Sygn. akt IV U 516/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2017r. Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Tomasz Koronowski Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017r. w Elblągu na rozprawie sprawy z odwołania B. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. nr (...) z dnia 25 lutego 2016r. znak: (...) z udziałem P. G. o ustalenie I. oddala odwołanie; II. zasądza od skarżącej B. J. i płatnika P. G. na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. kwoty po 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 516/16 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) znak (...)- (...) z dnia 25 lutego 2016r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E., Inspektorat w O., na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie Dz.U. z 2016r. poz. 963 ze zm.; dalej: ustawa systemowa), Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego, stwierdził, że ubezpieczona B. J. jako pracownik u płatnika składek Centrum Medyczne (...) P. G. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 24 sierpnia 2015r. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy wskazał, iż zgodnie z przepisami ustawy systemowej za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, a obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przytoczył ustalony przez siebie obszerny stan faktyczny. Wskazano, że ubezpieczona od dnia 24 sierpnia 2015r. została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia u płatnika składek: Centrum Medyczne (...). Wcześniej w okresach od 1 lipca 2013r. do 30 czerwca 2015r. oraz od 1 lipca 2015r. do 23 sierpnia 2015r. skarżąca wykonywała umowę zlecenia u ww. płatnika i otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 100 zł miesięcznie. Organ rentowy wskazał, że od dnia 3 września 2015r. skarżąca jest niezdolna do pracy i za okres od 3 września 2015r. do 20 września 2015r. otrzymała wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, a za okres od 14 września 2015r. do 15 lutego 2016r. wystąpiła o zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego. Dodatkowo ustalono, że ubezpieczona w okresie od 1 stycznia 2015r. do 31 grudnia 2015r. była zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych w przedsiębiorstwie Hotel (...) z siedzibą (...)-(...) O., W. D. 22 z tytułu wykonywania umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. W dniu 29 sierpnia 2015r., wykonując rutynowe czynności pokojowej w ww. przedsiębiorstwie, uległa ona wypadkowi. Organ rentowy na podstawie wyjaśnień płatnika składek i ubezpieczonej ustalił, że ubezpieczona została zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 2.000 zł na stanowisku sprzątaczki. Ustalono, że płatnik i ubezpieczona nie są spokrewnieni. Ubezpieczona już wcześniej zajmowała się raz w miesiącu myciem okien w przychodniach należących do płatnika na podstawie umowy zlecenia. Praca miała być świadczona w Ośrodku (...) w G. i S. po godzinie 14:00 lub 15:00, tj. po zakończeniu pracy tych ośrodków, w zależności od dnia tygodnia i czasami w soboty, a czas pracy to ok. 40 godzin tygodniowo. Wcześniej istniało stanowisko sprzątaczki, a praca była wykonywana przez studentkę M. K. na podstawie umowy zlecenia. Płatnik poszukiwał pracownika i zaproponował pracę ubezpieczonej. Zawarto umowę o pracę na prośbę ubezpieczonej, ponieważ miała ona liczne zajęcia komornicze, a wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia jest zajmowane przez komornika w całości, natomiast z umowy o pracę tylko w części. W okresie, gdy ubezpieczona przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z wypadkiem, któremu uległa w pracy w Hotelu (...), zastępowała ją M. K.. Przedłożono aktualne zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w dziedzinie BHP, zakres obowiązków i czynności sprzątaczki, listy obecności, listy płac. W ocenie organu rentowego o fakcie, że umowa została zawarta dla pozoru w celu stworzenia formalnych przesłanek do uzyskania uprawnień do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych świadczyło to, że zmiana umowy zlecenia na umowę o pracę i dokonane w związku z tym zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych nastąpiło w dniu 31 sierpnia 2015r. – wprawdzie w ustawowym terminie, ale już po 29 sierpnia 2015r., tj. po dniu, w którym ubezpieczona uległa wypadkowi w pracy u drugiego pracodawcy. Pozwany ocenił, że biorąc pod uwagę zgromadzone w sprawie dowody, w tym zeznania świadków i listy obecności nadesłane przez Hotel (...), nie było możliwe wykonywanie pracy przez ubezpieczoną w dwóch zakładach pracy jednocześnie, w pełnym wymiarze czasu pracy i często w tych samych godzinach, co daje podstawy sądzić, iż zatrudnienie w Ośrodku (...) w G. i S. było pozorne. B. J. odwołała się od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę poprzez ustalenie, że podlega ona od 24 sierpnia 2015r. obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia u płatnika składek Centrum Medyczne (...) P. G., a także o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Wniosła także o przesłuchanie jej w charakterze strony oraz o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność świadczenia przez nią pracy. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca wskazała, że brak w sprawie jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że umowa o pracę, jaką zawarła z płatnikiem składek, jest pozorna. Przywołała ona art. 83§1 kc wywodząc, że w łączącym ją z płatnikiem składek stosunku prawnym nie sposób doszukać się elementów, które konieczne są do uznania umowy o pracę za pozorną. Poniosła także, że podejmując zatrudnienie w Centrum Medycznym (...) P. G., starała się wykorzystać każdą sposobność do uzyskania wynagrodzenia, co poprawiłoby jej sytuację bytową i stworzyło możliwość spłaty długów. Dlatego też zdecydowała się, pomimo znacznego obciążenia, podjąć zatrudnienie w drugim zakładzie pracy, wykorzystując zgodę pracodawcy na wykonywanie obowiązków pracowniczych w późnych godzinach popołudniowych. Natomiast płatnik składek zgodził się na takie elastyczne wykonywanie umówionej pracy, ponieważ zainteresowany był tym, by prace porządkowe wykonywane były po zakończeniu przyjmowania pacjentów. Skarżąca wskazała, że pracę świadczyła w dni powszednie po godz. 17:00, a także w soboty i niedziele. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ rentowy podtrzymał argumentację z zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 20 czerwca 2016r. organ rentowy dodatkowo wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Płatnik poparł odwołanie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: B. J., ur. (...), umową datowaną na dzień 24 sierpnia 2015r. została zatrudniona w Centrum Medycznym (...) P. G. na stanowisku sprzątaczki i do jej obowiązków należało sprzątanie w Ośrodku (...) w G. i S.. Już wcześniej. w okresach od 1 lipca 2013r. do 30 czerwca 2015r. oraz od 1 lipca 2015r. do 23 sierpnia 2015r., skarżąca wykonywała umowę zlecenia u ww. płatnika i otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 100 zł miesięcznie za mycie okien raz w miesiącu w tych przychodniach prowadzonych przez płatnika składek. W okresie od 1 stycznia 2015r. do 31 grudnia 2015r. zatrudniona była w Hotelu (...) we W. D. na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy jako pokojowa. Praca w hotelu świadczona była z reguły od godz. 8:30 do 16:30 według ustalanego na dany miesiąc grafiku, a w niektóre dni obejmowała serwis wieczorny, który kończył się nie później niż o 22:00. (bezsporne, decyzja k. 37-39 akt ZUS, umowa o pracę, umowa zlecenia w aktach kontroli doraźnej k. 96 a.s., świadectwo pracy w aktach osobowych k. 137 a.s.) Płatnik składek P. G. jest lekarzem i prowadzi Centrum Medyczne (...), w którego skład wchodzą dwa ośrodki zdrowia w G. i S.. Zatrudniał wcześniej sprzątaczkę na podstawie umowy zlecenia. Natomiast skarżącej zlecał mycie okien w należących do niego ośrodkach raz w miesiącu. Następnie skarżąca i płatnik sporządzili sporną umowę o pracę. Umowa wskazuje na jej zawarcie w dniu 24 sierpnia 2015r. na czas określony do 31 sierpnia 2016r., z wynagrodzeniem 2.000 zł brutto miesięcznie. Praca miała być świadczona w godzinach popołudniowych, po zakończeniu przyjmowania pacjentów w dni powszednie, a także w soboty, średnio 40 godzin tygodniowo. Do obowiązków skarżącej należeć miało dbanie o należyty bieżący stan czystości pomieszczeń zajmowanych przez pracowników (...), utrzymanie porządku, właściwego stanu sanitarno – higienicznego: mycie podłóg, odkurzanie, opróżnianie koszy na śmieci, ścieranie kurzy, mycie okien, drzwi, mycie i czyszczenie urządzeń sanitarnych; dbanie o czystość korytarzy i toalet, okresowe gruntowne sprzątanie pomieszczeń zajmowanych przez pracowników (...), utrzymanie we właściwym stanie powierzonego sprzętu, tj. odkurzacza, wiadra i szczotek do zamiatania; racjonalne gospodarowanie powierzonymi środkami czystości; zabezpieczenie pomieszczeń po zakończeniu pracy pracowników, m. in. zamknięcie pomieszczeń, sprawdzenie wyłączenia oświetlenia, kranów w toalecie; w czasie remontów zabezpieczenie sprzętu i umeblowania, dokładne sprzątanie i mycie pomieszczeń po remoncie; dbanie o ogólny wygląd zajmowanych pomieszczeń (...); wykonywanie innych, wynikających z zakresu obowiązków służbowych, czynności zleconych przez kierownika (...) oraz stała współpraca z pozostałymi pracownikami (...). W wykonywaniu czynności służbowych ubezpieczona podlegać miała bezpośrednio płatnikowi składek. Natomiast pracę świadczyć miała w przychodni w G. i w S.. Ubezpieczona dysponować miała ważnym zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku sprzątaczki z dnia 5 marca 2014r. (ważne do 4 marca 2016r.) wydanym na potrzeby realizacji umowy zlecenia, a także zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia w dziedzinie BHP w dniach 25-26 czerwca 2014r. Przygotowana została lista obecności z podpisami skarżącej. (kopia umowy, kopia karty szkolenia BHP, kopia zaświadczenia lekarskiego, lista obecności, zakres obowiązków w aktach kontroli doraźnej k. 96 a.s., ponadto wyjaśnienia płatnika składek i skarżącej e-protokół z rozprawy z dnia 20.06.2016r., k. 46-49) Skarżąca i płatnik nie są spokrewnieni, ale znają się od kilku lat, gdyż ubezpieczona już wcześniej wykonywała czynności porządkowe polegające na myciu okien w przychodniach należących do płatnika. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu określa ustawa systemowa. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają m.in. pracownicy. Obowiązek podlegania ubezpieczeniom chorobowemu i wypadkowemu jest konsekwencją podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym, co wynika z art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy systemowej. Co do okresów podlegania wymienionym ubezpieczeniom, należy odwołać się do art. 13 pkt 1 ustawy systemowej, z którego wynika, że w odniesieniu do pracowników jest to okres od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Podstawą procesową wydania zaskarżonej decyzji był art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy systemowej, zgodnie z którym ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i przebiegu ubezpieczeń. Jak wynika z przywołanych przepisów, istotą sporu było spełnienie przesłanki podlegania B. J. wymienionym ubezpieczeniom w postaci pozostawania skarżącej w stosunku pracy z płatnikiem składek. Do nawiązania stosunku pracy dochodzi poprzez złożenie zgodnych oświadczeń woli przez pracodawcę i pracownika, niezależnie od jego podstawy prawnej – art. 11 kp. Zgodnie z art. 22 kp, przez nawiązanie stosunku pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i w czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Celem zatem i zamiarem stron umowy o pracę winna być faktyczna realizacja treści stosunku pracy w granicach zakreślonych zawartą umową, przy czym oba te elementy wyznaczają: ze strony pracodawcy – realna potrzeba ekonomiczna i umiejętności pracownika, zaś ze strony pracownika – ekwiwalentność wynagrodzenia uzyskanego za świadczenie pracy (vide uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2005r. sygn. III AUa 2723/04). Przyjęcie, że dochodzi do powstania stosunku pracy, niezależnie od tego, czy pracownik do pracy przystąpi, obalone jest przez ustalenie, że pomimo zawarcia umowy nie nastąpiło zatrudnienie pracownika. Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega natomiast na takim ukształtowaniu jej treści, które z punktu widzenia formalnego nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości zmierza do osiągnięcia celu, który jest przez nią zakazany (art. 58 kc). Z art 22 kpc wynikają cechy, jakim musi odpowiadać umowa, aby mogła być zakwalifikowana jako umowa o pracę. Zarówno literatura przedmiotu, jak też orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego wyszczególnia następujące cechy stosunku pracy: 1) stroną zobowiązaną do pracy (pracownikiem) jest osoba fizyczna, 2) zobowiązuje się ona do pracy w zamian za wynagrodzenie (odpłatność pracy), 3) przedmiotem umowy ze strony pracownika jest samo pełnienie (wykonywanie) pracy, 4) pracownik nie jest obciążony ryzykiem realizacji zobowiązania, 5) pracownik obowiązany jest świadczyć pracę osobiście, 6) pracownik w realizacji zobowiązania jest podporządkowany. Tak więc artykuł 22 kp określa podstawowe cechy charakterystyczne stosunku pracy i zarazem jego podstawowy cel społeczno-gospodarczy. Jest to relacja prawna między pracownikiem, a zakładem pracy, której główną treść stanowi zobowiązanie się pracownika do ciągłego, osobistego wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem (w warunkach organizacyjnego podporządkowania), a pracodawcy do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. W każdej sytuacji tego rodzaju szczegółowego wyjaśnienia wymaga, czy pomiędzy stronami nastąpiło nawiązanie stosunku pracy, rezultatem czego będzie skutek wynikający z systemu prawa ubezpieczeń społecznych w postaci podlegania pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu, czy też zgłoszenie do ubezpieczenia ma charakter fikcyjny, a to z tej przyczyny, że pomimo zawartej umowy o pracę nie nastąpiło nawiązanie stosunku pracy. Dla istnienia stosunku pracy nie jest wystarczające formalne zawarcie umowy o pracę, czy też formalnie poprawne prowadzenie dokumentacji pracowniczej, lecz faktyczne realizowanie treści tej umowy przez świadczenie pracy. Z kolei w sytuacji odwrotnej nawet brak dopełnienia wymogów sporządzenia i prowadzenia właściwej dokumentacji związanej z nawiązaniem i realizowaniem stosunku pracy, nie pozbawia strony możliwości wykazania, iż stosunek taki faktycznie łączył ją z pracodawcą. Na gruncie podlegania ubezpieczeniom społecznym w związku z nawiązaniem stosunku pracy orzecznictwo wskazuje jednak, że umowę o pracę uważa się za zawartą dla pozoru, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, iż osoba określona w umowie o pracę jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana jako pracodawca nie będzie z jej pracy korzystać (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2005r., II UK 321/04, OSNP 2006/11-12/190). Do zawarcia umowy o pracę stosuje się bowiem odpowiednio na podstawie odesłania zawartego w art. 300 kp przepisy części ogólnej Kodeksu cywilnego odnoszące się do wad oświadczenia woli (art. 82-88 k.c.). Zgodnie z art. 83§1 zd. 1 kc nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Art. 83 kc charakteryzuje czynność prawną pozorną przez wskazanie trzech jej elementów, które muszą wystąpić łącznie: oświadczenie woli musi być złożone tylko dla pozoru, oświadczenie woli musi być złożone drugiej stronie, adresat oświadczenia woli musi zgadzać się na dokonanie czynności prawnej jedynie dla pozoru. Złożenie oświadczenia woli dla pozoru oznacza, że osoba oświadczająca wolę w każdym wypadku nie chce, aby powstały skutki prawne, jakie zwykle prawo łączy ze składanym przez nią oświadczeniem. Brak zamiaru wywołania skutków prawnych oznacza, że osoba składająca oświadczenie woli albo nie chce w ogóle wywołać żadnych skutków prawnych, albo też chce wywołać inne, niż wynikałoby ze złożonego przez nią oświadczenia woli. W warunkach jednak, kiedy po zawarciu umowy o pracę pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował, nie można mówić o pozorności złożonych oświadczeń woli zawarcia umowy o pracę (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2007r., sygn. akt III AUa 2565/06). Należy podkreślić, że postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest postępowaniem cywilnym, które cechuje się kontradyktoryjnością. Oznacza to, iż strony wywodzące z określonych faktów skutki prawne obowiązane są te fakty udowodnić (art. 232 kpc). Strona zobowiązana przez Sąd do zgłoszenia twierdzeń i złożenia dowodów na ich poparcie, która takiego zobowiązania nie wykonuje, godzi się z rozstrzygnięciem mającym u podstawy orzekania tylko te dowody, które znajdowały się w dyspozycji Sądu. Sąd prowadzi postępowanie w takim zakresie, w jakim zostanie ono zainicjowane przez strony. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (art. 6 kc). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, że dowody zaprezentowane przez skarżącą i płatnika w toku postępowania jurysdykcyjnego potwierdziły zasadność wyrażonych w zaskarżonej decyzji wątpliwości co do tego, czy płatnika i ubezpieczoną łączył stosunek pracy, a zatem, że z tego tytułu skarżąca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia 24 sierpnia 2015r. Dodać trzeba, że z uwagi na bardzo krótki okres pomiędzy zgłoszeniem skarżącej do ubezpieczeń i wystąpieniem niezdolności do pracy, w rozpatrywanej sprawie ciężar dowodu obciążał skarżącą i płatnika składek, którzy byli zainteresowani uzyskaniem korzystnego dla nich ustalenia. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że jednym z podstawowych elementów stosunku pracy, wynikających z treści art. 22 kp, jest osobiste świadczenie pracy przez pracownika w warunkach podporządkowania. Tymczasem z zeznań skarżącej, jak i płatnika jasno wynika, że płatnik zainteresowany był jedynie efektem wykonanej pracy. W jego ocenie najważniejsze było, aby w prowadzonych przez niego ośrodkach zdrowia było czysto. Nie był zainteresowany tym, kto tę pracę wykonał, nie kontrolował, czy to skarżąca pracę świadczyła osobiście, czy też ktoś ją wyręczał lub jej pomagał. Wprawdzie na ostatniej rozprawie w dniu 8 lutego 2017r. płatnik twierdził, że umowę o pracę podpisał z ubezpieczoną i w jego odczuciu to ona miała osobiście świadczyć pracę, jednakże w ocenie Sądu jest to jedynie stanowisko procesowe płatnika, które nie znalazło odzwierciedlenia ani w jego wcześniejszych wyjaśnieniach, ani w zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Płatnik nie dołożył należytej staranności w prowadzeniu dokumentacji pracowniczej, tj. w szczególności nie zadbał o rzetelne prowadzenie ewidencji czasu pracy, która jednoznacznie wskazywałaby godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy w danym ośrodku zdrowia. Jak wskazała skarżąca i płatnik, jedynie w ośrodku zdrowia w G., w pokoju nr (...), „u pani J.” na regale leżała lista, na której skarżąca składała podpis, potwierdzając swoją obecność w pracy. Ubezpieczona dysponowała kluczami do ośrodków zdrowia i nikt nie kontrolował, czy faktycznie to ona pojawiała się w tych przychodniach, czy też ktoś w jej zastępstwie. Sporządzono wprawdzie zakres obowiązków, jednak z zeznań i płatnika, i skarżącej wynika, że nie kontrolowano sposobu wykonania powierzonych czynności przez ubezpieczoną. Płatnik przyznał, że nie sprawdzał na bieżąco, czy wykonała ona należycie swoje obowiązki, gdyż nie przebywał w ośrodkach w czasie wykonywania przez skarżącą zleconych zadań. Kontrola ograniczała się do konkluzji przyjmowanej kolejnego dnia, że po prostu „było widać”, czy jest posprzątane. W tym miejscu należy podkreślić, że zainteresowanie jedynie efektem wykonania zadania, bez dbania o wykonanie go w określonym czasie wynikającym z umowy i przez osobę wskazaną w niej jako pracownik, charakterystyczne jest dla umowy zlecenia, a nie umowy o pracę. Sąd nie przeczy, że skarżąca wykonywała pewne czynności, zapewne o charakterze porządkowym, w ośrodkach zdrowia należących do płatnika składek. Świadczyć o tym mogą zeznania świadków M. J., H. K. i A. S.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.