kc. W umowie wskazano obowiązki wykonawcy polegające na przedstawieniu inwestorowi projektu umowy z podwykonawcą. Brak sprzeciwu lub zastrzeżeń inwestora w przeciągu 14 dni oznaczać miał akceptację. Powyższe zasady uszczegółowiono w załączniku do umowy, wskazując m.in. na obowiązek wykonawcy zgłaszania inwestorowi do akceptacji umów o podwykonawstwo, przedłożenia projektu umowy o podwykonawstwo, poświadczonej kopii tej umowy oraz 7 dniowy termin dla zmawiającego do złożenia zastrzeżenia do projektu umowy lub sprzeciwu do umowy o podwykonawstwo. dowody: umowa z dnia 1.09.2014 r. z załącznikami k. 40-55, Strony postępowania - powód L. P. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład (...) jako podwykonawca i pozwany (...).PL sp. o.o. jako generalny wykonawca zawarły w dniu 17.06.2015 r. na piśmie umowę o roboty budowalne na zadaniu inwestycyjnym "Budowa targowiska w Ż.”, której przedmiotem było dostawa i montaż systemowego ogrodzenia panelowego zgodnie z ofertą z dnia 17.03.2015 r. Termin rozpoczęcia robót ustalono na dzień 15.06.2015 r., termin zakończenia 15.07.2015 r. Za termin wykonania robót strony ustaliły dzień podpisania protokołu odbioru końcowego robót objętych umową bez zastrzeżeń przez upoważnionych przedstawicieli zamawiającego i wykonawcy. Wynagrodzenie ustalono w łącznej wysokości
366 kc/. Sytuacja prawna powoda jako podwykonawcy wyraża się w istnieniu dwóch stosunków prawnych, łączących go zarówno z wykonawcą, jak i inwestorem. Stosownie do art.
647 kc, zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą), strony ustalają zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców. §
kc statuuje ustawową bierną solidarność o charakterze gwarancyjnym w postaci odpowiedzialności ex lege za cudzy dług, co jest odstępstwem od zasady prawa obligacyjnego, zgodnie z którą skuteczność zobowiązań umownych ogranicza się do stron zawartego kontraktu /IV CSK 293/10 wyrok SN 2011-02-17 LEX nr 1111016/. Ma na celu ochronę podwykonawców, którzy uzyskali zgodę inwestora na zawarcie umowy o podwykonawstwo. Warunkiem solidarnej odpowiedzialności inwestora jest więc wyrażenie przez niego zgody na zawarcie umowy przez wykonawcę z podwykonawcą (art.
Zgoda ta może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny (art. 60 kc); niezależnie od tego zgodę uważa się za wyrażoną w razie ziszczenia się przesłanek określonych w art.
/uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 29 kwietnia 2008 r., III CZP 6/08, OSNC 2008/11/121, OSP 2009/9/90, OSP 2009/6/67, Biul.SN 2008/4/8, M.Prawn. 2008/22/1210 /. W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy miał na uwadze, że generalny wykonawca i inwestor zastrzegli w umowie dla skuteczności udzielenia zgody inwestora procedurę przewidzianą w umowie. Pisemna prośba wykonawcy wraz z dołączonym projektem lub umową podwykonawczą miała zostać zaakceptowana przez inwestora. Należy pamiętać, że była to procedura przewidziana przez inwestora i generalnego wykonawcę i jako taka pozostawała bez znaczenia dla odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy, którą to odpowiedzialność regulują powołane przepisy art.
kc. Przepis w zakresie procedurę obejmującej projekt umowy i dokumentację dotyczy przy tym wyłącznie fikcji prawnej tzw. zgody milczącej. W przedmiotowej sprawie, odpowiedzialności inwestora nie wyłącza okoliczność, iż wykonawca nie zgłosił inwestorowi „formalnie” podwykonawcy, tj. wg reguł wynikających z umowy łączącej inwestora z głównym wykonawcą. Treść umowy łączącej dwa podmioty inwestora i głównego wykonawcy, skutecznej co do zasady pomiędzy stronami, nie może determinować sytuacji i odpowiedzialności inwestora wobec podmiotu trzeciego, niebędącego stroną umowy, a wynikającej z ustawy. Sąd Okręgowy zgadza się też z tezą, że świadome działanie inwestora, który pomimo wprowadzenia ograniczeń podzlecania prac w umowie z wykonawcą akceptuje fakt realizacji części inwestycji przez podwykonawcę oznacza, że zamawiający nie może powoływać się na te ograniczenia w sporze z podwykonawcą zwłaszcza, gdy podwykonawca wykonał całość powierzonych mu prac /wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie - I Wydział Cywilny z 2014-12-23, I ACa 1257/14 /. Przypomnieć przy tym należy, że przepis art.
- 5 kc ma charakter ius cogens ze względu na art.
Przechodząc do przepisu art.
kc, to ustawodawca zakłada, że jeżeli inwestor wyraża zgodę w sposób czynny, to wie co robi i nie jest już potrzebny żaden mechanizm obronny, w tym ten zobowiązujący do przedstawienia dokumentacji. Nieistotne jest źródło wiedzy, natomiast niezbędne jest, aby umowa została zindywidualizowana podmiotowo i przedmiotowo /wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - I Wydział Cywilny z 2014-05-29, I ACa 161/14/. W przedmiotowej zaś sprawie z materiału dowodowego wynikało, że inwestor wyraził zgodę na podwykonawstwo powoda w sposób czynny i zindywidualizował swoją zgodę podmiotowo i przedmiotowo. Wiedza pozwanego i zgoda na zawarcie tej umowy, nie sprowadzała się tylko do świadomości, że jakaś część robót wykonywana jest przez dalszego podwykonawcę. Pozwany był doskonale zapoznany z zakresem tych robót jak i ich wartością, o czym świadczyło załączenie do maila projektu umowy. Znane były zatem istotne postanowienia umowy podwykonawczej co do zakresu robót, ale także co do wynagrodzenia, inwestor przynajmniej miał realną możliwość zapoznania się z tymi postanowieniami. Podwykonawca zdawał sobie przy tym sprawę, że jego umowa z wykonawcą musi być poparta zgodą inwestora, w przeciwnym razie poniesie konsekwencje tego braku. Dlatego też uzależniał zawarcie umowy o podwykonawstwo od tej zgody, uzyskując potwierdzenie jej otrzymania od osoby upoważnionej do realizacji inwestycji z ramienia gminy. Inwestor wyrażał także wprost czynną zgodę na podwykonawstwo. Zaakceptowanie umowy podwykonawczej na zasadach określonych w art.
k.c. jest oświadczeniem woli. Może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny (art. 60 k.c.). Przesłanki skuteczności tej zgody podlegają ocenie na podstawie ogólnych przepisów k.c. dotyczących skuteczności oświadczeń woli. Co więcej, zgoda ta nie musi być uprzednia. Zgodę czynną na umowę podwykonawczą wprost lub w sposób dorozumiany wobec podwykonawcy może wyrazić inwestor osobiście albo przez osoby fizyczne będące jego organami jako osoby prawnej względnie przez osoby, które jako pełnomocnicy są upoważnione do składania oświadczeń woli w imieniu i na rzecz inwestora (art. 96 k.c.). Z powodem kontaktował się w tej sprawie telefonicznie zarówno W. O. jak i Wójt Gminy. Oczywistym jest, że nie można przypisywać inwestorowi skutków działań osób, których nie upoważnił do działania w swoim imieniu w określonym zakresie stosunków. Sąd miał na uwadze zeznania pozwanego i W. O., którzy twierdzili, iż tylko Wójt uprawniony był do wyrażania zgody na podwykonawstwo. Sąd jednak nie uznał ich jako wiarygodnych w tym zakresie. Przeciwnie, Sąd uznał, iż skoro W. O. był odpowiedzialny za realizację inwestycji, /a co wynikało także z umowy głównej, którą w tym charakterze podpisał także W. O./, to tak szeroko ujęte upoważnienie dotyczyło także udzielania zgody na podwykonawców, z którymi podejmowano współpracę właśnie celem realizacji inwestycji. Powyższe potwierdza nie tylko literalna wykładnia zakresu „realizacja inwestycji”, ale także dalsza kolej zdarzeń. To W. O. kontaktował się z podwykonawcą, to on osobiście zlecił mu także roboty dodatkowe, co do których pozwany skutecznego zawarcia umowy nie kwestionuje. Kolejną jednak kwestią jest, niezależnie od zgody wyrażonej w imieniu inwestora przez pełnomocnika to, że z zeznań świadka K. P. wynikało, że w sprawie podjęcia się robót kontaktował się z nim telefonicznie nie tylko W. O., ale także właśnie Wójt. Tym samym zgoda została udzielona nie tylko za pośrednictwem osoby umocowanej w oparciu o pełnomocnictwo, ale działającej jako organ Gminy. Powód otrzymał także na swoje żądanie potwierdzenie mailowe, iż został zgłoszony jako podwykonawca. Okoliczność, iż pismo załączone do maila datowane na 5.05.2015 r. miało zostać formalnie cofnięte dwa dni później przez zgłaszającego, nie ma o tyle znaczenia, iż jako oświadczenie w przedmiocie zgody inwestora należy je interpretować w świetle jego zachowania z czerwca 2015 r. w postaci rozmów telefonicznych z powodem, wysłania maila z 17.06.2015 r. oraz późniejszej akceptacji wykonywania przez niego spornych robót. Inwestor podejmując aktywnie współpracę z powodem i wiedząc, iż oświadczenie wykonawcy o rezygnacji z podwykonawstwa, nawet w razie jego rzeczywistego złożenia jeszcze w maju 2015 r. jest praktycznie fikcyjne, bez wątpienia zgodził się na podwykonawstwo powoda. Powyższe uzasadnia jego odpowiedzialność z art.
kc w zakresie wynagrodzenia za wykonane roboty z umowy podwykonawczej. Zarzut tego pozwanego odnośnie niewykazania przez powoda wysokości roszczenia nie znajduje żadnego uzasadnienia, albowiem z umowy zawartej pomiędzy pozwanymi wynika jaka była wartość prac związanych z budową ogrodzenia ( pozwana Gmina nie kwestionowała tej wartości ), a fakt że wykonał je powód nie budzi wątpliwości. Odnośnie roszczenia z tytułu odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w zapłacie Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd, że ustawowa gwarancyjna odpowiedzialność inwestora nie rozciąga się na roszczenie o odsetki spowodowane opóźnieniem generalnego wykonawcy. Wykładnia gramatyczna art.
przemawia bowiem za ograniczeniem odpowiedzialności inwestora wyłącznie do wynagrodzenia (należności głównej). Znajduje ona wsparcie w innych przepisach ustawowych. W myśl art. 371 k.c., działania i zaniechania jednego z dłużników solidarnych, polegające zarówno na czynnościach prawnych jak i działaniach faktycznych, nie mogą szkodzić współdłużnikom, zatem być źródłem ich szerszej odpowiedzialności. Powyższe unormowanie oraz wyjątkowy, gwarancyjny charakter obowiązku ciążącego na inwestorze i brak jego wpływu na spełnienie świadczenia w terminie przez wykonawcę przemawiają przeciwko takiemu rozszerzeniu odpowiedzialności. Zobowiązanie inwestora wobec podwykonawcy do zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę ma charakter bezterminowy w rozumieniu art. 455 k.c. /zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.12.2015 r. V CSK 95/15/ . W konsekwencji inwestor względem podwykonawcy odpowiada jedynie za własne opóźnienie w zapłacie należnego mu wynagrodzenia. W świetle powyższego żądanie zapłaty odsetek ustawowych wobec pozwanego inwestora zasadne było w części uwzględniającej wezwanie do zapłaty na podstawie art. 481 kc w zw. z art. 455 kc. Przechodząc do drugiego z pozwanych (...).PL. sp. o.o, to powód domagał się wobec niego zapłaty wynagrodzenia za wykonane roboty na podstawie art. 647 kc. Pozwany nie kwestionował roszczenia co do zasady, nie kwestionując zawarcia umowy, wykonania robót, jak i wysokości umówionego wynagrodzenia objętego spornymi w sprawie fakturami VAT. Jego obrona sprowadziła się do zarzutu potrącenia /art. 498 i n. kc/ kary umownej /art. 483 kc/ z tytułu zwłoki w wykonaniu robót przez powoda. Sam sposób naliczenia kary nie był w sprawie kwestionowany, pozostawał też zgodny z tym wskazanym w umowie. Strony zastrzegły karę umowną na wypadek zwłoki wykonawcy w oddaniu robót, naliczaną za każdy dzień tej zwłoki. Pozwany naliczył kary za 23 dni. Roboty zostały oddane po terminie wskazanym w umowie (...).07.2015 r., a to w dniu 7.08. 2015 r. Sam fakt oddania robót po terminie nie przesądza o zwłoce powoda, tj. opóźnieniu za które ponosi odpowiedzialność. Zwłoka dłużnika jest bowiem kwalifikowanym opóźnieniem w spełnieniu świadczenia, innymi słowy musi wynikać z okoliczności za które dłużnik ponosi odpowiedzialność. Zakres odpowiedzialności z tytułu kary umownej pokrywa się w pełni z zakresem ogólnej odpowiedzialności kontraktowej dłużnika zgodnie z art. 471 kc. Stosownie do treści tego przepisu oraz art. 472 kc także zobowiązany do zapłaty kary umownej może bronić się zarzutem, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności /V ACa 267/10 wyrok s.apel.2010-09-28 w Katowicach LEX nr 785490/. W przedmiotowej sprawie termin zakończenia wykonania umowy uległ przesunięciu na skutek okoliczności, za które powód odpowiedzialności nie ponosił. Okolicznością, która uzasadnia uczynienie dłużnikowi zarzutu z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania jest niezachowanie należytej staranności, czyli jego winy w postaci co najmniej niedbalstwa. Przez należyte wykonanie zamówienia należy rozumieć zgodnie z art. 355 § 1 kc staranność ogólnie wymaganą w stosunkach danego rodzaju. Powód na którym spoczywał ciężar dowodzenia /art. 6 kc w zw. z art. 471 kc w zw. z art. 483 kc/, iż naruszenie terminu nastąpiło na skutek okoliczności za które nie ponosił odpowiedniości, wykazał swoje twierdzenie, a to co do opóźnienia z powodu zalegania w miejscu przyszłego ogrodzenia, nierozplantowanej ziemi. Niedotrzymanie terminu zatem spowodowane zostało nieoddaniem frontu robót. Tymczasem dokonanie czynności związanych z przygotowaniem robót , w szczególności przekazaniem terenu robót należą do podstawowych obowiązków zamawiającego w myśl art. 647 kc. Tym samym brak w sprawie podstaw do postawienia powodowi zarzutu zawinienia w wykonaniu robót we wskazanym w umowie terminie. Ostatecznie Sąd uwzględnił zatem żądanie pozwu, co do (...).PL sp. o.o. na podstawie art. 647 kc oraz co do pozwanej Gminy Ż. uznając jej odpowiedzialność solidarną podstawie art.
kc co do kwoty należności głównej orzekając jak w pkt I wyroku. W przedmiocie odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w zapłacie Sąd orzekł na podstawie art. 481 kc jak w pkt I wyroku, oddalając powództwo w zakresie odsetek ustawowych w stosunku do pozwanego Gminy Ż. w pozostałej części w pkt II. W przedmiocie kosztów postępowania na które po stronie powoda złożyła się opłata od pozwu w wysokości 4. 401 zł. i kwota 7.200 zł. kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 pkt 6 Rozp. Min. Sprawiedliwości z dnia 5.11.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych /Dz.U. 2015.1804/ w zw. z § 2 Rozp. Min. Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych /Dz.U 2016.1667/) Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania w zw. z art. 105 § 2 kpc stanowiącego o solidarnej odpowiedzialności współuczestników za koszty postępowania sądowego.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.