- czyli poprzez oddalenie odwołania, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia (art.
k.p.c.) albo zmiany zaskarżonej decyzji w całości lub w części i orzeczenia co do istoty sprawy (art.
I UZP 3/10, publ. OSNP 2011, nr 17-18, poz. 233). Jak stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten daje podstawę do unieważnienia decyzji, co otwiera drogę do badania pierwotnej decyzji. Sam przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest wystarczającą (samodzielną) podstawą do weryfikacji (unieważnienia) decyzji ostatecznej organu (zakładu) rentowego. Decyduje właściwe prawo materialne ( tak też SN wyroku z dnia 5 marca 2015 roku, III UK 136/14). W niniejszej sprawie strony miały zatem możliwość pełnego wyjaśnienia wszystkich spornych kwestii faktycznych i prawnych, co pozwoliło na orzeczenie o istocie sporu. Pogląd ten znajduje pełne potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. ( por. uchwała składu 7 sędziów z dnia 23 marca 2011 roku ; I UZP 3/10, publ. OSNP 2011, nr 17-18, poz. 233). Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 sierpnia 2014 roku ( sygn. akt II UK 523/13) decyzja organu rentowego o objęciu ubezpieczeniem społecznym ma charakter deklaratoryjny. Wydanie jej z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. daje podstawę prawną do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy systemowej i wydania decyzji zgodnej z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa ubezpieczeń społecznych. Sąd orzekający w pełni podziela zaprezentowane stanowisko. Organ rentowy w zaskarżonej decyzji z dnia 29 czerwca 2016 roku - nr (...), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji - znak (...) z dnia 31 lipca 2010 roku, podnosząc, że decyzja ta wydana w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa, których wykładania została prawidłowo przeprowadzona. Sąd orzekający w pełni podziela stanowisko pełnomocnika wnioskodawców, że treść art. 5 ust. 2 ustawy systemowej nie budzi wątpliwości co do prawidłowej wykładni tego przepisu, wprost wskazuje bowiem kategorię osób, które nie podlegają ubezpieczeniom społecznym, ze względu na swoje obywatelstwo, miejsce stałego pobytu lub status dyplomatyczny. Przepis ten jest sformułowany w sposób jednoznaczny i jasny. Powołany przepis stanowi, że nie podlegają ubezpieczeniom społecznym określonym w ustawie obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego i którzy są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, misjach, misjach specjalnych lub instytucjach międzynarodowych, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Przedmiotem ustalenia w niniejszej sprawie było, czy pobyt wnioskodawcy na terenie Rzeczpospolitej Polskiej miał charakter stały. Wnioskodawca wykazał, że jest obywatelem Federacji Rosyjskiej i tam znajduje się miejsce jego pobytu, miejsce zamieszkania jego i jego rodziny. Jedyną podstawą pobytu J. Ż. w Polsce były czasowe wizy turystyczne lub wydawane dla celów prowadzonej na terytorium naszego kraju działalności gospodarczej. Świadek M. N. potwierdził, że wnioskodawca przyjeżdża do Polski sporadycznie, tylko w celu załatwienia bieżących spraw związanych z prowadzoną działalnością. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wnioskodawca nigdy nie miał pobytu stałego w Polsce, nie posiadał karty pobytu czy zezwolenia na pracę, stałego adresu, nie mieszka tu również jego rodzina. Podnieść należy ,iż organ rentowy nie kwestionował twierdzeń wnioskodawcy w tym zakresie. W świetle całego materiału dowodowego zebranego w sprawie ,iż prawdziwość nie budziła również żadnych zastrzeżeń Sądu. W tym miejscu odwołać należy się do orzecznictwa sądów administracyjnych w przedmiocie sposobu badania, czy w sprawie zaszła przyczyna nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgoda, że w ramach tej przesłanki nie mieści się błędna interpretacja przepisów, składających się na podstawę prawną. Nie jest rażącym naruszeniem prawa zastosowanie jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych przepisów ( por. wyrok NSA w W. z dnia 6 lutego 1995 r., (...) SA (...), (...) 1996, nr 1, poz. 37; wyrok NSA w W. z dnia 6 lutego 1995 r., II SA 1642/94, Prok. i Pr. 1995, nr 7-8, s. 70). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny ( tak też wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 stycznia 2013 r., (...) SA/Łd 915/12, LEX nr 1270513). W rozpoznawanej sprawie, jak zasadnie podnosił pełnomocnik wnioskodawcy , z uwagi na oczywistą treść przepisu i sytuacji faktycznej J. Ż. nie ma żadnego pola dla interpretacji przepisu a pozostaje wyłącznie jego prawidłowe stosowanie, czemu uchybił organ rentowy. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 2 lipca 2009 roku ( sygn. II FSK 217/09, LEX nr 549614) „wady przesądzające o nieważności mają charakter materialny i tkwią w samej decyzji (postanowieniu) jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą". Jak już ustalono, art. 5 ust. 2 ustawy systemowej nie budzi wątpliwości interpretacyjnych w tej sprawie. Przepis jest jednoznaczny, a treść decyzji z dnia 31 lipca 2010 roku nie jest wynikiem zastosowania jednej z możliwych wykładni dokonanych na tle niejednoznacznego przepisu. Okoliczności faktyczne sprawy wprost wskazują, że wnioskodawca został objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, tj. emerytalnym, rentowymi i wypadkowym od dnia 28 grudnia 2004 roku do nadal z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczona odpowiedzialności oraz obowiązkiem uiszczania z tego tytułu składek, wbrew wprost sformułowanym wyłączeniom przewidzianym w art. 5 ust. 2 ustawy systemowej. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu rentowego ,iż w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z „rażącym” naruszeniem prawa. Wydając decyzję z dnia 31 lipca 2010 roku organ rentowy miał pełną wiedzę jaki status w Polsce ma J. Ż.. Wynikało to z ustaleń przeprowadzonej w spółce kontroli oraz dokumentach i wyjaśnieniach składanych podczas jej trwania. W zastrzeżeniach do protokołu kontroli z dnia 26 stycznia 2010 roku , który w imieniu spółki (...) złożył jej dyrektor handlowy w dniu 10 lutego 2010 roku, wprost wskazano ,iż prezes J. Ż. nie ma miejsca stałego pobytu ani zamieszkania na terytorium Polski i posiada wyłącznie obywatelstwo rosyjskie. Organ rentowy w ogóle nie odniósł się do tych zastrzeżeń w uzasadnieniu wydanej w lipcu 2010 roku decyzji. Zatem trudno oprzeć się wrażeniu , że organ rentowy z przyczyn znanych tylko sobie, w ogóle pominął istnienie obowiązującego przepisu art. 5 ust 2 ustawy systemowej. Nie sposób więc podzielić więc argumentację organu rentowego ,iż wydanie decyzji z lipca 2010 roku było wynikiem innej interpretacji powyższego przepisu skoro w uzasadnieniu decyzji organ w ogóle nie wyjaśnił dlaczego wbrew sugestiom spółki przepisu tego nie zastosował. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z ewidentnym naruszeniem prawa przez niezastosowanie przepisu powszechnie obowiązującego. Jest oczywistym ,że organ rentowy ma obowiązek działać w oparciu o przepisy prawa. Ma możliwość interpretacji przepisów ale żeby dokonać ich interpretacji musi je zastosować albo wyjaśnić dlaczego w danym przypadku ich nie stosuje. W rozpoznawanej sprawie , w ocenie Sądu nie mamy do czynienia z jakąkolwiek interpretacją spornego przepisu ale z jego niezastosowaniem z przyczyn nikomu nie znanych. Brak jest jakichkolwiek dokumentów , w których organ rentowy odniósłby się do twierdzeń złożonych przez spółkę w zastrzeżeniach do protokołu kontroli czy w decyzji z 31 lipca 2010 roku. Dlatego też naruszenie prawa do jakiego doszło w związku z wydaniem decyzji z 31 lipca 2010 roku ma charakter rażący. Ogromne zdziwienie budzi również fakt ,iż po kontroli przeprowadzonej przez organ rentowy w styczniu 2010 roku i złożeniu zastrzeżeń przez spółkę na początku miesiąca lutego 2010 roku do protokołu kontroli, ZUS wydał decyzję w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom przez J. Ż. dopiero w dniu 31 lipca 2010 roku. Trudno odmówić racjonalności twierdzeniom strony ,iż była przekonana ,że jej zastrzeżenia zostały uwzględnione. Tym bardziej ,że w latach 2012, 2013,2014 organ rentowy wydawał jej zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek. Nie może umknąć uwadze fakt ,iż wydana z rażącym naruszeniem prawa decyzja z dnia 31 lipca 2010 roku , powoduje w konsekwencji ogromne straty finansowe dla spółki a okoliczności jej wydania podważają zaufanie do działania organu rentowego. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości ,iż istnieją podstawy do stwierdzenia jaj nieważności a tym samym wyeliminowania z obrotu. Ponieważ brak jest przesłanek aby uznać iż w okresie od 28 grudnia 2004 roku J. Ż. spełniał przesłanki do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym Sąd zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 29 września 2016 roku , w ten sposób ,iż stwierdził nieważność decyzji z 31 lipca 2010 roku, ustalając ,iż J. Z. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu , rentowemu i wypadkowemu od dnia 28 grudnia 2004 roku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.
zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 29 września 2016 roku - nr (...) - w ten sposób, że stwierdził nieważność decyzji z dnia 31 lipca 2010 roku - znak (...), ustalając, że J. Ż. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym - emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od dnia 28 grudnia 2004 roku z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednocześnie w punkcie 2 sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie w przedmiocie odwołania od decyzji z dnia 20 sierpnia 2015 roku numer 274/15, ponieważ wobec zmiany stanowiska organu rentowego w trakcie postępowania i wydania kolejnej decyzji ,z dnia29 września 2016 roku , orzekanie w jej przedmiocie stało się zbędne. Ze względu na wynik postępowania Sąd o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( t. j. Dz. U. 2013, poz. 461) w brzmieniu uwzględniającym zmianę wprowadzoną przez § 1 pkt 3b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2015 roku zmieniającego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2015 roku, poz. 1079) i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. na rzecz wnioskodawców J. Ż. i (...) sp. z o.o. w Ł. kwoty po 180,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Z uwagi na datę wniesienia odwołania zastosowania w niniejszej sprawie nie miało jeszcze Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku i w § 21 stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego. 19 maja 2017 roku
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.