kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońców oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygnatura akt II K 442/15 I. uchyla zaskarżony wyrok i przy przyjęciu, iż czyn przypisany oskarżonemu stanowi wykroczenie z art. 87 § 1 kw - na podstawie art. 45 § 1 kw w zw. z art. 5 § 1 pkt 4 kpw - postępowanie w sprawie umarza; II. stwierdza, iż koszty procesu zaistniałe w sprawie ponosi Skarb Państwa. Sygnatura akt IV Ka 600/16 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Dzierżoniowie wniósł akt oskarżenia przeciwko K. W. oskarżając go o to, że: w dniu 03 grudnia 2014 roku w B. woj. (...), będąc w stanie nietrzeźwości, to jest stężeniu alkoholu w organizmie nie mniejszym niż 0,7 promila prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki H. (...) o nr rej. (...), to jest o czyn z art.
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 roku (sygnatura akt II K 442/15) Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie: I. oskarżonego K. W. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, przy czym przyjął, iż zawartość alkoholu w organizmie oskarżonego w chwili zdarzenia prowadziła do stężenia nie mniejszego niż 0,5 promila, to jest występku z art.
i za to na podstawie art.
w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego w punkcie I. wyroku kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata; III. na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego K. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat; IV. na podstawie art. 63 § 2 k.k. na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym zaliczył oskarżonemu K. W. okres rzeczywistego stosowania tego środka karnego, tj. od dnia 7 stycznia 2015r.; V. na podstawie art. 627 k.p.k. zasadził od oskarżonego K. W. koszty sądowe tytułem wydatków poniesionych przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania w kwocie 713,46 zł (siedemset trzynaście złotych i czterdzieści sześć groszy), a na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych wymierzył oskarżonemu opłatę sądową 120 (sto dwadzieścia) złotych. Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego K. W. adw. E. M., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: I. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 410 k.p.k. w zw. z art. 393 § 1 k.p.k. i 175 § 2 k.p.k. przez dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie sprawstwa oskarżonego na podstawie nagrania zapisu monitoringu na płycie DVD-R z opisem "(...)", w sytuacji, gdy nagranie to nie zostało ujawnione w toku rozprawy głównej w procesowe przewidziany sposób, co uniemożliwiło oskarżonemu złożenie wyjaśnień co do istotnego dowodu; II. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 k.p.k., art. 4 k.p.k. oraz art. 5 § 1 i 2 k.p.k. przez jednostronną i nieuwzględniającą wskazań doświadczenia życiowego, a także przemawiających na korzyść oskarżonego okoliczności, ocenę jao niewiarygodnych jego wyjaśnień w zakresie zwrócenia przezeń części wypitego alkoholu podczas pobytu w toalecie restauracji hotelu (...) w B. w dniu 3 grudnia 2014r. ok. godz. 23; III. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 5 § 2 k.p.k. przez odrzucenie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych najkorzystniejszej dla oskarżonego wersji prospektywnego wyliczenia zawartości alkoholu w jego organizmie, przedstawionej w opinii uzupełniającej lekarza medycyny sądowej M. B.z dnia 11 kwietnia 2016 r.; IV. obrazę przepisów prawa materialnego, a to przepisu art.
w zw. z art. 115 § 16 pkt 1) k.k. przez niewłaściwe jego zastosowanie, pomimo iż ustalona zawartość alkoholu w organizmie oskarżonego, prowadząc do stężenia „nie mniejszego niż 0,5 promila", nie wykluczając tym samym możliwości prowadzenia do istotnego stężenia o wartości równej 0,5 promila, nie wyczerpuje znamienia stanu nietrzeźwości; V. rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności będącą następstwem nieuwzględnienia dyrektywy z art. 58 § 1 k.k. wyboru kary innej niż kara pozbawienia wolności, w sytuacji, gdy kara grzywny lub ograniczenia wolności może spełnić cele kary, biorąc pod uwagę stopnień winy oskarżonego, stopień społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu, sposób jego życia przed popełnieniem przestępstwa oraz zachowanie po jego popełnieniu, a podnosząc wskazane zarzuty wniósł aby Sąd odwoławczy, korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 437 § 1 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015r., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego K. W. adw. M. B.
kk i za to na podstawie art.
z art. 4§1 kk wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, a której wykonanie na podstawie art. 69§1 i 2 kk i art. 70§1 pkt 1 kk w zw. z art. 4§1 kk warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata. Godzi się jednakże zauważyć, iż odpowiedzialności na podstawie art.
kk podlega ten kto znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Zamieszczone w punkcie I części dyspozytywnej wyroku sformułowanie, iż zawartość alkoholu w organizmie oskarżonego w chwili zdarzenia prowadziła do stężenia nie mniejszego niż 0,5 promila , wskazuje również m.in. na możliwość stężenia alkoholu w organizmie wymienionego o wartości 0,5 promila, co słusznie podnoszą apelujący. Stosownie natomiast do treści art. 115 §16 kk stan nietrzeźwości w rozumieniu kodeksu zachodzi, gdy: 1) zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub 2) zawartość alkoholu w 1 dm 3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Zwrócić nadto należy także uwagę, iż pojęcie „stanu nietrzeźwości” zdefiniowane zostało w art. 46 ust 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 2016.487j.t.) w którym wskazano, iż stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do: 1) stężenia we krwi powyżej 0,5 ‰ alkoholu albo 2) obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm 3. Natomiast stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do: 1) stężenia we krwi od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu albo 2) obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm 3. W pisemnych motywach wyroku natomiast sąd I instancji podjął próbę wskazania, iż w czynie przypisanym oskarżonemu odmiennie opisał jego stan wywodząc, iż „wobec powyższych ustaleń, Sąd uznał, że K. W. w dniu 3 grudnia 2014 roku w B., będąc w stanie nietrzeźwości, bowiem zawartość alkoholu w jego organizmie prowadziła do stężenia przekraczającego 0,5 promila alkoholu i na podstawie art.
z art. 4§1 kk wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby lat 2”. Pomiędzy treścią zaskarżonego wyroku, a pisemnym uzasadnieniem w powyższej kwestii zaistniała zatem rozbieżność, a w zaistniałej sytuacji rozstrzygające znaczenie ma sentencja wyroku, skoro uzasadnienie ma charakter następczy. Warto w tym miejscu przywołać stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 13 października 2005 roku w którym stwierdził, iż j eżeli zachodzą sprzeczności między wyrokiem a jego uzasadnieniem decydujące znaczenie ma stanowisko sądu przedstawione w wyroku, gdyż ta część orzeczenia odzwierciedla rozstrzygnięcie sądu, które zostało utrwalone na piśmie i publicznie ogłoszone (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 października 2005 roku sygn. akt II Aka 310/05 System Informacji Prawnej Lex). Zważywszy, iż w sprawie wniesiono jedynie środki odwoławcze na korzyść oskarżonego (prokurator bowiem apelacji nie wnosił) nie ma podstaw aby sąd odwoławczy zmienił wskazania zawarte w wyroku w powyższym zakresie, brak jest bowiem możliwości dokonania niekorzystnych dla oskarżonego ustaleń w tym odnośnie poziomu alkoholu w organizmie wymienionego w czasie zdarzenia, bo taka zmiana byłaby bowiem ewidentnie niekorzystna dla oskarżonego. Sąd odwoławczy w zaistniałej w sprawie sytuacji procesowej - z uwagi na kierunek zaskarżenia i zakaz reformationis in peius (art. 434§1 kpk), a w braku apelacji oskarżyciela publicznego, który eksponowaną okoliczność przeoczył i nie wywiódł apelacji na niekorzyść oskarżonego - nie może ani dokonywać nowych niekorzystnych dla oskarżonego ustaleń faktycznych w tym także w zakresie opisu przypisanego czynu ani w tym celu uchylić wyroku i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Przypisany zatem oskarżonemu czyn wyczerpuje ustawowe znamiona wykroczenia z art.87§1 kw. W powyższej kwestii ugruntowane pozostaje orzecznictwo Sądu Najwyższego zgodnie z którym uznań należy za niedopuszczalne uzupełnianie przez sąd odwoławczy opisu czynu przypisanego oskarżonemu, przez dodawanie do tego opisu wszelkich wymaganych przez prawo karne materialne znamion przestępstwa, których opis ten, przed zaskarżeniem orzeczenia wyłącznie na korzyść oskarżonego, nie zawierał. Sąd Najwyższy nie tylko przypominał o wymogu ujęcia w opisie czynu wszystkich elementów zachowania sprawcy należących do zespołu ustawowych znamion danego typu przestępstwa (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2000 r., IV KKN 726/98), ale dobitnie wypowiadał się w kwestii charakteru uchybienia, jakim jest pominięcie w opisie czynu któregokolwiek ze znamion. W wyroku z dnia 9 lipca 2002 r., III KKN 499/99 , Sąd Najwyższy stwierdził m.in., że rażącym naruszeniem prawa, niemającym jedynie charakteru formalnego, jest sytuacja, w której element czynu stanowiący znamię przestępstwa ustalony zostaje tylko w części motywacyjnej wyroku, natomiast pozostaje poza opisem czynu przypisanego sprawcy w części dyspozytywnej. W innych orzeczeniach Sąd Najwyższy (por. np. wyrok z dnia 2 kwietnia 1996 r., V KKN 4/96 , OSN Prok. i Pr. 1996, z. 10, poz. 14; wyrok z dnia 4 lutego 2000 r., V KKN 137/99 , OSNKW 2000, z. 3-4, poz. 31; wyrok z dnia 9 listopada 2000 r., II KKN 363/00 ; wyrok z dnia 6 maja 2002 r., V KKN 352/00 ) wyjaśniał, że zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego oznacza, iż w wypadku braku środka odwoławczego wniesionego na niekorzyść oskarżonego sytuacja jego w postępowaniu odwoławczym nie może ulec pogorszeniu w żadnym zakresie, w tym również w sferze ustaleń faktycznych, powodujących, lub tylko mogących powodować, negatywne skutki w sytuacji prawnej oskarżonego. Stąd niedopuszczalność - w wypadku braku środka odwoławczego wniesionego na niekorzyść oskarżonego w tym zakresie - dokonywania przez sąd odwoławczy "dookreślania" znamion przestępstwa przypisanego oskarżonemu nie tylko w części dyspozytywnej ale i motywacyjnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2001 r., IV KKN 359/97 ), gdyż naruszałoby to tzw. bezpośredni zakaz reformationis in peius przewidziany w art. 434 § 1 KPK, ani uchylania wyroku i przekazywania sprawy sądowi pierwszej instancji tym w celu, co naruszałoby tzw. pośredni zakaz reformationis in peius ( art. 443 kpk ). Niezależnie od powyższego odnieść się wypada do argumentów apelacji kwestionujących sprawstwo oskarżonego, bowiem wbrew twierdzeniom apelujących było ono niewątpliwe. Skarżący poddając w wątpliwość wydane przez sąd rejonowy rozstrzygnięcie a także podnosząc we wniesionych apelacjach zarzuty - adw. E. M. zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego tj. art. 410 kpk w zw. z art. 393§1 kpk i art. 175§2 kpk, a także art. 7 kpk, art. 4 kpk oraz art. 5§1 i 2 kpk oraz art. 5§2 kpk jak również zarzut obrazy prawa materialnego tj. art.
kk zasygnalizować należy, iż uzyskany wynik został wyznaczony przy uwzględnieniu spożycia przez wymienionego w tamtym czasie 2,0 litrów 5% piwa („czterech pełnych piw”). Z akt sprawy niniejszej wynika natomiast, iż w dniu zdarzenia wymieniony przebywając w hotelowym barze spożył cztery szklanki piwa oraz z piątej szklanki zawierającej 0,5 litra piwa wymieniony spożył nadto nie mniej niż 100 mililitrów piwa. W oparciu o tenże wariant opinii biegłego nawet przy przyjęciu wypicia jedynie czterech piw przez oskarżonego zawartość alkoholu w jego krwi w czasie kiedy prowadził pojazd niewątpliwe prowadziła do stężenia przekraczającego 0,5 promila, co stanowiło stan nietrzeźwości. Przypisanie zatem oskarżonemu prowadzenia pojazdu jedynie po użyciu alkoholu stanowiło błąd w redakcji orzeczenia sądu I instancji, na który nie zareagował oskarżyciel publiczny, bowiem nie wniósł apelacji na niekorzyść oskarżonego. Z uwagi jednakże na treść przypisanego oskarżonemu czynu, a na co wskazano we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, przyjąć należało, iż czyn oskarżonego K. W. stanowi wykroczenie z art. 87§1 kw, zaś stosownie do treści art. 45§1 kw karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu. Dostrzeżenia natomiast w tym miejscu wymaga, iż czyn jakiego dopuścił się K. W. miał miejsce w dniu 3 grudnia 2014 roku. Niewątpliwie zatem w czasie orzekania w postępowaniu odwoławczym nastąpiło przedawnienie karalności czynu popełnionego przez wymienionego. Powyższe stanowi ujemną przesłankę sprzeciwiającą się kontynuowaniu postępowania prowadzonego przeciwko K. W., co skutkowało koniecznością umorzenia tego postępowania na podstawie art. 45§1 kw w zw. z art. 5§1 pkt 4 kpw, przy jednoczesnym przyjęciu, iż czyn przypisany oskarżonemu stanowi wykroczenie z art. 87§1 kw. Z uwagi na konieczność umorzenia postępowania odnoszenie się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia a mającym polegać na dowolnym uznaniu, że czyn oskarżonego charakteryzuje się znacznym stopniem społecznej szkodliwości w sytuacji gdy, jak twierdzi autor apelacji okoliczności które powinny mieć wpływ na ustalenie natężenia społecznej szkodliwości czynu nie jest znaczny, zaś postawa oskarżonego, jego właściwości, warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia w tym niekaralność uzasadniają, że w przypadku warunkowego umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego, jak również podniesionego zarzutu rażącej niewspółmierności kary pozostało bezprzedmiotowe. Z tych też wszystkich względów orzeczono jak w wyroku (art.437§2 kpk i art.109§2 kpw i art.400 kpk) O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 118§2 kpw stwierdzając, iż koszty procesu zaistniałe w sprawie ponosi Skarb Państwa.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.