Sygn. akt VIII U 2388/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24 maja 2012 roku znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. przyznał Z. K. emeryturę od dnia 1 maja 2010 roku, to jest od miesiąca w którym złożono wniosek. W decyzji wskazano, że podstawę wymiaru składek stanowi kwota kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji zaewidencjonowanego na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wyplata emerytury. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Po korekcie kapitału początkowego na koncie wysokość emerytury wynosi 304.044,26:244,60=1.243,03 zł. Emerytura po waloryzacji przysługuje w kwocie od 1 marca 2011 roku – 1.281,56 zł, od 1 marca 2012 roku – 1.352,56 zł. Należność za okres od 1 maja 2010 roku do 30 czerwca 2012 roku w kwocie 768,66 zł wraz ze świadczeniem za lipiec 1.352 ,56 zł, po potrąceniu kwoty 1.444,94 zł, na poczet nienależnie wypłaconego świadczenia z tytułu rozliczenia zaliczki emerytury wcześniejszej po obliczeniu zaliczki na podatek odprowadzanej do urzędu skarbowego w kwocie 23 zł, liczonej od podstawy opodatkowania 676 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 60,87 zł, odliczonej od podatku 52,41 zł, z kwoty świadczenia 8,46 zł, Zakład za pośrednictwem poczty przekazał 592,41 zł. Od 1 sierpnia 2012 roku obliczona emerytura wynosi 1.352,56 zł. Od 1 sierpnia 2012 roku podstawę opodatkowania stanowi miesięcznie kwota 676 zł, zaliczka na podatek odprowadzana do urzędu skarbowego wynosi 23 zł składki na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 60,87 zł, odliczonej od podatku 52,41 zł, z kwoty świadczenia 8,46 zł. Wysokość emerytury wynosi 592,41 zł. W decyzji wskazano, że kwoty wypłacone tytułem decyzji zaliczkowej od 1 maja 2010 roku zalicza się na poczet należności przyznanych niniejszą decyzją. Częścią decyzji było pismo zawierające rozliczenie emerytury wypłaconej i należnej, gdzie ustalono kwotę nadpłaconej zaliczki w kwocie 4450,90 zł. /decyzja – k. 197, pismo – k. 207 akt ZUS/ Decyzją z dnia 24 maja 2010 roku w sprawie znak E (...) Zakład ustalił wysokość emerytury wcześniejszej ustalając jej wysokość według proporcji 331 miesięcy pracy w Polsce i 458 miesięcy łącznej pracy. W decyzji wskazano, że kwoty wypłacone tytułem decyzji zaliczkowej od 2 lutego 2005 roku do 30 kwietnia 2010 roku zalicza się na poczet należności przyznanych decyzją. Emerytura jako mniej korzystna została zawieszona od 1 maja 2010 roku. /decyzja – k.201 akt ZUS/ Odwołanie od powyższych decyzji złożyła Z. K.. Zakwestionowała konieczność zwrotu zaliczki w kwocie 4.450,90 zł. Podniosła błąd naliczonej emerytury. Zdaniem ubezpieczonej błąd popełnił Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu podała, iż jest osobą chorą, koszt leczenia jest wysoki. Nie może liczyć na pomoc dzieci. Emerytura po potrąceniu nadpłaconej zaliczki wynosi 592,41 zł. Zaistniała sytuacja powstała z winy Zakładu i wynika z nieprawidłowego naliczenia przez ZUS emerytury. /odwołanie – k. 2/ W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie, argumentując, jak w zaskarżonych decyzjach. /odpowiedź na odwołanie – k. 8/ W piśmie złożonym na rozprawie w dniu 6 września 2013 roku pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o przyznanie kosztów pełnomocnika z urzędu w kwocie 600 zł plus VAT, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w żadnej części. /pismo – k. 89/ Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie Z. K. od decyzji z dnia 24 maja 2012 r (...) (pkt. 1), orzekł o kosztach pełnomocnika z urzędu w kwocie 73,80 zł (pkt.2) i o wydatkach na rzecz Z. K. w wysokości 411 zł (pkt. 3). /wyrok – k. 161/ W wyniku apelacji ubezpieczonej , która zaskarżyła wyrok SO w Łodzi w zakresie pkt. 1 i 2 wyroku – Sąd Apelacyjny w Łodzi, w wyroku z dnia 25 lipca 2016 roku, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za drugą instancję. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny przesądził, iż nie było podstaw do doliczenia wnioskodawczyni okresu nieskładkowego we Francji – 17 kwartałów z tytułu zwiększenia na dziecko, gdyż bez uwzględnienia tego okresu wnioskodawczyni w dacie przyznania emerytury po osiągnięciu 55 r życia spełnia wszystkie przesłanki do uzyskania tego świadczenia. Okres ten jako okres podporządkowania czasowego nie powinien być uwzględniony przez organ rentowy, przy wyliczeniu wysokości spornych świadczeń, gdyż jego uwzględnienie, jest dla ubezpieczonej niekorzystne. W konsekwencji przyjęcia przez Sąd I instancji błędnego założenia, iż bez uwzględnienia wnioskodawczyni do stażu ubezpieczeniowego okresu 17 kwartałów z tytułu zwiększenia na dziecko we Francji, nie nabyłaby ona prawa do emerytury po osiągnięciu 55 roku życia, Sąd ten dokonał nieprawidłowej analizy odwołania wnioskodawczyni, a co za tym idzie nie rozpoznał istoty sprawy. Sąd Apelacyjne wskazał, że zaskarżonym orzeczeniem Sąd Okręgowy rozpoznał jedynie odwołanie od decyzji znak (...), a postępowanie w sprawie toczyło się na skutek odwołania wnioskodawczyni od dwóch decyzji – także od decyzji z tej samej daty znak E (...). Sąd Apelacyjny określił, że rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji winien ustalić: - w jakiej ostatecznej wysokości, wnioskodawczyni otrzymywałyby emeryturę wcześniejszą, której wysokość winna być wyliczona bez uwzględnienia okresu nieskładkowego 17 kwartałów z tytułu zwiększenia na dziecko we Francji w spornym okresie, - w jakiej wysokości bez uwzględnienia teko okresu przysługuje jej emerytura przyznana po osiągnięciu wieku emerytalnego, - w jakiej wysokości zostały świadczenia wypłacone w kwocie zaliczkowej. Dopiero wykonanie powyższych ustaleń da podstawę do określenia wysokości świadczenia przyznanego wnioskodawczyni decyzją, będącą przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego oraz stwierdzenia czy nastąpiła nadpłata świadczeń wypłaconych ubezpieczonej w spornym okresie w kwocie zaliczkowej, a jeżeli tak, to ile ona wynosi i dokona zasadności złożonego odwołania. /wyrok wraz z uzasadnieniem – k. 202, 208 -215/ W piśmie z dnia 9 grudnia 2016 r wnioskodawczyni reprezentowana przez pełnomocnika podtrzymała odwołanie od dwóch decyzji, wnosząc o zmianę zaskarżonych decyzji poprzez ustalenie: - wysokości emerytury wcześniejszej wnioskodawczyni bez uwzględnienia okresu nieskładkowego we Francji (17 kwartałów na dziecko) - wysokości emerytury przyznanej po osiągnięciu wieku emerytalnego bez uwzględnienia okresu nieskładkowego we Francji (17 kwartałów na dziecko) - kwoty ewentualnej nadpłaty świadczeń wnioskodawczyni wypłaconych w spornym okresie w kwocie zaliczkowej, bez uwzględnienia okresu nieskładkowego we Francji (17 kwartałów na dziecko) - kwoty nienależnie potrąconej nadpłaty świadczeń wnioskodawczyni wypłaconych w spornym okresie w kwocie zaliczkowej i orzeczenie obowiązku jej zwrotu przez organ rentowy na rzecz wnioskodawczyni. /pismo – k. 226/ Na rozprawie w dniu 24 lutego 2017 r wnioskodawczyni reprezentowana przez pełnomocnika, precyzując roszczenie wskazała, że żąda określenia z pominięciem spornych kwartałów wyłącznie emerytury wcześniejszej, żądanie nie dotyczy emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, nie kwestionowała wyliczeń organu rentowego, w tym ustalonej nadpłaty pomiędzy świadczeniami. /e – protokół z dnia 24.02.2017 r 00:00:54/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona Z. K. urodziła się (...). W dniu 30 grudnia 2004 roku ubezpieczona Z. K. złożyła wniosek o emeryturę. Do stażu pracy ubezpieczonej przyjęto okres składkowy wynoszący 26 lat 1 miesiąc i 6 dni, okres nieskładkowy 1 rok, 2 miesięcy i 2 dni. Łącznie okres ubezpieczenia wynosi 27 lat 7 miesięcy i 8 dni (331 miesięcy) (okoliczność bezsporna) Ubezpieczona podlegała ubezpieczeniom z tytułu wykonywania pracy we Francji i we W.. (okoliczność bezsporna) Decyzją zaliczkową z dnia 4 października 2005 roku przyznano ubezpieczonej emeryturę w wysokości proporcjonalnej od dnia 2 lutego 2005 roku, od ustania zatrudnienia. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono staż pracy w P. 331 miesięcy do 411 miesięcy łącznej pracy z uwagi na staż za granicą, przyjmując do ustalenia proporcji 10 miesięcy pracy we Francji i 70 miesięcy pracy we W.. (decyzja – k.150 akt ZUS) Decyzją z dnia 20 lutego 2009 roku przyznano ubezpieczonej emeryturę w wysokości proporcjonalnej. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono staż pracy w P. 331 miesięcy do 402 miesięcy łącznej pracy z uwagi na staż za granicą. (decyzja – k.271 akt ZUS) Ubezpieczona Z. K. złożyła w dniu 27 maja 2010 roku wniosek o emeryturę, po ukończeniu 60 lat. (wniosek – k.1-5 akt ZUS II plik) Decyzją z dnia 19 października 2010 roku przyznano ubezpieczonej zaliczkę na poczet przysługującej emerytury, z uwagi na toczące się postępowanie mające na celu ustalenie okresów ubezpieczenia we Francji. Zakład przyznał ubezpieczonej zaliczkę na poczet przysługującej emerytury od 1 maja 2010 roku w wysokości 1.214,02 zł. (decyzja – k.35 akt ZUS II plik) Okres zatrudnienia we W. wynosi 71 miesięcy. (okoliczność bezsporna) Staż z tytułu zatrudnienia we Francji wynosi 5 miesięcy. Do stażu zaliczono 17 kwartałów (51 miesięcy) z tytułu urodzenia dziecka, bez przyporządkowania czasowego. Kobiety korzystają we Francji ze zwiększenia okresu ubezpieczenia o 1 kwartał za każdy rok w trakcie którego wychowywały dziecko do 16 roku życia, nie więcej niż o 8 kwartałów na każde dziecko. Podwyższenie jest przyznawane niezależnie od tego czy dzieci były urodzone i wychowane we Francji czy poza nią i niezależnie od tego czy w okresie wychowania dziecka kobieta była zatrudniona we Francji czy nie, staż ten nie jest przypisywany w konkretnym okresie. (pismo ZUS – k.128) Staż pracy w Polsce wynosi 331 miesięcy, a staż ogólny w uwzględnieniem okresów podlegania ubezpieczeniom we Francji i we W. 458 miesięcy. (pismo ZUS – k.98) Decyzją ostateczną z dnia 24 maja 2012 roku w sprawie znak (...) Zakład ustalił wysokość emerytury Z. K. od 1 maja 2010 roku, od miesiąca w którym złożono wniosek. W decyzji wskazano, że kwoty wypłacone tytułem decyzji zaliczkowej od 1 maja 2010 roku zalicza się na poczet należności przyznanych tę decyzją. (decyzja – k.197 akt ZUS) Kolejną decyzją z dnia 24 maja 2010 roku w sprawie znak E (...) Zakład ustalił wysokość emerytury wcześniejszej ustalając jej wysokość według proporcji 331 miesięcy pracy w Polsce i 458 miesięcy łącznej pracy. W decyzji wskazano, że kwoty wypłacone tytułem decyzji zaliczkowej od 2 lutego 2005 roku do 30 kwietnia 2010 roku zalicza się na poczet należności przyznanych decyzją. Emerytura jako mniej korzystna została zawieszona od 1 maja 2010 roku. (decyzja – k.201 akt ZUS) Zakład ustalił, w związku z zaliczkowo przyznaną emeryturą, że za okres od 2 lutego 2005 roku do 30 kwietnia 2010 roku nastąpiła nadpłata zaliczki w łącznej kwocie 4.450,90 zł. (pismo ZUS – k.207 akt ZUS II plik) Wnioskodawczyni otrzymała emeryturę z tytułu pracy we Francji w okres od 11 sierpnia 1971 roku do 30 marca 1972 roku wysokości 9,81 Euro. (zaświadczenie – k.35) Wnioskodawczyni spełniała przesłanki stażowe do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, bez uwzględnienia okresu nieskładkowego we Francji – 17 kwartałów – dysponowała 311 miesięcznym okresem ubezpieczenia w Polsce, 5 miesięcznym okresem zatrudnienia we Francji oraz we W. w wymiarze 71 miesięcy – co dawało łącznie okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 387 miesięcy. (okoliczność bezsporna – ustalona przez Sąd Apelacyjny w treści uzasadnienia) Hipotetyczna wysokość wcześniejszej emerytury, bez uwzględnienia w stażu ubezpieczeniowym okresu 17 kwartałów ubezpieczenia z tytułu opieki nad dziećmi wynosi 766,21 zł, a po waloryzacji – od 1.03.2006 – 813,72 zł, od 1.03.2008 – 866,61 zł, od 1 marca 2009 r – 919,47 zł, od 1 marca 2010 r – 961,95 zł. Przy hipotetycznym wyliczeniu uwzględniono 331 miesięcy pracy w Polsce do 406 miesięcy łącznej pracy. Kwota nadpłaty wcześniejszej emerytury wypłaconej zaliczkowo, przy uwzględnieniu kwot wypłaconych i hipotetycznie wyliczonych wynosi 241,75 zł. Nadpłata wynikająca z zaskarżonej decyzji została wyegzekwowana. Organ rentowy winien zwrócić ubezpieczonej hipotetycznie kwotę 4209,15 zł, przy uwzględnieniu hipotetycznego wyliczenia wcześniejszej emerytury bez uwzględnienia w stażu ubezpieczeniowym okresu 17 kwartałów ubezpieczenia z tytułu opieki nad dziećmi. Emerytura przyznana w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego została uwzględniona bez zagranicznego stażu pracy i jest korzystniejsza od hipotetycznie wyliczonej emerytury wcześniejszej. /wyliczenie – k. 194 – 195, 238 - 239/ Sąd zważył, co następuje: Odwołanie jest zasadne. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż ubezpieczona Z. K. podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia w Polsce, we Francji i we W.. W dniu 27 maja 2010 roku ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie prawa do emerytury w związku z ukończeniem 60 lat. Zgodnie z treścią art.24 ust.1 punkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 roku, poz.883.) w brzemieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (24 maja 2012 roku) ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet. Podstawą obliczenia emerytury była kwota składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem waloryzacji składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc do którego przysługuje wypłata emerytury oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego, określonego w art.173-175 (art.25 ust.1). Stosownie do treści art.26 ust.1-3 ww. ustawy emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art.25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust.5 i art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.