III AUa 1407/12

Sygn. akt III AUa 1407/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: SSA Maria Sałańska - Szumakowicz Sędziowie: SSA Małgorzata Węgrzynowska-Czajewska (spr.) SSA Jerzy Andrzejewski Protokolant: stażysta Emilia Romanik po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. w Gdańsku sprawy S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt VII U 1179/12 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1407/12 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. decyzją z dnia 23 lutego 2012r. odmówił S. K. prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, albowiem na dzień 1 stycznia 1999 r. nie wykazała wymaganego okresu 15 lat pracy w takich warunkach. Powyższą decyzję zaskarżyła ubezpieczona wnosząc o zaliczenie do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 1 stycznia 1978 r. do 6 listopada 1994 r. na stanowisku fermentatora w Zakładzie (...) w G.. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od dnia 1 października 2011 r. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, iż S. K., ur. (...), w dniu 29 sierpnia 2011 r. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.wniosek o emeryturę. Wnioskodawczym nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego i nie pozostaje w stosunku pracy. Pozwany ustalił staż ubezpieczeniowy wnioskodawczyni na 22 lata, 4 miesięcy i 28 dni okresów składkowych i nieskładkowych i odmówił skarżącej prawa do wcześniejszej emerytury z uwagi na nieudokumentowanie 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Rozważając trafność decyzji pozwanego, Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe, w wyniku którego ustalił, że wnioskodawczym w okresie od 2 września 1975 r. do 6 listopada 1995 r. zatrudniona była w Zakładzie (...)w G., w Oddziale w K.. Zakład ten zajmował się wyłącznie produkcją wina. Początkowo ubezpieczona zatrudniona była jako aparatowy urządzeń dozowniczych, pracowała na produkcji i zajmowała się wkładaniem butelek z winem do skrzynek. Od 1 stycznia 1978 r. do dnia rozwiązania umowy o pracę zajęła stanowisko fermentatora. Do fermentowni dostarczano w beczkach sok z jabłek tłoczony na produkcji. Fermentatorzy za pomocą pompy ssąco-tłoczącej przelewali sok do tzw. tanków i dodawali do niego siarkę. Potem sok z siarką pompowali do aparatu próżniowego, tam się gotował by odparować siarkę. Dalej wlewali ugotowany sok do mieszadła, uzupełniali go wodą, dodawali cukier, drożdże i spuszczali do beczek, żeby fermentował. Po zakończonej fermentacji zaczyn przepompowywali do innych pojemników i wówczas szedł do leżakowni w dziale kupażowni. Wnioskodawczyni wykonywała czynności fermentatora stale i w pełnym wymiarze czasu. W okresie od 29 września 1994 r. do 6 listopada 1995 r. wnioskodawczym przebywała na urlopie bezpłatnym w Zakładzie (...) w G., jednocześnie będąc zatrudnioną w Przedsiębiorstwie Produkcyjno Handlowo - Usługowym (...) spółka cywilna w K. jako pracownik winiarni. Oba te zakłady zawarły umowę dzierżawy. W tym czasie wnioskodawczyni pracowała w tym samym miejscu w fermentatorni i wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy czynności jak na stanowisku fermentatora. Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia ustalenia prawa ubezpieczonej do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostawało, iż ubezpieczona w dniu 1 października 2011 r. osiągnęła 55 rok życia, na dzień 1 stycznia 1999 r. udokumentowała okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze co najmniej 20 lat, nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego oraz nie pozostaje w stosunku pracy. Przedmiotem sporu było zaś ustalenie, czy za zatrudnienie w szczególnych warunkach może zostać uznany okres składkowy podczas zatrudnienia wnioskodawczym od 1 stycznia 1978 r. do 6 listopada 1995 r. w Zakładzie (...) w G. na stanowisku fermentatora, w tym od 29 września 1994 r. do 6 listopada 1995 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno Handlowo -Usługowym (...) spółka cywilna w K. na stanowisku pracownika winiarni. Sąd stanął na stanowisku, że fakt wykonywania przez ubezpieczoną pracy w szczególnych warunkach, w spornym okresie, znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. W ocenie Sądu został on potwierdzony zeznaniami świadków -współpracowników ubezpieczonej ze spornego okresu zatrudnienia - Z. T.i J. P., które zgodnie zeznały, iż ubezpieczona w spornym okresie pracowała wyłącznie jako fermentator przy produkcji wina. Pracę tę wnioskodawczyni wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w tym zawarte w aktach osobowych zaświadczenie z dnia 1 września 1994 r.) pozwoliło z kolei na przyjęcie, iż Zakład (...)w G.zawarł z Przedsiębiorstwem Produkcyjno Handlowo - Usługowym (...) spółka cywilnaw K.umowę dzierżawy zakładu w K.. Pracownicy (...)przeszli w tym czasie na urlopy bezpłatne i jednocześnie podjęli w tym samym miejscu dotychczas wykonywaną pracę jednak na rzecz nowego pracodawca tj. M.- V.. Dodatkowo Sąd Okręgowy uznał, iż fakt wykonywania przez ubezpieczoną pracy w szczególnych warunkach w spornym okresie znalazł również potwierdzenie w dokumentach sporządzonych przez zakład pracy, tj. w świadectwie pracy z dnia 18 czerwca 1998 r. zawierającym zapis, zgodnie z którym w okresie od 1 stycznia 1978 r. do 6 listopada 1995r. wnioskodawczym pracowała w szczególnych warunkach jako fermentator. Bez znaczenia w zakresie przedmiotowych ustaleń pozostawał fakt, iż stanowisko pracy ubezpieczonej zatrudnionej przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo - Usługowe (...) spółka cywilna w K. zostało określone jako pracownik winiarni, albowiem dla określenia czy dana praca wykonywana jest w warunkach szczególnych i w szczególnym charakterze nie ma znaczenia nazwa stanowiska pracy, ale charakter faktycznie wykonywanych czynności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt II UK 337/03, OSNP 2004/22/392). Skoro zatem, ubezpieczona spełniła wszystkie przesłanki dla nabycia emerytury w obniżonym wieku, tj. osiągnęła wymagany wiek 55 lat, na dzień 1 stycznia 1999 r. udokumentowała okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze powyżej 20 lat, nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego oraz nie pozostawała w stosunku pracy, a także spełniła przesłankę co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach, albowiem Sąd uznał, że wnioskodawczyni w okresach od 1 stycznia 1978 r. do 6 listopada 1995 r. wykonywała pracę na stanowisku fermentatora, o którym mowa w pkt 33, działu IV, wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, to tym samym decyzję pozwanego uznać należało za błędną. Mając powyższe na uwadze, przy zastosowaniu art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, ze zm.) oraz § 2 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43) na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał S. K. prawo do emerytury, poczynając od 1 października 2011 r., tj. od dnia osiągnięcia przez nią wieku emerytalnego. Apelację od wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając go w części dotyczącej przyznania prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach od 1 października 2011 r. do 31 stycznia 2012r. i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 129 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez przyznanie prawa do emerytury od 1 października 2011 r., podczas, gdy wniosek o emeryturę został złożony w dniu 10 lutego 2012 r. Wskazując na powyższe pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i oddalenie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany zaznaczył, że w jego ocenie wnioskodawczyni nie zgodziła się z decyzją organu rentowego z dnia 23 lutego 2012 r. i to ją zaskarżyła, nie zaś – jak błędnie przyjął Sąd I instancji – decyzję z dnia 16 września 2011 r. Jednocześnie pozwany zgodził się z ustaleniami Sądu I instancji, iż wnioskodawczyni udowodniła wymagany 15 - letni okres pracy w szczególnych warunkach i spełniła pozostałe przesłanki warunkujące nabycie prawa do emerytury, o których mowa w art. 184 ustawy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Okręgowy przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe, a w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisu art. 233 k.p.c., nie popełnił też co do zasady uchybień w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej uzasadniających ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. W konsekwencji Sąd Odwoławczy oceniając jako prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne dokonane przez Sąd pierwszej instancji uznał je za własne, nie widząc w związku z tym konieczności ich ponownego szczegółowego przytaczania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r., I PKN 339/98, OSNAPiUS z 1999 r., z. 24, poz. 776). Przystępując do oceny zarzutów apelacyjny, w pierwszej kolejności podkreślić należy, że na etapie postępowania apelacyjnego kwestią sporną była jedynie zasadność przyznania ubezpieczonej prawa do świadczenia emerytalnego w okresie od 1 października 2011 r. do 31 stycznia 2012 r., albowiem apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ograniczyła się wyłącznie do zakwestionowania orzeczenia Sądu I instancji w części dotyczącej daty przyznania ubezpieczonej prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, którego to prawa pozwany nie zakwestionował , podzielając w tym zakresie stanowisko Sądu Okręgowego. Stosownie do art. 184 ust. 1 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: