Sygn. akt VII U 1351/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2017r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: Urszula Kalinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017r. w Warszawie sprawy Z. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. o emeryturę pomostową na skutek odwołania Z. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia 16 czerwca 2016r., znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje Z. M. prawo do emerytury pomostowej od dnia 1 maja 2016r. UZASADNIENIE Z. M. w dniu 18 lipca 2016r. złożył do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W., odwołanie od decyzji z dnia 16 czerwca 2016r., znak: (...), odmawiającej prawa do emerytury pomostowej i wniósł o jej zmianę, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ rentowy. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że decyzja organu rentowego jest krzywdząca, ponieważ w identycznej sprawie o sygn. akt VI U 1896/13 Sąd Okręgowy w Szczecinie wydał wyrok zmieniający zaskarżoną decyzję. Dodatkowo ubezpieczony podniósł, że na dzień składania wniosku jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w N.. Do odwołania dołączył dokumentację potwierdzającą okresy zatrudnienia (odwołanie z dnia 18 lipca 2016r., k.2 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy zacytował art. 8 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych i wskazał, że ubezpieczony nie spełnia wymaganych warunków, bowiem nie udokumentował stosownym zaświadczeniem, o którym stanowi art. 51 ustawy o emeryturach pomostowych, co najmniej 10-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wymienionej w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych. Z uwagi na powyższe, zaskarżoną decyzją z dnia 16 czerwca 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej (odpowiedź ZUS na odwołanie z dnia 26 sierpnia 2016r., k. 25 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Z. M., ur. (...), w okresie od dnia 26 czerwca 1979r. do dnia 31 grudnia 2002r. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w likwidacji w Ś., w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach: rybaka pokładowego, starszego rybaka pokładowego oraz bosmana (umowa o pracę z dnia 26 czerwca 1979r., k. 97 – 98 tom II a.r., umowa o pracę z dnia 13 października 1986r., k. 93 – 94 tom II a.r., umowa o pracę z dnia 1 stycznia 1987r., k. 95 – 96 tom II a.r., pismo z dnia 26 czerwca 1998r., k. 99 tom II a.r., zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, k. 4 – 5 akt kapitałowych, świadectwo pracy z dnia 31 grudnia 2002r., k. 3 akt kapitałowych). Do obowiązków ubezpieczonego jako rybaka i starszego rybaka należały prace związane z zarzucaniem i wybieraniem sieci, a ponadto wykonywanie różnych prac konserwacyjnych na statku. Z kolei jako bosman ubezpieczony nadzorował prace rybaków na pokładzie, a dodatkowo był odpowiedzialny za cały sprzęt do połowów, co wiązało się z większą odpowiedzialnością. Ponadto wykonywał również prace rybaka oraz starszego rybaka, zajmując się tak jak w okresie wcześniejszym, bezpośrednio połowem ryb. Ubezpieczony osobiście sprawdzał sprzęt do połowów. Takie prace wykonywał w systemie 8-godzinnym. Jego portem macierzystym był port w Ś., za wyjątkiem 7-miesięcznego rejsu pod obcą banderą, kiedy ubezpieczony pływał na greckim statku handlowym (zeznania ubezpieczonego Z. M., skrócony protokół rozprawy z dnia 25 stycznia 2017r., k. 47 – 49 a.s., e-protokół rozprawy z dnia 25 stycznia 2017r., k. 50 a.s.). W dniu 14 lipca 1979r. ubezpieczony otrzymał świadectwo marynarza (rybaka) z uprawnieniami pracy na morzu na stanowisku rybaka od dnia 23 czerwca 1979r . (świadectwo marynarza (rybaka) polskich statków morskich, k. 10 a.s.). Następnie w dniu 30 maja 1985r. otrzymał świadectwo marynarza (rybaka) z uprawnieniami starszego rybaka od dnia 9 grudnia 1984r. (świadectwo marynarza (rybaka) polskich statków morskich, k. 11 a.s.). W dniu 18 grudnia 1985r. została wydana ubezpieczonemu książeczka żeglarska, potwierdzająca zamustrowanie na statkach, którego armatorem było Przedsiębiorstwo (...) w Ś., w służbie pokładowej na stanowisku rybaka i starszego rybaka (książeczka żeglarska, k. 12-16 a.s.). Następnie w dniu 18 stycznia 1993r. ubezpieczony otrzymał kolejną książeczkę żeglarską potwierdzającą zamustrowanie na statkach u tego samego armatora, w służbie pokładowej na stanowisku starszego rybaka i bosmana (książeczka żeglarska, k. 17-23 a.s.). Z. M. od 1979r. do 1990r. pobierał dodatek dewizowy (zaświadczenie, k. 101 a.s.). W okresach od 27 listopada do 31 grudnia 1986r., od 18 czerwca 1990r. do 7 lipca 1991r., od 13 do 19 maja 1992r., od 18 marca do 22 kwietnia 1993r. oraz od 14 sierpnia do 23 września 2002r. korzystał z urlopów bezpłatnych (świadectwo pracy z dnia 31 grudnia 2002r., k. 3 akt kapitałowych). W dniu 31 grudnia 2012r. ubezpieczony otrzymał od ww. zakładu pracy świadectwo pracy, z którego wynika, że od 26 czerwca 1979r. do 31 grudnia 2012r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku rybaka, starszego rybaka pokładowego oraz bosmana (świadectwo pracy z dnia 31 grudnia 2002r., k. 3 akt kapitałowych). W tym samym dniu otrzymał również świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, ponieważ wykonywał prace wymienione w wykazie B dziale IV poz. 4 pkt 10, 11, 12 wykazu stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 24 Ministra-Kierownika Urzędu Gospodarki Morskiej z dnia 15 sierpnia 1983r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu gospodarki morskiej (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, k. 8 tom I a.r.). W okresach od 2 stycznia 2003r. do 22 czerwca 2004r., od 4 października 2004r. do 24 stycznia 2005r., od 12 lipca 2005r. do 11 kwietnia 2007r. oraz od 2 lipca 2007r. do 20 lipca 2008r. ubezpieczony zarejestrowany był w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. jako osoba bezrobotna (zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy, k. 9 i 11 tom I a.r.). Następnie w okresie od 2 lutego 2009r. do 31 sierpnia 2011r. ubezpieczony zatrudniony był w Zakładzie (...) w W. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora urządzeń segregacji (świadectwo pracy z 31 sierpnia 2011r., k. 10 tom I a.r.). W okresie od 8 września 2011r. do 4 czerwca 2012r. był ponownie zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. jako osoba bezrobotna (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy, k. 11 tom I a.r.), natomiast w okresie od 5 czerwca 2012r. do 5 kwietnia 2013r. podjął pracę w (...) Spółka Jawna z siedzibą w C. na stanowisku magazyniera (świadectwo pracy z dnia 11 kwietnia 2013r., k. 12 tom I a.r.). W okresie od 6 maja 2013r. do 5 listopada 2013r. ubezpieczony był zatrudniony w Urzędzie Gminy P. na stanowisku robotnika gospodarczego w ramach robót publicznych (świadectwo pracy z dnia 5 listopada 2013r., k. 14 tom I a.r.), a następnie w okresie od 6 listopada 2013r. do 31 sierpnia 2014r. był zatrudniony u tożsamego pracodawcy na stanowisku robotnika gospodarczego. Umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron (świadectwo pracy z dnia 1 września 2014r., k. 15 tom I a.r.). W okresie od 1 września 2014r. do 29 lutego 2016r. ubezpieczony pracował w (...) Zakładzie (...) w P. (świadectwo pracy z dnia 29 lutego 2016r., k. 85 – 86 tom II a.r.). Od dnia 2 czerwca 2016r. ponownie został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. jako osoba bezrobotna (decyzja Powiatowego Urzędu Pracy, k. 24 a.s.). W dniu 7 maja 2015r. ubezpieczony złożył w organie rentowym wniosek o emeryturę pomostową (wniosek, k.1-7 a.r.). Po przeprowadzeniu postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. w dniu 3 czerwca 2015r. wydał decyzję znak: (...), odmawiającą Z. M. prawa do ww. świadczenia (decyzja z dnia 3 czerwca 2015r., k. 27 tom II a.r.).Ubezpieczony w dniu 16 czerwca 2016r. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę (odwołanie, k. 2 akt sprawy o sygn. VII U 1038/15). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy, wskazał, że nie uwzględnił jako wykonywanej w szczególnych warunkach pracy w okresie od 19 lipca 1979r. do 13 sierpnia 2002r., ponieważ ubezpieczony nie przedstawił odpowiedniego zaświadczenia, potwierdzającego wykonywanie prac rybaka morskiego, wymienionych w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych (odpowiedź na odwołanie, k. 4 akt sprawy o sygn. VII U 1038/15). Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016r. ubezpieczony oświadczył, że cofa odwołanie wobec bezspornego faktu, iż nadal pracuje i tym samym nie spełnia warunku ubiegania się o emeryturę pomostową i wniósł o umorzenie postępowania (e-protokół, k. 26-27 akt sprawy o sygn. VII U 1038/15). Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016r. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w sprawie (postanowienie z dnia 14 stycznia 2016r., k. 26-28 akt sprawy o sygn. VII U 1038/15). Ubezpieczony w dniu 30 maja 2016r. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ponowny wniosek o emeryturę pomostową wraz z informacją dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych (wniosek, k. 77-85 tom II a.r). Na podstawie dowodów uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania organ rentowy przyjął za udowodnione okresy nieskładkowe w wymiarze 4 miesięcy i 11dni oraz okresy składkowe w wymiarze 29 lat, 9 miesięcy i 19 dni, tj. łączny staż sumaryczny w wymiarze 30 lat i 2 miesięcy. Jednocześnie organ rentowy ustalił, że ubezpieczony nie spełnił warunków wynikających z art. 4 w związku z art. 8 oraz 49 ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ nie udowodnił wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach, wymienionej w pkt 20, 22 i 32 załącznika nr 1 do ustawy, wynoszącego co najmniej 10 lat. Organ rentowy nie uwzględnił jako wykonywanej w szczególnych warunkach pracy w okresie od 19 lipca 1979r. do 13 sierpnia 2002r., ponieważ zakład pracy nie potwierdził, że w tym okresie ubezpieczony wykonywał pracę wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że brak podstawy prawnej do tego, aby organ rentowy dokonywał we własnym zakresie kwalifikacji okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, na podstawie dokumentacji zastępczej w postaci angaży i listy płac (decyzja z dnia 16 czerwca 2016r., znak: (...), k. 175 tom II a.r.). Z. M. odwołał się od powyższej decyzji (odwołanie z dnia 18 lipca 2016r., k.2 a.s.). Wskazany stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów zawartych w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych, a także w oparciu o dokumenty zawarte w aktach sprawy o sygn. akt VII U 1038/15, które korespondowały ze sobą oraz tworzyły spójny stan faktyczny. Co istotne, strony, w tym organ rentowy, nie kwestionowały ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z tych dokumentów, stały się podstawą ustaleń faktycznych. Podstawą dokonanych przez Sąd ustaleń były również zeznania ubezpieczonego, który opisał pracę na stanowisku rybaka, starszego rybaka i bosmana. Oceniając zeznania Sąd nie miał podstaw, aby je zakwestionować, biorąc pod uwagę fakt, że były wewnętrznie spójne, a także w pełni zgodne z wiarygodnymi dowodami z dokumentów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie Z. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia 16 czerwca 2016r., znak: (...), jako zasadne zasługiwało na uwzględnienie. Podstawę prawną żądania ubezpieczonego stanowią przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2008r. Nr 237 poz. 1656). Ustawa ta ma charakter przejściowy, ograniczając prawo do uzyskania świadczenia dla osób urodzonych po dniu 31 stycznia 1948r., które prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze rozpoczęły z dniem 1 stycznia 1999r. Celem tej ustawy jest ograniczenie kręgu uprawnionych do emerytury z powodu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze do mniejszej liczby sytuacji uzasadnionych rzeczywistą koniecznością przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w których oczekiwania osób, które rozpoczęły wykonywanie takiej pracy na starych zasadach, na wcześniejsze przejście na emeryturę, powinny zostać zaspokojone (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012r., II UK 164/11, OSNP 2013, nr 5-6, poz. 62 i z dnia 4 września 2012r., I UK 164/12, LEX nr 1284720). Wskazany cel ustawy o emeryturach pomostowych realizują przepisy określające warunki nabycia prawa do przewidzianego w niej świadczenia, w tym art. 4 i art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.