k.p.c., który nakazuje nowe żądania, dotychczas nierozpoznane, przekazać organowi rentowemu do rozpoznania./tak SA w Łodzi w wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r,III AUa 2373/15, LEX nr 2196188/ Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 887.) prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Z cytowanego przepisu wynika, iż warunkiem ponownego ustalenia prawa do świadczeń jest uzyskanie nowych dowodów lub ujawnienie okoliczności, które istniały przed wydaniem decyzji, a nie były znane organowi w chwili orzekania i mają wpływ na prawo do tych świadczeń lub ich wysokość (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 1999 r., II UKN 231/99 - OSNAPiUS 2000 nr 19 poz. 734; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r. III UZP 5/03 - OSNAPiUS rok 2003, Nr 18, poz. 442). Przedmiotem żądania wnioskodawcy w niniejszej sprawie, które było przedmiotem zaskarżonej decyzji było doliczenie do stażu pracowniczego okresu wykonywania pracy przymusowej w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności od dnia 5 stycznia 1969 roku do dnia 5 września 1969 roku. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991 roku okresy (za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne) pracy wykonywanej w czasie odbywania na obszarze Państwa Polskiego kary pozbawienia wolności, kary aresztu za wykroczenie oraz w czasie tymczasowego aresztowania - w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy określonego dla takiej pracy. Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 26 lipca 1939 r o organizacji więziennictwa /Dz.U.z 1939 r nr 68 poz. 457/ w więzieniach i aresztach prowadzi się roboty pożyteczne celem nauczenia i przyzwyczajenia skazanych do pracy oraz zmniejszenia wydatków na ich utrzymanie. Zgodnie z art. 38 pozbawieni wolności, zatrudnieni w więzieniach i aresztach, nie otrzymują za pracę wynagrodzenia. Naczelnik więzienia przedstawia do warunkowego zwolnienia skazanych, którzy poza wzorowym zachowaniem okazali w pracy pilność i sumienność. Minister Sprawiedliwości może zaliczyć dwa dni pracy za trzy dni kary pozbawienia wolności skazanym, zatrudnionym w więzieniach ruchomych ośrodkach pracy co najmniej w ciągu trzech miesięcy, a pracującym pilnie i wydajnie. Skazanym, pozbawionym środków utrzymania, mogą być wypłacane w chwili zwolnienia zasiłki pieniężne w wysokości, zależnej od rodzaju wykonywanej pracy i ilości przepracowanych dni. Zgodnie z art. 39 osoby, skazane na karę więzienia, obowiązane są do pracy według wskazań naczelnika więzienia. Osoby, skazane na areszt, obowiązane są do pracy według własnego wyboru; jeżeli praca wybrana narusza wewnętrzny porządek aresztu lub aresztant żadną pracą zająć się nie chce, naczelnik wyznacza mu pracę odpowiednią. Tymczasowo aresztowani mogą być za ich zgodą zatrudnieni po uzyskaniu zezwolenia władz, do których rozporządzenia pozostają. Zgodnie z art. 40 skazanych zatrudnia się: 1) w warsztatach więzień i aresztów; 2) w gospodarstwach rolnych i ogrodniczych więzień i aresztów; 3) przy robotach społecznie użytecznych, organizowanych i administrowanych przez władze państwowe i samorządowe; 4) przy robotach gospodarczych, niezbędnych w więzieniach i aresztach. Do wykonywania robót gospodarczych w obrębie więzień i aresztów obowiązani są również tymczasowo aresztowani. Skazani, posiadający kwalifikacje do pracy biurowej, nauczycielskiej, technicznej i sanitarnej, mogą być zatrudniani w charakterze sił pomocniczych w odpowiednich działach służby więzień i aresztów. Przy zatrudnianiu pozbawionych wolności stosuje się niezbędne urządzenia, chroniące ich od chorób, okaleczeń i śmierci. Zgodnie z art. 41. naczelnik więzienia lub aresztu na podstawie opinii lekarza więziennego rozstrzyga o niezdolności skazanych do pracy w ogóle lub też do poszczególnych rodzajów pracy. Skazani mogą być zatrudniani na robotach społecznie użytecznych z wyjątkiem tych, którzy zostali uznani za niezdolnych do pracy fizycznej przez lekarza więziennego. Nieletni sprawcy czynów przestępnych w wieku do lat 17, osadzeni w specjalnych oddziałach przy więzieniach, nie mogą być zatrudniani ciężką pracą fizyczną. Kobiety wolne są od pracy w okresie 6-tygodniowym czasu przed i po rozwiązaniu. W świetle § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r. Nr 237 poz. 1412) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: legitymacja ubezpieczeniowa, legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Zgodnie zaś z ust. 2 w/w przepisu, jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnienia zeznaniami świadków okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, że nie może przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres. Ograniczenia dowodowe zawarte w § 22 rozporządzenia dotyczą wyłącznie postępowania przed organem rentowym. Natomiast w postępowaniu przed sądem okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi./por. w tym zakresie wyrok SN z dnia 2 lutego 1996 r, II URN 3/95, OSN 1996/16/239/ Z ustaleń, poczynionych na podstawie zeznań wnioskodawcy wynika, że wnioskodawca odbywał karę pozbawienia wolności w P.. Pobudka była o godzinie 6.00 rano. O 7.00 rozpoczynała się praca. Wykonywał pracę po 10 -12 godzin dziennie jako spawacz, hydraulik. Zakład pracy był na terenie więzienia. Praca polegała na konserwacji, naprawie kotłów ciepłowniczych. Był kierowany do pracy przez kierownika do brygady remontowej. Wykonywał też remont umywalek, grzejników i toalet. Po zakończonej pracy ubezpieczony wracał do pawilonu. W ocenie Sądu w kontekście dowodów z dokumentów w postaci zaświadczenia o odbytej karze, informacji, że był zakład karny w P. i obóz pracy tam umiejscowiony, a nadto biorąc pod uwagę treść obowiązujących w spornym okresie przepisów statuujących obowiązek pracy osoby odbywającej karę pozbawienia wolności, zeznania wnioskodawcy zasługują na wiarę. Były one logiczne i spójne. Łącznie z dowodami z dokumentów stanowiły logiczny materiał dowodowy, wskazujący na fakt rzeczywistego wykonywania przez wnioskodawcę pracy w wymiarze co najmniej ½ etatu. Brak jest podstaw do kwestionowania prawdomówności wnioskodawcy, bądź jego możliwości zrelacjonowania zapamiętywanych faktów. Z tego, że nie był on w stanie wskazać świadków mogących potwierdzić jego słowa nie można wysnuwać wniosków odnośnie wartości jego zeznań./tożsame stanowisko zajął SA w Ł. w sprawie III AUa 521/10, w uzasadnieniu do wyroku z dnia 29.10.2010 r , którym oddalił apelację organu rentowego od wyroku SO z dnia 23.02.2010 r, zgodnie z którym na podstawie zeznań wnioskodawcy zaliczono do okresu składkowego okresy pracy w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności/. Organ rentowy nie zgłosił wniosków dowodowych mających na celu wykazanie okoliczności przeciwnych. Zdaniem Sądu wnioskodawca zatem wykazał, iż w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w okresie od dnia 5 stycznia 1969 roku do dnia 5 września 1969 roku wykonywał pracę w wymiarze czasu nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy określonego dla takiej pracy. W świetle art. 53 ustawy emerytalnej emerytura wynosi 24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, z uwzględnieniem pełnych miesięcy i po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych, z uwzględnieniem pełnych miesięcy. Przy ustalaniu prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości uwzględnia się okresy składkowe, o których mowa w art. 6 oraz okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Reasumując organ rentowy w sposób nieprawidłowy nie zaliczył do stażu pracowniczego L. S. okresu wykonywania pracy w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności od dnia 5 stycznia 1969 roku do dnia 5 września 1969 roku. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że do okresów składkowych przy ustaleniu wysokości emerytury dla L. S. należy uwzględnić także okres od dnia 5 stycznia 1969 r do 5 września 1969 r. Natomiast pozostałe żądania wnioskodawcy zgłaszane w toku postępowania, które nie były przedmiotem spornej decyzji, w postaci wniosku o: - zaliczenie podwójnego zatrudnienia w dwóch spółdzielniach pracy – (...) i Renoma w okresie 1961 - 1965 w tym samym okresie na pełnych etatach, - przyznanie dodatków należnych z tytułu represji za pracę niewolniczą w obozie, - zaliczenie okresów pracy składkowej w latach 1952 – 1971 - przyznanie dodatku 9,08 zł za każdy miesiąc przymusowej pracy niewolniczej w kopalni jako górnik dołowy - ustalenie wskaźnika 1,9 rocznie za miesiące pracy niewolniczej - przeliczenie emerytury z uwzględnieniem całego okresu zatrudnienia, za które były opłacane składki przez pracodawców -zwiększenie wskaźnika wysokości podstawy emerytury poprzez doliczenie po 0,5 % za każdy rok składkowy, Sąd przekazał do rozpoznania organowi rentowemu na podstawie art. 477 ze z. 10 § 2 kpc. Bowiem, o czym była już mowa powyższej odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych pełni rolę pozwu i wszczyna postępowanie sądowe. Przeniesienie sprawy na drogę sądową przez wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji a spornych między stronami; poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć. Przed sądem ubezpieczony może jedynie żądać korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swą rację, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego decyzją, nie może natomiast żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował. Dlatego też odwołanie wniesione od decyzji organu rentowego nie ma charakteru samodzielnego żądania, a jeżeli takie zostanie zgłoszone, sąd nie może go rozpoznać, lecz zobowiązany jest - zgodnie z treścią art.
- przekazać go do rozpoznania organowi rentowemu. Tym samym kontrolna rola sądu musi korespondować z zakresem rozstrzygnięcia dokonanego w decyzji organu rentowego, gdyż - stosownie do treści art. 477 14 § 2 i art. 477 14a k.p.c.- w postępowaniu wywołanym wniesieniem odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji w granicach jej treści i przedmiotu. Postanowienie o przekazaniu wniosku ubezpieczonego do rozpoznania organowi rentowemu w trybie art.
nie należy do kategorii postanowień kończących postępowanie w sprawie, ani też nie jest wymienione w katalogu postanowień zaskarżalnych w myśl art. 394 § 1 k.p.c./tak SA w Katowicach w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2015 r, III AUz 136/15/ Okoliczność, iż część zgłoszonych roszczeń była już przedmiotem sporu pomiędzy stronami nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem wnioskodawca ma prawo składać wnioski o przeliczenie świadczenia, a organ rentowy winien je rozpoznawać, mając na względzie art. 114 ustawy emerytalnej. O kosztach postępowania apelacyjnego, na które złożyła się opłata od apelacji uiszczona przez wnioskodawcę, Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc, zasadzając kwotę 30 zł od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy. ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawcy i peł. ZUS wraz z aktami rentowymi
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.