k.c. za wynagrodzenie niewypłacone powodowi przez generalnego wykonawcę, a należnego za wykonane roboty budowalne (pozew k. 2-6 akt). Po skierowaniu sprawy do postępowania zwykłego rozpoznawczego pozwany (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przewidzianych (odpowiedź na pozew k. 101-106 akt). Pozwany w odpowiedzi na pozew podniósł zarzut bezskuteczności umowy nr (...) z dnia 14 grudnia 2011 r. dotyczącej powierzenia powodowi jako podwykonawcy części robót objętych zadaniem inwestycyjnym. Pozwany zakwestionował fakt, iż podpisanie tej umowy doprowadziło do powstania pomiędzy powodem a generalnym wykonawcą ( (...) S.A.) ważnego stosunku prawnego z tytułu umowy o roboty budowlane, będącego przesłanką solidarnej odpowiedzialności pozwanego na podstawie art.
k.c. Podpisana umowa nie została bowiem doręczona w wyznaczonym terminie pozwanemu, a tym samym nie został spełniony warunek jej wejścia w życie określony w treści § 23 umowy. Pozwany zaprzeczył, aby kiedykolwiek wyrażał zgodę na powierzenie określonej w w/w umowie części zadania inwestycyjnego (w zakresie instalacji wentylacji i klimatyzacji) firmie (...) jako podwykonawcy. Przyznał, że generalny wykonawca w dniu 8 kwietnia 2011 r. zgłosił pozwanemu tę firmę jako kandydata na podwykonawcę, jednakże zgłoszenie to nie zostało bliżej sprecyzowane. W dniu 12 kwietnia 2011 r. powód na żądanie pozwanego przedstawił dokumenty potwierdzające referencje kandydata w zakresie instalacji urządzeń wentylacyjnych i klimatyzacyjnych na innych budowach. Nadal jednak nierozstrzygnięta pozostała kwestia zakresu robót zlecanych podwykonawcy i innych warunków proponowanej umowy. W związku z powyższym, pozwany nie wyraził zgody na powierzenie części robót firmie (...). Nie zostały, również spełnione warunki określone w art.
k.c., gdyż wykonawca nie przestawił pozwanemu umowy lub jej projektu wraz z częścią dokumentacji dotyczącej wykonania robot określonych w umowie. Pozwany zaś nie posiadał wiedzy co do rzeczywistego zakresu robót powierzonych podwykonawcy z innego źródła, a jego wątpliwości w tym zakresie mimo próby wyjaśniania pozostały nierozstrzygnięte. Z uwagi na te okoliczności proponowany kandydat na podwykonawcę nie został przez pozwanego zaakceptowany. Pozwany podniósł, także zarzut niewykonania umowy nr (...) z dnia 14 grudnia 2011 r. przez podwykonawcę i zarzut odpadnięcia podstawy prawnej świadczeń wynikających z umowy nr (...) z dnia 14 grudnia 2011 r. na skutek odstąpienia od niej przez generalnego wykonawcę. Pozwany podniósł również, iż pismem z dnia 7 września 2012 r. syndyk masy upadłości (...) SA odstąpił od umowy nr (...)/kompleks sportowy z dnia 9 listopada 2009 r. zawartej przez pozwanego z generalnym wykonawcą (odpowiedź na pozew k. 101-106 akt). W piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2016r. (data wpływu) powód podniósł, że zrealizował umowę z dnia 24 grudnia 2011r. w całości w pozostałym zakresie poza tj. zamontowaniem central (...), (...), (...) oraz klimakonwektorów i agregatu wody lodowej firmy (...), stąd bezzasadne było odstąpienie od niej przez (...) S.A. Generalny wykonawca odstąpił bowiem od w/w umowy w zakresie w jakim stosownie do jej § 23 nie weszła ona w życie tj. zamontowania central (...), (...), (...) oraz klimakonwektorów i agregatu wody lodowej firmy (...). Bezzasadne było tym samym, również dokonane przez (...) S.A. naliczenie powodowi z tytułu odstąpienia od umowy jakichkolwiek kar umownych. Ponadto, powód podał, że nieprawdziwe są twierdzenia pozwanego, że dopuszczał się on zwłoki w realizacji umowy z dnia 14 grudnia 2011r. w zakresie w jakim weszła ona w życie. Wszelkie opóźnienia w wykonaniu prac przez (...) Sp. z o.o. w ramach przedmiotowego zadania wynikały bowiem jedynie z licznych zmian projektowych dokonywanych na żądanie inwestora w trakcie jego realizacji. Zmiany te skutkowały koniecznością wykonania przez powoda dodatkowych prac lub też przeróbek w pracach już wykonanych. W konsekwencji wymuszało to na powodzie zwiększenia nakładu pracy oraz zastosowania większej ilości materiałów. W związku z tym, że powód uznawał prace wynikające ze zmian projektowych jako zamienne domagał się od generalnego wykonawcy za ich wykonanie dodatkowego wynagrodzenia. Powód realizował te prace zatem dopiero po zaakceptowaniu przez (...) S.A. wyceniającego ich wartość kosztorysu. Wszelkie opóźnienia w wykonywaniu przez powoda prac w ramach przedmiotowego zadania wynikały jedynie w przeciągających się negocjacjach w zakresie rozliczenia przez strony tych robót. Powód wskazał, że nie można się zgodzić z twierdzeniami pozwanego, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie wyraził on zgody na zawarcie umowy o podwykonawstwo z (...) Sp. z o.o. Zgodnie z art.
do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Jak przyznał pozwany w odpowiedzi na pozew, umowa o podwykonawstwo z dnia 14 grudnia 2011r. została jej przedstawiona przez (...) S.A. w dniu 6 kwietnia 2012r. Pozwany w ustawowym terminie 14 dni nie zgłosił jednakże zastrzeżeń ani sprzeciwu co do jej zawarcia. Wręcz przeciwnie pozwany jeszcze w tym samym dniu dokonał bezpośrednio na rzecz powoda zapłaty za wystawione przez niego dotychczas w ramach przedmiotowego zadania faktury na rzecz (...) S.A. Dowodzi to tego, że pozwany wiedział o wykonywaniu części prac zleconych generalnemu wykonawcy przez (...) Sp. z o.o. i nie sprzeciwiał się temu. Ponadto, powód podał, że już przed przedłożeniem pozwanego umowy z dnia 14 grudnia 2011r. wiedział o tym, że powód realizuje prace w ramach przedmiotowego zadania. Na budowie obiektu sportowego w P. pracownicy powoda wykonywali powierzone im prace w odzieży służbowej z nazwą pracodawcy tj. firmy (...) Sp. z o.o. Pracownicy powoda uczestniczyli w prowadzonych przez inwestora naradach koordynacyjnych (pismo procesowe powoda k. 183-187 akt). Powód wskazał, że pozwany wyraził na gruncie niniejszej sprawy zgodę na zawarcie umowy z dnia 14 grudnia 2011r., bowiem jak podnosi się w doktrynie (K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. T. 2, wyd. 8, Warszawa 2015) (...) do chwili wyrażenia zgody przez inwestora umowa zawarta między generalnym wykonawcą i podwykonawcą nie wywołuje skutków prawnych. Przyjęta została tu zatem sankcja bezskuteczności zawieszonej. Umowa ma charakter tzw. czynności kulejącej i dopiero wyraźna odmowa udzielenia zgody ze strony inwestora powoduje bezwzględną nieważność czynności dokonanej z podwykonawcą. Należy przyjąć, że inwestor uprawniony jest do wyrażenia zgody zarówno przed zawarciem umowy między generalnym wykonawcą i podwykonawcą (może udzielić zezwolenia), jak i po jej zawarciu (może dokonać zatwierdzenia). W tym ostatnim przypadku zgoda inwestora uzyska moc wsteczną od daty zawarcia umowy. Powód podał natomiast, że nie można również zgodzić się z twierdzeniami pozwanego, że ustanowione w niniejszej sprawie zabezpieczenie należytego wykonania umowy poprzez potrącenie przez generalnego wykonawcę z każdej płatności na rzecz (...) Sp. z o.o. 10 % jej wartości nie nosiło cech umowy kaucji gwarancyjnej. Przemawia za tym fakt, że gdyby zamiarem stron było zaliczenie części przysługującej powodowi wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane na poczet utworzenia kaucji gwarancyjnej, to znajdowało by to odzwierciedlenie w zapisach umowy z dnia 14 grudnia 2011r. Żadne postanowienia tej umowy nie pozwalają stwierdzić, że zamiarem stron w celu zabezpieczenia należytego jej wykonania było utworzenie kaucji gwarancyjnej. Z zapisu § 15 umowy z dnia 14 grudnia 2011r. wynikało, że część wynagrodzenia, stanowiąca 10 % wartości brutto wskazanej w fakturach VAT, zostanie „potrącona” przez generalnego wykonawcę z pierwszych płatności na rzecz podwykonawcy na poczet przyszłych ewentualnych roszczeń wynikających z konieczności usunięcia wad. Oznaczało to, że płatność tej części wynagrodzenia za należyte wykonanie prac zostanie wstrzymana na określony w umowie okres trwania rękojmi. Zatrzymane kwoty miały zostać zwrócone w sposób określony w tym postanowieniu umownym. Wynika z tego, że podwykonawca nie wpłacał żadnej kwoty tytułem zabezpieczenia na rzecz generalnego wykonawcy celem zabezpieczenia jego ewentualnych roszczeń na wypadek wad przedmiotu umowy, a wyrażał jedynie zgodę na niewypłacenie określonej części należnego mu wynagrodzenia przez określony czas oraz na pokrycie z tej części wynagrodzenia kosztów usunięcia ewentualnych wad. Mechanizm ten miał zatem pełnić funkcję zbliżoną do kaucji gwarancyjnej, tj. zabezpieczać roszczenia z tytułu nienależytego wykonania umowy. Podwykonawca na skutek tak skonstruowanego zapisu umownego po pierwsze zgodził się na wypłacenie części wynagrodzenia w innym terminie, niż określony w umowie, a po drugie zgadzał się, by była ona przeznaczona na pokrycie wierzytelności z tytułu jego ewentualnych przyszłych roszczeń. W wyroku z dnia 3 grudnia 2008r. (V CSK 345/08, Legalis nr 589254) Sąd Najwyższy stwierdził, że umowa kaucji ma charakter realny i dochodzi do skutku dopiero w momencie wydania jej przedmiotu kaucjobiorcy. Aby zatem można było mówić o kaucji gwarancyjnej musi wystąpić przeniesienie własności środków pieniężnych na kaucjobiorcę, przy czym jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 stycznia 2011r. (V CSK 204/2010) nie spełnia tego warunku samo zatrzymanie należnego wykonawcy wynagrodzenia. Przeniesienie takie, w ocenie powoda, zachodziłoby tylko w przypadku gdyby w celu utworzenia kaucji przelewał on na rzecz generalnego wykonawcy określone kwoty pieniężne, a te zostałyby przez niego zdeponowane na wyodrębnionym rachunku bankowym. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Nie doszło więc do przekazania na własność i w posiadanie generalnego wykonawcy rzeczy stanowiącej przedmiot zabezpieczenia. Wobec nie przeniesienia zatem przez podwykonawcę własności środków pieniężnych nie można mówić o istnieniu umowy kaucji gwarancyjnej. W ocenie powoda, zatrzymane przez (...) S.A. kwoty stanowiące zabezpieczenia należytego wykonania umowy należy traktować jako tożsame z wierzytelnością z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane. Zabezpieczenie to powstało bowiem na skutek zatrzymywania części płatności dokonywanych na rzecz powoda tytułem zapłaty za wykonane przez niego prace w ramach przedmiotowego zadania. Tym samym, kwoty te stanowiły integralną część wynagrodzenia, za którego zapłatę pozwany ponosi stosownie do art.
solidarną odpowiedzialność. Powód podał także, że w analogicznym stanie prawnym w zakresie uregulowań dotyczących zabezpieczenia należytego wykonania umowy do tych, które występują na gruncie umowy z dnia 14 grudnia 2011r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 14 maja 2015r. (Sygn. akt I ACa 427/15) zasądził na rzecz (...) Sp. z o.o. dochodzone przez nią należności. Sąd ten uznał bowiem, że kwoty zatrzymane tytułem zabezpieczania należytego wykonania umowy stanowiły część wynagrodzenia, za którego zapłatę inwestor ponosi stosownie do art.
solidarną odpowiedzialność. Powód wskazał, że wbrew twierdzeniom pozwanego w postępowaniu upadłościowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Tarnowie pod sygn. akt V GUp 3/12, zgłosił on należność z faktury VAT nr (...)r. w kwocie 125.344,88 zł. Należność ta wraz z pozostałymi dochodzonymi przez powoda w niniejszym postępowaniu nie została przez generalnego wykonawcę zakwestionowana w postępowaniu upadłościowym. Z powyższego wynika, że nie zostały one przez (...) S.A. potrącone z żadnymi jej ewentualnymi wierzytelnościami (pismo procesowe powoda k. 183-187 akt). W piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2016r. (data wpływu), pozwany podtrzymał zarzut bezskuteczności umowy nr (...) z dnia 14 grudnia 2011 r. dotyczącej powierzenia powodowi jako podwykonawcy części robót objętych zadaniem inwestycyjnym. Pozwany zakwestionował fakt, iż podpisanie tej umowy doprowadziło do powstania pomiędzy powodem a generalnym wykonawcą ( (...) S.A.) ważnego stosunku prawnego z tytułu umowy o roboty budowlane, będącego przesłanką solidarnej odpowiedzialności pozwanego na podstawie art.
k.c. Wejście w życie umowy zostało uzależnione od wyrażenia zgody przez osobę trzecią tj. inwestora. Wskazanie w treści umowy wymogu uzyskania zgody osoby trzeciej w ściśle oznaczonym terminie uznać należy za zastrzeżenie przez strony tej czynności warunku zawieszającego. Warunek ten zaś nie został spełniony. W ocenie pozwanego, niesłuszne jest utożsamienie powyższej zgody ze zgodą inwestora, o której mowa w art.
k.c. Pierwsza za zgód stanowi bowiem w istocie zastrzeżony przez strony warunek a jego spełnienie decyduje o skuteczności zawartej umowy. Natomiast wymóg uzyskania drugiej ze zgód został przewidziany w przepisie ustawy, a jej uzyskania skutkuje powstaniem solidarnej odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy. Jest to zatem zgoda, która - wbrew twierdzeniom powoda - nie decyduje o skuteczności (ważności) danej czynności, ale o wywołaniu przez nią określonych skutków prawnych (ad eventum). Gdyby zatem nawet przyjąć, iż pozwany wyraził zgodę na realizację części zadania inwestycyjnego przez podwykonawcę w sposób dorozumiany poprzez swoje wcześniejsze czynności i tak brak byłoby podstaw do przypisania mu solidarnej odpowiedzialności za zapłatę wynagrodzenia. Z uwagi na brak ważnej umowy o podwykonawstwo, która zgodnie z treścią art.
k.c. winna zostać zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Jednakże w świetle wyjaśnień powoda zawartych w piśmie z dnia 14 stycznia 2016 r., w ocenie pozwanego, rysuje się jeszcze bardziej skomplikowany obraz wzajemnych relacji wykonawcy głównego i podwykonawcy. Wynika z nich bowiem, że strony w ogóle nie porozumiały się co do elementów przedmiotowych istotnych umowy a w szczególności co do przedmiotu świadczenia . Podwykonawca uznawał, iż przedmiotem świadczenia będą roboty wykonane z wykorzystaniem urządzeń zamiennych, natomiast wykonawca główny zakładał, iż urządzenia zamienne, będą mogły być wykorzystane do wykonania robót jedynie za zgodą inwestora, której jednak nie uzyskano. A zatem z uwagi na istniejący brak porozumienia trudno mówić o skutecznym nawiązaniu pomiędzy stronami skutecznej relacji prawnej. Pozwany zaprzeczył, aby kiedykolwiek wyrażał zgodę na powierzenia określonej w w/w umowie części zadania inwestycyjnego (w zakresie instalacji wentylacji i klimatyzacji) firmie (...) jako podwykonawcy. Zgodził się z powodem, iż zgodnie z treścią art.
brak sprzeciwu inwestora w terminie 14 dniu od przedłożenia mu umowy lub jej projektu uznaje się za milczącą zgodę na zatrudnienie podwykonawcy. Jednakże chodzi o sytuację, w której przedłożone dokumenty pozwalają inwestorowi na dokładne ustalenie zakresu robót realizowanych przez podwykonawcę. Tymczasem odpis umowy doręczony został pozwanemu, już po zrealizowaniu części prac przez podwykonawcę w kwietniu 2012 r. W umowie nie określono zakresu robót, lecz odwołano się do oferty podwykonawcy stanowiącej załącznik do umowy. Załącznik ten, jak również pozostałe nie były pozwanemu znane. Nie znając zakresu zadania, pozwany nie mógł wyrazić skutecznej zgody na jego skuteczne powierzenie podwykonawcy. Zapłata niektórych faktur może zostać uznana co najwyżej za wyrażoną ex post zgodę na wykonanie tych części zadania, za które zapłata została dokonana. Z uwagi na nieustalony zakres świadczeń podwykonawcy pozwany kwestionuje również kwalifikację łączącego powoda i generalnego wykonawcę stosunku prawnego jako umowy o roboty budowlane i powołuje się na przedawnienie ewentualnych roszczeń wynikających z tego tytułu. Pozwany podniósł ponownie zarzut niewykonania umowy nr (...) z dnia 14 grudnia 2011 r. przez podwykonawcę. W toku realizacji zadania inwestycyjnego występowały ciągłe opóźnienia w zakresie realizacji robót powierzonych przez (...) SA. powodowi. O tym, że za roboty te odpowiedzialny jest powód pozwany uzyskał informacje od generalnego wykonawcy w odpowiedzi na kierowanego do niego ponaglenia o przyspieszenie tempa prac. Pozwany mógł jedynie stwierdzić fakt nieterminowego wykonywania określonych robót, natomiast to, że za uchybienia te odpowiedzialny był powód, pozwany wnioskował z twierdzeń generalnego wykonawcy. Z jego relacji wynikało, iż powód nie realizował robót zgodnie z ustalonym harmonogramem. Powód nie stawił się również na palcu budowy celem sporządzenia protokołu inwentaryzacji wykonanych robót. O niewłaściwym wykonaniu umowy przez powoda świadczy również fakt, iż generalny wykonawca odmówił podpisania spisu inwentaryzacyjnego instalacji wentylacji i klimatyzacji oraz materiałów pozostawionych do wykonania instalacji z dnia 3 lipca 2012 r. Pozwany podtrzymał zarzut potrącenia ewentualnych roszczeń powoda związanych z odstąpieniem od umowy nr (...) z dnia 14 grudnia 2011 r. z wzajemnymi wierzytelnościami z tytułu odszkodowań i kar umownych. Generalny wykonawca dokonał naliczania odpowiednich kar i odszkodowań w kwocie przewyższającej żądane przez podwykonawcę wynagrodzenie i złożył powodowi oświadczenie o ich potrąceniu z wzajemnymi roszczeniami powoda. Pozwany podniósł, iż również roszczenie o zwrot części kwoty uiszczonej przez powoda tytułem kaucji gwarancyjnej nie znajduje oparcia w treści art. art.
k.c. Z treści tego przepisu wynika bowiem w sposób jednoznaczny, iż przewiduje on solidarną odpowiedzialność inwestora nie za wszelkie zobowiązania wykonawcy głównego względem podwykonawcy, ale jedynie za zapłatę wynagrodzenia z tytułu wykonanych robót budowlanych. Aczkolwiek umowa kaucji nie została zdefiniowana ustawowo (poza art. 102 prawa bankowego), to zostały przez doktrynę określone cechy, które pozwalają na zakwalifikowanie danego stosunku prawnego jako umowy kaucji. Jest to umowa kauzalna (prawną przyczyną przysporzenia jest zabezpieczenie wierzytelności), nosząca cechy depozytu nieprawidłowego i realna, w której kaucjodawca przekazuje określoną ilość pieniędzy, a kaucjobiorca może z nich korzystać i zobowiązuje się do ich zwrotu. Następuje przeniesienie własności przedmiotu kaucji, które jest połączone z władztwem, czyli konieczne jest przeniesienie posiadania rzeczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt V CSK 204/10). Sąd Najwyższy nie kwestionuje jednak możliwości utworzenia kaucji w drodze potrącenie z wynagrodzenia wykonawcy. Stwierdza jedynie, iż charakter prawny zabezpieczeń stosowanych w umowach o roboty budowlane musi być zawsze oceniany poprzez pryzmat postanowień konkretnej umowy - czy strony chciały nadać zabezpieczeniu charakter kaucji gwarancyjnej, czy też jako zabezpieczenie miało służyć zatrzymane wynagrodzenie wykonawcy, który godził się na wypłacenie jego części w innym terminie, niż określony w umowie. W konkretnej sprawie SN odmówił uznania ustalonego przez strony zabezpieczenia za kaucję tylko z uwagi na fakt, iż strony wprost wyłączyły zastosowanie tych postanowień umownych, które przewidywały możliwość ustanowienia kaucji gwarancyjnej odrębnej od wynagrodzenia umownego oraz wykreśliły z umowy postanowienia jej dotyczące. Tymczasem, co innego wynika z treści umowy nr (...) z dnia 14 grudnia 2011 r. W tym przypadku zabezpieczenie ustanowione zostało w formie umowy nienazwanej odpowiadającej pojęciu kaucji. Przesądza o tym przyjęta w umowie terminologie: utworzenie zabezpieczenia, potrącenie, zwrócenie zabezpieczenia; zamiast zatrzymanie wynagrodzenia, jego zwolnienie itp. (por. §15 umowy), wyraźne i konsekwentne rozróżniania w umowie pojęć wynagrodzenie i zabezpieczenie należytego wykonania umowy, czy przewidziany przez strony obowiązek uzupełnienia kwoty zabezpieczenia (np. § 16 ust. 3 i 4, § 19 ust. 7) (pismo procesowe pozwanego k. 223-224 akt). W piśmie procesowym z dnia 10 maja 2016r. (data wpływu) powód podał, że nieprawdziwe są twierdzenia pozwanego, że zakres jego robót obejmował również wykonanie prac związanych z instalacją odzysku ciepła. Wskazał, że nie potwierdza tego zarówno treść umowy z dnia 14 grudnia 2011r., jak również oferta z dnia 25 października 2011r. Powód przyznał, że w wiadomości email z dnia 4 kwietnia 2012r. przesłał (...) S.A. pismo z dnia 30.03.2012r., w którego pkt 2 zadeklarował możliwość wykonania instalacji odzysku ciepła z terminie do końca maja 2012r., jednakże (...) S.A. nigdy jednak nie zleciła powodowi wykonania tych prac. Powód wskazał także, że nieprawdziwe są twierdzenia pozwanej, że dopuszczał się on zwłoki w realizacji umowy z dnia 14 grudnia 2011r. w zakresie w jakim weszła ona w życie. Wszelkie opóźnienia w wykonaniu prac przez (...) Sp. z o.o. wynikały bowiem jedynie z licznych zmian projektowych dokonywanych na żądanie inwestora w trakcie realizacji zadania (pismo procesowe powoda k. 412-413 akt). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód (...) Spółka z o.o. w Włosiennicy jest podmiotem gospodarczym, wpisanym do KRS-u pod numerem (...) (dowód: wypis z KRS-u k. 7-12, 76-81 akt). Powód (...) Spółka z o.o. w Włosiennicy pozostawała z (...) S.A. w T. kontaktach handlowych (dowód: okoliczność bezsporna). Na początku kwietnia 2011r. powód podjął z (...) S.A. rozmowy na temat wykonania przez niego w charakterze jej podwykonawcy wentylacji i klimatyzacji w ramach inwestycji pod nazwą „Budowa kompleksu sportowo - rekreacyjnego w P.”. Inwestycja była realizowana przez pozwanego (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w P.. Umowa nr (...)/kompleks sportowy została zawarta w dniu 6 listopada 2009r. pomiędzy (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w P. jako inwestorem i (...) S.A. w T. jako generalnym wykonawcą. Na podstawie umowy zamawiający powierzył, a wykonawca przyjął do wykonania zadanie pn.: „Budowa kompleksu sportowego w P.” (obejmującego budynek krytej pływalni wraz ze zjeżdżalnią zewnętrzną oraz funkcjami towarzyszącymi - kręgielnią, zespołem fitness, gastronomią, fryzjerem, sklepem sportowym oraz parkingi i niezbędna infrastruktura) w sposób i ilości wynikającej z otrzymanej przez wykonawcę dokumentacji projektowej, stanowiącej załącznik nr 1 do umowy i będącej jej integralną częścią. Szczegółowy harmonogram rzeczowo - finansowy realizacji poszczególnych robót został ustalony w dniu podpisania umowy. Harmonogram rzeczowo - finansowy uwzględniał roboty do wykonania w 2009 r. w wysokości - 5 % zakresu robót; w 2010 r. - stan surowy otwarty; w 2011 r.- 70 % zakresu robót wykończeniowych; a w 2012 r. pozostały zakres robót. Harmonogram robót stanowił załącznik nr 2 do umowy. Na czas realizacji umowy zamawiający powołał inspektora nadzoru, który był przedstawicielem zamawiającego i dokonywał w jego imieniu czynności określone w stosownej umowie, zawartej pomiędzy zamawiającym a inspektorem nadzoru. W §4 umowy określono możliwość powierzenia wykonania robót przez podwykonawców. Do zawarcia przez wykonawcę umowy z podwykonawcą wymagana była pisemna zgoda zamawiającego. Jeżeli zamawiający w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosił na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważało się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Ustalono, że wykonawca ponosi wobec zamawiającego pełną odpowiedzialność za roboty, które wykonuje przy pomocy podwykonawców - za jakość, terminowość oraz bezpieczeństwo robót wykonywanych przez podwykonawców. Wykonawca miał zapewnić ustalenie w umowach z podwykonawcami takiego okresu odpowiedzialności za wady fizyczne, aby nie był on krótszy od okresu odpowiedzialności za wady wykonawcy wobec zamawiającego. W paragrafie 5 umowy określono termin zakończenia robót -oddania do użytkowania do dnia 30 czerwca 2012r. (dowód: umowa k. 133-151, 152 akt, zeznania świadka E. M. e-protokół rozprawy z dnia 23 lutego 2016r. czas 00:09:50). Zakres całości prac związanych z instalacją wentylacji i klimatyzacji w ramach inwestycji polegającej na budowie kompleksu sportowego przy ul. (...) w P. obejmował, następujące pozycje: wentylacja i klimatyzacja – 911.475,33zł netto, wentylacja kręgielni – 74 .902,06 zł netto, wentylacja pomieszczeń kuchni przy kręgielni – 20 .033,79 zł netto, wentylacja pomieszczeń sanitarnych i szatni – 9 .439,70 zł netto oraz instalacja klimatyzacji – 82.923,15 zł netto i został określony na łączna kwotę 1.098.774,03 zł netto tj. 1.351.492,06 zł brutto. Suma ta obejmowała zakup dwóch central basenowych firmy (...) o łącznej wartości 415 .266,06 zł netto (155 .763,40 zł + 259 .502,65 zł) tj. 510.777,25 zł brutto. Nadto, kosztorys określał wartość robót związanych z instalacją odzysku ciepła na kwotę 190 .566,68 zł netto tj. 232 .491,22 zł brutto. Suma ta obejmowała zakup centrali odzysku ciepła z wód popłucznych o wartości 173.118,72 zł netto tj.
kodeksu cywilnego. W związku z odstąpieniem przez syndyka (...) SA od umowy nr (...)/kompleks sportowy z dnia 7.09.2012r. oraz postanowieniem sędziego komisarza sygn. akt V GUp 3/12 z dnia 7.09.2012r. zezwalającym na w/w odstąpienie od umowy (obydwa dokumenty dostarczono do (...) P. w dniach 17 - 18.09.2012r.) w dniu 19.09.2012r. sporządzono końcowy protokół z inwentaryzacji kontraktu „Budowa kompleksu sportowego w P.” w ramach realizacji umowy nr (...)/kompleks sportowy z dnia 6.11.2009r. Inwestor obok uwag zawartych w protokole nr (...) stwierdził brak zamontowania kompletu kolektorów solarnych (kolektory zakupione przez inwestora do zamontowania przez podwykonawcę w ramach rozliczeń podwykonawcy z inwestorem ). W związku z odstąpieniem od umowy przez syndyka (...) SA przedstawiciele generalnego wykonawcy nie brali udziału w końcowym odbiorze. Komisja powołana przez inwestora: E. M., M. K., P. D. przy udziale inspektorów nadzoru: J. D., B. S. stwierdziła zainstalowanie urządzenia (...) o wydajności 10g/h do zwalczania legionelli wraz z zaworem stałego ciśnienia, przyłączem, zaworem dozującym i wodomierzem (protokół odbioru z dnia 21 listopada 2012r.), zainstalowanie instalacji kolektorów solarnych (protokół odbioru z dnia 27 listopada 2012r.). Inwestorowi została przekazana kompletna dokumentacja powykonawcza oraz dzienniki budowy. Inwestor otrzymał w dniu 21.09.2012r. pozwolenie na użytkowanie (decyzja nr (...).422.232.2012) od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W protokole z końcowego odbioru poczyniono ustalenia dotyczące przedmiotu odbioru. Na podstawie dokumentów oraz dokonanego przeglądu robót ustalono, że przedmiotem odbioru są obiekty scharakteryzowane w załączniku nr 2 do protokołu. Zaznaczono, że roboty zostały wykonane w okresie od 18 stycznia 2010 roku do 31 sierpnia 2012 roku z wyjątkiem instalacji do zwalczania legionelli wykonanej do dnia 21.11.2012r. i instalacji kolektorów solarnych wykonanej do dnia 27.11.2012r. Przedmiot odbioru został wykonany na podstawie umowy nr (...)/kompleks sportowy z 6.11.2009 roku oraz aneksu nr (...) z dnia 28 czerwca 2012 roku. Wartość robót określono na 20.008,122,54 zł brutto. Strony odbioru stwierdziły, że roboty budowlane zostały wykonane, a w trakcie czynności odbiorowych nie stwierdzono wad i usterek (dowód: protokół końcowy z dnia 27.11.2012r. k. 34-35 akt, odstąpienie syndyka od umowy k. 174 akt). Pismem z dnia 9 października 2012r. powód wezwał pozwaną na podstawie art.
jako inwestora do zapłaty należności dochodzonej w niniejszym postępowaniu (dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 9.10.2012r. wraz z potwierdzeniem odbioru k. 43 akt). Pomimo tego wezwania pozwana nie dokonała zapłaty kwoty 154 822,92 zł. W odpowiedzi z dnia 24 października 2012r. podniosła, że w/w wezwanie jest trzecim przedstawionym przez powoda. Pozwany powołał się na swoje pisma nr: (...) z 12.07.2012r. i (...) z 24.07.2012r. i fakt, że generalny wykonawca budowy kompleksu sportowego w (...) SA w dniu 28.06.2012r. odstąpił od umowy nr (...) z dnia 14 grudnia 2011r. z uwagi na niewykonanie przedmiotu umowy w terminie umownym oraz brak reakcji na wezwania do usunięcia naruszeń umowy. Pozwany powołał się na oświadczenie (...) SA o odstąpieniu od umowy i to, że naliczył wobec podwykonawcy kary umowne w łącznej wysokości 427.548,00 zł, a na poczet kar zatrzymał ustalone w umowie zabezpieczenia należytego wykonania umowy oraz potrącił wszelkie płatności na rzecz powoda. Pozwany uznał, w związku z powyższym, wszelkie roszczenia związane z realizacją umowy zawartej pomiędzy (...) sp. z o.o. należy kierować do reprezentantów (...) SA w upadłości likwidacyjnej (pismo pozwanego z dnia 24 października 2012r. k. 293-294 akt). W dniu 23 listopada 2012r. powód zwrócił się do pozwanego jako inwestora z zapytaniem, czy został zgłoszony przez generalnego wykonawcę jako podwykonawca (dowód: pismo z dnia 23 listopada 2012r. k. 120 akt). W dniu 27 listopada 2012r. miał miejsce odbiór końcowy przedmiotowej inwestycji dokonany przez inwestora (dowód: protokół końcowy z dnia 27.11.2012r. k. 34-35 akt). Pozwany w dniu 11 grudnia 2012r. potwierdził, że w dniu 8 kwietnia 2011r. (...) S. przedstawił powoda jako podwykonawcę (dowód: pismo z dnia 12 grudnia 2012r. k. 123 akt). Pismem z dnia 31 grudnia 2012r. powód zwrócił się do pozwanej o podanie, czy generalny wykonawca (...) S.A. przedstawił do akceptacji umowę o numerze (...) z dnia 14 grudnia 2010r. (dowód: pismo z dnia 31.12.2012r. wraz z potwierdzeniem odbioru k. 44 i 121 akt). W odpowiedzi na powyżej pismo pozwana pismem z dnia 25 stycznia 2013r. pozwana potwierdziła, że (...) S. nie przedstawiło projektu umowy. Umowa z dnia 14 grudnia 2011r. została jej przedstawiona już po podpisaniu (dowód: pismo z dnia 25.01.2013r. k. 45 i 124 akt). W nawiązaniu do pisma z dnia (...) z dnia 25 stycznia 2013r., pozwany prosił o uzupełnienie informacji skierowanych do pozwanego pismem z dnia 31.12.2012r., a w szczególności, czy (...) Sp. z o.o., al. (...), (...)-(...) P. dla (...) S.A. z siedzibą w T. przy ul. (...) dokonał akceptacji zawartej umowy o numerze (...) z dnia 14 grudnia 2011, jeśli tak to kiedy. Powód prosił o podanie, kiedy (...) S.A. z siedzibą w T. przy ul. (...) przedstawiła podpisaną umowę (...) z dnia 14 grudnia 2011. (dowód: pismo z dnia 30.01.2013r. k. 122 akt). (...) S.A. zobowiązany był do zwrotu 50 % kwoty zatrzymanej tytułem zabezpieczenia należytego wykonania umowy nr (...) do dnia 12 grudnia 2012r. Na dzień wniesienia niniejszego pozwu należność ta nie została powodowi zwrócona. Do zapłaty z tego tytułu pozostaje kwota 29.478,04 zł (dowód: protokół końcowy z dnia 27.11.2012r. k. 34-35 akt). Należność stwierdzona fakturą VAT nr (...) w kwocie 125.344,88 zł oraz kwota 58.956,08 zł zatrzymana tytułem zabezpieczenia należytego wykonania umowy z dnia 14 grudnia 2010r. tj. łącznie 184.300,96 zł zostały przez (...) S.A. uznane w postępowaniu upadłościowym prowadzonym przed Sądem Rejonowym w Tarnowie pod sygn. akt VGUp 3/12 (dowód: wyciąg z karty wierzytelność Zw 960 k. 36-42 akt, zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym k. 46-62 akt). Opóźnienia w wykonaniu prac przez (...) Sp. z o.o. w ramach przedmiotowego zadania wynikały częściowo ze zmian projektowych dokonywanych na żądanie inwestora w trakcie jego realizacji, np. z poziomu basenu, posadowienia urządzeń towarzyszących, czy też zamieszczenia lamp. Zmiany te skutkowały koniecznością wykonania przez powoda dodatkowych prac lub też przeróbek w pracach już wykonanych. W konsekwencji wymuszało to na powodzie zwiększenia nakładu pracy oraz zastosowania większej ilości materiałów. Zmiany projektowe mogły opóźniały prace (dowód: zeznania świadka E. M. e-protokół rozprawy z dnia e-protokół rozprawy z dnia 23 lutego 2016r. czas 00:43:11). Zdarzały się też błędy projektowe lub zmiany w projekcie, ponieważ w pierwotnym projekcie nie było zabezpieczeń przeciwpożarowych. Brak tych zabezpieczeń i zmiana projektu w tym zakresie skutkowało robotami zamiennymi. Część instalacji trzeba było rozebrać z uwagi na konieczność zamontowania tych zabezpieczeń. Zmienił się zakres rzeczowy tych prac (dowód: zeznania świadka J. C. - przesłuchanie przed SR w Tarnowie e- protokół z dnia 16 listopada 2016r. czas 00:14:19-00:15:18, zeznania świadka B. W. e-protokół rozprawy z dnia 7 lipca 2016r. czas 00:19:20-00:20:40, zeznania świadka W. S. –przesłuchanie przed SR w Oświęcimiu e- protokół z 28 września 2016r. czas 00:03:59-00:35:15, zeznania świadka M. C. e-protokół rozprawy z dnia 24 października 2016r. czas 00:15:40-00:15:57). Były zmiany związane z grubością izolacji, była za cienka, trzeba było ją zmienić, wiązało się to z dodatkowymi pracami (dowód: zeznania świadka J. C. - przesłuchanie przed SR w Tarnowie e- protokół z dnia 16 listopada 2016r. czas 00:19:20, Powodowało to zmianę w kosztorysie z uwagi na zmiany izolacji na około 60.000zł (dowód: zeznania świadka B. W. e-protokół rozprawy z dnia 7 lipca 2016r. czas 00:18:41). Zaszła konieczność zmian projekty wentylacji z uwagi na zmiany w projekcie budowalnym (dowód: zeznania świadka B. W. e-protokół rozprawy z dnia 7 lipca 2016r. czas 00:22-29, zeznania świadka W. S. –przesłuchanie przed SR w Oświęcimiu e- protokół z 28 września 2016r. czas 00:03:59-00:35:15). Były zmiany związane z prowadzeniem kanałów dla wentylacji z uwagi na zmiany architektoniczne, taka sytuacja mogła być podstawą do wystąpienia o przesunięcie terminu (dowód: zeznania świadka J. C. - przesłuchanie przed SR w Tarnowie e- protokół z dnia 16 listopada 2016r. czas 00:16:52-00:18:00, zeznania świadka W. S. –przesłuchanie przed SR w Oświęcimiu e- protokół z 28 września 2016r. czas 00:03:59-00:35:15). Dochodziło też do zmian materiałowych np. kształtek wentylacyjnych, puszek rozprężonych (dowód: zeznania świadka P. B. e-protokół rozprawy dnia 23 lutego 2016r. czas -01:10:33-01:11:34). Powód nie wykonał przekuć pod kanały wentylacyjne. Inne firmy zakładające wentylację standardowo wykonują takie prace. Powód uważał, że nie należy to do jego obowiązków (dowód: zeznania świadka P. B. e-protokół rozprawy dnia 23 lutego 2016r. czas -01:10:33-01:11:34, zeznania świadka B. W. e-protokół rozprawy z dnia 7 lipca 2016r. czas 00:25:03). W dniu 2 kwietnia 2012r. B. W. wysłał do J. C. kosztorys różnicowy dotyczący klimatyzacji (dowód: kosztorys z marca 2012r. k.188-190 akt). Nie były prowadzone rozmowy między powodem a (...) S. na temat dodatkowego wynagrodzenia dla powoda za te prace (dowód: zeznania świadka P. B. e-protokół rozprawy dnia 23 lutego 2016r. czas -01:11:43). Powód szacował wynagrodzenie za dodatkowe prace na około 200.000zł (dowód: zeznania świadka B. W. e-protokół rozprawy z dnia 7 lipca 2016r. czas 00:21:30). Między powodem a (...) S. nie doszło do zmiany umowy, ani też zmiany jej zakresu rzeczowego (dowód: zeznania świadka B. W. e- protokół rozprawy z dnia 7 lipca 2016r. czas 00:19:20-00:20:40)., Sam powód oszacował, że dodatkowe prace z uwagi na zmiany projektowe zajęły mu dodatkowo czas około 3 miesięcy (dowód: zeznania świadka B. W. e-protokół rozprawy z dnia 7 lipca 2016r. czas 00:19:20-00:25:00)., Prace, za które powód odchodzi wynagrodzenia w niniejszym procesie zostały odebrane przez (...) S.. Protokół podpisał J. C. i K. T. (dowód: zeznania świadka B. W. e-protokół rozprawy z dnia 7 lipca 2016r. czas 00:43:04, zeznania świadka W. S. –przesłuchanie przed SR w Oświęcimiu e- protokół z 28 września 2016r. czas 00:03:59-00:35:15). Powód wykonał 70-80% zakresu swoich prac, natomiast przerobowo były to znacznie mniejsze wielkości (dowód: zeznania świadka M. C. e-protokół rozprawy z dnia 24 października 2016r. czas 00:09:56-00:10:03). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, należy podnieść, że w stosownie do treści art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie. która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Art. 232 k.p.c. stanowi natomiast, iż strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W konsekwencji, jeśli strona nie przedstawia wiarygodnych dowodów, to uznać należy, iż dany fakt nie został wykazany (udowodniony). Samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności (art. 227 k.p.c.) powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą. (art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c.). Skoro zatem powód twierdził, iż wykonał umowę zawartą z generalnym wykonawcą należycie, nie było podstaw do odstąpienia od niej przez (...) S., a generalny wykonawca niezasadnie naliczał kary umowne, zaś przyczyny opóźnienia w pracach nie obciążają powoda, to powinien te okoliczności udowodnić. Przy ostatecznym przyznaniu pozwanego, że milcząco zaakceptował- przez fakty dokonane- wykonywanie prac z zakresu wentylacji i klimatyzacji przez powoda jako podwykonawcę- byłyby podstawy faktyczne i prawne do uwzględnienia roszczenia. Tymczasem, powód zaniechał precyzyjnego wykazania istotnych dla niego okoliczności, zażywszy na ogólnikowość zeznań niektórych świadków i odmienne twierdzenia pozwanego poparte zgłoszonymi przez niego wnioskami dowodowymi, w tym dokumentami prywatnymi. Wystarczy wskazać, że dla świadka B. W. prace wynikające ze zmian projektowych opóźniły wykonanie umowy o 3 miesiące. Natomiast świadek pozwanego E. M. twierdził, że o około miesiąc, ale z uwagi na dobre warunki pogodowe, tę różnice można było zniwelować. Zmiany mogły wstrzymać prac na około 2- 3 dni (dowód: zeznania świadka E. M. e-protokół rozprawy z dnia e-protokół rozprawy z dnia 23 lutego 2016r. czas 00:43:11). Zatem należałoby wykazać wszystkie zmiany projektowe, ich rodzaj, czas ich wystąpienia, czas potrzebny do dodatkowych lub zamiennych prac, a nadto uniemożliwienie przez te zmiany projektowe wykonania innego etapu robót, co wiąże się z zblokowaniem frontu robót. Szacunek tego czasu przedstawiony przez powoda, jak Sąd zaznaczył w stanie faktycznym, był co najwyżej subiektywną oceną jednej ze stron procesu, nie wystarczającą do poczynienia dokładnych ustaleń faktycznych. To, że zdarzają się zmiany projektowe, jest dość powszechną rzeczą, natomiast na ile one są istotne, czy są one zwykłą korektą, czy też błędem skutkującym znaczące opóźnienia dla wykonawcy, których nie można uniknąć nawet przy dołożeniu należytej staranności i profesjonalizmie podmiotu, tego powód nie wykazał. Nie można też przeoczyć, że mimo podnoszonych twierdzeń dotyczących dodatkowego czasu pracy, kosztów ze względu na występujące zmiany projektowe , powód nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynikałoby żądanie zmiany warunków umowy, wydłużenie terminu realizacji świadczenia, co wydawałoby się istotne, w sytuacji takich opóźnień i skutków prawnych dla powoda – naliczania kar umownych. Problemem w tej sprawie nie tylko jest wykazanie przez powoda faktycznego, niezawinionego okresu opóźnienia, który nie powinien rzutować na naliczanie kar umownych, ale i wykazanie faktycznie wykonanego zakresu rzeczowego umowy. Wystarczy bowiem podkreślić, że w piśmie procesowym z dnia 3 marca 2016r. (data wpływu 10 marca 2016r.) w pierwszej kolejności strona powodowa wskazała, że załączone przez pozwaną do pisma z dnia 22 lutego 2016r. inwentaryzacje (...) S.A. oraz (...) Sp. z o.o. są bezprzedmiotowe dla ustalenia zakresu prac zrealizowanych przez (...) Sp. z o.o. Obejmują one bowiem jedynie zestawienie robót, które w ocenie podmiotów je sporządzających należy jeszcze wykonać, przy czym inwentaryzacje te nie znajdują żadnego odniesienia do obiektu, w którym powód wykonywał zlecone mu prace. Nie wynika z nich bowiem, jakie roboty w poszczególnych pomieszczeniach zostały wykonane, a które pozostają jeszcze do zrealizowania. Powód dodał, że inwentaryzacje te nie zostały potwierdzone sporządzeniem żadnej dokumentacji zdjęciowej, czy też graficznej. Tym samym budzić może wątpliwości, czy zostały one wykonana rzetelnie i odzwierciedlają roboty rzeczywiście wykonane przez powoda. Ponadto, powód podał, że ceny jednostkowe wskazane w inwentaryzacjach przeprowadzonych przez (...) S.A. oraz (...) Sp. z .o.o. za wykonanie poszczególnych prac i zamontowanie urządzeń w nich wyszczególnionych różnią się od siebie znacząco. Stawki wskazane przez (...) S.A. są bowiem w niektórych pozycjach inwentaryzacji nawet dwukrotnie niższe od tych, które stosuje (...) Sp. z o.o. Powód podał także, że inwentaryzacja przeprowadzona przez (...) Sp. z o.o. w dniu 3.07.2012r. w przeciwieństwie do tych sporządzonych przez (...) S.A. oraz (...) Sp. z o.o. obrazuje prace wykonane na obiekcie sportowym w P., bowiem wskazuje ona prace zrealizowane w poszczególnych pomieszczeniach przedmiotowego obiektu. Ponadto składa się ona z dokumentacji zdjęciowej oraz graficznej, która obrazuje stopień wykonania powierzonych powodowi robót. Powód wskazał także, że inwentaryzacja wykonana przez niego jest spójna w zakresie zrealizowanych prac, ze sporządzonym przez (...) Sp. z o.o. kosztorysach powykonawczym. Stawki zastosowane w/w kosztorysach odpowiadają tym, z kosztorysu ofertowego załączonego do oferty z dnia 25.10.2011r., która stanowiła integralną część umowy z dnia 14 grudnia 2011r. Pozwany polemizując z powodem, podnosił iż brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności inwentaryzacji sporządzonej z udziałem (...) SA oraz (...) sp. z o.o. w zakresie niezbędnym dla ustalenia zakresu prac zrealizowanych przez (...) sp. z o.o. Obejmuje ona zastawienie robót pozostałych do wykonania w zakresie prac związanych z instalacji wentylacji i klimatyzacji w ramach inwestycji polegającej na budowie kompleksu sportowego przy ul. (...) w P.. Tym samym dokumentacja ta potwierdza zakres i wartość robót niewykonanych przez powoda na dzień 26 czerwca 2012 r. Powód został wezwany do wzięcia udziału w inwentaryzacji, jednakże w ustalonym terminie się nie stawił. Przedstawiona przez niego inwentaryzacja jest zupełnie niewiarygodna. Została podpisana tylko przez niego, nie można zatem ustalić kiedy i w jakich okolicznościach powstała. Pozwany przyznał, iż ceny jednostkowe wskazane w inwentaryzacjach (...) sp. z o.o. różnią się od siebie. Nie zmienia ta jednak faktu, że nawet przy przyjęciu stawek niższych powód nie posiada żadnych roszczeń względem pozwanego, gdyż wysokość wypłaconego powodowi wynagrodzenia po odjęciu wartości pozostałych do wykonania prac, niedostarczonych urządzeń oraz naliczonych kar przekracza umówione wynagrodzenie. W ocenie pozwanego, bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż inwentaryzacja wykonana przez powoda jest spójna z kosztorysami powykonawczymi skoro oba te dokumenty zostały sporządzone przez ta samą osobę. Mając zatem na uwadze konieczność zweryfikowania zakresu rzeczowego robót wykonanych przez powoda i ich wartości, a nadto robót, które zostały jeszcze do wykonania i ich kosztów, a dodatkowo wpływu zmian projektowych na wielkość opóźnienia, koniecznym było skorzystanie z wiadomości specjalnych i wykonanie opinii prze biegłego z zakresu instalacji i klimatyzacji , który poczyniłby w oparciu o cały materiał dowodowy stosowne wnioski, które mogłyby być podstawą ustaleń faktycznych. Jak bowiem wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, jeżeli ustalenie określonej okoliczności faktycznej istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych, które może zapewnić wyłącznie opinia biegłego, sąd nie może ich ustalić bez przeprowadzenia takiego dowodu (porównaj między innymi orzeczenia z dnia 24 listopada 1999 r. I CKN 223/98, z dnia 17 marca 2006 r. I CSK 101/05, niepubl., z dnia 19 kwietnia 2007 r. I CSK 27/07, OSNC-ZD 2008/1/25, z dnia 15 stycznia 2010 r. I CSK 199/09, z dnia 20 maja 2011 r. II UK 339/10 i z dnia 27 kwietnia 2012 r. V CSK 202/11, niepubl.). Wielokrotnie również Sąd Najwyższy stwierdzał, że opinią biegłego, w rozumieniu art. 278 k.p.c., jest tylko opinia złożona przez osobę wyznaczoną przez sąd. Powód, którego obciążał ciężar dowodzenia w tej sprawie (art. 6 k.c.), zaniechał powyższej inicjatywy dowodowej, a brak było podstaw do działania Sądu z urzędu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo okazało się bezzasadne. Odnosząc się do najistotniejszych dla rozstrzygnięcia okoliczności należy podnieść, że: Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2009 r. ( P 105/08, OTK-A 2009, nr 11, poz. 168) Art. 647 k.c., art.
i art. 658 k.c. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl przywoływanego przez powodów art.
w umowie o roboty budowlane, o której mowa w art. 647 k.c., zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą), strony ustalają zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców. Do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy (art.
Do zawarcia przez podwykonawcę umowy z dalszym podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora i wykonawcy. Przepis § 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio (art.
Umowy, o których mowa w § 2 i 3 art.
k.c. powinny być dokonane w formie pisemnej pod rygorem nieważności. W myśl art.
zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Odmienne postanowienia umów, o których mowa w niniejszym artykule, są nieważne (art.
Orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego co do interpretacji art.
jest jednoznaczne . Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów SN z dnia 29 kwietnia 2008 r. ( III CZP 6/08, OSNC 2008, nr 11, poz. 121) do zgody wymaganej przez art.
nie stosuje się art. 63 § 2 k.c. Zgoda ta może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny (art. 60 k.c.); niezależnie od tego zgodę uważa się za wyrażoną w razie ziszczenia się przesłanek określonych w art.
W wyroku SN z dnia 24 stycznia 2014 r., (V CSK 124/13, Biul. SN 2014, nr 3, s. 12) czytamy, jeżeli inwestor zrezygnował z wglądu do dokumentacji lub z żądania informacji od wykonawcy, skuteczność jego zgody na zawarcie umowy z podwykonawcą nie jest uzależniona od przedstawienia umowy lub projektu umowy oraz wiedzy o jej postanowieniach (art.
Dorozumiana zgoda inwestora na zawarcie umowy wykonawcy i podwykonawcy (art.
zdanie pierwsze k.c.) wyrażona w sposób czynny jest skuteczna, gdy dotyczy umowy, której istotne postanowienia, decydujące o zakresie solidarnej odpowiedzialności inwestora z wykonawcą za wypłatę wynagrodzenia podwykonawcy są znane inwestorowi albo z którymi miał możliwość zapoznania się (por. wyrok SN z dnia 6 października 2010 r., II CSK 210/10, OSNC 2011, nr 5, poz. 59). W wyroku SN z dnia 20 czerwca 2007 r. ( II CSK 108/07, Biul. SN 2007, nr 11, s. 14) podkreślono, że zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą (art. 647 § 1 k.c.) może być wyrażona w każdy sposób (art. 60 k.c.), bez konieczności przedstawiania inwestorowi umowy z podwykonawcą lub jej projektu z odpowiednią dokumentacją. Tym samym SN wycofał się z uprzednio wyrażonego poglądu, iż skuteczność zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o wykonanie zadań wchodzących w zakres umowy o roboty budowlane wymaga przedstawienia mu umowy z podwykonawcą lub jej projektu oraz odpowiedniej dokumentacji (por. uchwała SN z dnia 28 czerwca 2006 r., III CZP 36/06, OSNC 2007, nr 4, poz. 52). Inwestor odpowiada solidarnie wraz z wykonawcą wobec podwykonawcy na podstawie art.
tylko wtedy, gdy rezultat świadczenia podwykonawcy stał się składnikiem obiektu stanowiącego przedmiot świadczenia wykonawcy w ramach umowy o roboty budowlane (por. wyrok SN z dnia 17 października 2008 r., I CSK 106/08, OSNC-ZD 2009, nr 3, poz. 64). Jedynie ubocznie można wskazać, że inwestor nie może zwolnić się od wypłaty całego wynagrodzenia należnego wykonawcy, powołując się na to, że zapłacił wynagrodzenie należne podwykonawcom (art. 674 1 § 5 k.c.) (por. wyrok SN z dnia 11 stycznia 2008 r., V CSK 179/07, OSNC-ZD 2008, nr 4, poz. 100). W ocenie Sądu, wszystkie ustalone okoliczności w sprawie przesądzają co do zasady o solidarnej odpowiedzialności pozwanego z generalnym wykonawcą (...) S. za wynagrodzenie należne powodowi za wykonane prace, a mianowicie: - pozwany posiadał wiedzę, na temat tego, że powód został wskazany jako podwykonawca instalacji i klimatyzacji na obiekcie, co wynika z pism wychodzących od samego pozwanego, przytoczonych w stanie faktycznym sprawy i żądaniu uzupełnienia referencji powoda, - pozwany otrzymał odpis umowy łączącej powoda z generalnym wykonawcą , przy czym z rażącym opóźnieniem, -pracownicy powoda na inwestycji mieli oznaczenia na odzieży z logo firmy, -prezes zarządu powodowej spółki był zawiadamiany i uczestniczył w naradach na budowie, -pracownicy powoda kontaktowali się z przedstawicielami generalnego wykonawcy i inwestora, -wreszcie sam pozwany przyznał, że milcząco zaaprobował tego podwykonawcę, chociaż do końca nie miał wiedzy co do zakresu jego prac, -pozwany częściowo zaspokoił roszczenie powoda z jednej z faktur. Przesądzenie o powyższej okoliczności nie jest jednak wystarczające do uwzględnienia powództwa. Za zasadne należało bowiem uznać nieterminowość, niekompletność prac powoda, zasadne odstąpienie od umowy (...) k.c. przez generalnego wykonawcę, a co się z tym wiąże naliczanie kar umownych i kompensatę roszczeń generalnego wykonawcy i powoda jako podwykonawcy. Należy w tym miejscu wskazać, że w wypadku kary umownej zastrzeżonej na wypadek nieterminowego wykonania zobowiązania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, kara umowna należy się jedynie w wypadku zwłoki dłużnika – nie można natomiast żądać kary umownej, gdy dłużnik obalił wynikające z art. 471 k.c. domniemanie, iż opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1999 r., III CKN 166/98, LEX nr 521867). Kara umowna należy się wierzycielowi w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niezależnie od tego, w jakiej wysokości doznał szkody na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 1999 r., III CKN 337/98, LEX nr 527125). Należy się ona więc bez względu na wysokość szkody. W konsekwencji wierzyciel, nawet jeżeli poniósł niewielki uszczerbek majątkowy związany z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania, może żądać zapłaty kary umownej. Co więcej, zastrzeżenie kary umownej na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania nie zwalnia dłużnika z obowiązku jej zapłaty w razie wykazania, że wierzyciel nie poniósł szkody (vide: uchwała SN z dnia 6 listopada 2003 r., III CZP 61/03, OSNC 2004/5/69). Zgodnie z art. 476 k.c. zd. I, dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, że ze stanem zwłoki, tzw. opóźnieniem kwalifikowanym, mamy do czynienia wtedy, gdy dłużnik nie spełnia świadczenia we właściwym czasie z przyczyn, za które ponosi odpowiedzialność. Ustawa wprowadza domniemanie, zgodnie z którym niewykonanie przedmiotu umowy w terminie jest spowodowane zwłoką. Zwolnienie się z odpowiedzialności wymaga zatem wykazania przez dłużnika, że opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które odpowiedzialności nie ponosi (vide: Z. Gawlik, Komentarz do art.476 Kodeksu cywilnego [w:] Kidyba A. (red.), Gawlik Z., Janiak A., Kozieł G., Olejniczak A., Pyrzyńska A., Sokołowski T., Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część ogólna, opubl. LEX 2014). W sytuacji, gdy strony umowy przewidziały kary umowne za zwłokę w oddaniu przedmiotu umowy (rozumianego jako całości robót) to wierzyciel nie ma prawa do naliczania kar umownych za faktyczny okres opóźnienia albowiem art. 476 k.c. przez zwłokę rozumie tylko takie opóźnienie, które jest następstwem okoliczności za które dłużnik ponosi odpowiedzialność (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2013r., IV CSK 299/12, LEX nr 1314429). W związku z tym w przedmiotowej sprawie generalny wykonawca był uprawniony do naliczenia powodowi kary umownej tylko za okres opóźnienia spowodowany okolicznościami, za które ponosi on odpowiedzialność. Powód nie wykazał o czym był mowa, w jakim zakresie i w jakim czasie mógłby zwolnić się z odpowiedzialności za zwłokę w spełnieniu świadczenia, tym bardziej, że miernik staranności zgodnie z art. 352 § 2 k.c. wymagany od podmiotu profesjonalnie zajmującego się tego rodzaju działalnością nakazuje profesjonalnie zaplanować front robót, ilość pracowników, wkalkulować ryzyko pogodowe oraz czas potrzebny na drobne zmiany projektowe . Opóźnienie w wykonaniu przedmiotu umowy- przy braku wykazania przez powoda okoliczności o których była już mowa- było b zawinione przez powoda, który nie zachował przy realizacji umowy należytej staranności. Nie można też przeoczyć, co wynika z ustaleń faktycznych, że zmiany projektowe nie wyłączona przyczyna opóźnień na budowie. Zostały bowiem także ustalone okoliczności świadczące o nie przejawieniu przez powoda wymaganej aktywności co do realizacji umowy, zaniedbaniach, nieaktywnym, nieterminowym podejściu do wykonania obowiązków umownych. Stąd należało znać, że takimi karami umownymi mógł powód zostać skutecznie obciążony. W przedmiotowej sprawie oprócz opóźnienia w wykonaniu umowy, problematycznym jest zakres rzeczowy wykonanych przez powoda prac i ich wartość, nawet gdyby przyjąć, że opóźnienia nie obciążają powoda. Z tych względów również nie można przyjąć, odpowiedzialności pozwanego za wynagrodzenie powoda w sytuacji nieudowodnienia zakresu i wartości prac na datę zejścia z budowy. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 zd.2 k.p.c. Sąd obciążył powoda jedynie kosztami procesu należnymi pozwanemu. Na koszty należne pozwanemu od powoda złożyły się koszty zastępstwa procesowego 3600zł i opłata od pełnomocnictwa 17zł. W pozostałym zakresie na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd nie obciążył powoda kosztami sądowymi ZARZĄDZENIE 1. uzasadnienie sporządzone przez sędziego, 2. protokół rozprawy z dnia 7 lipca 2016r. skierować do transkrypcji w całości (k. 446). 3. brak płyty CD K.484-proszę dołączyć, 4. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.