obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to art. 170 § 1 i 5 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 354a § 1 k.p.k., polegającą na błędnym oddaleniu wniosku dowodowego prokuratora o wysłuchanie biegłych psychiatrów i psychologa, sporządzających opinie sądowo-psychiatryczne i sądowo-psychologiczne w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 354a § 1 k.p.k. i uznanie, że wniosek ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania podczas, gdy wniosek taki nie zmierza do przedłużenia postępowania i ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a co więcej jego oddalenie powoduje, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, dlatego wniosek winien zostać uwzględniony przez Sąd, biegli winni zostać wysłuchani, a ewentualna decyzja co do orzeczenia środków zabezpieczających winna zostać podjęta po przeprowadzeniu powyższych dowodów i zamknięciu przewodu sądowego, III. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k., polegającą na nie ustosunkowaniu się do wniosków dowodowych prokuratora złożonych pisemnie pismem z dnia 9 grudnia 2015 roku w przedmiocie załączenia akt postępowania Sądu Rejonowego w Częstochowie sygn. XVI K 558/15 opinii sądowo-psychologicznej z dnia 1 grudnia 2015 roku oraz uzupełniającej opinii sądowo-psychiatrycznej, które zostały wydane, co ma znaczenie dla rozstrzygnięcia Sprawy, a co powoduje, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, IV. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na błędnym uznaniu, że Sąd I instancji obowiązany był stosować ustawę obowiązującą do dnia 30 czerwca 2015 roku, jako względniejszą dla sprawcy z uwagi tylko i wyłącznie na brak możliwości orzeczenia ewentualnych środków zabezpieczających leczniczych o charakterze wolnościowym – terapii, bądź terapii uzależnień podczas, gdy obowiązkiem Sądu było zastosowanie ustawy obowiązującej w czasie orzekania. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja Prokuratora oraz podniesione w niej zarzuty, w szczególności w pkt I i IV, okazały się zasadne i musiały skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie, aczkolwiek z treści zarzutu opisanego w pkt IV apelacji wynika, że został on nieprawidłowo zakwalifikowany przez autora apelacji jako błąd w ustaleniach faktycznych podczas, gdy jego opis nie pozostawia wątpliwości, że skarżący w istocie wskazuje na obrazę przepisu prawa materialnego, a konkretnie art. 4 § 1 k.k., poprzez błędne przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji obowiązany był stosować ustawę obowiązującą do dnia 30 czerwca 2015 roku, jako względniejszą dla sprawcy, a to z uwagi wyłącznie na brak możliwości orzeczenia ewentualnych środków zabezpieczających leczniczych o charakterze wolnościowym – terapii, bądź terapii uzależnień podczas, gdy obowiązkiem Sądu było zastosowanie ustawy obowiązującej w czasie orzekania. Ma rację Sąd Rejonowy, że wyrokując po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd ten był związany zasadą wynikającą z art. 443 k.p.k., tj. zakazem reformationis in peius, ale w realiach niniejszej sprawy zasada ta dotyczy wyłącznie wymiaru kary pozbawienia wolności, a zatem wobec oskarżonego B. S. za zarzucany mu czyn nie mogła zostać orzeczona surowsza kara niż 1 rok pozbawienia wolności i nie mógł zostać orzeczony dłuższy okres próby aniżeli 3 lata. Natomiast w ocenie Sądu Okręgowego, orzekającego w niniejszym składzie, nic nie stało na przeszkodzie, aby orzec przy ponownym rozpoznaniu sprawy wobec oskarżonego B. S. środek zabezpieczający wskazany w przepisie art.
w postaci terapii albo terapii uzależnień. Z treści przepisu art. 443k.p.k. wynika bowiem jednoznacznie, że niezależnie od kierunku środka odwoławczego (tym bardziej, że w niniejszej sprawie został on wniesiony wyłącznie na niekorzyść oskarżonego), Sąd orzekający ponownie może orzec środek zabezpieczający z art.
mimo, że nie został on orzeczony poprzednio. Ratio legis tego unormowania wynika tu z konieczności ochrony społeczeństwa przed sprawcą, w stosunku do którego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, konieczne okazało się orzeczenie środka zabezpieczającego, a którego nie można byłoby orzec z uwagi na ograniczenie o charakterze proceduralnym związane z zakazem reformationis in peius (por. Komentarz pod red. Dariusza Świeckiego, Wyd. III, do art. 443 k.p.k.). Odnosząc się do rozważań Sądu Rejonowego, dotyczących zastosowania w niniejszej sprawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2015 roku jako względniejszych dla sprawcy, to przypomnieć tylko należy, że podstawową zasadą jest stosowanie ustawy nowej, jednakże jeżeli ustawa obowiązująca poprzednio jest względniejsza dla sprawcy, należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio (art. 4 § 1 k.k.). W judykaturze i literaturze przedmiotu przyjmuje się, na co trafnie zwraca uwagę skarżący, że w przypadku zmiany normatywnej dotyczącej środków zabezpieczających, należy stosować ustawę nową bezpośrednio, albowiem przewiduje ona najbardziej skuteczne mechanizmy zapobiegania naruszeniom dóbr chronionych prawem. Potwierdza to zresztą pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 2 lipca 2015 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II AKzw 898/15, który Sąd Okręgowy w niniejszym składzie w całej rozciągłości podziela, a zgodnie z którym choć przepis art. 93d § 2 k.k. stanowi normę prawa materialnego, to jednak przyjmuje się w doktrynie, że uregulowanie z art. 4 § 1 k.k. nie ma w tym zakresie zastosowania ze względu na to, że środki zabezpieczające realizują inne cele, niż w przypadku kar i środków karnych (LEX nr 1809522). Wprawdzie w powyższym postanowieniu jest mowa o przepisie art. 93d § 2 k.k. niemniej jednak oczywistym jest, że argumentacja w nim zawarta odnosi się również i do przepisu art.
Co prawda zastosowanie środka zabezpieczającego jest uwarunkowane popełnieniem czynu zabronionego, niemniej jednak w przeciwieństwie do kary – środek zabezpieczający nie jest reakcją za popełniony czyn zabroniony i nie stanowi wyrazu popełnienia tego czynu, tylko jest reakcją na stan niebezpieczeństwa sprawcy (por. W. Wróbel – teza zawarta w komentarzu Andrzeja Zoll – Lex Kodeks Karny, część ogólna komentarz tom I). W tej sytuacji z perspektywy zasady konieczności nie można więc usprawiedliwiać nie zastosowania środka zabezpieczającego z uwagi tylko na fakt, iż rodzaj takiego środka nie obowiązywał w momencie realizacji znamion czynu zabronionego. Sąd Rejonowy w realiach niniejszej sprawy miał zatem możliwość orzeczenia wobec oskarżonego B. S. środka zabezpieczającego i nie był w tym zakresie ograniczony treścią przepisu art. 4 § 1 k.k. Przepis art. 4 § 1 k.k. jak wskazano powyżej zostaje bowiem wyłączony w zakresie orzekania o środkach zabezpieczających. Cel takiego unormowania przejawia się zaś względami ochrony społeczeństwa przed sprawcami czynów zabronionych, którzy mogą zagrażać ogółowi, a także względami leczenia samego oskarżonego co leży w jego własnym interesie. Sąd Rejonowy powołał się w tej kwestii na stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w wyroku z dnia 23 października 2012 roku w sprawie o sygn. akt V KK 447/11, teza 2, zgodnie z którym przy dokonywaniu oceny poszczególnych ustaw w celu ustalenia, która z nich jest "względniejsza" w rozumieniu art. 4 § 1 k.k., równorzędne znaczenie mają zarówno sama wysokość sankcji przewidzianych za ten sam typ przestępstwa w porównywanych ustawach, jak i warunki zaostrzenia i łagodzenia kary, nakładania obowiązków oraz orzekania nawiązek i innych środków karnych, skutki skazania i przedawnienie, ale - jak słusznie po raz kolejny zauważył Prokurator - powyższy wyrok Sądu Najwyższego nie wskazuje na środki zabezpieczające, a dotyczy jedynie ogólnych podstaw stosowania reguły zawartej w przepisie art. 4 § 1 k.k. Prostą konsekwencją powyższego stanowiska wyrażonego przez Sąd odwoławczy musiało być uznanie za trafne również i zarzutów podniesionych przez Prokuratora w pkt II i III jego apelacji, wskazujące na obrazę przepisów postępowania tj. art. 170 § 1 i 5 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 354a § 1 k.p.k. oraz art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k., co musiało z kolei skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy oskarżonego B. S. do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy uwzględni powyższe uwagi i zapatrywania Sądu Okręgowego oraz będzie miał w polu widzenia treść apelacji oskarżyciela publicznego i podniesionych w niej zarzutów, w tym także tych, które sformułowane zostały w pkt II i III apelacji. Podstawę prawną wyroku Sądu Okręgowego stanowią przepisy art. 437 § 1 k.p.k. i art. 438 pkt 1 i 2 k.p.k. Uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę B. S. Sądowi Rejonowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania Sąd Okręgowy procedował w oparciu o przepis art. 437 § 1 k.p.k. i art. 438 pkt 1 i 2 k.p.k.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.