Sygn. akt II K 902/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 20 marca 2017 r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: D. A. (1) zamieszkuje w miejscowości R., jest mężatką. Jej mąż J. A. w 2013 r. przeszedł udar
§ 1kk, stanowi on, iż odpowiedzialności karnej podlega ten, kto m.in.
znajdując się w stanie nietrzeźwości prowadzi pojazd mechaniczny np. w ruchu lądowym. Przepis ten ma na celu ochronę bezpieczeństwa m.in. w ruchu lądowym, przy czym dla realizacji znamion występku z art.
§ 1
kk nie jest konieczne ustalenie, iż sprawca faktycznie spowodował, sprowadził konkretne zagrożenie, naruszył przepisy stanowiące o bezpieczeństwie w ruchu drogowym, ma on więc charakter formalny. Stan nietrzeźwości został zaś określony w art. 115 § 16 kk. Zgodnie z tym stan nietrzeźwości zachodzi, jeśli w organizmie badanego stwierdzimy stężenie alkoholu powyżej 0,5‰ alkoholu we krwi lub powyżej 0,25 mg/l alkoholu w 1 dm 3 wydychanego powietrza. Opisane przestępstwo można popełnić umyślnie, a więc z zamiarem bezpośrednim, bądź ewentualnym. Wobec ustalonego stanu faktycznego bezspornym jest, iż D. A.
(1)swoim zachowaniem wyczerpała znamiona czynu z art.
§ 1kk, albowiem prowadziła w dniu 30 października 2015 r.
pojazd mechaniczny w ruchu lądowym – na drodze publicznej – ul. (...) w R. kierowała samochodem marki M.. W tym czasie oskarżona znajdowała się w stanie nietrzeźwości, ustalony poziom alkoholu w organizmie przekraczał ww. normy, w zakresie tylko pierwszego badania. Kolejne uzyskane wyniki wskazują, iż alkohol w organizmie oskarżonej znajdował się w fazie tzw. eliminacji, co dodatkowo potwierdza jej wyjaśnienia, co do czasu spożycia alkoholu. W ocenie Sądu należy dać również wiarę wyjaśnieniom oskarżonej, iż rano w dniu 30 października 2015 r. czuła się dobrze, co przekonuje Sąd o tym, iż zarzucanego jej czynu dopuściła się działając z zamiarem ewentualnym. D. A.
(1)zakończyła spożywanie alkoholu około 9-10 godzin wcześniej, czego niewątpliwie była w pełni świadoma. Tym niemniej spożyta przez nią ilość alkoholu i czas jego spożywania, doprowadziły ją do błędnego przekonania, iż może już kierować pojazdem, chociaż jako osoba dorosła, wykształcona, wiedziała, że alkohol może pozostawać w organizmie do 24 godzin, a więc decydując się w dniu 30 października 2015 r. na kierowanie samochodem godziła się na ewentualne popełnienie przestępstwa. Czyn oskarżonej jest zawiniony, jest ona osobą dorosłą, znającą normy i przepisy prawa w stopniu dostatecznym, by wiedzieć, jak należy postępować, w świetle zachowania D. A.
(1), jak i złożonych przez nią oświadczeń, co do stanu zdrowia psychicznego, brak jest przesłanek mogących prowadzić do powstania wątpliwości co do jej poczytalności. Nie wystarcza tu samo poczucie przygnębienia z uwagi na sytuację rodzinną. Czyn oskarżonej jest również społecznie szkodliwy swoim zachowaniem godziła ona w bezpieczeństwo w komunikacji, bezpieczeństwo własne jak i innych uczestników ruchu, de facto nie zastosowała się do obowiązujących przepisów, naruszając normę przepisu art. 92 § 1 kw. W ocenie Sądu tak stopień zawinienia, jak i społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżoną czynu należy ocenić jako stosunkowo niski – nie znaczny. Za czym przemawiają charakter naruszonych norm, stopień ich naruszenia, sposób działania sprawcy - spowodowanie stosunkowo niewielkiego zagrożenia dla pozostałych uczestników ruchu, jak również ustalony poziom alkoholu w organizmie oskarżonej – w dolnych granicach określonych przez ustawę i to tylko w zakresie pierwszego badania. Wreszcie za taką oceną przemawia brak zamiaru bezpośredniego w działaniu sprawcy. Zarzucany oskarżonej czyn jest zagrożony alternatywnie karą grzywny, ograniczenia wolności, bądź pozbawienia wolności do 2 lat. Tego rodzaju zagrożenie spełnia pierwszy z formalnych warunków, które pozwoliły Sądowi na rozważanie zastosowania wobec D. A.
(1)w miejsce jednej z wymienionych kar, środka probacyjnego, jakim jest warunkowe umorzenie postępowania. Zgodnie bowiem z przepisem art. 66 § 2 kk warunkowego umorzenia postępowania karnego nie stosuje się wobec sprawcy, który popełnił czyn zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat. W § 1 wymienionego przepisu wymieniono dalsze przesłanki o charakterze materialnym zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego, są to: nie znaczny stopień winy i społecznej szkodliwości popełnionego przez sprawcę przestępstwa, brak wątpliwości co do okoliczności jego popełnienia, dotychczasowa niekaralność sprawcy oraz usprawiedliwione na podstawie oceny postawy i dotychczasowego zachowania sprawcy przekonanie, że będzie przestrzegał obowiązującego porządku prawnego, nie popełni przestępstwa. Oskarżona D. A.
(1)nie była dotychczas karana, jak również w świetle jej wyjaśnień oraz zgromadzonego materiału dowodowego okoliczności popełnienia przez nią występku z art.
§ 1kk nie budzą żadnych wątpliwości.
Przedstawiono już wyżej argumenty, które w ocenie Sądu świadczą o nie znacznym stopniu winy i społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżoną czynu. W tym miejscu zauważyć należy, iż ocena stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu z art.
§ 1
kk, jej stopniowalność, pomimo powszechnego i jak najbardziej słusznego przekonania o społecznej szkodliwości tegoż występku, również z uwagi częstość jego popełniania, jest jak najbardziej dopuszczalna. Żaden z przepisów kodeksu karnego nie nakazuje Sądowi w tym przypadku dokonania oceny stopnia winy, czy też społecznej szkodliwości tego rodzaju występku, jako bezwzględnie wyższy niż nie znaczny. Na stopień społecznej szkodliwości tylko abstrakcyjnie wskazuje ustawowe zagrożenie karą określone w art.
§ 1
kk, które również nie wyklucza, przy spełnieniu pozostałych przesłanek, stosowania dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania. Zaś ostateczna ocena tego stopnia została dokonana już z uwzględnieniem wszystkich opisanych okoliczności dotyczących sprawcy i popełnionego czynu. Brak jest w kodeksie karnym przepisu wyłączającego stosowanie przepisów art. 66 kk i dalszych w stosunku do sprawcy przestępstwa z art.
§ 1kk. Przechodząc do oceny zaistnienia ostatniej z przesłanek dopuszczalności zastosowania wobec D. A.
(1)warunkowego umorzenia postępowania, zwrócić w pierwszej kolejności należy uwagę na postawę oskarżonej, która od samego początku potwierdzała swe sprawstwo, wyrażała skruchę i przepraszała za zaistniałe zdarzenie, powołując się przy tym na błędną ocenę swojego stanu, o ile nie w pełni usprawiedliwioną, tym niemniej przekonującą Sąd o tym, iż w przyszłości oskarżona dołoży jeszcze większej staranności w swym zachowaniu i nie popełni, ani podobnego, ani też innego przestępstwa. Oskarżona w dotychczasowym życiu nie popełniła innego przestępstwa, jest osobą odpowiedzialną, pod jej pieczą pozostaje małoletnie dziecko, jak i chory mąż. Sposób postępowania przez D. A.
(1), po popełnieniu zarzucanego jej przestępstwa, wyrażenie skruchy, przekonują Sąd o tym, iż pomimo braku skazania, oskarżona w przyszłości nie popełni przestępstwa, będzie postępowała zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zauważyć również należy, iż D. A.
(1)swoim zachowaniem, a więc spożywaniem alkoholu w dniu poprzedzającym również nie naruszyła żadnych norm prawnych, a zdaniem Sądu także społecznych, czy też moralnych. Spożywanie alkoholu przez osobę dorosłą nie jest zabronione przez prawo, młodsze z jej dzieci było już wystarczająco samodzielne (wówczas 14 lat), by spożywanie alkoholu przez dorosłego opiekuna mogło mu zagrażać, np. z powodu braku właściwej opieki. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by na tamten czas mąż oskarżonej wymagał tego rodzaju jej opieki, by nie mogła ona spożyć alkoholu. Wreszcie w aktach sprawy brak jest informacji, co do ewentualnego stanu D. A.
(1)po spożyciu opisanej ilości alkoholu, wieczorem i w nocy 29 października 2015 r. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, jak również to, iż popełnione przez oskarżoną przestępstwo było bliskie granicy z wykroczeniem z art. 87 § 1 kw Sąd uznał, iż spełnione są przesłanki warunkowego umorzenia postepowania karnego wobec D. A.
(1), a orzekając na podstawie art. art. 67 § 1 kk wyznaczył oskarżonej okres próby dwóch lat. Okres ten będzie wystarczający dla zweryfikowania opisanej wyżej pozytywnej prognozy co do oskarżonej, w tym również pozwoli na zweryfikowanie jej postawy w zakresie orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres dwóch lat – na podstawie art. 67 § 3 kk. W zakresie czasu trwania wymienionego środka Sąd wobec braku skazania, nie był związany treścią art. 42 § 2 kk, a dwuletni okres zakazu został dostosowany przede wszystkim do ustalonego na podstawie badań poziomu alkoholu w organizmie oskarżonej w czasie kierowania samochodem, który oscylował wokół granicy dla tego rodzaju czynu pomiędzy przestępstwem, a wykroczeniem. Konsekwencją warunkowego umorzenia postepowania karnego w stosunku do oskarżonej, której sprawstwo w zakresie popełnienia występku z art.
§ 1kk nie budzi wątpliwości, było też orzeczenie na podstawie art.
67 § 3 kk świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 2 000 zł, kwota ta będzie obok orzeczonego zakazu stanowiła istotną dolegliwość dla oskarżonej, jak również nie pozwoli na przekaz tego rodzaju, by popełnienie wskazanego występku mogło pozostać „bezkarne” w potocznym rozumieniu tego słowa, co niewątpliwie w ocenie Sadu spełni rolę orzeczenia w zakresie ogólnego oddziaływania prewencyjnego. W toku postepowania przygotowawczego zatrzymano należące do oskarżonej prawo jazdy, wobec czego zgodnie z dyspozycją art. 63 § 3 kk, okres zatrzymania zaliczono na poczet orzeczonego środka w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 624 § 1 kpk – uwzględniając trudną sytuacje materialną oskarżonej odstąpiono od obciążania jej tymi kosztami. SSR Katarzyna Baryła (...) (...) (...) R., dnia 4 kwietnia 2017 r. SSR Katarzyna Baryła