Sygn. akt VIII U 2695/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2017 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząca – Sędzia S.O. Danuta Dadej-Więsyk Protokolant – sekr. sąd. Ewelina Parol po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2017 roku w Lublinie sprawy H. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o emeryturę na skutek odwołania H. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 30 marca 2016 roku znak (...)
(2)oraz I. T., jednakże Sąd uznał zeznania świadka I. T. za wiarygodne jedynie w części, odmawiając wiary jej zeznaniom w zakresie, w jakim wskazywała, że wnioskodawczyni pracowała na stanowisku wycieracza chwilowo, jedynie w czasie urlopów. Zeznania świadka w tym zakresie są sprzeczne ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami wskazującymi, że praca wnioskodawczyni na stanowisku wycieracza szkła była podyktowana przeciwskazaniami zdrowotnymi m. in. do pracy w porze nocnej. Przesłuchani w sprawie świadkowie, byli współpracownikami skarżącej w Hucie (...), zatem mieli możliwość poczynienia bezpośrednich spostrzeżeń, co do rodzaju, charakteru i warunków pracy wnioskodawczyni. Nadto, świadkowie byli osobami obcymi, które nie miały interesu w zeznawaniu na jej korzyść. Niemniej jednak świadkowie w znacznej części nie pamiętali czy wnioskodawczyni pracowała na stanowisku wycieracza szkła. Należy jednak podkreślić, że świadkowie pracowali u tego samego pracodawcy, lecz na innych niż wnioskodawczyni stanowiskach w związku, z czym nie widywali jej codziennie przy pracy. Ponadto jak wskazała świadek T. B., zajmująca stanowisko kierownicze, pracodawca zmieniał pracownikom stanowiska pracy, gdy było to wskazane w zaświadczeniu lekarskim, co tym bardziej może wpływać na niepamiętanie dokładnych stanowisk i dat zajmowanych przez wnioskodawczynię. Świadkowie wszyscy zeznali wiarygodnie, że praca na stanowisku wypalacza szkła nie mogła się łączyć w jednym czasie z wycieraniem szkła, gdyż pracownik nie odchodził na dłuższy czas od taśmy prowadzącej do i wychodzącej z pieca. Wycieranie szkła było zaś wykonywane w zupełnie innym miejscu zakładu niż jego wypalanie, na odrębnym stanowisku. Ponadto świadkowie zgodnie przyznali, że z tego co pamiętają to głównie widywali wnioskodawczynię na stanowisku wypalacza szkła. Sąd w znacznej części obdarzył również wiarą zeznania wnioskodawczyni. Niemniej jednak odmówił wiary zeznaniom wnioskodawczyni w zakresie, w jakim wskazała, że przez cały okres zatrudnienia w Hucie (...) pracowała w warunkach szczególnych, a jedynie w wyrywkowo, gdy nie było pracy na stanowisku wypalacza szkła metalowego, to w pojedynczych godzinach wyrywkowo pracowała przy wycieraniu szkła. Ponadto Sąd odmówił wiary jej zeznaniom w zakresie, w jakim wskazała, że nie miała przeciwskazań medycznych do pracy w porze nocnej. Należy wskazać, że jej zeznania w tym zakresie są sprzeczne z dokumentacją znajdującą się w aktach osobowych, z której wynika, że po tym jak H. M. w dniu 4 czerwca 1986 roku oraz w dniu z dnia 25 czerwca 1986 roku otrzymała zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach do pracy w porze nocnej z zaleceniem koniczności zmiany warunków pracy, pracodawca skierował pracownicę na badania lekarskie, które potwierdziły, że może ona wykonywać pracę na stanowisku wycieracza szkła. Tym samym w dniu 29 lipca 1986 roku pracodawca wypowiedział H. M. warunki pracy i płacy, przenosząc ją pod dnia 1 września 1986 roku na stanowisko wycieracza szkła. Należy podkreślić, że dopiero od dnia 1 lipca 1989 roku pracodawca zmienił H. M. stanowisko pracy na wypalacza szkła malowanego, co też uczynił na pisemną prośbę pracownicy. Tym samym Sąd uznał w ślad za zgromadzonymi w sprawie dokumentami, że w okresie od dnia 1 września 1986 roku do dnia 30 czerwca 1989 roku H. M. wykonywała pracę na stanowisku wycieracza szkła. Należy wskazać, że dokumenty zgromadzone w aktach osobowych wnioskodawczyni tworzą logiczny ciąg zdarzeń, zaś zeznania H. M. w tym zakresie są niezgodne z doświadczeniem życiowym i logiką. Niewiarygodne jest bowiem, aby pracodawca, w czasie, kiedy pracownica miała przeciwskazania do pracy na dotychczasowym stanowisku zatrudniał ją nadal na danym stanowisku pomimo przeciwskazań zdrowotnych potwierdzonych dokumentacją medyczną. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawczyni jest zasadne i jako takie spowodowało zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie wnioskodawczyni prawa do emerytury od dnia (...) roku. Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm.), dalej zwana również ustawą emerytalną, osobom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- Emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Ustęp 2 artykułu 32 ustawy emerytalnej stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Zgodnie z ustępem 4 wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 cytowanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
- ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Reasumując, wnioskodawczyni, aby uzyskać prawo do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, musiała łącznie spełniać następujące przesłanki: być zatrudniona w warunkach szczególnych przez okres ponad 15 lat, ukończyć wiek 55 lat, nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego lub złożyć wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa oraz udowodnić 20 lat zatrudnienia. Zgodnie z treścią art. 100 ust. 1 cytowanej ustawy emerytalnej, prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Tym samym, brak spełniania jednej przesłanki niweluje możliwość uzyskania prawa do świadczenia przez osobę ubiegającą się o nie. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983, Nr 8, poz. 43 z zm.) rozróżnia „okres zatrudnienia” od „okresu wykonywania pracy” i zawiera definicje „okresu zatrudnienia” i „okresów pracy”. Za okres zatrudnienia uważa się okres liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresu zatrudnienia (§ 3), natomiast okresami pracy są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (§ 2). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wykształcił się pogląd, że wykonywaniem pracy w szczególnym charakterze są również przerwy w pracy spowodowane różnymi przyczynami i to zarówno leżącymi po stronie pracodawcy, jak i wynikającymi z przepisów (urlop wypoczynkowy, niezdolność do pracy z powodu choroby), za które pracownikowi wypłacono wynagrodzenie. Wykonywanie pracy w rozumieniu omawianego przepisu należy rozumieć, jako wykonywanie umowy o pracę, a w treści tego pojęcia mieszczą się także usprawiedliwione nieobecności w pracy. W konsekwencji Sąd Najwyższy przyjął, że, przerwy w pracy spowodowane czasową niezdolnością do jej świadczenia w związku z chorobą i korzystaniem z wynagrodzenia lub świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tego tytułu, są okresami, w których pracownik zachowuje status osoby wykonującej pracę w szczególnym charakterze (por. wyrok z dnia 30 lipca 2003 roku, II UK 323/02, OSNP z 2004 roku, Nr 11, poz. 197), natomiast w uchwale z dnia 27 listopada 2003 roku (III UZP 10/03, OSNP z 2004 roku, Nr 5, poz. 87) wskazał jednoznacznie, że do okresu pracy w szczególnych warunkach, o jakich mowa w § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku wlicza się okresy zasiłku chorobowego w czasie trwania tego stosunku pracy, przypadające po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17 października 1991 roku o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zmianami). Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy zaliczył do stażu pracy w szczególnych warunkach okresy, kiedy to wnioskodawczyni korzystała z zasiłku chorobowego. Brak było natomiast podstaw do zaliczenia okresów przebywania na urlopie bezpłatnym czy wychowawczym. W przedmiotowej sprawie skarżąca spełniła przesłanki do uzyskania emerytury. Przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwalało bowiem na uznanie, iż wnioskodawczyni przepracowała wymagane 15 lat pracy w warunkach szczególnych w Hucie (...), wykonując prace wymienione w wykazie A, dziale XIII. cyt. wyżej rozporządzenia - poz. 3 i 24 tj. formowanie wyrobów szklanych oraz obróbka płomieniowa szkła. Reasumując, z uwagi na fakt, iż wnioskodawczyni spełniła łącznie wszystkie przesłanki do uzyskania świadczenia, gdyż 15 lat 11 miesięcy i 5 dni lat (w tym od dnia 20 września 1977 roku do dnia 27 lutego 1996 roku okres niesporny wynoszący 12 lat 7 miesięcy i 11 dni powiększony o 5 miesięcy i 21 dni zasiłków chorobowych oraz okres od 28 lutego 1996 roku do 31 grudnia 1998 roku wraz z okresami pobierania wynagrodzenia chorobowego w dniach od 17 kwietnia 1997 roku do 3 maja 1997 roku oraz od dnia 28 września 1998 roku do dnia 1 listopada 1998 roku) pracowała w warunkach szczególnych, należało odwołanie uwzględnić i ustalić prawo do emerytury od dnia (...) roku, w którym wnioskodawczyni ukończyła 55 lat. Ponadto na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz H. M. kwotę 360 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru (§ 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r., Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Mając na uwadze powyższe, na podstawie wyżej cytowanych przepisów i art. 477 14 § 2 kpc Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.