sygn. akt V Ga 251/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016r. Sąd Rejonowy w Częstochowie w sprawie VIII GC 642/14 zasądził od pozwanego P. G. na rzecz powoda J. D. kwotę 26 488,69 zł wraz z odsetkami ustawowymi szczegółowo określonymi w wyroku oraz orzekł o kosztach procesu i kosztach sądowych. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że w 2010 roku strony współpracowały ze sobą przez trzy miesiące na podstawie zamówienia pozwanego na wykonanie usług ładowarką przy budowie drogi ekspresowej (...) K.-R.. Przedmiotowe usługi powód wykonywał posiadanymi w leasingu ładowarkami i polegały one na załadunku samochodów głównie piaskiem. Prace powoda zostały stwierdzone dokumentami o nazwie „Poświadczenie czynności przewozowej” z następujących dni: 3, 27-29 października 2010 roku; 3-5 ,6-9, 15-18, 20-24, 29-30 listopada 2010 roku oraz 8-10 grudnia 2010 roku. Dokumenty te zostały podpisane przez powoda oraz kierowców wykonujących dany transport. Realizując zamówienie pozwanego powód pracował ładowarką, co stwierdzał za pomocą wystawianych i dostarczanych pozwanemu faktur VAT, a pozwany P. G. dostarczał mu potrzebne paliwo i przewoził ładowarkę, za co również wystawiał faktury VAT obciążając płatnościami powoda. J. D. zlecone mu usługi wykonywał przy użyciu własnego sprzętu tj. ładowarki K. nr 1 albo nr 2. Za wykonane prace powód wystawił fakturę VAT nr (...) z dnia 30 listopada 2010 r. na kwotę 38 918,00 zł, płatną w terminie 30 dni, oraz fakturę VAT nr (...) z dnia 20 grudnia 2010 r. na kwotę 3 556,00 zł, płatną w terminie 30 dni, każda tytułem pracy ładowarką, obciążając ich płatnością pozwanego. Obie ww. faktury zostały podpisane przez pracowników pozwanego i opatrzone jego pieczątką firmową. Pozwany również za świadczone w tym czasie usługi na rzecz powoda wystawił faktury VAT o numerach: (...) z dnia 6 listopada 2010 r. na kwotę 18 724,70 zł tytułem kosztów oleju napędowego oraz transportu, płatną tego samego dnia za pomocą kompensaty; (...) z dnia 16 listopada 2010 r. na kwotę 452,00 zł tytułem kosztów oleju napędowego, płatną tego samego dnia za pomocą kompensaty; nr (...) z dnia 31 grudnia 2010 r. na kwotę 560,40 zł tytułem kosztów oleju napędowego, płatną tego samego dnia za pomocą kompensaty, oraz (...) z dnia 3 października 2011 r. na kwotę 1 765,05 zł tytułem usługi transportowej, płatną tego samego dnia za pomocą kompensaty. Faktury wystawione przez pozwanego nie zostały podpisane przez powoda, ale zostały zaksięgowane przez niego. Z chwilą wykonania robót i przyjmowania faktur od powoda, pozwany nie miał żadnych zastrzeżeń co do sposobu i jakości prac wykonanych przez powoda, jak również ich ceny. Wbrew twierdzeniom pozwanego w 2010 roku, powód nie mógł świadczył usług transportowych na rzecz pozwanego, z uwagi na brak odpowiedniego pojazdu. Jak zeznał powód, we wcześniejszych latach prowadził działalność gospodarczą polegającą na przewożeniu materiałów samochodami ciężarowymi na rzecz różnych podmiotów, wtedy też poznał pozwanego, który tak jak on wykonywał usługi transportowe na rzecz innych przedsiębiorstw. Wykonując zamówienie pozwanego powód posiadał wyłącznie dwie ładowarki na zasadach leasingu, którymi świadczył usługi na rzecz różnych podmiotów. Wzajemne rozliczenia stron zostały dokonane trzykrotnie za pomocą kompensat w ten sposób, iż pozwany zaspokoił częściowo należność z faktury VAT nr 29/2010, a faktura VAT nr (...) pozostała w całości do spłacenia. Nastąpiło to mocą następujących kompensat dokonanych przez pozwanego, które przesłał powodowi po przeprowadzeniu rozmów telefonicznych: - z dnia 6 grudnia 2010 r. na kwotę 18 724,70 zł tytułem FV nr (...) (po stronie powoda) i FV nr (...) (po stronie pozwanego), - z dnia 31 grudnia 2010 r. na kwotę 560,40 zł tytułem FV nr (...) i FV nr (...) (po stronie powoda) oraz FV nr (...) (po stronie pozwanego), - z dnia 3 października 2011 r. na kwotę 1 765,05 zł tytułem FV nr (...) i FV nr (...) (po stronie powoda) oraz FV nr (...) (po stronie pozwanego). Powód wyraził zgodę na wskazane kompensaty w ten sposób, iż nie odpowiedział na nie, jako że brak odpowiedzi w ciągu 7 dni oznaczał wyrażenie zgody na dokonanie kompensaty. Ponadto, w dniu 23 grudnia 2010 r. pozwany uiścił na rzecz pozwanego kwotę 1 000,00 zł tytułem częściowej zapłaty za FV nr (...). Pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 19.972,15 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Sąd Rejonowy wskazał, że istota niniejszego sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, jaka umowa została zawarta między powodem a pozwanym oraz czy doszło do przedawnienia roszczenia powoda. Pozwany podniósł, iż strony zawarły umowę przewozu. Sąd nie podzielił tego stanowiska, albowiem w jego ocenie, nie ma wątpliwości, iż doszło do zawarcia umowy o świadczenie usług polegających na pracy ładowarką. Sam pozwany w złożonym powodowi zamówieniu wskazał, że przedmiotem zamówienia jest „Usługa pracy ładowarką”. Ponadto, w fakturach wystawionych przez powoda, a zaakceptowanych przez pozwanego, wskazano, iż ich przedmiotem są usługi ładowarką. Z uwagi na fakt, iż pozwany nie zakwestionował faktur wystawionych przez powoda poprzez ich odesłanie bądź też odmowę podpisu, oraz braku wykazania że ich nie zaksięgował, należało przyjąć, iż w pełni zgodził się z ich treścią, zarówno co do wskazania należności, jak również innych jej elementów. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiał również, zachowanie pozwanego, który w dniu 23 grudnia 2010 r. uiścił na rzecz powoda kwotę 1 000,00 zł, jako częściową zapłatę należności z tytułu faktury VAT nr (...) z dnia 30 listopada 2010 r. Profesjonalizm stron, wyrażający się w stosowaniu art. 535. k.c. przemawia za przyjęciem, że niemożliwe jest, aby w tak istotnej sprawie, jak przyjęcie faktur, ich nie zwrócenie ani nie zażądanie korekty, pozwany nie zdawała sobie sprawy ze skutków przyjęcia takiej formy postępowania. W ocenie Sądu I instancji analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła do przekonania, iż wystawienie przez powoda faktur VAT za wykonane usługi zasługuje na przymiot wiarygodności, albowiem nic nie wskazuje na to, iż miałyby przedstawiać stan rzeczy, które nie odzwierciedlałyby rzeczywistości. Za stanowiskiem powoda, argumentującym na rzecz przyjęcia prac ładowarką, przemawiają także wystawione dokumenty tzw. poświadczenia czynności przewozowych, co do których zgodności ze stanem faktycznym Sąd nie ma wątpliwości. Wynika z nich, iż prace zostały wykonane za pomocą ładowarki K. nr 1 albo nr 2. Z uwagi na budowę maszyny, nie sposób przyjąć, iż ładowarką można dokonać usługi przewozu. W związku z tym, należy zastosować przepisy regulujące umowę o świadczenie usług. Zgodnie z art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Charakteryzują się one tym, że ich istotą jest świadczenie usług poprzez wykonanie czynności faktycznych (a nie prawnych, tak jak w przypadku umowy zlecenia), a nie stosuje się do nich przepisów odmiennych (por. K. Kopaczyńska-Pieczniak, Komentarz do art. 750 Kodeksu cywilnego, [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – część szczególna, LEX 2014). W dalszej kolejności Sąd pierwszej instancji rozważył podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia. Zgodnie z art. 751 pkt 1 k.c. w zw. z art. 750 k.c., z upływem lat dwóch przedawniają się roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju; to samo dotyczy roszczeń z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom. W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, iż roszczenie powoda dotyczyło zapłaty wynagrodzenia za dokonaną pracę. Świadczyło o tym choćby wskazanie „usługi ładowarką” w treści faktur VAT nr (...) wystawionych przez powoda i zaakceptowanych przez pozwanego. Nie było zatem wątpliwości, iż w niniejszej sprawie występuje dwuletni termin przedawnienia. Tym samym, należało stwierdzić, iż roszczenie powoda powinno przedawnić się z dniem 3 października 2013 r. Nie doszło jednak do tego, jako że bieg terminu przedawnienia został ponownie przerwany, tym razem wskutek wniesienia pozwu do Sądu w dniu 14 czerwca 2013 r., zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. W związku z tym, Sąd przychylił się do stanowiska powoda, który zanegował zasadność podniesionego przez stronę przeciwną zarzutu przedawnienia roszczenia. W ocenie Sądu Rejonowego pozwany uznał swój dług, bowiem dokonywał wzajemnych kompensat oraz spłacał go w ratach. Faktem jest jednak, że na taki sposób uregulowania długu pozwany nie miał zgody wierzyciela. Należy przyjąć, iż pozwany prowadzący działalność gospodarczą jest fachowcem o wysokich kwalifikacjach, który zdaje sobie sprawę z konsekwencji jakie niesie dokonanie częściowej zapłaty należności, oraz dokonanie wzajemnej kompensaty, a próba uchylenia się od skutków tego czynu musi zostać uznana za bezskuteczną. Odnosząc się do dalszych zarzutów pozwanego, należało stwierdzić, iż powód wykazał w sposób należyty, jak długo trwała praca wykonywana na rzecz pozwanego (poprzez przedstawienie poświadczeń czynności przewozowych) oraz jej potwierdzenie (w ten sam sposób). Twierdzenia pozwanego o możliwości przerobienia wskazanych dokumentów nie zasługują na uwzględnienie, jako że pozwany ani jego pełnomocnik nie stawili się na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r., kiedy Sąd przeprowadził dowód z oryginałów dokumentów kwestionowanych przez pozwanego. Nie skorzystali zatem z okazji, aby przedstawić argumenty przemawiające na ich korzyść, a tym samym nie uczynili zadość regule dowodowej z art. 6 k.c., zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu przerobienia przedmiotowych dokumentów spoczywał w tym przypadku na stronie pozwanej. Ponadto, strona pozwana wskazała, iż pod dokumentami kompensat podpisały się osoby nieuprawnione do jej reprezentowania, a pisma nie zawierają pełnomocnictwa do dokonania takiej czynności. Pozwany nie przedstawił jednak dowodów świadczących na jego korzyść, chociażby dokumentu pełnomocnictwa wystawionego dla innych osób, aby uzasadnić tezę o braku umocowania osób podpisanych na kompensatach do ich wystawienia. Z uwagi na powyższe, Sąd Rejonowy uwzględnił żądanie powoda w całości na mocy art. 750 k.c. Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany zarzucając: - błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, mających wpływ treść rozstrzygnięcia poprzez bezpodstawne przyjęcie, że strony pozostawały w stałych stosunkach handlowych, a także poprzez błędne ustalenie, że powód wykonywał na rzecz pozwanego usługi ładowarką, nie zaś usługi przewozu, a także poprzez błędne ustalenie, że usługi przewozu zostały wykonane, a także poprzez błędne ustalenie, że pozwany dokonał kompensaty należności oraz uznał dług, tym samym przerywał bieg przedawnienia, a także poprzez bezpodstawne ustalenie, że pozwany zaksięgował wystawione faktury a także poprzez bezpodstawne ustalenie ilości i ceny świadczonych usług przewozu, także błędne ustalenie, że pozwany winien jest zapłacić na rzecz powoda żądana kwotę; - naruszenie przepisów postępowania mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia a to art. 232 k.p.c. w związku z art. 6 k.c. poprzez odwrócenie ciężaru dowodu oraz powzięcie ustaleń faktycznych pozytywnych na podstawie dowolnie przyjętych domniemań, pomimo, że powód nie wykazał za pomocą stosownych dokumentów do czego to powód był zobowiązany, a także nie złożył stosownych wniosków dowodowych oraz wniosków zmierzających do zobowiązania pozwanego do złożenia określonych dokumentów w trybie art. 248 k.p.c. oraz art. 187 § 2 k.p.c. Powód nie wykazał, że świadczył na rzecz powoda usługi ładowarka oraz pozwany uznał dług oraz złożył oświadczenie o kompensacie oraz, że pozwany przerwał bieg przedawnienia oraz, że pozwany zaksięgował faktów powoda, a nie jest zasadne przerzucanie ciężaru dowodu tych okoliczności na pozwanego, który takim faktom przeczy; - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia a to art. 233§ 1 k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.