← Polska

IV P 115/16

Sygn. akt IV P-upr 115/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Człuchowie IV Wydział Pracy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego

§ 1KP.

Dążąc do zawarcia umowy o zakazie konkurencji, pracodawca chroni bowiem swoje interesy oparte na przekonaniu, że pracownik ma dostęp do informacji, które pracodawca uważa za szczególne ważne, ponieważ ich ujawnienie mogłoby narazić go na szkodę, nawet jeśli taka ocena nie ma obiektywnego uzasadnienia, gdy okazuje się, że pracownik nie miał lub nie ma dostępu do tego rodzaju istotnych informacji bądź wykorzystanie nabytej przez niego wiedzy nie narażało pracodawcy na szkodę. Zakaz konkurencji obejmujący okres po ustaniu stosunku pracy aktualizuje się w chwili, gdy pomiędzy stronami takiej umowy nie istnieje już stosunek pracy. Istotną cechą umowy o zakazie prowadzenia działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy jest to, że czas jej obowiązywania wykracza poza okres związania stron stosunkiem pracy. Wykonanie wynikających z umowy uprawnień i obowiązków stron następuje dopiero po rozwiązaniu stosunku pracy. Ustalając wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej (art.

§ 1i 3KP), pracodawca wycenia w istocie wartość zakazu konkurencji.

Kara umowna przysługująca pracodawcy za złamanie tego zakazu uzasadnienia nie powinna być rażąco wyższa od odszkodowania należnego pracownikowi za powstrzymywanie się od zakazu uzasadnienia konkurencji (tak: E. D., Zakaz konkurencji w trakcie i po ustaniu stosunku pracy, legalis). W rozpoznawanej sprawie strony stosunku pracy w trakcie jego trwania zawarły umowę o zakazie konkurencji w formie pisemnej, określiły jej przedmiot i zakres, wysokość należnego byłemu pracownikowi odszkodowania z tytułu powstrzymania się od konkurencji wobec pracodawcy na 420 zł oraz przewidziały karę umowną należną zakładowi pracy w wysokości 7.000 zł z tytułu naruszenia zakazu konkurencji. Jednakże należne pozwanej odszkodowanie zostało skompensowane z „ ryczałtowymi kosztami szkolenia pracownika”. Sąd podziela stanowisko pełnomocnika pozwanej, iż pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzenia na własny koszt szkoleń z zakresu bhp i p.poż. Stosownie do postanowień art. 94 pkt 4 k.p., pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi bezpieczne i higieniczne warunki pracy, a także prowadzić systematyczne szkolenie w tym zakresie. Prawo każdego człowieka do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy zostało przewidziane w art. 66 ust. 1 Konstytucji RP. Szczegółowe zasady szkolenia pracowników w zakresie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy zostały uregulowane w rozdziale VIII kodeksu pracy i rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy z 27 lipca 2004 r. (Dz.U. Nr 180, poz. 1860). Również Dyrektywa 89/391/EWG przewiduje, że szkolenie pracowników powinno odbywać się podczas godzin pracy, a także, iż nie powinno ono obciążać pracowników lub też przedstawicieli pracowników. Konsekwentnie przepis art. 237 3 § 3 k.p. jednoznacznie, expressis verbis stanowi, że szkolenia z zakresu bhp odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy. Koszty szkolenia, do których poniesienia zobligowany jest pracodawca, obejmą zarówno wynagrodzenia wypłacone pracownikom, którzy w czasie instruktażu nie wykonywali pracy, jak i wszystkie inne koszty związane z organizacją szkolenia, tj. np. koszty wynagrodzenia wynajętej firmy czy też koszty materiałów szkoleniowych. Zatem w ocenie sądu pracodawca nie może przerzucać kosztów szkolenia w zakresie bhp i p.poż na pracownika. Zdaniem sądu kompensacja ryczałtowych kosztów szkolenia pozwanej w wysokości 5040 zł w § 1 pkt. 6 umowy z 29.04.2014 r. miała na celu obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu art.

k.p., iż pracodawca ma obowiązek wypłaty pracownikowi odszkodowania za powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy i w myśl art. 58 k.c. w zw. z art. 300 k.p. powyższe postanowienie jest nieważne. Ponadto w przedmiotowej sprawie powód nie wykazał, iż pokrył koszty innych, poza bhp i p.poż, szkoleń pozwanej i nie wykazał, iż wywiązywał się z obowiązku wypłacania pozwanej odszkodowania za powstrzymanie się od zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Zgodnie z treścią art.

§ 2

k.p., zakaz konkurencji obejmujący okres po ustaniu zatrudnienia, przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została zawarta umowa, w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania. W orzecznictwie SN przyjmuje się jednolicie, że ustanie przyczyn uzasadniających zakaz konkurencji nie powoduje rozwiązania umowy o zakazie konkurencji, a pociąga za sobą jedynie ten skutek, że pracownik zostaje zwolniony z zakazu. W ocenie sądu nie wypłacanie przez powoda pozwanej odszkodowania za powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy spowodowało zwolnienie pozwanej z zakazu konkurencji. Ponadto w zawartej przez strony umowie o zakazie konkurencji określono co jest działalnością konkurencyjną i wskazano, iż działalnością konkurencyjną jest np. prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek lub za pośrednictwem osoby trzeciej, pozostawanie w stosunku spółki prowadzącej zbliżona działalność wobec pracodawcy, występowanie w charakterze agenta, pełnomocnika czy prokurenta podmiotów konkurencyjnych. Pracownik zobowiązuje się ponadto nie świadczyć pracy w oparciu o umowę o pracę, umowę zlecenia, umowę o dzieło lub na innej podstawie, na rzecz jakiegokolwiek podmiotu prowadzącego działalność konkurencyjną wobec pracodawcy przez okres 12 miesięcy od ustania stosunku pracy (§ 1 umowy o zakazie konkurencji). Wobec zaprzeczenia pozwanej by w ogóle naruszyła zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy na stronie powodowej spoczywał obowiązek wykazania naruszenia zakazu konkurencji przez pozwaną (art. 6 k.c.). W toku postępowania strona powodowa przedłożyła jedynie nie potwierdzony przez zawodowego pełnomocnika powoda wydruk z rozmowy z E. C., z którego nie wynika jasno i jednoznacznie by pozwana naruszała zakaz konkurencji. Mając na uwadze powyższe rozważania sąd oddalił powództwo w całości. O kosztach procesu sąd orzekł w myśl przepisu art. 98 k.p.c. i § 20 w zw. z § 9 ust. 1 pkt. 2 i § 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015 r.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.