Sygn. akt I ACa 579/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2016 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: SSA Wiesława Kaźmierska Sędziowie: SSO (del.) Leon Miroszewski SSA Krzysztof Górski (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Piotr Tarnowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 roku na rozprawie w Szczecinie sprawy z powództwa syndyka masy upadłości (...) spółki akcyjnej w upadłości likwidacyjnej w B. przeciwko P. G. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 kwietnia 2016 roku, sygn. akt I C 1486/15 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.400 zł (pięciu tysięcy czterystu złotych) tytułem kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym Krzysztof Górski Wiesława Kaźmierska Leon Miroszewski I ACa 579/16 UZASADNIENIE Powód Syndyk Masy Upadłości upadłej (...) Spółki akcyjnej w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w B. wniósł o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i zasądzenie w nim od pozwanego P. G. kwoty 89.904,22 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 8 lipca 2015 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Uzasadniając powództwo Syndyk przytoczył, iż spółka (...) S.A. z przed ogłoszeniem upadłości zaczęła mieć trudności ze spłatą swoich wymagalnych zobowiązań, w wyniku czego wierzyciele skierowali do jej majątku postępowania egzekucyjne. Postępowania egzekucyjne z majątku upadłej prowadził między innymi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. P. G., pod sygn. akt KM 1620/13. W toku przywołanego postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez pozwanego doszło do sprzedaży w drodze licytacji wymieonych w uzasadnieniu pozwu nieruchomości Łączna kwota netto, uzyskana przez pozwanego z tytułu sprzedaży ww. nieruchomości obejmowała zatem: 493.575,- zł. Następnie Syndyk wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, Wydział XII Gospodarczy, ogłosił upadłość wobec ww. spółki. Upadłość obejmowała likwidację jej majątku (sygn. akt XII GU 60/15). Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 7 lipca 2015 Syndyk w dniu 25 czerwca 2015r. zawiadomił pozwanego w pierwszej kolejności o postawieniu dłużnika w stan upadłości, a następnie pismem z dnia 31 lipca 2015 r. o uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Syndyk, mając na względzie przepis art. 146 P.u.n., wezwał pozwanego do wydania sum uzyskanych w postępowaniu egzekucyjnym. W reakcji na powyższe pozwany w dniu 8 września 2015r. przelał na rachunek Syndyka kwotę 61.419,04 zł tytułem wpłaty z nieruchomości (...) oraz w dniu 16 września 2015 r. kwotę 342.251,74 zł. Łączna kwota przekazana przez pozwanego na rachunek Syndyka wynosi 403.670,78 zł. Jednocześnie pozwany wyjaśnił Syndykowi, że w jego ocenie opłaty egzekucyjne i podatek VAT nie zaliczają się do sum określonych w art. 146 P.u.n. W konsekwencji powyższego pozwany wydał Syndykowi kwoty uzyskane ze sprzedaży nieruchomości pomniejszone o opłaty stosunkowe, zaś w odniesieniu do nieruchomości (...) - pomniejszoną także o nienależnie pobrany i odliczony podatek VAT. Syndyk wyjaśnił, że kwota dochodzona pozwem obejmuje różnicę pomiędzy sumą uzyskaną przez pozwanego w toku postępowania egzekucyjnego (493.575,- zł), a kwotą wydaną Syndykowi (403.670,78 zł). Jednocześnie Syndyk wyjaśnił, że niniejszym pozwem nie dochodzi kwoty nienależnie pobranego podatku VAT ze sprzedaży zlicytowanego mieszkania, dla którego prowadzona jest księga wieczysta (...). Syndyk wyjaśnił, że odsetek dochodzi od dnia uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. W treści pozwu Syndyk przedstawił obszerną argumentację prawną uzasadniającą w jego ocenie wniesione powództwo. Pozwany P. G. wniósł o odrzucenie pozwu ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej, a w przypadku nieodrzucenia pozwu – o oddalenie powództwa w całości. Odnośnie do wniosku o odrzucenie pozwu pozwany zaznaczył, iż niedopuszczalność drogi sądowej w niniejszej sprawie związana jest z brakiem przez tę sprawę charakteru sprawy cywilnej, ponieważ pozwany – jako komornik sądowy – działał na podstawie przepisów publicznoprawnych, w związku z czym Syndyk mógłby kwestionować jego zachowanie wyłącznie na drodze postępowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się do meritum sporu pozwany wyjaśnił, że do opłat egzekucyjnych oraz podatku VAT powoływany przez Syndyka przepis art. 146 P.u.n. nie znajduje zastosowania i w związku z tym pozwany prawidłowo przekazał Syndykowi kwoty pomniejszone o opłaty egzekucyjne oraz podatek VAT. W uzasadnieniu wniesionego sprzeciwu pozwany przedstawił obszerną argumentację prawną swojego stanowiska. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu. W uzasadnieniu przytoczono następujące okoliczności: Pozwany P. G. jest Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w Gorzowie Wielkopolskim. Kancelarię komorniczą pozwany prowadzi w S.. Pozwanemu w dniu 8 sierpnia 2013 r. przekazano do prowadzenia sprawę egzekucyjną z wniosku wierzyciela Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w P. przeciwko dłużnikowi (...) Spółka akcyjna z siedzibą w B.. Egzekucję w tej sprawie pozwany prowadził pod sygn. akt KM 1620/13. Oprócz tego pozwany prowadził przeciwko (...) S.A. inne postępowania egzekucyjne o sygn. akt: KM 1623/13, KM 430/15 oraz KM 650/15. Na podstawie wniosku wierzyciela z dnia 26 sierpnia 2013 r. pozwany prowadził przeciwko (...) S.A. egzekucję z nieruchomości, w tym z nieruchomości, dla których prowadzone były następujące księgi wieczyste: (...), (...), (...), (...), (...). Wszystkie nieruchomości stanowiły lokale mieszkalne wraz ze związanymi udziałami w nieruchomości wspólnej. Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. pozwany zawiadomił sąd wieczystoksięgowy o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Zawiadomienie zostało odebrane w dniu 29 sierpnia 2013 r. W dniu 27 sierpnia 2013 r. pozwany nadał do sądu wieczystoksięgowego wnioski o wpis do m. in. ww. ksiąg wieczystych wzmianki o toczącej się egzekucji z nieruchomości. Wnioski zostały odebrane w dniu 28 sierpnia 2013 r. Wpisy zostały dokonane w dniu 17 września 2013 r. Prowadzone przez pozwanego postępowanie egzekucyjne w sprawie o sygn. akt KM 1620/13 zostało objęte nadzorem przez Sąd Rejonowy w Strzelcach Krajeńskich, Wydział I Cywilny, sygn. akt I Co 23/15). W toku postępowania egzekucyjnego o sygn. akt KM 1620/13, prowadzonego przez pozwanego, doszło do sprzedaży ww. nieruchomości w drodze licytacji: - prawo własności nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) zostało sprzedane na rzecz K. A. za cenę 130.000,- zł (w tym 9.629,63 zł VAT) , która została w całości zapłacona gotówką; - prawo własności nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) zostało sprzedane na rzecz A. M. za cenę 65.000,- zł (w tym 4.814,81 zł VAT), która została w całości zapłacona gotówką; - prawo własności nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) zostało sprzedane na rzecz H. B. za cenę 125.050,- zł (w tym 9.262,96 zł VAT), która została w całości zapłacona gotówką; - prawo własności nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) zostało sprzedane na rzecz M. O. za cenę 98.000,- zł (w tym 7.840,- zł VAT), która została w całości zapłacona gotówką; - prawo własności nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) zostało sprzedane na rzecz E. W. za cenę 81.567,- zł (w tym 6.042,- zł VAT), która została w całości zapłacona gotówką. Łącznie cena sprzedaży ww. nieruchomości wyniosła 499.617,- zł (w tym 37.589,40 zł VAT). Kwoty te zostały wpłacone na rachunek depozytowy Sądu Rejonowego w Strzelcach Krajeńskich. Prawo własności nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) zostało przysądzone E. W. postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. i stało się prawomocne z dniem 5 maja 2015 r. Prawo własności nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) zostało przysądzone A. M. postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. i stało się prawomocne z dniem 28 maja 2015 r. Prawo własności nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) zostało przysądzone K. A. postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r. i stało się prawomocne z dniem 29 maja 2015 r. Prawo własności nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) zostało przysądzone H. B. postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. i stało się prawomocne z dniem 13 czerwca 2015 r. Prawo własności nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) zostało przysądzone M. O. postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. i stało się prawomocne z dniem 13 czerwca 2015 r. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2015 r. pozwany ustalił koszty postępowania egzekucyjnego KM 1620/13 wobec egzekucji z nieruchomości o księdze wieczystej nr (...). Koszty te wyniosły kwotę 14.143,44 zł. Na kwotę tę składały się następujące kwoty: 4.850,07 zł tytułem kosztów biegłych, 900,- zł tytułem udziału w czynnościach innych osób, 3,- zł koszty doręczenia środków pieniężnych, 392,89 zł koszty doręczenia korespondencji, 7.997,48 zł opłata stosunkowa. Postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. pozwany ustalił koszty postępowania egzekucyjnego KM 1620/13 wobec egzekucji z nieruchomości o księgach wieczystych nr (...). Koszty te wyniosły łącznie kwotę 51.017,41 zł, w tym: - kwotę 50.383,41 zł (KM 1620), na którą składały się następujące kwoty: 30,- zł doręczenie korespondencji, 14.966,94 zł opłata stosunkowa dot. nieruchomości (...), 15.700,48 zł opłata stosunkowa dot. nieruchomości (...), 11.835,75 zł opłata stosunkowa dot. nieruchomości (...) oraz 7.850,24 zł opłata stosunkowa dot. nieruchomości (...), - kwotę 10,- zł (KM 1623/13) za doręczenie korespondencji, - kwotę 365,- zł (KM 430/15), na którą składały się następujące kwoty: 300,- zł należności osób powołanych do udziału w czynnościach, 5,- zł doręczenia środków pieniężnych, 60,- zł koszty doręczenia korespondencji, - kwotę 259,- zł (KM 650/15), na którą składały się następujące kwoty: 240,- zł kosztów należności osób powołanych do udziału w czynnościach, 4,- zł koszty doręczenia środków pieniężnych, 15,- zł kosztów doręczenia korespondencji. Powyższe postanowienia nie podlegały zaskarżeniu. W dniu 22 maja 2015 r. pozwany sporządził projekt planu podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...). W planie podziału pozwany ustalił sumy przypadające wierzycielom z podziału i podlegające wypłaceniu. Pozwany wykazał w projekcie kwotę 100,- zł tytułem opłaty za zatwierdzenie planu podziału, a następnie w kategorii 1 pozwany ujął m. in. przypadającą mu (jako komornikowi): w sprawie KM 1620/13 - kwotę 7.997,48 zł z tytułu opłat egzekucyjnych, kwotę 115,- zł tytułem opłat gotówkowych, a w sprawie KM 1623/13 – kwotę 185,51 zł tytułem opłat gotówkowych. Postanowieniem z dnia 27 maja 2015 r. projekt ten został zatwierdzony. W uzasadnieniu wskazano, że łączna kwota opłaty od zatwierdzenia planu podziału i kosztów zaspokajanych w kategorii 1 stanowi 22.308,50 zł, w tym koszty przypadające komornikowi w sprawach m. in. o sygn. akt KM 1620/13 oraz KM 1623/13. W związku z tym w uzasadnieniu wskazano, że pozostała do podziału kwota wynosi 52.250,02 zł (75.558,52 zł – 22.308,50 zł). Postanowienie stało się prawomocne z dniem 2 lipca 2015 r. W dniu 19 czerwca 2015 r. pozwany sporządził projekt planu podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...). W planie podziału pozwany ustalił sumy przypadające wierzycielom z podziału i podlegające wypłaceniu. Pozwany wykazał w projekcie kwotę 100,- zł tytułem opłaty za zatwierdzenie planu podziału, a następnie w kategorii 1 pozwany ujął m. in. przypadającą mu (jako komornikowi) kwotę 7.850,24 zł z tytułu opłat egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. projekt ten został zatwierdzony. W uzasadnieniu wskazano, że łączna kwota opłaty od zatwierdzenia planu podziału i kosztów zaspokajanych w kategorii 1 stanowi 7.950,24 zł, w tym koszty przypadające komornikowi. W związku z tym w uzasadnieniu wskazano, że pozostałą do podziału kwota wynosi 52.256,32 zł (60.206,56 zł – 7.950,24 zł). Prawomocność tego postanowienia stwierdzono na dzień 8 lipca 2015 r. W dniu 19 czerwca 2015 r. pozwany sporządził projekt planu podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...). W planie podziału pozwany ustalił sumy przypadające wierzycielom z podziału i podlegające wypłaceniu. Pozwany wykazał w projekcie kwotę 100,- zł tytułem opłaty za zatwierdzenie planu podziału, a następnie w kategorii 1 pozwany ujął m. in. przypadającą mu (jako komornikowi) kwotę 15.700,48 zł z tytułu opłat egzekucyjnych, kwotę 32,- zł tytułem wydatków gotówkowych (KM 1620/13), kwotę 10,- zł tytułem wydatków gotówkowych (KM 1623/13), kwotę 365,- zł tytułem wydatków gotówkowych (KM 430/15) oraz kwotę 110,92 zł tytułem wydatków gotówkowych (KM 650/15). Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. projekt ten został zatwierdzony. W uzasadnieniu wskazano, że łączna kwota opłaty od zatwierdzenia planu podziału i kosztów komornika i zaspokajanych w kategorii 1 stanowi 16.841,- zł, w tym koszty przypadające komornikowi (15.700,48 zł) i zaspokajanych w kategorii I (1.040,52 zł). W związku z tym w uzasadnieniu wskazano, że pozostałą do podziału kwota wynosi 103.568,55 zł (120.409,55 zł – 16.841,- zł). Prawomocność tego postanowienia stwierdzono na dzień 8 lipca 2015 r. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r., w sprawie o sygn. akt XII GU 60/15, Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, Wydział XII Gospodarczy, ogłosił upadłość wobec (...) S.A. Upadłość obejmowała likwidację jej majątku. Jednocześnie wierzyciele ww. spółki zostali wezwani do zgłoszenia swoich wierzytelności w terminie miesiąca, od daty ukazania się obwieszczeń o ogłoszeniu upadłości. W postanowieniu sąd wyznaczył dla ww. spółki syndyka w osobie R. F.. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 7 lipca 2015 r. O ogłoszeniu upadłości (...) S.A. Syndyk poinformował pozwanego, wysyłając mu w dniu 25 czerwca 2015 r. wiadomość e-mail wraz z załącznikiem – postanowieniem o ogłoszeniu upadłości. Tożsame pismo Syndyk nadał do pozwanego w dniu 29 czerwca 2015 r. Pismo wpłynęło do kancelarii komorniczej pozwanego w dniu 1 lipca 2015 r.. Syndyk przesłał informację o ogłoszeniu upadłości (...) S.A., o postanowieniu w tym przedmiocie oraz poinformował o prawie do zgłoszenia wierzytelności zgodnie z przepisami Prawa upadłościowego i naprawczego. Syndyk przesłał również pozwanemu kopię postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Pismem z dnia 31 lipca 2015 r. Syndyk poinformował pozwanego o prawomocności postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2015 r. pozwany ustalił koszty postępowania egzekucyjnego w sprawie o sygn. akt KM 1620/13 na kwotę 7.017,05 zł i w całości obciążył nimi wierzyciela, orzekając o obowiązku zwrotu przez dłużnika. Tym samym postanowieniem pozwany postanowił przelać do masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej sumy uzyskane z egzekucji nieruchomości (...), (...), (...) oraz (...), pomniejszone o ustalone i pobrane opłaty stosunkowe, po przekazaniu mu kwot uzyskanych sum przez sąd nadzorujący postępowanie. Pozwany postanowił również zwrócić nabywcom ww. nieruchomości nienależnie pobrany podatek VAT w sposób następujący: - kwotę 6.042,- zł przekazać E. W., - kwotę 9.629,63 zł przekazać K. A., - kwotę 4.814,81 zł przekazać A. M., - kwotę 7.840,- zł przekazać M. O., - kwotę 9.262,96 zł przekazać H. O.. Pismem z dnia 21 lipca 2015 r. Syndyk wezwał pozwanego do kwot uzyskanych w postępowaniu egzekucyjnym, niewydanych wierzycielom do dnia ogłoszenia upadłości, tj. 23 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w Strzelcach Krajeńskich przekazywał pozwanemu z sądowego rachunku depozytowego – po jego interwencji – kwoty uzyskane ze sprzedaży ww. nieruchomości. W dniu 8 września 2015 r. pozwany wpłacił przelewem bankowym na rachunek bankowy (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej kwotę 61.419,04 zł tytułem sumy uzyskanej ze sprzedaży w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości o księdze wieczystej nr (...). Pismem z dnia 15 września 2015 r. Syndyk wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 438.197,96 zł, w tym: - kwoty 20.147,96 zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...), - kwoty 65.000,- zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...), - kwoty 130.000,- zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...), - kwoty 125.050,- zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...), - kwoty 98.000,- zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...). W dniu 16 września 2015 r. pozwany przelał kwotę 342.251,74 zł tytułem sum uzyskanych ze sprzedaży w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości o numerach ksiąg wieczystych (...). Pismem z dnia 23 września 2015 r. pozwany odpowiedział Syndykowi na wezwanie z dnia 15 września 2015 r., informując że do masy upadłości przekazał wszystkie należne kwoty. Wezwaniem do zapłaty z dnia 5 października 2015 r. Syndyk wezwał pozwanego do zapłacenia kwoty 89.904,22 zł, w tym: - kwoty 14.105,96 zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...), - kwoty 65.000,- zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...), - kwoty 10.798,- zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości o księdze wieczystej nr (...), W odpowiedzi na ww. wezwanie pozwany odpowiedział, iż przelał wszystkie należne kwoty z wyjątkiem kwoty 5,93 zł. Pozwany przed udzieleniem odpowiedzi przelał do masy upadłości kwotę 5,93 zł. Dokonując oceny prawnej powództwa w kontekście ustalonych faktów Sąd Okręgowy odniósł się do zarzutu braku dopuszczalności drogi sądowej wyjaśniając, że zarzut powyższy nie okazał się zasadny, albowiem dopuszczalność drogi sądowej w procesie cywilnym przeciwko komornikowi sądowemu – w związku z wykonywanymi przez niego czynnościami – znajduje podstawy prawne, we wskazanych przez Sąd przepisach art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2015 r. poz. 790 z późn. zm.; dalej: u.k.s.e.) w zw. z art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm.; dalej: k.c.). Dokonując w tym kontekście jurydycznym kwalifikacji roszczeń powoda Sąd stwierdził, że przepis art. 23 ust. 1 u.k.s.e. stanowi, iż komornik jest obowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu czynności, natomiast zgodnie z przepisem art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Wskazany przepis art. 23 ust. 1 u.k.s.e. ma charakter szczególny wobec art. 415 k.c., będąc modyfikatorem normy prawnej wynikającej z tego drugiego przepisu. Mianowicie odpowiedzialność komornika sądowego nie opiera się na zasadzie winy, zatem wina nie jest przesłanką jego odpowiedzialności (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt V CSK 172/13, Legalis). Powołane powyżej przepisy regulują szczególnego rodzaju odpowiedzialność odszkodowawczą komorników sądowych o charakterze deliktowym ( ex delicto). Aby odpowiedzialność ta występowała konieczne jest wystąpienie następujących przesłanek: - działanie lub zaniechanie komornika sądowego przy wykonywaniu czynności, - bezprawność owego działania lub zaniechania, - wystąpienie szkody. Nadto przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej jest normalny (adekwatny) związek skutkowo-przyczynowy, o którym stanowi przepis art. 361 § 1 k.c. Według ww. przepisu zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Wszystkie wymienione powyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie, natomiast brak choćby jednej z przesłanek skutkuje brakiem odpowiedzialności komornika sądowego i prowadzi do oddalenia powództwa opartego o roszczenie odszkodowawcze. Sąd wyjaśnił też, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 6 k.c. na powodzie spoczywał ciężar dowodu wykazania wystąpienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego, tj. działania lub zaniechania w związku z czynnościami, bezprawności, szkody oraz normalnego związku przyczynowo-skutkowego . Rozważając pierwszą z koniecznych przesłanek wystąpienia po stronie pozwanego odpowiedzialności odszkodowawczej deliktowej, tj. zachowania lub działania, Sąd wskazał, że między stronami bezsporny był fakt, iż ze sprzedaży nieruchomości o numerach ksiąg wieczystych: (...), (...), (...), (...) oraz (...). Bezspornym również w toku procesu było, iż łącznie nabywcy ww. nieruchomości zapłacili kwotę 499.617,- zł. W ramach tej kwoty pozwany pobrał od nabywców łączną kwotę 37.589,40 zł tytułem podatku VAT od nabycia nieruchomości (w tym kwotę 6.042,- zł niebędącą przedmiotem procesu). Kwoty te zostały uiszczone przez nabywców gotówką oraz wpłacone na rachunek depozytowy Sądu Rejonowego w Strzelcach Krajeńskich. Ostatecznie bezpośrednim zachowaniem, z którym Syndyk wiązał w rozpatrywanej sprawie odpowiedzialność pozwanego, było przekazanie do masy upadłości upadłej spółki reprezentowanej przez Syndyka kwoty 403.670,78 zł, zamiast kwoty 499.617,- zł (a po odjęciu kwoty 6.042,- zł niestanowiącej przedmiotu procesu – 493.575,- zł), czyli nieprzekazaniu przez pozwanego do masy upadłości kwoty 89.904,22 zł. Ze gromadzonego materiału dowodowego wynikało, iż pozwany przelał do masy upadłości nie kwotę 403.670,78 zł, którą podawał Syndyk, lecz kwotę 403.676,71 zł. Bezsporne było, iż pozwany przelał kwotę 403.670,78 zł i fakt ten potwierdzały zgromadzone w postępowaniu dowodowym potwierdzenia operacji bankowych (k. 87-88). W przedsądowej korespondencji stron pozwany wskazał – na skutek wezwania do zapłaty – że omyłkowo nie uiścił kwoty 5,93 zł, którą – jak wskazał – przelał do masy upadłości (k. 92). Powód w treści pozwu nie kwestionował ww. dokumentu, który sam przedłożył w załączeniu do pozwu. Także z treści prowadzonej korespondencji nie wynika, aby Syndyk kwestionował fakt uzupełniającego przelania ww. kwoty. Co więcej, z odręcznej adnotacji na piśmie (k. 92) wynika, że Syndyk kwotę tę otrzymał, o czym świadczy znak „˅” znajdujący się przy dopisanej na dole pisma kwocie 5,93 zł. Mając powyższe na względzie Sąd ustalił, iż pozwany przelał do masy upadłości zarówno bezsporną kwotę 403.670,78 zł, jak i kwotę 5,93 zł, co dawało łącznie kwotę 403.676,71 zł. Istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a zarazem pozostające poza sporem, było, iż pozwany postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2015 r. ustalił koszty postępowania egzekucyjnego KM 1620/13 wobec egzekucji z nieruchomości o księdze wieczystej nr (...) na kwotę 14.143,44 zł, a jako jedną z jej części składowej wskazał kwotę 7.997,48 zł tytułem opłaty stosunkowej, wskazując przy tym na art. 49 ust. 1 u.k.s.e. Równie bezsporne między stronami pozostawało, iż postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. pozwany ustalił koszty postępowania egzekucyjnego KM 1620/13 wobec egzekucji z nieruchomości o księgach wieczystych nr (...) na kwotę 51.017,41 zł, na którą składały się m. in. kwota 14.966,94 zł opłaty stosunkowej dot. nieruchomości (...), 15.700,48 zł opłaty stosunkowej dot. nieruchomości (...), 11.835,75 zł opłaty stosunkowej dot. nieruchomości (...) oraz 7.850,24 zł opłaty stosunkowej dot. nieruchomości (...). Pozwany w postanowieniu wskazał, że opłaty te wynikają z przepisu art. 49 ust. 1 u.k.s.e. W konsekwencji suma opłat stosunkowych ustalonych przez pozwanego na podstawie art. 49 ust. 1 u.k.s.e. stanowiła kwotę 58.350,89 zł. Powyższe okoliczności wynikały nadto z dokumentów prowadzonego przez pozwanego postępowania egzekucyjnego o sygn. akt KM 1620/13 (załączone akta postępowania Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gorzowie Wielkopolskim – P. G., sygn. akt KM 1620/13: postanowienie z dnia 29 kwietnia 2015 r. – k. 557, postanowienie z dnia 13 maja 2013 r. – k. 619), które Sąd ocenił jako autentyczne, wiarygodne i wartościowe pod względem dowodowym dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazać należy, iż autentyczności ani treści tych dokumentów Syndyk ani pozwany nie kwestionowali i miały one walor dowodu z dokumentów urzędowych, albowiem zostały sporządzone przez organ egzekucyjny w przepisanej prawem formie w ramach przyznanych kompetencji. Jednocześnie bezspornym jest, że powyższe postanowienia nie podlegały zaskarżeniu. W konsekwencji Sąd ustalił, iż w niniejszej sprawie Syndyk udowodnił zachowanie pozwanego, polegające na nieprzekazaniu do masy upadłości kwoty 95.940,29 zł. Od powyższej kwoty należało odjąć – gdyż nie była przedmiotem sporu – kwotę 6.042,- zł tytułem podatku VAT od jednej z nieruchomości. Wobec powyższego przedmiotowe zachowanie pozwanego wiązało się z nieprzekazaniem do masy upadłości kwoty 89.898,29 zł. Dalej Sąd wyjaśnił że zachowanie, które może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą komornika na podstawie art. 23 ust. 1 u.k.s.e., musi mieć związek z czynnościami komornika. Zachowanie komornika pozostające w związku z jego czynnościami („przy wykonywaniu czynności”), o którym stanowi art. 23 ust. 1 u.k.s.e. dotyczy zakresu czynności wskazanych w art. 2 u.k.s.e., Zdaniem Sadu w rozstrzyganej sprawie bezspornym i dostrzegalnym prima facie faktem było, iż pozwany, dopuszczając się wykazanego zachowania, wykonywał czynności egzekucyjne, związane z egzekucją z wcześniej wymienionych nieruchomości, które zostały w jej toku sprzedane. Tym samym podejmował czynności, o których stanowi art. 2 ust. 1 pkt 1 u.k.s.e., albowiem stosownie do przepisu art. 921 § 1 k.p.c. pozwany, jako komornik sądowy, był organem egzekucyjnym. Sąd stwierdził w związku z powyższym, iż w niniejszej sprawie wskazane zachowanie pozwanego mogło rodzić jego odpowiedzialność odszkodowawczą. Odnosząc się do przesłanki bezprawności zachowania pozwanego, Sąd wskazał, że niezgodność z prawem w rozumieniu art. 23 uksc wiąże się w dorobku orzeczniczym z brakiem realizacji norm prawnych, a zatem wbrew ich nakazom lub zakazom. Tym samym niezgodność z prawem polega na nieprzestrzeganiu norm prawnych wynikających z przepisów aktów normatywnych. Działań komornika nie można oceniać w związku z tym za niezgodne z prawem, jeżeli opierały się na obowiązujących przepisach prawa. Sąd zaznaczył, że syndyk niezgodności z prawem zachowania pozwanego upatrywał w niezastosowaniu się do przepisów art. 146 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233; dalej: p.u.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stoi na przeszkodzie przysądzeniu własności nieruchomości, jeżeli przybicia udzielono przed ogłoszeniem upadłości, a nabywca egzekucyjny wpłaci w terminie cenę nabycia (ust. 1). Sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, a jeszcze niewydane, przelewa się do masy upadłości po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości (ust. 2). Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy w wyrażeniu „sumy uzyskane, a jeszcze niewydane” mieszczą się opłaty stosunkowe z przepisu art. 49 ust. 1 u.k.s.e. oraz podatek VAT pobierany przez komorników sądowych od nabywców nieruchomości w przypadku sprzedaży nieruchomości w toku egzekucji. Zdaniem Sądu przepis art. 146 p.u., w związku z założeniem normatywności tekstu aktu prawnego, musi wyrażać normę prawną, czyli normę wskazującą adresata normy, okoliczności zastosowania normy oraz nakaz lub zakaz określonego zachowania się. Przepis ten jest niezupełny treściowo. Z analizy przepisu wynika, że zawiera on jedynie następujące elementy treściowe normy: - okoliczności (uprawomocnienie się postanowienia o ogłoszeniu upadłości), - nakaz (z formy czasownika „przelewa się” wynika nakaz), - określonego zachowanie się (przelanie do masy upadłości sum uzyskanych w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym a niewydanych). Zdaniem Sądu Okręgowego zasadniczym problemem jest wykładnia pojęcia sum uzyskanych i niewydanych w rozumieniu art. 146 ust. 2 p.u. W odniesieniu do „uzyskanych sum” Sąd stwierdził, że w ww. wypowiedzi chodzi o sumy uzyskane w postępowaniu egzekucyjnym na poczet zaspokojenia roszczeń wierzycieli. Analogicznie należało potraktować określenie „niewydane”, jako sumy niewydane wierzycielom (lub innym podmiotom uprawnionym - zob. art. 22 u.k.s.e., zgodnie z którym komornik ma obowiązek w terminie 4 dni przekazać uprawnionemu [wierzycielowi] wyegzekwowane należności, a jeżeli dopuści do opóźnienia, jest obowiązany zapłacić uprawnionemu odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot otrzymanych i nierozliczonych w terminie, a także ogół przepisów postępowania cywilnego w zakresie postępowania egzekucyjnego, w tym art. 922 k.p.c. oraz 1036 § 1 k.p.c.). Takie rozumienie przepisu art. 146 ust. 2 p.u. uzasadnia nadto wcześniejsze brzmienie ww. przepisu, albowiem miał on brzmienie: „Sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym i niewydane przelewa się do masy upadłości, a wierzyciele, którzy prowadzili egzekucję, będą zaspokojeni według przepisów ustawy [tj. według przepisów o postępowaniu upadłościowym]”. Sąd zważył, iż ze względu na powyższe rozważania komornik sądowy nie przelewa do masy upadłości upadłego dłużnika sum uzyskanych w postępowaniu egzekucyjnym, które nie podlegają wydaniu uprawnionym [wierzycielom]”. Należało przy tym mieć na względzie, że stosownie do przepisu art. 770 k.p.c. dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. Koszty ściąga się wraz z egzekwowanym roszczeniem. Koszt egzekucji ustala postanowieniem komornik, jeżeli przeprowadzenie egzekucji należy do niego. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie stronom oraz komornikowi. Zgodnie zaś z przepisami art. 49 u.k.s.e. w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż trzydziestokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Jednakże w przypadku wyegzekwowania świadczenia wskutek skierowania egzekucji do wierzytelności z rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę, świadczenia z ubezpieczenia społecznego jak również wypłacanych na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zasiłku dla bezrobotnych, dodatku aktywizacyjnego, stypendium oraz dodatku szkoleniowego, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 8% wartości wyegzekwowanego świadczenia, jednak nie niższej niż 1/20 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (ust. 1). W sprawach wymienionych w ust. 1 komornik ściąga opłatę od dłużnika proporcjonalnie do wysokości wyegzekwowanego świadczenia (ust. 1a). Z ww. przepisów wynika, że wraz z egzekwowanym roszczeniem komornik sądowy ściąga opłatę egzekucyjna obliczoną na podstawie art. 49 ust. 1 u.k.s.e. i w tym przypadku jednocześnie pobiera ją od dłużnika. Stosownie do art. 770 k.p.c. opłatę tę komornik sądowy ustala w drodze postanowienia. Wskazać przy tym należy, iż z materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowe nieruchomości zostały w toku egzekucji sprzedane przed ogłoszeniem w dniu 23 czerwca 2015 r. upadłości upadłej spółki reprezentowanej przez Syndyka. Przedmiotowe nieruchomości zostały zlicytowane, nabywcy zapłacili cenę sprzedaży i na podstawie postanowień Sądu Rejonowego w Strzelcach Krajeńskich, Wydział I Cywilny, w sprawie o sygn. akt I Co 23/15, z okresu od dnia 5 maja 2015 r. do dnia 13 czerwca 2015 r. nastąpiło przysądzenie własności tych nieruchomości (k. 16, 19, 27, 30, 33, 39). Natomiast na podstawie postanowień z dnia 29 kwietnia 2015 r. oraz 13 maja 2015 r. pozwany ustalił koszty postępowania egzekucyjnego, które obejmowały opłaty stosunkowe z art. 49 ust. 1 u.k.s.e. za egzekucję z ww. nieruchomości, a łączna suma ustalonych opłat wyniosła kwotę 58.350,89 zł, przy czym żadne z ww. postanowień nie zostało zaskarżone (dokumenty znajdujące się w załączonych aktach postępowania Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gorzowie Wielkopolskim – P. G., sygn. akt KM 1620/13: postanowienie z dnia 29 kwietnia 2015 r. – k. 557, postanowienie z dnia 13 maja 2013 r. – k. 619). W konsekwencji Sąd stwierdził, iż pozwany przed dniem ogłoszenia upadłości upadłej spółki zgodnie z prawem ściągnął i pobrał na swoją rzecz należne mu z tytułu egzekucji z nieruchomości opłaty egzekucyjne, o których stanowi art. 49 ust. 1 u.k.s.e. Zdaniem Sądu opłaty te komornik sądowy jako organ egzekucyjny ściąga i pobiera na swoją rzecz i nie wydaje ich żadnemu z uczestników postępowania. Sąd wyjaśnił, że koszty egzekucyjne należne komornikowi z tytułu opłat egzekucyjnych są wprawdzie wykazywane w planie podziału (art. 1024 w zw. z art. 1025 k.p.c.), to jednak komornik sądowy nie jest uczestnikiem postępowania podziałowego (art. 1030 k.p.c.; A. Adamczuk, w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. M. Manowska, Warszawa 2013, s. 1557). Ma to związek z brzmieniem właśnie przepisów art. 770 k.p.c. w zw. z art. 49 ust. 1 oraz 1a u.k.s.e., albowiem kwoty ściągnięte i pobrane przez komornika sądowego tytułem opłaty stosunkowej, potwierdzone w postanowieniu komornika, nie mogą zostać w żaden sposób podzielone ani przyznane innemu podmiotowi niż komornik sądowy będący organem egzekucyjnym. Za nietrafne Sąd uznał stanowisko strony powodowej, iż komornik sądowy winien zgłosić wierzytelność należną mu w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym w postępowaniu upadłościowym jako wierzytelności kategorii IV (art. 342 p.u.). Przepis art. 342 ust. 1 p.u. stanowi, iż należności podlegające zaspokojeniu z funduszów masy upadłości dzieli się na następujące kategorie: 1) kategoria pierwsza - koszty postępowania upadłościowego, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości należności alimentacyjne oraz renty za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę, należności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia masy upadłości, należności z zawartych przez upadłego przed ogłoszeniem upadłości umów, których wykonania zażądał syndyk, należności powstałe z czynności syndyka albo zarządcy oraz należności, które powstały z czynności upadłego dokonanych po ogłoszeniu upadłości, niewymagających zgody nadzorcy sądowego lub dokonanych za jego zgodą; 2) kategoria druga - przypadające za czas przed ogłoszeniem upadłości należności ze stosunku pracy, należności rolników z tytułu umów o dostarczenie produktów z własnego gospodarstwa rolnego, należności alimentacyjne oraz renty za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i renty z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę, przypadające za dwa ostatnie lata przed ogłoszeniem upadłości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wraz z odsetkami i kosztami egzekucji; 3) kategoria trzecia - podatki i inne daniny publiczne oraz pozostałe należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wraz z odsetkami i kosztami egzekucji; 4) kategoria czwarta - inne należności, jeżeli nie podlegają zaspokojeniu w kategorii piątej, wraz z odsetkami za ostatni rok przed datą ogłoszenia upadłości, z odszkodowaniem umownym, kosztami procesu i egzekucji; 5) kategoria piąta - odsetki, które nie należą do wyższych kategorii w kolejności, w jakiej podlega zaspokojeniu kapitał, a także sądowe i administracyjne kary grzywny oraz należności z tytułu darowizn i zapisów. Niesłusznie Syndyk wskazywał zatem, że art. 342 ust. 1 pkt 4 p.u. reguluje, iż koszty egzekucyjne należne komornikowi podlegają zaspokojeniu w kategorii czwartej. W kategorii czwartej podlegają zaspokojeniu w postępowaniu upadłościowym inne należności wraz z m. in. kosztami procesu i egzekucji. Oczywistym jest zdaniem Sądu Okręgowego, iż wskazywane tu koszty egzekucji mają charakter suplementarny wobec wskazywanych „innych należności” (podobnie jak w stosunku do innych wierzytelności z kategorii drugiej i trzeciej, gdzie również jest mowa o kosztach egzekucji). W przepisie art. 342 ust. 1 pkt 4 p.u. mowa jest zatem wyłącznie o kosztach egzekucyjnych, których zwrot należy się wierzycielowi pewnej należności głównej, a nie o kosztach egzekucyjnych – opłatach stosunkowych – które ściąga i pobiera komornik sądowy bezpośrednio od dłużnika wraz z egzekwowanym roszczeniem. Inne rozumienie ww. przepisu oraz art. 146 ust. 2 p.u. prowadziłoby do niespójności systemowej. Stosownie bowiem do art. 1025 § 1 k.p.c. z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności: koszty egzekucyjne, należności alimentacyjne, należności za pracę za okres 3 miesięcy do wysokości najniższego wynagrodzenia za pracę określonego w odrębnych przepisach oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu dłużnika itd. Jak wynika z zestawienia ww. przepisu z art. 342 p.u. uznanie, że koszty egzekucji należne komornikowi podlegają zaspokojeniu w kategorii IV w art. 342 p.u., powodowałoby, że należności podlegające zaspokojeniu – na gruncie przepisu art. 1025 k.p.c. – po kosztach egzekucji podlegałyby zaspokojeniu przed kosztami egzekucji, czyli komornik sądowy jako organ egzekucyjny zostałby pozbawiony swojej uprzywilejowanej pozycji. Sąd zwrócił uwagę, iż analogicznie do pozycji komornika sądowego szczególną pozycję posiada syndyk w postępowaniu upadłościowym, bowiem koszty postępowania upadłościowego ujęte są w I kategorii w przepisie art. 342 p.u. W konsekwencji Sąd stwierdził, iż opłaty stosunkowe w kwocie 58.350,89 zł zostały przez pozwanego skutecznie ustalone oraz ściągnięte i pobrane z wyegzekwowanego roszczenia przed dniem ogłoszenia upadłości, a zatem nie podlegały przelaniu do masy upadłości. Sąd stwierdził nadto, że powoływany przez powoda wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2006 r., (sygn. akt II FSK 400/05) nie miał znaczenia dla sprawy, albowiem dotyczył całkowicie odmiennego stanu faktycznego (będącego istotnym dla rozstrzygnięcia, m. in. brak wyegzekwowania roszczenia), a nadto odnosił się do innego postępowania – postępowania egzekucyjnego w administracji, odmiennego od postępowania egzekucyjnego uregulowanego w przepisach k.p.c. oraz u.k.s.e. Z tych przyczyn Sąd uznał za nieuzasadnione roszczenie o zapłatę 58.350,89 zł. Odnosząc się do żądań pozwu w pozostałym zakresie (co do kwoty 31.547,40 zł Sąd wskazał, że pozwany według swoich twierdzeń przelał do masy upadłości wyegzekwowaną kwotę z pominięciem między innymi kwot pobranych od nabywców nieruchomości tytułem podatku VAT. Łącznie kwota ta wynosiła 37.589,40 zł. Syndyk wskazywał jednak, iż przedmiotem sporu nie jest kwota 6.042,- zł, stanowiąca podatek od jednej z ww. nieruchomości, co skutkowało ustaleniem, czy pozwany prawidłowo nie przelał do masy upadłości kwoty 31.547,40 zł. Sąd odwołał się do przepisu art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.; dalej: u.VAT) organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.72)) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów. Jednocześnie wskazać należy, iż według przepisu art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.; dalej. o.p.) płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Zdaniem Sądu w sprawie bezspornym było, iż pozwany uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości łączną kwotę 37.589,40 zł (w tym kwotę 6.042,- zł niebędąca przedmiotem postępowania) uznał za podatek VAT. Syndyk konieczność przelania do masy upadłości tej kwoty uzasadniał jednak tym, iż w jego ocenie kwota ta niesłusznie została potraktowania przez pozwanego jako podatek VAT i skoro podatek ten nie był należny, to również podlegał przelaniu do masy upadłości. Sąd stwierdził jednak w tym zakresie, iż pozwany działał w oparciu o swoją kompetencję i obowiązek wynikający z przepisów art. 18 u.VAT w zw. z art. 8 o.p. i z tego względu nie przelał do masy upadłości kwoty 31.547,40 zł oraz niestanowiącej przedmiotu procesu kwoty 6.042,- zł, uznając te kwoty właśnie jako podatek VAT. W ocenie Sądu, mając na względzie poczynione rozważania w kontekście przepisu art. 146 ust. 2 p.u., kwoty tej pozwany również nie miał obowiązku przelać do masy upadłości, albowiem kwota ta nie stanowiła sumy uzyskanej na poczet zaspokojenia podmiotów uprawnionych. Sąd wskazał na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyjaśniono, że podatek VAT nie może być uwzględniony w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji, a suma ulegająca podziałowi, którą wymienia się w planie podziału, powinna być pomniejszona o podatek od towarów i usług. Z kolei obowiązek podatkowy – czyli pobrania kwoty podatku VAT – powstaje z chwilą przysądzenia własności zlicytowanej nieruchomości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 1064/10). Przepisy prawa podatkowego są przepisami szczególnego rodzaju, które tworzą stosunek prawny o charakterze publicznym (podatkowym) pomiędzy podmiotem obowiązanym do zapłacenia podatku a Skarbem Państwa czy jednostką samorządu terytorialnego jako podmiotem upoważnionym do jego uzyskania. Płatnik jest jedynie pośrednikiem pomiędzy ww. podmiotami, który ustala, pobiera od podatnika i przekazuje Skarbowi Państwa czy jednostce samorządu terytorialnego należny podatek. Nawet jeżeli płatnik dokona błędnych ustaleń i nieprawidłowo pobierze ustalony podatek, to wówczas podatnik – jako podmiot, na którym spoczywa obowiązek podatkowy – ma możność dochodzenia nienależnie pobranego świadczenie od Skarbu Państwa na podstawie przepisów prawa podatkowego, w szczególności przepisów o.p, w związku z czym Sąd w niniejszej sprawie o charakterze cywilnym nie jest władny do rozstrzygania materii przekazanej do kompetencji innych organów, w tym sądownictwa administracyjnego. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, iż nieprzelanie przez pozwanego do masy upadłości przedmiotowej również pozostałej kwoty 31.547,40 zł znajdowało uzasadnienie. W konsekwencji Sąd stwierdził, iż powództwo było w całości nieuzasadnione i musiało podlegać z tego względu oddaleniu, o czym Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu oparto o zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.) Apelację od tego wyroku wniósł powód zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie powództwa w całości. Wyrokowi zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.