 27 maja 2013 r. Pismem z dnia 24 czerwca 2013 r. pozwany poinformował powoda o przyznaniu odszkodowania z tytułu wynajmu pojazdu zastępczego w łącznej kwocie 3.001,20 zł brutto w tym za wynajem za okres 7 dni w stawce 280 zł netto za dobę i za przekazanie oraz odbiór pojazdu zastępczego. W dniu 25 czerwca 2013 r. pozwany przelał powodowi ww. kwotę. Powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 12.054 zł w terminie 3 dni od dnia doręczenia pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Sąd Rejonowy przytoczył treść art. 822 oraz art. 361 § 1 i 2 k.c. uznając, że powód wykazał istnienie wszystkich niezbędnych przesłanek odpowiedzialności pozwanego. Dopiero z chwilą wypłaty odszkodowania za uszkodzony pojazd, co miało miejsce dnia 27 lutego 2013 r., poszkodowany mógł ze środków uzyskanych od ubezpieczyciela zakupić nowy pojazd. Poszkodowany dopiero wówczas miał realną możliwość nabycia innego pojazdu lub zlecenia naprawy albo zbycia starego uszkodzonego pojazdu lub jego pozostałości, co obejmuje okres kilku dni (7 dni), maksymalnie kilkunastu (14 dni). Oznacza to, że nawet czas najmu pojazdu zastępczego po dniu wypłaty odszkodowania pozostawałby – w okolicznościach przedmiotowej sprawy – w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem. Tym bardziej poszkodowanemu należy się zwrot kosztów wynajmu pojazdu zastępczego za okres od dnia 16 stycznia 2013 r. (daty zawarcia z powodem umowy wynajmu auta zastępczego i jednocześnie rozpoczęcia korzystania z pojazdu zastępczego) do dnia 27 lutego 2013 r. (daty otrzymania odszkodowania od pozwanego za uszkodzony pojazd i jednocześnie zwrotu pojazdu zastępczego powodowi). Na wynajem pojazdu zastępczego i domaganie się zwrotu jego kosztów nie ma wpływu fakt, że szkoda miała miejsce w dniu 23 grudnia 2012 r. i od tego czasu do dnia 16 stycznia 2013 r. poszkodowany pojazdu zastępczego nie wynajmował. Stanowisko pozwanego odnośnie zapłaty tylko za 7 dni wynajmu pojazdu zastępczego w okresie od dnia 16 stycznia 2013 r. do dnia 22 stycznia 2013 r. jest w ocenie Sądu niesłuszne. Wskazany przez powoda okres najmu pojazdu zastępczego nie wykracza poza okres likwidacji szkody przez pozwanego do dnia zapłaty odszkodowania z tytułu szkody całkowitej i jest jak najbardziej uzasadniony w świetle powyższych ustaleń Sądu. Zarzut pozwanego dotyczący przyczynienia się poszkodowanego do wydłużenia czasu najmu pojazdu zastępczego Sąd Rejonowy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał za chybiony. Pozyskanie informacji niezbędnych do likwidacji szkody w możliwe jak najkrótszym czasie jest obowiązkiem pozwanego, jako profesjonalisty na rynku ubezpieczeń. Jak natomiast ustalono w procesie, poszkodowany na każde konkretne wezwanie pozwanego reagował prawidłowo i w najszybszym możliwym terminie doręczał pozwanemu wymagane od niego dokumenty. Również za chybiony uznać należało zarzut pozwanego, że niezasadne w świetle art. 5 k.c. jest żądanie zapłaty za wynajem pojazdu zastępczego, które przewyższa trzykrotnie wartość pojazdu uszkodzonego sprzed szkody. Okoliczność, że koszty wynajęcia pojazdu zastępczego przekroczyły cenę uszkodzonego pojazdu sprzed szkody, nie może automatycznie przesądzać o istnieniu przyczynienia się poszkodowanego do powiększenia rozmiaru szkody. W procesie pozwany nie zakwestionował dobowej stawki za wynajem pojazdu zastępczego zastosowanej przez powoda, uznając przy tym także koszty jakimi powód obciążył poszkodowanego z tytułu podstawienia i odbioru pojazdu zastępczego. Zasada pełnej kompensacji szkody wyrażona w art. 316 § 2 k.c. musi, więc prowadzić w przedmiotowej sprawie do uwzględnienia roszczeń powoda. Mając powyższe na względzie, Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda na podstawie art. 822 § 1 k.c. tytułem odszkodowania obejmującego zwrot kosztów wynajmu pojazdu zastępczego kwotę 12.054 zł. Odsetki ustawowe od zasądzonej kwoty należności głównej Sąd przyznał powodowi od pozwanego zgodnie z żądaniem pozwu, na podstawie art. 481 k.c. i art. 817 § 1 k.c. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany zaskarżając wyrok w całości. Objętemu zaskarżeniem orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 361 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż uzasadniony zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego obejmuje całkowity okres od dnia powstania szkody do dnia wypłaty świadczenia odszkodowawczego a szkodę w pojeździe; 2) naruszenie art. 354 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, iż na poszkodowanym ciążą obowiązki w stosunku do ubezpieczyciela sprawcy szkody, w szczególności polegające na współdziałaniu w wykonywaniu zobowiązania oraz optymalizacja wysokości szkody; 3) naruszenie art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w mylnym uznaniu, że poszkodowany zachował się lojalnie wobec pozwanego, pomimo że w istocie przekazywał wnioskowane przez pozwanego informacje ze znacznym opóźnieniem – wynoszącym od 10 do 12 dni; 4) naruszenie art. 824 1 § 1 k.c. w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych poprzez jego niezastosowanie i zasądzenie zaskarżonym wyrokiem sumy pieniężnej przekraczającej wysokość poniesionej szkody; 5) naruszenie art. 6 k.c. w zw. z art. 361 k.c. i w zw. z art. 233 k.p.c. poprzez przyjęcie, iż powód udowodnił zasadność korzystania z pojazdu zastępczego przez okres 42 dni – tj. od dnia wypłaty przez pozwanego odszkodowania za uszkodzony pojazd, podczas gdy co najmniej od dnia 1 lutego 2013 r. pozwany był gotów do spełnienia świadczenia pieniężnego, co nastąpiło w dniu 26 lutego 2013 r. z przyczyn zależnych od poszkodowanego; 6) naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik postępowania, a to art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zastąpienie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (niżej wskazanych dokumentów zalegających w aktach szkody, a odzwierciedlających przebieg postępowania likwidacyjnego) oceną dowolną, wręcz jednostronną – co skutkowało konstatacją, iż poszkodowany na każde konkretne wezwanie pozwanego reagował prawidłowo i najszybszym możliwym terminie dostarczał pozwanemu wymagane od niego dokumenty, podczas gdy:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.