← Polska

IX Ca 660/13

Sygn. akt IX Ca 660/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agnieszka Żegarska (spr.) Sędziowie: S

§ 5

kpc, w myśl którego wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. Wobec powyższego wniosek o wykreślenie hipoteki ze zbioru dokumentów Zd.Nr (...) pochodzi od osoby, która nie spełnia wymogu z art.

§ 5kpc, tj.

osoby, która nie ma legitymacji czynnej do powyższego. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że przysługuje mu prawo własności nieruchomości, dla której założono w/w zbiór dokumentów. Z tych względów żądanie nie mogło zostać uwzględnione. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżył wnioskodawca A. P.

(1), domagając się sprostowania zbioru dokumentów poprzez stwierdzenie nieważności postępowania Sądu Powiatowego w O.Wydziału ksiąg Publicznych z dnia 22 grudnia 1962 r. o urządzeniu Zbioru Dokumentów ZD nr (...) jako postępowania prowadzonego z udziałem osoby fikcyjnej J. K.uznanego za zmarłego w dniu 9 maja 1946 r. Nadto domagał się uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 20 maja 2013 r. oddalającego wniosek o wykreślenie hipoteki przymusowej w kwocie 1,67 zł z ustawowymi odsetkami w wysokości 1 % rocznie liczonymi od dnia 17 listopada 1962 r. na rzecz wierzyciela Skarb Państwa . Nadto domagał się wykreślenia hipoteki zgodnie z wnioskiem, zasądzenia kosztów za obie instancje. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja była niezasadna. Zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego odmawiającego wykreślenia hipoteki przymusowej w zbiorze dokumentów prowadzonych dla nieruchomości opisanej we wniosku A. P.
(3)było prawidłowe. Postanowienie w tym przedmiocie zostało poprzedzone wnikliwą i prawidłową analizą w zakresie własności przedmiotowej nieruchomości. Było to bowiem niezbędne dla ustalenia czy wnioskodawca jest uprawnionym do złożenia wniosku objętego niniejszym postępowaniem. W tym miejscu należy zaznaczyć, że ustalenia faktyczne leżące u podstaw zaskarżonego postanowienia były prawidłowe, a dodatkowo nie zostały zakwestionowane w apelacji. Podzielając je w całej rozciągłości, za Sądem Rejonowym powtórzyć należy, że zgodnie z art.

§ 5

kpc wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ. W przepisie powyższym określono w sposób wyczerpujący krąg osób legitymowanych do złożenia wniosku o dokonanie wpisu (wykreślenia). Inne osoby niż wymienione w tym przepisie nie są legitymowane do wystąpienia z wnioskiem o wpis prawa w księdze wieczystej. Takie unormowanie jest podyktowane usprawnieniem postępowania wieczystoksięgowego. W prawie polskim podstawową zasadą postępowania wieczystoksięgowego jest działanie na wniosek - dotyczy to także wpisów (art. 626 8 § 1 k.p.c.), jednakże, należy zauważyć, że ustawodawca przewiduje także, w interesie wiarygodności (wiary publicznej) księgi wieczystej, dokonywanie z urzędu określonych wpisów. Regulacje prawne – ustawa o księgach wieczystych i hipotece, oraz kodeks postępowania cywilnego określają w sposób wyczerpujący krąg podmiotów uprawnionych do składania wniosków dotyczących nieruchomości, dla których założone są księgi wieczyste lub zbiory dokumentów. Dokonanie (wykreślenie) wpisu w księdze wieczystej stanowi rozwiązanie o charakterze szczególnym wobec treści art. 510 kpc, który to przepis przewiduje jako zasadę możliwość uczestniczenia w postępowaniu nieprocesowym wszystkich osób zainteresowanych jego wynikiem. Brzmienie powołanego wyżej przepisu art.

§ 5

nakazuje przyjąć, że inne osoby niż wymienione w tym przepisie nie są legitymowane do wystąpienia z wnioskiem o wpis prawa w księdze wieczystej / por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2012 r. III CSK 384/11, LEX nr 1170226/ . Wobec powyższego wnioskodawca nie jest legitymowanym do złożenia przedmiotowego wniosku. Nie wykazał bowiem, że posiada tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, który pozwalałby na uznanie go za jedną z osób wymienionych w art.

§ 5kpc.

W zakresie zarzutów nieuwzględnienia w dacie prowadzenia postępowania Sądu Powiatowego w O.Wydziału ksiąg Publicznych o urządzeniu Zbioru Dokumentów ZD nr (...) faktu nieistnienia J. K., to należy wskazać, że co do wymienionego zapadło orzeczenie o uznaniu za zmarłego, które nie podważa wcześniej zapadłych rozstrzygnięć. Celem postępowania o uznanie za zmarłego jest uznanie, że zaginiony (a więc człowiek, o którym nie wiadomo, czy pozostaje przy życiu) zmarł. Postanowienie o uznaniu za zmarłego ma charakter konstytutywny, gdyż tworzy nowy stan prawny. Poza tym okoliczności powyższe pozostają bez znaczenia dla postępowania, którego nieważności domaga się skarżący. Postępowanie to zakończone postanowieniem z dnia 22 grudnia 1962 r. zmierzało do urządzenia zbioru dokumentów dla spornej nieruchomości. Było to wówczas niezbędne dla stanu prawnego nieruchomości. Okoliczności, że jej formalny właściciel nie żył były bez znaczenia w świetle następstwa prawnego po J. K. oraz późniejszego wykazania, że osoba składające wniosek o założenie zbioru dokumentów była następcą prawnym zmarłego. Wobec powyższego apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.