7 umowy pożyczki w rozumieniu art. 385 1 § 1 kc. Stosownie do treści tego przepisu: „ Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny”. Nie ulega wątpliwości, iż umowa została zawarta w obrocie konsumenckim, stąd dla oceny abuzywności jej postanowień zasadnicze znaczenie ma ocena zapisów umowy kontekście ostatniego zdania cytowanego art. 385 1 § 1 kc– czyli odpowiedź na pytanie czy określają one główne świadczenia stron związane z zawartą umową. W ocenie sądu odpowiedź na przedmiotowe pytanie winna być negatywna, albowiem umowa pożyczki stanowi rodzaj umowy nazwanej w której główne świadczenia zostały określone w jej definicji legalnej zawartej w art. 720 § 1 kc. Stosownie do dyspozycji tego przepisu dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Mając to na uwadze przewidziane w § 4 ust. 2 pkt b)
7 umowy kwoty związane z opłatą operacyjną i wezwaniami do zapłaty, nie miały charakteru świadczeń głównych. W okolicznościach przedmiotowej sprawy świadczenie główne cedenta polegało na przeniesieniu własności pieniędzy na rzecz pozwanego, zaś tego ostatniego na zwrocie tej samej ilości pieniędzy. Zdaniem sądu, postanowienia o kosztach wezwań do zapłaty oraz wysokość opłaty operacyjnej w relacji do kwoty udzielonej pożyczki kształtują prawa i obowiązki pożyczkobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy jako konsumenta- tak jak tego chce ustawodawca w art. 385 1 § 1 kc. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11.09.2014 r. VI ACa 1965/13 „…rażące naruszenie interesów konsumenta należy rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. Natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom (w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego) oznacza tworzenie przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku. Przenosząc powyższe na okoliczności niniejszej sprawy sąd stanął na stanowisku, iż zastrzeżone w § 4 ust. 2 pkt b)
7 umowy kwoty naruszają równowagę stron stosunku obligacyjnego albowiem przewidują dla pożyczkodawcy dodatkowo świadczenie które nie jest ekwiwalentem żadnego z jego świadczeń wzajemnych. Należy podnieść, iż owa nierównowaga ma charakter rażący w kontekście wysokości kapitału pożyczki (opłata operacyjna w kwocie 1894,88 zł w relacji do kwoty udzielonej pożyczki 3000 zł, a zatem przekracza ona 50 % kwoty udzielonej pożyczki) oraz braku postanowień umownych określających podstawy ustalenia tak rażąco wysokiej opłaty operacyjnej. Dysproporcja praw uwidacznia się także w uzależnieniu jedynie od decyzji pożyczkodawcy liczby wezwań do zapłaty ( od 1 do 6). Należy zaznaczyć dużą rozbieżność pomiędzy kwotą kosztów wezwania do zapłaty ( 16,80 zł za każdą przesyłkę) a opłatami stosowanymi przez operatorów pocztowych dla przesyłek poleconych ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Podkreślenia wymaga, iż postanowienia umów zezwalające na naliczanie opłat za wezwania do zapłaty w obrocie konsumenckim były uznawane przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i wpisywane do rejestru prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Klauzule te dotyczyły naliczania opłat za korespondencję rzędu kilkunastu złotych ( vide: wpisy w rejestrze nr (...), (...), (...), (...)- www.uokik.gov.pl). Stwierdzić należy, że obowiązujące przepisy nie ustanawiają zamkniętego katalogu kosztów związanych z udzieleniem kredytu konsumenckiego, stąd też w praktyce wykształciło się kilka rodzajów opłat często stosowanych przez przedsiębiorców w związku z zawarciem umowy pożyczki. Sąd nie odmawia powodowi prawa do zwrotu kosztów wezwania do zapłaty, jak również zawierania dodatkowych postanowień takich umów, podejmowania ewentualnych działań zmierzających do zaspokojenia jego roszczenia na drodze pozasądowej, nadto kosztów związanych obsługą pożyczki, lecz winny one być w sprawie wykazane (art. 6 k.c.). Wraz z kwotą główną 2.530,20 zł na podstawie art. 481 kc, przyznano stronie powodowej ustawowe odsetki za opóźnienie, przyjmując datę początkową ich naliczania 11.03.2016 r., zgodnie z żądaniem pozwu (dzień wytoczenia powództwa). Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 100 kpc Koszty procesu strony powodowej to: opłata sądowa od pozwu 226 zł zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, 17 zł zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej, 1200 zł stanowiąc koszt wynagrodzenia pełnomocnika zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż powództwo zostało uwzględnione w zakresie 56 %, sąd zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 808 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Rozstrzygnięcie w zakresie pkt-u 3 wyroku uzasadnia treść art. 333 § 1 pkt 3 kpc.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.