Sygn. akt I ACa 1139/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Mirosław Ożóg (spr.) Sędziowie: SSA Dariusz Janiszewski SSO del. Barbara Rączka-Sekścińska Protokolant: Agnieszka Kisicka po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) W. Z. w W. przeciwko E. R. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2015 r. sygn. akt XV C 356/15 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. SSO (del.) Barbara Raczka-Sekścińska SSA Mirosław Ożóg SSA Dariusz Janiszewski Sygn. akt I ACa 1139/15 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 8 stycznia 2015 roku powód (...) W. Z. z siedzibą w W. wniósł o wydanie nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, domagając się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanej E. R. kwoty 111.285,98 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych i zwrotu kosztów opłaty manipulacyjnej w wysokości 17,40 zł. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny, po stwierdzeniu braku podstaw do wydania nakazu zapłaty, przekazał na podstawie art. 505 [33] § 1 k.p.c. sprawę do Sądu Okręgowego w Gdańsku. W dniu 24 marca 2015 roku Sąd Okręgowy w Gdańsku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym nakazał pozwanej E. R., aby zapłaciła na rzecz powoda kwotę 111.285,98 zł oraz kwotę 1.392,00 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych i kwotę 3.617,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wniosła w tymże terminie sprzeciw. W dniu 11 kwietnia 2015 roku pozwana wniosła w terminie sprzeciw od ww. nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości oraz wniosła o oddalenie powództwa w całości. W odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty powód złożył pismo procesowe z dnia 2 czerwca 2015 roku. W piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2015r. powód cofnął pozew w zakresie kwoty 421,09 zł. bez zrzeczenia się roszczenia. Pozwana na powyższe nie wyraziła zgody. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo. Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 9 lipca 2008 roku pozwana E. R. zawarła z bankiem (...) S.A. (obecnie (...) Bank (...) S.A.) umowę kredytu ratalnego „(...)” o nr (...), na podstawie której bank oddał do dyspozycji pozwanej środki pieniężne w kwocie 80.000,00 zł, natomiast pozwana zobowiązała się do zwrotu kwoty kredytu wraz z odsetkami w ustalonych terminach spłaty na okres kredytowania wynoszący 72 miesiące zgodnie ze stanowiącym załącznik do w/w umowy kredytu gotówkowego harmonogramem spłat. Kredyt został uruchomiony w dniu 26 października 2009r. poprzez pozostawienie kwoty kredytu do dyspozycji pozwanego poprzez przelew na rachunek bankowy wskazany przez pozwanego. W dniu 29 lipca 2010 roku Bank (...) S.A. w W. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny o nr (...) przeciwko pozwanej E. R. z tytułu ww. umowy kredytowej i wystąpił do Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z wnioskiem o nadanie bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2010 roku Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku w sprawie o sygn. akt XII 1 Co 6076/10 nadał klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr (...). Na podstawie uzyskanego w powyższy sposób tytułu egzekucyjnego wierzyciel (...) S.A. w A. Oddział w Polsce (właściciel banku (...) S.A. w W.) wszczął przeciwko pozwanej E. R. postępowanie egzekucyjne prowadzone do chwili obecnej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Gdańsk – Południe w Gdańsku o sygn. akt KM (...). W dniu 8 października 2014 roku następca prawny banku (...) S.A., (...) Bank (...) S.A., jako komandytariusz wniósł aportem do spółki (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej wkład niepieniężny - wymagalne wierzytelności z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek. Wniesienie aportem wierzytelności odbyło się poprzez zmianę umowy spółki w formie aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza M. W., Rep. A nr (...). (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. w dniu 24 października 2014 roku zawarła z powodem umowę o świadczenie w miejsce wykonania, na mocy której (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. zwolniła się z zobowiązania względem powoda poprzez spełnienie innego świadczenia, tj. przelew części wierzytelności przysługujących (...) Bank (...) S.A., które zostały wniesione aportem w dniu 8 października 2014 roku. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zaoferowanego przez stronę powodową, wnioski konstruując w szczególności na podstawie dokumentów prywatnych złożonych do akt sprawy w postaci: kopii umowy kredytu z dnia 9.07.2008r., kopii wniosku o nadanie klauzuli wykonalności, kopii wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz kopii aktu notarialnego - umowy spółki komandytowej i kopii umowy świadczenia w miejsce wykonania. Ponadto Sąd pierwszej instancji oparł część ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach toczącej się sprawy egzekucyjnej prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Gdańsk-Południe w Gdańsku A. P. pod sygnaturą KM (...). Przedstawiony przez stronę powodową wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego Sąd Okręgowy ocenił na podstawie art. 245 k.p.c., mając na uwadze, iż obowiązujący art. 194 ust. 2 ustawy z dnia 2004 roku o funduszach inwestycyjnych wprost pozbawia tego rodzaju dokument mocy prawnej należnej dokumentom urzędowym w postępowaniu cywilnym. Sąd pierwszej instancji dopuścił także dowód z przesłuchania stron, ograniczając go do przesłuchania pozwanej. Pozwana zasłaniała się niepamięcią odnośnie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Zaprzeczyła także aby otrzymała wypowiedzenie umowy kredytu. Powód domagał się od pozwanej zapłaty kwoty stanowiącej należność główną oraz skapitalizowane odsetki na podstawie umowy kredytowej z dnia 9 lipca 2008 roku oraz umowy zmiany umowy spółki z dnia 8 października 2014 roku i umowy świadczenia w miejsce wykonania z dnia 24 października 2014 roku, na podstawie których miał nabyć ww. wierzytelność od wierzyciela pierwotnego, którym był bank, który udzielił kredytu pozwanej. Definicja umowy kredytowej została zawarta w art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Prawo Bankowe (Dz.U. 2015, poz. 128). Wynika z niego, że przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Odpowiedzialność, jaką pozwana przyjęła na siebie na podstawie umowy kredytowej jest odpowiedzialnością kontraktową, która została uregulowana w art. 471 k.c. i charakteryzuje się tym, że dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Przesłanki odpowiedzialności kontraktowej zostają spełnione, jeżeli ustalone zostanie istnienie trzech podstawowych elementów, wśród których wymienia się niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania przez dłużnika, szkodę oraz związek przyczynowy zachodzący pomiędzy zachowaniem dłużnika, a powstałą szkodą. Natomiast, zgodnie z treścią art. 354 § 1 k.c., dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Pozwana we wniesionym przez siebie sprzeciwie od nakazu zapłaty zakwestionowała okoliczności faktyczne przedstawione przez powoda w zakresie dochodzonego roszczenia zarówno co do zasady, jak również co do wysokości oraz podniosła zarzut braku legitymacji procesowej po stronie powoda oraz zarzut przedawnienia roszczenia. Rozpatrując zarzuty podniesione przez pozwaną Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności odniósł się do zagadnienia samej cesji wierzytelności i legitymacji powoda. Celem wykazania przejścia uprawnień wierzyciela pierwotnego wynikających z umowy kredytowej z dnia 9 lipca 2008 roku na powoda, załączył powód do pozwu umowę zmiany spółki 8 października 2014 roku oraz umowę świadczenia w miejsce wykonania z dnia 24 października 2014 roku, z których wynika, iż następca prawny wierzyciela pierwotnego (...) S.A., (...) Bank (...) S.A., jako komandytariusz wniósł aportem do spółki (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej wkład niepieniężny - wymagalne wierzytelności z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek, zaś wspólnicy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej podjęli uchwałę o wyrażeniu zgody na zmniejszenie udziału kapitału komandytariusza i spółka zwolniła się z zobowiązania względem powoda poprzez spełnienie innego świadczenia, tj. przelew bliżej nieokreślonej części ww. wierzytelności wniesionych aportem w dniu 8 października 2014 roku. Jednakże z treści obu przedłożonych umów - mając na uwadze okoliczności sprawy – w ocenie Sądu Okręgowego nie wynika, iż dochodzona pozwem wierzytelność pieniężna przeszła na rzecz powoda, jako że powód nie przedłożył załączników do ww. umów, które zawierałyby wyszczególnienie których wierzytelności ww. umowy dotyczą. Przedstawione bowiem przez powoda wydruki komputerowe nie stanowią, stosownie do treści art. 245 k.p.c., dostatecznego dowodu faktu przejścia uprawnień z umowy kredytu z dnia 9 lipca 2008 roku na rzecz powoda. Podobnie, załączony do pozwu wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nr (...) z dnia 8 stycznia 2015 roku stanowić może wyłącznie dokument prywatny, a zatem dokument ten nie korzysta w sprawie z domniemania zawartego w art. 244 k.p.c., w związku z czym nie jest tak, że dowodem istnienia oraz obowiązku spełnienia świadczenia ciążącego na stronie pozwanej jest ww. wyciąg z ksiąg, a także że wyciąg ten dowodzi istnienia wierzytelności oraz jej wysokości. Zgodnie z art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne , tak więc to na powodzie spoczywał obowiązek udowodnienia faktu skutecznego nabycia wierzytelności, jej istnienia oraz wysokości. W ocenie Sądu Okręgowego, powód ciężarowi temu nie sprostał, albowiem z dołączonych dokumentów nie wynika, aby wierzytelność stanowiąca podstawę roszczenia w tej sprawie została objęta zakresem umowy zmiany spółki 8 października 2014 roku i umowy świadczenia w miejsce wykonania z dnia 24 października 2014 roku. Stanowisku temu przeczy w szczególności wynikająca z akt postępowania egzekucyjnego postawa pierwotnego wierzyciela. Gdyby zatem przyjąć, że rzeczywiście doszło do przelewu wierzytelności wobec pozwanej E. R. na rzecz powoda, to w konsekwencji bank, który wystawił bankowy tytuł egzekucyjny z dnia 19 lipca 2010 roku nie pozostawałby już wierzycielem i w takiej sytuacji nie miałby prawa kontynuować uprzednio wszczętego postępowania egzekucyjnego. Co więcej, powód, jako że nie przysługuje mu uprawnienie do wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych, również nie miałby prawa tegoż postępowania egzekucyjnego kontynuować bez uzyskania odpowiedniego tytułu wykonawczego w postępowaniu rozpoznawczym. Dodatkowo, jak ustalił Sąd Okręgowy na podstawie przesłanych przez Komornika Sądowego akt postępowania egzekucyjnego KM (...), prowadzonego na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 29 lipca 2010 roku opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 17 listopada 2010 roku w sprawie o sygn. akt XII 1Co 6076/10, dotychczasowy wierzyciel ( (...) S.A.) podejmuje dalsze czynności w toku tegoż postępowania, tj. w dniu 22 kwietnia 2015 roku uzupełnił braki formalne i przedłożył pełnomocnictwo procesowe dla nowego pełnomocnika, co prowadzi do wniosku, iż podmiotem któremu przysługuje wierzytelność z tytułu umowy kredytowej z dnia 9 lipca 2008 roku jest w istocie nadal (...) S.A. Wobec powyższego, w ocenie Sądu pierwszej instancji nie można uznać, iż powód dowiódł, aby wierzytelność względem powódki została przelana na jego rzecz. Odnośnie podniesionego zarzutu przedawnienia, na podstawie akt sprawy egzekucyjnej KM (...), Sąd Okręgowy stwierdził, iż ww. postępowanie egzekucyjne przeciwko pozwanej E. R. jako dłużniczce, nie zostało dotychczas umorzone i toczy się nadal. Niewątpliwie roszczenie z tytułu udzielonego kredytu podlega trzyletniemu terminowi przedawnienia (art. 118)kc. Tak więc, skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia wobec złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji nie został zniweczony (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2015 roku, sygn. Akt III CZP 103/14), wobec czego zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwaną był bezzasadny. Sąd pierwszej instancji zważył także, iż wobec sprzecznych oświadczeń powoda i braku innych dokumentów nie sposób stwierdzić kiedy umowa zawarta z pozwaną została wypowiedziana. W pozwie powód wskazuje, że umowa uległa rozwiązaniu w dniu 8 października 2014r., natomiast z wniosku o nadanie klauzuli i niepotwierdzonej kopii zaświadczenia wystawionego przez (...) SA wynika, że rozwiązanie umowy nastąpiło w dniu 11 marca 2010r. Mając powyższe na uwadze, wobec faktu nie udowodnienia przejścia wierzytelności będącej podstawą powództwa na rzecz powoda, Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając wyrok w części oddalającej powództwo co do kwoty 110.864,89 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 8 stycznia 2015r. do dnia zapłaty. Powód zarzucił: 1) naruszenie przepisu prawa materialnego z art. 6 k.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że powód nie zadośćuczynił spoczywającemu na nim ciężarowi dowodu i nie wykazał faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza przysługiwania mu dochodzonego przez niego roszczenia, co stoi w sprzeczności z przedłożonym w sprawie materiałem dowodowym; 2) błąd w ustaleniach faktycznych, wynikający z błędnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a mianowicie:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.