umowy – za wykonanie czynności, o których mowa w umowie, klient zobowiązuje się do zapłaty pośrednikowi wynagrodzenia w wysokości 3,57% ceny transakcji nieruchomości brutto, przy czym pierwsza część wynagrodzenia w wysokości 50% wynagrodzenia zostanie zapłacona w terminie 7 dni od dnia zawarcia przez klienta umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości na podstawie faktury VAT wystawionej przez pośrednika, druga cześć wynagrodzenia w wysokości 50% wynagrodzenia zostanie zapłacona w terminie 7 dni od dnia zawarcia przez klienta umowy sprzedaży nieruchomości na podstawie faktury VAT wystawionej przez pośrednika. Zgodnie z § 4 ust. 2 umowy pośrednikowi przysługuje prawo zatrzymania części wynagrodzenia, o której mowa w ust.1 pkt) a w sytuacji, gdy z jakichkolwiek przyczyn nie leżących po stronie pośrednika nie dojdzie do zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży nieruchomości. Z ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie wynika, iż powód w ramach realizacji umowy pośrednictwa zaprezentował pozwanej J. A. osiem nieruchomości, w tym w dniu 22 maja 2013 r. nieruchomość przy ul. (...) w G.. Wprawdzie pozwana w swoich zeznaniach twierdzi, iż ww. lokal został jej okazany przez pośrednika strony sprzedającej, jednakże ze złożonego przez powoda protokołu z prezentacji nieruchomości jednoznacznie wynika, iż w dniu 22 maja 2013 r. to właśnie powód okazał pozwanej przedmiotową nieruchomość. Okoliczność ta została stwierdzona przez pozwaną jej własnoręcznym podpisem, nadto została potwierdzona zeznaniami świadka P. S. bezpośrednio uczestniczącego w okazaniu pozwanej ww. nieruchomości w imieniu powoda. Obecność pośrednika sprzedających nie była istotna dla oceny sytuacji pozwanej. W ocenie Sądu ww. czynności powoda doprowadziły do skojarzenia stron, które następnie zdecydowały się zawrzeć transakcję i w dniu 3 czerwca 2013 r. podpisały umowę przedwstępną sprzedaży prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr (...), usytuowanego w budynku nr (...) przy ul. (...) w G. za cenę 335.000,00 zł. Należy wskazać, że pośrednictwo zobowiązuje jedynie do nastręczenia sposobności do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości przez skojarzenie obu kontrahentów, zaś prowizja należy się temu pośrednikowi, który przedstawił nieruchomość i ujawnił jej właścicieli zbywcy i stworzył w ten sposób możliwość zawarcia umowy. W ocenie Sądu powód w niniejszej sprawie powyższe czynności faktyczne wykonał, tj. stworzył klientowi – pozwanej sposobność do zawarcia umowy sprzedaży (nabycia prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr (...), usytuowanego w budynku nr (...) przy ul. (...) w G.). Z wyżej wskazanych już przyczyn bez znaczenia dla odpowiedzialności pozwanej pozostaje fakt, iż tuż po okazaniu przedmiotowej nieruchomości pozwana wypowiedziała powodowi umowę pośrednictwa. W ocenie Sądu dla odpowiedzialności pozwanej bez znaczenia pozostaje również fakt, iż do ostatecznego zawarcia umowy sprzedaży lokalu nie doszło, albowiem zawarcie umowy przyrzeczonej było warunkiem otrzymania przez pośrednika drugiej części wynagrodzenia, natomiast powód w niniejszym procesie dochodził jedynie pierwszej części wynagrodzenia, płatnej po zawarciu przedwstępnej umowy sprzedaży. Nadto należy wskazać, iż nie można przypisać powodowi, aby do zawarcia umowy zasadniczej nie doszło z jego winy, gdyż nie informował pozwanej o zadłużeniu nabywanego lokalu. Należy wskazać, iż z treści samej umowy przedwstępnej sprzedaży (§ 8) wynika, iż na dzień zawierania umowy istniały obciążenia z tytułu użytkowania lokalu, które sprzedający zobowiązał się uregulować najpóźniej do dnia przeniesienia własności przedmiotowego lokalu. Zatem pozwana podpisując umowę przedwstępną sprzedaży wiedziała o istniejących zaległościach i godziła się na to, że do dnia podpisania umowy zasadniczej zostaną one uregulowane przez stronę sprzedającą. Odnosząc się do zarzutu pozwanej jakoby zapis umowy dotyczący wynagrodzenia należnego pośrednikowi za poszczególne etapy realizacji umowy pośrednictwa stanowił klauzulę niedozwoloną, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 385 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż zapis umowy, który zdaniem pozwanej stanowi klauzulę niedozwoloną określa główne świadczenie stron – wynagrodzenie za realizację umowy pośrednictwa w zakupie nieruchomości. Nadto zdaniem Sądu zapis zawarty w §
umowy został sformułowany jednoznacznie i nie budzi żadnych wątpliwości, a tym samym nie mógł być uznany za niedozwolony zapis umowny. Sąd nie dopatrzył się również, aby żądanie przez powoda wynagrodzenia za wykonanie na rzecz pozwanej czynności pośrednictwa – zgodnie z zawartą umową – było sprzeczne z prawem lub z zasadami współżycia społecznego. Należy wskazać, że zgodnie z zapisem zawartym w §
umowy – za wykonanie czynności, o których mowa w umowie, klient zobowiązuje się do zapłaty pośrednikowi wynagrodzenia w wysokości 3,57% ceny transakcji nieruchomości brutto, przy czym pierwsza część wynagrodzenia w wysokości 50% wynagrodzenia zostanie zapłacona w terminie 7 dni od dnia zawarcia przez klienta umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości na podstawie faktury VAT wystawionej przez pośrednika. Mając na uwadze to, iż powód wykonał czynności wskazane w umowie, tj. dokonał prezentacji przedmiotowej nieruchomości i skojarzył pozwaną ze sprzedającym, co w konsekwencji doprowadziło do zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży, zgodnie z §
1 a) powodowi należy się żądane pozwem wynagrodzenie. W tej sytuacji dla odpowiedzialności pozwanej bez znaczenia pozostaje również fakt, iż do ostatecznego zawarcia umowy sprzedaży lokalu nie doszło. Nadto należy wskazać, że niewystawienie przez powoda faktury VAT opiewającej na kwotę żądaną pozwem nie stanowi przyznania faktu nie wykonania przez powoda czynności pośrednictwa. W ocenie Sądu funkcję faktury w niniejszej sprawie pełniła wystawiona przez powoda nota obciążeniowa (będąca dokumentem księgowym) wskazująca kwotę wynagrodzenia i termin jego zapłaty. Zdaniem Sądu okoliczność ta spowodowała jedynie to, iż termin wymagalności roszczenia powoda przypadał na datę późniejszą, tj. dopiero po wystawieniu noty obciążeniowej i po upływie zakreślonego w wezwaniu do zapłaty terminu zapłaty. Z uwagi na podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia powoda z upływem lat dwóch na podstawie art. 751 k.c. należało sprawdzić czy żądanie powoda może być skutecznie dochodzone czy tez uległo przedawnieniu. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2007 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV CSK 267/06, „umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami stanowi nowy typ umowy nazwanej. Art. 750 k.c. stanowi, że do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Jednoznaczne sformułowanie o zastosowaniu tego przepisu do umów, gdy nie są one uregulowane odrębnymi przepisami, wyklucza jego zastosowanie do umowy o świadczenie usług polegających na pośrednictwie w obrocie nieruchomościami - umowy pośrednictwa - uregulowanej w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Skoro zakres unormowania nie obejmuje umowy pośrednictwa, to wyłączona jest możliwość odwoływania się do terminu przedawnienia z art. 751 k.c. Ustawa o gospodarce nieruchomościami normując dany rodzaj stosunku prawnego pośrednictwa nie przewiduje szczególnego terminu przedawnienia poszczególnych czy wszystkich roszczeń wywodzących się z tego stosunku prawnego. Skoro brak jest przepisu szczególnego, regulującego termin przedawnienia roszczenia wynikającego z umowy pośrednictwa, to znajduje zastosowanie trzyletni termin przedawnienia przewidziany w art. 118 k.c.”. Mając na uwadze ww. stanowisko Sądu Najwyższego, w całości popierane przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, należy wskazać, iż termin przedawnienia roszczenia powoda dochodzonego w niniejszym procesie, jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z art. 118 k.c. wynosi 3 lata. Zgodnie natomiast z art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W ocenie Sądu roszczenie powoda stało się wymagalne z upływem 14 dniowego terminu zapłaty wskazanego w wezwaniu do zapłaty z dnia 11 lutego 2014 r., doręczonego pozwanej w dniu 18 lutego 2014 r., tj. w dniu 4 marca 2014 r. Zatem do przedawnienia przedmiotowego roszczenia doszłoby w dniu 4 marca 2017 r. Z uwagi na to, że pozew został wniesiony w dniu 28 czerwca 2015 r., tj. przed upływem trzech lat od daty wymagalności roszczenia powoda, zarzut przedawnienia nie zasługiwał na uwzględnienie. Reasumując Sąd uznał, że powód dopełnił wszystkich obowiązków wynikających z umowy pośrednictwa, w szczególności skojarzył strony umowy sprzedaży i w konsekwencji doprowadził do zawarcia przez strony umowy przedwstępnej, a zatem na podstawie pkt 3 umowy pośrednictwa należała się mu zapłata pierwszej części umówionego wynagrodzenia. Należy wskazać, że na mocy zawartej umowy pośrednictwa powódce na tym etapie należała się pierwsza część wynagrodzenia w wysokości 50% wynagrodzenia obliczonego jako 3,57% ceny sprzedaży (335.000,00 zł), a zatem w niniejszej sytuacji w kwocie 5.979,75 zł (50% z kwoty 11.959,50 zł). Wobec powyższego Sąd w pkt I wyroku na mocy art. 180 ust. 4 ww. ustawy w zw. z art. 481 § 1 i 2 k.p.c. zasądził od pozwanej J. A. na rzecz powoda kwotę 5.979,75 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5 marca 2014 r. do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie, tj. co do odsetek żądanych od kwoty 5.979,75 zł za okres od 14 czerwca 2013 r. do dnia 4 marca 2014 r., Sąd z ww. już przyczyn w pkt II wyroku oddalił powództwo jako niezasadne. W toku niniejszego postępowania Sąd ustalił, iż termin zapłaty należnego powodowi wynagrodzenia, zgodnie z treścią wezwania do zapłaty z dnia 11 lutego 2014 r., doręczonego pozwanej w dniu 18 lutego 2014 r., przypadał na dzień 4 marca 2014 r., a zatem o opóźnieniu pozwanej w zapłacie ww. należności można mówić dopiero od dnia następującego po dniu zapłaty, a zatem od dnia 5 marca 2014 r. Tym samym powodowi należą się odsetki za opóźnienie właśnie od tej daty. O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt III wyroku, na mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., § 6 pkt 4 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349, mającego zastosowanie do spraw wszczętych przed dniem 1 stycznia 2016 r.), zasądzając od pozwanej, jako strony przegrywającej proces, na rzecz powoda kwotę 1.292,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 1.200,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, kwotę 75,00 zł tytułem uiszczonej przez powoda opłaty sądowej od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym i kwotę 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W oparciu o ww. zasadę odpowiedzialności za wynik procesu Sąd w pkt IV wyroku Sąd, na mocy art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nakazał ściągnąć od pozwanej J. A. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 175,00 zł tytułem części opłaty sądowej od pozwu nieuiszczonej przez powoda. ZARZĄDZENIE 1. odnotować w kontrolce uzasadnień, 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. pozwanej, 3. akt przedłożyć z wpływem lub za 30 dni.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.