← Polska

VIII U 1552/15

Sygn. akt VIII U 1552/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grzego

art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 748 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.

184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj.01.01.1999r. – osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

§ 4rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r.

w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

§ 3

rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.

§ 2ust.

1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek: - ukończenia wieku 60 lat, -legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 01.01.1999r., - legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 01.01.1999r., - nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. Dla przyznania prawa do emerytury koniecznym jest spełnienie łącznie wszystkich wymienionych powyżej warunków, gdyż brak spełnienia któregokolwiek z nich uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia. Ubezpieczony S. R. wiek 60 lat ukończył w dniu 06.07.2014r., nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia czy ubezpieczony na dzień 01.01.1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, w tym 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ubezpieczony domagał się zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w Przedsiębiorstwie Usługowo – Handlowym (...) Sp. z o.o. w Z. od dnia 01.08.1992r. do dnia 31.10.1992r.

art.6 ust.1 pkt 1 ustawy okresami składkowymi są m.in. okresy ubezpieczenia. Stosownie do art.1 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarski uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia ( Dz.U. z 1975r. Nr 45, poz.232 ze zm. ) obowiązkowe ubezpieczenie społeczne określone ustawą, zwane dalej „ ubezpieczeniem ” obejmuje osoby wykonujące stale i odpłatnie pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, zawartej z jednostkami gospodarki uspołecznionej. W myśl art.2 ust.1 pkt 2 tejże ustawy, ubezpieczenie nie obejmuje osób, które zawarły umowę, jeżeli osoby te są równocześnie pracownikami zatrudnionymi w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym zawodzie albo są objęte odrębnymi przepisami w zakresie zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego. Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowe (...) Sp. z o.o. w Z. nie było jednostką gospodarki uspołecznionej, a nadto ubezpieczony podczas wykonywania umowy zlecenia w tym Przedsiębiorstwie był równocześnie zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w Hucie (...) od dnia 15.11.1976r. do dnia 31.12.1993r. W takiej sytuacji brak jest podstaw do zaliczenia tego okresu spornego do stażu pracy. Zaznaczyć należy, iż fakt, że ubezpieczony na czas wykonywania umowy zlecenia korzystał z urlopu bezpłatnego w Hucie (...) pozostaje bez znaczenia dla rozpoznania sprawy. Wypada dodać, iż z dniem 29.11.1992r. został dodany do ustawy z dnia 17.12.1975r. art.38

(1)( przez art.5 pkt 5 ustawy z dnia 16.10.1991r. o zmianie niektórych przepisów o ubezpieczeniu społecznym, Dz.U. z 1991r., Nr 10, poz.474 ), który stanowił, iż przepisy ustawy stosuje się do osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia na rzecz innych niż uspołecznione zakłady pracy i osób fizycznych oraz osób z nimi współpracujących. Przepis ten nie będzie miał jednak zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wszedł w życie już po okresie spornego zatrudnienia ubezpieczonego na podstawie umowy zlecenia. Odnosząc się do żądania ubezpieczonego zaliczenia do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 06.07.1970r. do dnia 24.10.1975r., to zauważyć należy, iż organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu do stażu pracy jako okresy składkowe, okresy jego zatrudnienia, a także odbywania służby wojskowej przypadające na wskazany okres sporny, a mianowicie następujące okresy: od dnia 01.09.1971r. do dnia 18.10.1973r., od dnia 25.10.1973r. do dnia 10.10.1975r., od dnia 10.11.1975r. do dnia 10.11.1976r. Ubezpieczony mógłby więc aktualnie dochodzić zaliczenia wyłącznie okresów nieuwzględnionych w tym czasie przez organ rentowy, to jest: od dnia 06.07.1970r. do dnia 31.08.1971r. ( 1 rok 1 miesiąc i 26 dni ), od dnia 19.10.1973r. do dnia 24.10.1973r. ( 6 dni ), od dnia 11.10.1975r. do dnia 24.10.1975r. ( 14 dni ). Należy jednak zauważyć, iż nawet ewentualne ich uwzględnienie jako okresy uzupełniające z art.10 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jak również zaliczenie kolejnego okresu spornego od dnia 01.07.1990r. do dnia 31.10.1990r. zatrudnienia ubezpieczonego w Zakładzie (...) w O., przy niewątpliwym braku podstaw do zaliczenia okresu pracy ubezpieczonego na podstawie umowy zlecenia od dnia 01.08.1992r. do dnia 31.10.1992r. ( o czym mowa wcześniej ) i tak nie dawałoby ubezpieczonemu na dzień 01.01.1999r. wymaganego 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego, a jedynie 24 lata 9 miesięcy i 17 dni. Brak spełnienia chociażby tego jednego warunku prawa do emerytury wcześniejszej uniemożliwia przyznanie ubezpieczonemu prawa do wnioskowanego świadczenia. W takiej sytuacji Sąd nie prowadził postępowania dowodowego na okoliczność pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym oraz w Zakładzie (...) w O., a także odstąpił od oceny kolejnej spornej przesłanki w postaci posiadania przez ubezpieczonego 15- letniego stażu pracy w warunkach szczególnych na dzień 01.01.1999r., gdyż i tak pozostawałoby to bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Zaznaczyć należy, iż nie jest możliwe, aby stwierdzając brak uprawnienia do danego świadczenia jednocześnie sąd ustalał niejako na przyszłość spełnienie przez ubezpieczonego jednej spośród kilku przesłanek warunkujących powstanie prawa do spornego świadczenia. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 09.02.2010r. ( I UK 262/09, LEX nr 585728 ) nie jest dopuszczalne w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych wydanie wyroku ustalającego spełnienie przez ubezpieczonego niektórych warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczenia i przyznającego to świadczenie pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków w przyszłości. Skoro ubezpieczony nie spełnił wszystkich koniecznych przesłanek prawa do emerytury wcześniejszej, to świadczenie to mu nie przysługuje. W konsekwencji powyższego Sąd z mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne. (-) SSO Grzegorz Tyrka

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.