VI Ka 1004/16

Sygn. akt VI Ka 1004/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2017 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Maciej Schulz Protokolant protokolant sądowy - stażysta Monika Suwalska przy udziale prokuratora Anny Radyno-Idzik po rozpoznaniu dnia 10 marca 2017 r. sprawy T. W. syna Z. i D. z domu K. ur. (...) w W. oskarżonego o czyny z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt II K 251/13 zaskarżony wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Otwocku do ponownego rozpoznania. VI Ka 1004/16 UZASADNIENIE T. W. został oskarżony o to, że 1. w dniu 7 lutego 2013 roku w J., powiatu (...), województwa (...), wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał pojemnik do rozdrabniania tytoniu z zawartoscią środka odurzającego w postaci marihuany w ilości 0,22 grama netto, tj. przestępstwo określone w art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałanu narkomanii oraz 2. w bliżej nieustalonym okresie czasu, jednak nie później niż do dnia 7 lutego 2013 roku w J., powiatu (...), województwa (...), wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co najmniej dziesięciokrotnie udzielił W. K. środki odurzające w postaci marihuany w nieustalonej ilości, to jest o czyn z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Rejonowy w Otwocku wyrokiem z dnia 11 maja 2016 roku, sygn. akt II K 251/13, postanowił: 1. na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonego T. W. warunkowo umorzyć za zarzucane mu czyny z art. 62 ust. 1 i z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na okres próby 2 (dwóch) lat, przyjmując, iż czyn z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii miał miejsce w niesutalonych dniach przypadających w okresie od 1 września 2012 roku do dnia 7 lutego 2013 roku, 2. na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzec przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci plastikowego pojemnika z zawartością suszu roślinnego. 3. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokat J. D. kwotę 588 (pięciuset osiemdziesięciu ośmiu) złotych tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu na rzecz oskarżonego, którą poleca wypłacić po powiększeniu o podatek od towarów i usług, 4. zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa. Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator, zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego. Wyrokowi temu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia mającego wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu przez Sąd, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie wobec oskarżonego T. W. instytucji warunkowego umorzenia postępowania, podczas gdy swobodna, a nie dowolna i niesprzeczna z zasadami prawidłowego rozumowania ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego. W konkluzji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Otwocku do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługuje prokuratora na uwzględnienie. Rozważania merytoryczne w toku kontroli instancyjnej w zakresie prawidłowości rozstrzygnięcia i okoliczności podniesionych przez skarżącego prowadzą do konkluzji o konieczności uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator zarzucił zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu przez Sąd, że w sprawie został spełnione przesłanki umożliwiające zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonego. Po pierwsze Prokurator wskazuje na błąd w zakresie zapisu matematycznego, znajdujący się w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji (19 gram szuszu roślinnego zamiast 0,19 grama czy też 9,5 grama substancji czynnej THC zamiast 9,5 miligrama). Przede wszystkim jednak w apelacji skarżący zwraca uwagę na błąd w postaci sprzecznych ze sobą wniosków Sądu I instancji w zakresie zaistnienia okoliczności dających podstawę do warunkowego umorzenia postępowania (art. 66 k.k.). W ślad za skarżącym wskazać należy, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera dwa odmienne stanowiska dotyczące wartościowania społecznej szkodliwości czynu. Najpierw bowiem Sąd stanowi, że " Sąd uznał, że szkodliwość czynu oskarżonego była znaczna " (podkreślenie własne), mimo, że chwilę potem Sąd stwierdza, że: " [Sąd] mając na względzie całokształt okoliczności sprawy, doszedł do przekonania, iż wina oskarżonego nie budzi wątpliwości, społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna " (podkreślenie własne). Przesłanka społecznej szkodliwości czynu jest jedną z przesłanek zastosowania warunkowego umorzenia postępowania. W świetle bowiem art. 66 k.k. ustawodawca przewidział następujące przesłanki przedmiotowej instytucji, tj. (

1. i)społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna, (
2. ii)wina nie jest znaczna, (iii) okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, (
3. iv)sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne, (
4. v)pozytywna prognoza kryminologiczna oraz (
5. vi)zagrożenie karą za zarzucane sprawcy przestępstwo nie przekracza 5 lat pozbawienia wolności (T. Bojarski (red.), Kodeks karny. Komentarz, Wydanie VII, LEX 2016). Zaznaczyć trzeba, że ustalenie stopnia społecznej szkodliwości czynu jest w postępowaniu karnym niezbędne. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt WK 24/08, Sąd Najwyższy uznał, że " ustalenie stopnia społeczenej szkodliwości czynu jest niezbędne w toku każdego postępowania karnego, również przy rozpoznawaniu wniosku prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania karnego, ponieważ aby ten wniosek rozstrzygnąć, konieczne jest ustalenie, czy w ogóle mamy do czynienia z przestępstwem". Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy podzielił zapatrywanie skarżącego, dostrzegając potrzebę przeprowadzenia w przedmiocie wyżej wskazanej rozbieżności na nowo przewodu sądowego przez Sąd I instancji. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, w której sąd wydaje swoje rozstrzygnięcie, opierając je na dwóch odmiennych stanowiskach, które mogą stanowić podstawę wydania wyroku zarówno warunkowo umarzającego postępowanie jak i wyroku wykluczającego zastosowanie tej instytucji w niniejszej sprawie. Nie zważając na powyższe, w ocenie Sądu budzi wątpliwości rozstrzygnięcie Sądu I instancji z uwagi na niewyjaśnione okoliczności dotyczące udzielania przez oskarżonego T. W. marihuany świadkowi W. K.. Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że zachodzi rozbieżność pomiędzy zeznaniami świadka W. K. a oskarżonego T. W. z uwagi na to, że pierwszy zeznał, że oskarżony poczęstował go marihuaną dwukrotnie, podczas gdy oskarżony wskazał, że uczynił to co najmniej 10-krotnie. W ocenie Sądu I instancji zeznanie świadka W. K. w tym zakresie było nieprawdziwe, gdyż, zdaniem Sądu I instancji, nie ma powodów, aby przyjmować, że " oskarżony podał wersję dla siebie mniej korzystną, w celu skierowania przeciwko sobie odpowiedzialności karnej" (str. 4 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji). Trzeba jednak zwrócić uwagę, że brak wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu wymaga bezspornego ustalenia samego faktu popełnienia przestępstwa i jego okoliczności, a samo przyznanie się sprawcy do popełnienia czynu nie może i nie jest wystarczające (M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz, Wydanie VII, WK 2015). W świetle wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt III KK 159/11 " podjęcie przez sąd prawidłowej decyzji w zakresie warunkowego umorzenia postępowania wymaga, aby stan faktyczny sprawy nie budził żadnych wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego i dokonanej przez sąd jego oceny. To właśnie na podstawie tych dowodów sąd ustala sprawstwo oskarżonego, stopień jego zawinienia i społecznej szkodliwości czynu, a więc okoliczności, które implikują inną przesłankę warunkowego umorzenia postępowania, a mianowicie wymóg, by okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości". Mając na uwadze powyższe, konieczna jest ponowna, wnikliwa analiza materiału dowodowego, a ponadto na tle powyższych wywodów powtórne dokonanie oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu udzielania marihuany przez oskarżonego T. W. świadkowi W. K.. Należy bowiem ustalić, czy słusznie Sąd I instancji uznał, że 10-krotne udzielanie marihuany stanowi o tym, ze społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna. O stopniu społecznej szkodliwości decydują okoliczności zawarte w art. 115 § 2 k.k. (M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz, Wydanie VII, WK 2015). Reasumując, omówione okoliczności koniecznym czynią uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponownie analizując niniejszą sprawę Sąd Rejonowy w Otwocku powinien poddać analizie przesłanki możliwości uznania społecznej szkodliwości czynu za nieznaczną i w konsekwencji rozważyć ponownie czy zasadne jest orzeczenie warunkowe umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Sąd I instancji powinien także ponownie zweryfikować zebrany w sprawie materiał dowodowy, a także zastanowić się nad ewentualną potrzebą jego uzupełnienia, w tym przede wszystkim w zakresie rozbieżnych zeznań świadka i oskarżonego dotyczących udzielania marihuany. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.